پیشنهادهای احمد رضا مردان نسب (١,٢٥٤)
کلامی فی السماء و کلامک فی السماد ( ابوحیان توحیدی ) المقابسات، توحیدی، ص۲۱
طواویس تجلی بلا ارجل اراقم تسعی بلا أروس لا ادری قائله از ابیات عربی کلیله و دمنه در بحر متقارب محذوف عروض و ضرب .
من عاشقٍ ناءٍ هواه دانِ . . . ناطق دمعٍ صامتِ اللسانِ موثقِ قلبٍ مطلقِ الجثمان . . . معذب بالصدِّ والهجران الدیارات، اصفهانی، ص62
[صفت] [عربی] زن باریک شکم و گرسنه. ( فرهنگ نفیسی , ج2 , ص1403 ) و این از محسنات اندام زنانه است کما یقول الشاعر: مرّت بنا فی الدیر خَمصَانهْ . . . ...
الخمر. ( ج ) کُرُوم. ( المعجم الوسیط, ج2 , ص784 ) هی الْخمر قَالَ أَبُو نواس: صفة الطلول بلاغة الْقدَم فَاجْعَلْ صفاک لابنَة الْکَرم وَقَالَ آخر: ب ...
لا تعدلن عن ابنة الکرم \بابی، ففیها صحة الحسمِ الدیارات، ابو الفرج اصفهانی، ص54
ظباء کالدنانیر / ملاح فی المقاصیر
ظباء کالدنانیر /ملاح فی المقاصیر الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۶
جمع زنار| جلاهنّ الشعانین /علینا فی الزنانیر
"بایدیهن الخوص و الزیتون " الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۶
زنار بستگان| "ثم أمر بإخراج من معه من وصائفه المزنّرات، " الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۶
"ثم أمر بإخراج من معه من وصائفه المزنّرات، " الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۶
"ثم أمر بإخراج من معه من وصائفه المزنّرات، " الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۶
الجاریة دون المراهقة ( ج ) وَصائِف یقال لهُ وُصَفاء و وَصائف. ( أقرب الموارد , ج5 , ص778 )
و یقال قَلِیّة من اللغة الرومیة، و قد عربت قدیما و وقعت فی کتب العهد أیضا. و یقولون لها الیوم �قلّة� و هی غلط. و معابد النصارى و مساکن الرهبان منها ک ...
القلایة : ( Cell ) جمعها القلایات، وهی الصومعة التی ینفرد فیها الراهب والکلمة یونانیة . وتجمع القلیة علی قلالی بالتشدید مثل علیة وعلالی. وقد تخفف ال ...
القلایة : ( Cell ) جمعها القلابات، وهی الصومعة التی ینفرد فیها الراهب والکلمة یونانیة . وتجمع القلیة علی قلالی بالتشدید مثل علیة وعلالی. وقد تخفف ال ...
القلایة : ( Cell ) جمعها القلابات، وهی الصومعة التی ینفرد فیها الراهب والکلمة یونانیة . وتجمع القلیة علی قلالی بالتشدید مثل علیة وعلالی. وقد تخفف ال ...
"وحولهم فتیانهم بأیدیهم المجامر قد تقلدوا الصلبان وتوشحوا بالمنادیل المنقوشة. " الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۵
در کنیسه به منزله محراب است در مساجد. ( ازمتن اللغة ) "ویشاهد منه من یدخل الدیر. وزین الدیر فی ذلک الیوم بأحسن زی. وخرج رهبانه وقسانه إلی المذبح" ا ...
عید دخول السید المسیح إلی أورشلیم، و هو یسبق عید الفصح بسبعة أیام. من العبریة، من خلال السریانیة: ، و جمعت بإضافة یاء و نون و تعنی التسابیح. قال الثر ...
قال فیه سعید الخالدی: قَمَرٌ بِدَیْرِ الموصِلِ الأَعْلی أَنا عَبْدُهُ وهَواهُ لی مَوْلی لَثَمَ الصَّلیبَ فَقُلْتُ مِنْ حَسَدٍ قُبَلُ الحَبیب فَمی بِه ...
دیر الأعلی بالموصل. کان تحت الدیر عین کبیرة تعرف الیوم بعین الکبریت، قال عنها یاقوت إنها ظهرت تحت الدیر الأعلی فی سنة ۳۰۱ هـ ( ۱۱۳ ) م ) ، وإن فیها ع ...
أبو الهندی : عبد الله بن ربعی الریاحی وقیل اسمه غالب من بنی ریاح بن یربوع عاش فی خراسان وسجستان، کان شاعراً، ادرک الدولتین الأمویة والعباسیة وکان سکی ...
یومی بدیر الأبلقق الفرد/ ما انت إلا جنة الخلد به وأمثال له لم یزل/یجوز العیس أبو الهندی الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۳
دیر الابلق: دیر الأبلق دیر بالاهواز، ثم بکوارا من ناحیةاردشیر خرة. الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص۴۱
ج فهیم| "اذ بلغه ان بالهند کتابا من تالیف العلماء و ترصیف الحکماء و تدبیر الفهماء" ابن مقفع، کلیله و دمنه، چ عزام، ص50
"کتابا من تالیف العلماء و ترصیف الحکماء و تدبیر الفهماء. . " ابن مقفع، کلیله و دمنه، چ عزام، ص50
"و اکثرهم بحثا عن مکامن العلم و الادب" ابن مقفع، کلیله و دمنه، چ عزام، ص50
"و کان من علة انتساخ هذا الکتاب" کلیله و دمنه، ابن مقفع، چ عزام، ص50
وَالقَلبُ لا یَنشَقُّ عَمّا تَحتَهُ حَتّی تَحُلَّ بِهِ لَکَ الشَحناءُ متنبی بحر کامل
الشِّحْنَةُ : العَداوَةُ تَمْتلِئُ منها النَّفْس، کالشَّحْناءِ ( تاج العروس , ج18 , ص316 ) اَلشَّحْنَاءُدشمنى درونی. ( فرهنگ ابجدی , ص519 ) العداوة ...
در اصل دانه هایی گویند که آسیابان در دهانه آسیاب می ریزد و در اینجا عطایا و هدایا به آن تشبیه شده است | یُعْطَی فَتُعْطَی مِنْ لُهَی یَدِهِ اللُّهَی ...
الْفَیْلَقُ ارتش انبوه و بسیار �� مرد بزرگ. ( فرهنگ ابجدی , ص675 ) الجیش العظیم �� الداهیة و الأَمر العجب ( لسان اللسان , ج2 , ص333 ) العظیم من ال ...
لشکر، سپاه، | و اغارة فیما احتواه کأنما فی کل بیت فیلق شهباء متنبی بحر کامل
مونث اشهب، آنچه سپیدیش بر سیاهیش بچربد. و اغارة فیما احتواه کانما فی کل بیت فیلق شهباءُ متنبی بحر کامل
أی مدمیة من الحصی و استعار النکاح، لوطئها الارض و إدماء الحصی ایاها . . أنساعها ممغوطة و خفافها منکوحة و طریقها عذراء متنبی
در اینجا سم شتر معنی میدهد| أنساعها ممغوطة و خفافها منکوحة و طریقها عذراء متنبی
ج نسع ، دوال یا ریسمانی عریض و طویل که جهاز شتران را با آن می بندند| أنساعها ممغوطة و خفافها منکوحة و طریقها عذراء متنبی
فاذا خفیت علی الغبی فعاذر ان لا ترانی مقلة عمیاء متنبی
فاذا خفیت علی الغبی فعاذر ان لا ترانی مقله عمیاء متنبی
و لو ابقی فراقک لی فوادا و جفنا کنت اجزع من سهادی البستی
بیماری| و شکیتی فقد السقام لانه قد کان لما کان لی اعضاء متنبی
وَأَکْرَهُ مِنْ ذُبَابِ السَّیْفِ طَعْمًا وَ أَمْضَی فِی الْأُمُورِ مِنَ الْقَضَاءِ متنبی
لبه ى شمشیر که با آن زنند. ( فرهنگ ابجدی , ص406 ) حَدّ طرفیه ( المعجم الوسیط , ص308 ) رأسه الذی فیه ظبته ( العین , ج8 , ص178 ) طرفهُ الذی یُضرَب ب ...
التّفویف هو الإتیان بمعانٍ شتّى فی جمل منفصلة متساویة فی الزّنة، أو متقاربة فیه، نحو: اَلَّذِی خَلَقَنِی فَهُوَ یَهْدِینِ *، وَ اَلَّذِی هُوَ یُطْعِم ...
فی اللغة الخروج و فی الاصطلاح هو الانتقال مما افتتح به الکلام المشتمل على وصف الجمال او الادب او الافتخار او الشکایة او غیر ذلک الى المقصود مع رعایة ...
. الاِقْتِضَاب اِقْتِضَاب هو أن یقطع الشاعر أو النائِرُ کلامه الذی هو فیه، و یستأنف کلاماً آخر من مدح أو هجاء، و لا یکون للثانی علاقة بالأَوَّل، و من ...
البُرَحَاءُ الحمی الشدیدة ( العین , ج3 , ص216 ) یقال للمحموم الشدید الحُمَّى:أصابته البُرَحاءُ �� الشدّة و المشقة ( لسان اللسان , ص74 ) الشِّدَّةُ ...
صداى زنگ برآوردن، طنین افکندن، زنگ زدن؛چکاچک کردن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص371 )
بحر کامل : یستأسر البطل الکمی بنظرة و یحول بین فؤاده و عزائه متنبی
الشجاع، سمی به، لأنه یَتَکَمَّى فی السلاح، أی:یتغطى به ( العین , ج5 , ص419 ) الشُّجَاعُ �� الحافِظُ للسِّرِّ ( المحیط فی اللغة , ج6 , ص348 ) الشجا ...
وُقِیَ:مصون باد، محفوظ باد، جمله دعایی از ریشه وقی الله فلانا | وقی الامیر هوی العیون فانه ما لا یزول ببأسه و سخائه متنبی
نفس| و العشق کالمعشوق یعذب قربه للمبتلی و ینال من حوبائه متنبی
الحَوْبَاءُ مؤنث ( الأحْوَب ) است �� نَفْس �� جان ( فرهنگ ابجدی , ص347 ) رُوْحُ القَلْبِ ( المحیط فی اللغة , ج3 , ص227 ) روع القلب ( العین , ج3 , ص ...
اندوه فراوان| اذا شئت ان لاتعذل الدهر عاشقا علی کمد من لوعة البین فاعشق ( بحتری )
و هب الملامة فی اللذاذة کالکری مطرودة بسهاده و بکائه متنبی
الجَفْن : جَفْن السیف و جَفْن العین، و قد فصل بینهما قومٌ من أهل اللغة فیما زعموا فقالوا: جِفْن السیف و جَفْن العین، و لا أدری ما صحّته. ( جمهرة اللغ ...
پلک چشم | القلب اعلم یا عذول بدائه و احق منک بجفنه و بمائه متنبی بحر کامل
الکثیر العذل. ( أقرب الموارد , ج3 , ص503 ) بسیار سرزنش کننده| القلب اعلم یا عذول بدائه و احق منک بجفنه و بمائه ( متنبی ) بحر کامل
تعدد ، چند
ضد پیرنگ:در کتاب داستات رابرت مک کی ویژگی های ضد پیرنگ را اینگونه بیان میکند:۱_ تصادف ۲_زمان غیر خطی ۳_ واقعیت ناسازگار برگرفته از کتاب داستان، ساخ ...
شاه پی رنگ: رابرت مک کی در هرم معروف خود ویژگی های شاه پیرنگ را این گونه بیان میکند: ۱_روابط علی و معلولی ۲_پایان بسته۳_کشمکش بیرونی۴_قهرمان منفرد۵_و ...
خورده پیرنگ :بر اساس نظریه رابرت مک کی در کتاب خود ویژگی های خرده پی رنگ - :پایان باز، کشمکش درونی، تعدد قهرمان، قهرمان منفعل - است. برگرفته از کت ...
ثعالبی در وصف ابو فراس الحمدانی میگوید: کان فرد دهره، و شمس عصره، ادبا و فضلا، وکرما، و مجدا، و بلاغة و براعة ، و فروسیة و شجاعة . . . . . الخ
"ان السفینة لا تجری علی الیبس " ابو العتاهیة
رَهِیب مُرْعِب، مُخیف:�أداةُ حَرْبٍ رَهیبة� �� شدید الشَّناعة، فَظیع:�مَجْزرةٌ رَهِیبة� �� شدید البشاعة و الدَّمامة:�وَجْهٌ رَهِیبٌ � ( المنجد فی ال ...
"فذالک خیر من لعب الطاولة فی النادی" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص29
لُعْبة النَّرْد ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرةالمنجد فی اللغة العربیة المعاصرة, ص896 ) لُعبة النَّرد. �� المائدة. ( المعجم الوسیط, ج2 , ص572 ) ...
عَلىٰ بغتةٍ ' : ناگهانى، به طور ناگهانى، بغتاً. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص43 ) ناگهانی �� ناگهان. ( فرهنگ ابجدی, ص189 ) الفَجْأة. ( المعجم المفص ...
فحضر رجل علی رأسه لبدة بیضاء و علی منکبیه دفیة فحلف الیمین یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص26
دِفِّیَّة ( فی مصر ) مِعْطَف واسع من صوف. ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة, ص473 ) رداى پشمى گشاد ( مصر ) . ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص198 )
ضخیم؛غلیظ. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص302 ) ضد الرقیق ( المنجد فی اللغة, ص351 )
تَبَرُّم ضَجَر، مَلَل: �المُطالَعة خَیر عِلاج للتَّبرُّم� ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة, ص85 )
خستگى، ملالت، دلزدگى؛ ناخشنودى، نارضایتى؛ناراحتى، آزردگى. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص 35
تَبَرَّمَ تضجَّر ( المنجد فی اللغة, ص35 ) دلتنگ و خسته شد. ( فرهنگ ابجدی, ص205 )
طَمْس پاک شدگی، محوشدگی، نابودى، فنا. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص404 )
" و کان مساعدی قد خرّ الی جواری صریع الکری" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم، ص21
صَرِیعُ الکَرَى گیج از خواب، غرق خواب. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص362 ) مَن غلَبه النُّعاس و صرَعه، و قیل کثیر النَّوم ...
ضرب المثل جَرْیُ المُذَکِّیَاتِ غِلاَبٌ المذکیة من الخیل:التى قد أتى علیها بعد قُرُوحها سنة أو سنتان. و الغِلاب: المغالبة أی أن المذکی یغالِبُ مُجا ...
نوم اللیل دون النهار ( العین, ص98 )
ج. - ات:مالش ( متقابل ) ؛ اتصال و ارتباط نزدیک؛برخوردن ( در معناى مجازى:نزاع، مشاجره ) . ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص134 )
بد، شرور؛متلاطم، پُرحدّت، قوى، خشن، تند؛عظیم، کلان. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص434 )
کوفته شده
اِسْتِغْلال استخدام شَخص وسیلة لمأرب، استفادة من طیبة شخص أو جَهله أو عَجزه لهضم حقِّ أو جنی ربْح غیر عادل: �اِسْتِغلال فلان� �� اسْتخراج الخَامات ا ...
آنکه در شرف و بزرگوارى و مانند آن بر دیگران چیره شود. ( فرهنگ ابجدی , ص467 ) رایج، شایع، حاکم ( مثلاًعقیده، نظر، احساس، آشوب، آرامش و نظایر آن ) . ( ...
خرد شدن، تکه تکه شدن، دریده شدن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص506 )
متفسخ [ motafassex ] [صفت][عربی] گوشت مردۀ ریز ریز شده. ( فرهنگ نفیسی, ج5 , ص3090 )
اَرضٌ قَاسِیَةٌ زمین خشک و بایر ( فرهنگ ابجدی , ص678 ) لا تنبت شیئاً. ( أقرب الموارد , ج4 , ص338 ) قاحِلة، جَدْباء، لا تُنْبتُ شیئًا ( المنجد فی ...
لیْلَةٌ قَاسِیَةٌ شب بسیار تاریک. ( فرهنگ ابجدی, ص678 ) اَی: شدیدة الظلمة ( اللسان ) . ( أقرب الموارد, ج4 , ص473 ) شدیدة الظلمة ( العین, ج5 , ص1 ...
القاسِیَة مؤنّث ( القَاسی ) است ( فرهنگ ابجدی, ص678 ) سخت ( فرهنگ کنز اللغات, ج2 , ص1059 )
نَضْج، نُضْج رسیدگى، پختگى؛بلوغ، کمال، رشد. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص694 )
لمثقّف فی الفکر النقدی لا شکّ فی أن شروط �المثقّف� قد تغیّرت بتغیّر العصور، فکان لکل عصر ضرورات معیّنة یشترط توافرها فیمن یسمّى بالمثقّف. فحینا کانت ...
مرد با فرهنگ �� نیزه در عرف شاعران. ( فرهنگ ابجدی, ص781 ) مُثقِّف الَّذی یُنمِّی الثَّقافة: �مطالعة مُثقِّفة� �� یساعد علی التَّعلیم و التَّثقیف:�ت ...
المَأْسَاةُ فاجعه و مصیبت و هر حادثۀ جانگداز �� نمایش هنرى که در آن حادثۀ بزرگی که باعث ترس و وحشت و دلسوزى باشد ارائه دهد �� نام دیگر آن ( تراحیدى ...
داستانی کوتاه از جبرا ابراهیم جبرا که سال1956 در کشور عراق منتشر شد. فضای داستان شهری و مضمون آن عاشقانه و زبانش رمزی و نمادین است
اگزیستانسیالیسم
الوُجُودِیَّةُ مکتب فلسفی اصالت وجود است. ( فرهنگ ابجدی, ص978 ) مذهب فلسفیّ یقول بأَن الإنسان الذی وُجِدَ أَوَّلاً وجُوداً شبه میتافیزیکی یخلق نفس ...
مَکانةٌ مَرْموقة عالیة، رفیعة:�یَتمتَّع بمَکانةٍ مَرْموقةٍ � ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة, ص586 )
مَکانةٌ مَرْموقة عالیة، رفیعة:�یَتمتَّع بمَکانةٍ مَرْموقةٍ � ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة, ص586 )
المَرْمُوق با شخصیت �� مرد نمونه ( فرهنگ ابجدی , ص810 ) بارِز، فرید، رائع:�عَمَل مَرموق� �� ذو شأن، ذو منزلة عالیة و رفیعة: �شَخْصٌ مرموق� ( المنج ...
مؤنَّث اللاذِع �� لَوَاذِعُ الکلامِ:ما قرص و آلم. یقال �نعوذ باللّٰه من لواذعهِ�ای من کلامه یلذع بهِ ( المنجد فی اللغة, ص719 ) مؤنث ( اللاّذِع ) اس ...
مُنْطوٍ على سُخْریَّة شدیدة جارِحة:�أُغْنیَةً لاذِعة�، �قصیدة تهکُّم لاذِعة�، �ملاحظة لاذعة� �� لاسِع، ما یلذع:�إبرة عَقرب لاذِعة� �� قارِس:�بَرْد لا ...
طریقت و مذهب �� نظام و تربیت و اقامۀ شعائر دینی و در زبانمتداول به معناى چگونگى وضع هواىکشور میباشد �� این کلمه یونانى است ( فرهنگ ابجدی, ص581 )
ج طقس: آداب، مناسک؛شعائر دینى؛فرقه، آیین، کیش ( مسح. ) . ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص399 )
ج. طُقُوس آداب، مناسک؛شعائر دینى؛فرقه، آیین، کیش ( مسح. ) . ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص399 )
[اسم][عربی][جمع]طقس. ( فرهنگ نفیسی, ج3 , ص2250 )
داستانی کوتاه از مارون عبود که سال 1963 در لبنان منتشر شد. این داستان دارای رنگ و بوی محلی است.
داستانی کوتاه از مارون عبود که سال 1948 در لبنان منتشر شد
داستانی کوتاه از مارون عبود که سال 1945 در لبنان منتشر شد. این داستان بر گرفته از زندگی روستاییان ساکن در کوه لبنان بود. او مروج رئالیسم بود و در آثا ...
او این داستان را بر اساس مطالعاتش در پاریس در مورد تکنیک های موپاسان، ژید، فرانس و استندال نوشت. تمرکز الشایب بر شرایط اجتماعی بود، داستان هایش از نق ...
داستانی کوتاه از نجیب محفوظ میباشد که سال 1938 در مصر منتشر شد او سفر داستانی خود را در این زمینه با این داستان شروع کرد
یکی از بزرگ ترین شخصیت های ادبی در حوزه ی ( رمان ) عربی الروایة می باشد. قندیل ام هاشم از معروف ترین آثار اوست
داستانی کوتاه از محمود طاهر لاشین که سال 1927 نوشته شد در این داستان او وصف دقیقی از محله های مصر و زندگی ساکنان آنان کرد و راه را برای نجیب محفوظ هم ...
این اثر، داستانی کوتاه از فواد الشایب است که سال 1944 در سوریه منتشر شد که متاثر از تکنیکهای داستانی اروپایان بود.
این اثر داستانی کوتاه از ابراهیم عبد القادر المازنی میباشد که در سال 1929 انتشار یافت
این اثر داستانی کوتاه از کرم ملحم کرم میباشد که سال1938 در لبنان منتشر شد.
این اثر داستانی کوتاه از خلیل تقی الدین میباشد که سال 1940 در لبنان منتشر شد
این اثر داستانی کوتاه از توفیق یوسق عواد است که سال1936 در لبنان انتشار یافت.
این اثر داستانی کوتاه از میخائیل نعیمه است که سال1937در لبنان منتشر شد
داستانی کوتاه از ذو النون ایوب است که سال 1938 در کشور عراق منتشر شد.
داستانی کوتاه از عبد الاله الشهابی است که در کشور عراق سال 1935 منتشر شد.
داستانی کوتاه از محمود احمد السید است که در سال 1935 در کشور عراق انتشار یافت
داستانی کوتاه از انور شاوول که در سال 1930 در عراق انتشار یافت
داستانی کوتاه از محمود تیمور است
داستانی کوتاه از محمود تیمور است
یکی از آثار داستانی محمود تیمور است . ( داستان کوتاه )
این اثر از محمود تیمور است او موسس فن القصة القصیرة بشمار میرود این اثر در سال 1926 انتشار یافت
روانکاوی.
لتَّحْلِیلُ النَّفْسِیُّ ( النفسانِیُّ ) روانکاوى. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص137 )
ج. نُطُق :حلقه؛حدّوحدود، حدّ و اندازه، مرز؛حوزه، زمینه، عرصه؛کمربند؛ ازارۀ سنگى در دیوار؛صف پاسبانان حلقه زده گرد جایى؛پادامی. . . . ( فرهنگ معاصر ...
شورش. بدست گرفتن اسلحه بر علیه دولت �� ؛بدست گرفتن اسلحه بر ضد ظلم وستم ( فرهنگ ابجدی, ص283 )
مَذهب فی الأَدب و الفَنّ یُعبِّر عن المعانی بالرُّموز و الإیحاء لیدع للقارئ نَصیبًا فی فهم الصُّورة أَو تکمیلها أَو تقویة العاطفة بما یضیف إلیها من ت ...
التکسیر. ( الصحاح ( للجوهری ) , ج5 , ص1900 ) ویران کردن، خراب کردن، شکستن، فروکوفتن، درهم شکستن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص129 )
یک اثر داستانی در قالب القصة القصیرة یعنی داستان کوتاه می باشد که در سال 1912 انتشار یافت
این اثر از جبران خلیل جبران میباشد که داستان کوتاهی است که در سال 1908 انتشار یافت
این اثر داستانی کوتاه اثر جبران خلیل جبران می باشد
جعل و تقلب کردن
قال السماء کئیبة و تجهما قلت ابتسم یکفی التجهم فی السما ایلیا ابو ماضی
بگوشه چشم نگریستن. زیر چشمی نگاه کردن. ( دزی ج 1 ص 91 ) . || چشمک زدن به کسی. به او اشاره کردن. علامت دادن. ( دزی ج 1 ص 91 ) . | "البصبصة فی دمی" ی ...
تحلیل رفتن، لاغر شدن، فرسوده شدن، نحیف شدن؛هذیان گفتن، یاوه گفتن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص787 )
طوق �� یقۀ پیراهن �� گردنبند. ( فرهنگ ابجدی , ص1000 ) قبَّة أو جُزْء الثَّوْب الَّذی یُحیط بالرَّقبة:�یاقة قمیص�، �یاقة فُسْتان� �� قِطعة نسیج مُت ...
"فما کاد یسمع هذه الکلمة المشجعة حتی قام الی رأسی یقبله" یومیات نائب فی الاریاف ، توفیق الحکیم، ص97
مُهر ها
تافهة ج. تَوافِه :هرچیز بى ارزش؛بى ارزشى، بى مایگى. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص63 )
"انها اکثر عددا من ذالک البق الزاحف جیوشا علی حائط دار النیابة الرطب المتهدم" یومیات نائب فی الاریاف ، توفیق الحکیم، ص95
"و ضغطت علی القلم ضغط العزم و الاقتناع" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص94
"حانفتح تحقیق بنأء علی خطرفة رجل مخبول فی الشارع؟" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص94
هذیان، سخن یاوه. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص171 )
" و نسیما علیلا هب علی صحراء حیاتنا العاطفیة المجدبة فی هذا الریف القفر" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص93
مجدبة [ mojdebat ] [صفت][عربی] ارض مجدبة:زمین خشک بی گیاه. [جمع]مجادیب. ( فرهنگ نفیسی, ج5 , ص3138 )
". . . و مخلوقا حلوا منحنا اویقات حلوة و لحظات مشرقة" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص93
أُوَیْقات ( مصغر أُوْقات ) :زمان هاى کوتاه؛اوقات خوش. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص21 )
"ارید ان افتحهالاشاهد آلاتها و تروسها و عجلاتها و اجراسها" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص92
دَوالیب حَدِیدیَّة مُسَنَّنة فی جِهاز آلیّ :�تُروس ساعة� ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة، ص146 )
فروکش کرد. "همد احساسی" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص92
"و تصلبت اعصابی و همد احساسی و تیقظ فی نفسی حب استطلاع و رغبة فی ان یفتح امامی . . . " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص92
مَقْذوف ج. مَقاذِیف و مَقْذُوفَة ج. - ات:موشک؛گلوله، تیر و نظایر آن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی, ص533 ) ما یُرمی بقُوّةً من قَنَابل و غیرها �� ج مَ ...
"و جعل یبحث باصبعه عن رصاصة، فلم یجد شیئا" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص92
"نزیف دموی شدید بانسجة المخ" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص91
"فمزقه الطبیب بمشرطه" یومیات نائب فی الاریاف ، توفیق الحکیم، ص91
مؤنّث ( القَرّاع ) است ( فرهنگ ابجدی , ص688 ) القَدّاحةُ التی یُقْتَدَحُ بها النارُ ( لسان اللسان , ج2 , ص375 ) الاسْت �� نَقّارُ الشَّجَر ( الم ...
از تنهد بمعنی:آه سرد کشیدن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص718 ) یعنی کسی که آه سرد میکشد شاهد مثال: "و قالت متنهدة:اسم الله علیه" یومیات نائب فی الا ...
از تنهد بمعنی:آه سرد کشیدن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص718 ) یعنی کسی که آه سرد میکشد
آه سرد کشیدن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص718 )
لفرجة بین الشیئین �� ساحة الدار �� ما اتسع من الارض ( المنجد فی اللغة , ص570 ) ما اتَّسع من الأرض �� المُتَّسَع بین الشیئین ( لسان اللسان , ج2 , ص ...
"و رأت من فجوة السطح ذالک الدق و الهبد فی راس رجل . . . " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص91
فروة [ farvat ] [اسم][عربی]پوستین و هی اخص من الفرو. [جمع]فراه. و پوست سر. و زمین ویران بى گیاه. و پاره اى از گیاه خشک فراهم کرده. و جبۀ برچیده آ ...
"و تلاه صوت آخر فی مثل رفعه و لهیبه و قد امتزج بنشیج و بکاء مر:یاللی کنت خارج بسحورک فی بطنک یابه" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص 91
سخت بانک کردن خر و سخت جوشیدن و بآواز بلند گریستن ( فرهنگ کنز اللغات, ج2 , ص1331 )
" و کن قد تسللن و تسلقن سطح الدار " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص91
تَسَلُّل مص �� عُبور فی تَخفٍّ :�تَسلُّلُ جُنود� ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ص693 ) نفوذ ( سیاسى ) ؛وضعیت افساید ( در فوتبال، هاکى و نظای ...
بالا رفتن ( از کوه، صخره، درخت ) ؛ برآمدن، بالا خریدن ( گیاه ) . ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص296 ) . | "و کن قد تسللن و تسلقن سطح الدار" یومیات ن ...
آلودن، آغشتن، لکه دار کردن ( چیزى را با. . . ) . ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص618 ) | "من حوله النسوة بعویلهن و صیاحهن و طینهن یلطخن به وجههن" یومی ...
اسْتِمارَة ( غالباً أِسْتِمارَة ) :فرم، فرم چاپى، درخواست نامه ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص17 ) "قلم النائب العمومی فی انتظار الاستمارة و القطرمی ...
"فلم تجد و لم یبد علی وجهها الباهت المتقلص العضلات انها فهمت عنی" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٨٩
پریده رنگ. ( فرهنگ ابجدی , ص175 ) بی رنگ، کمرنگ، رنگ پریده؛ متحیّر، حیران، سرگردان، شگفت زده. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص50 )
متشنج| "فلم تجد و لم یبد علی وجهها الباهت المتقلص العضلات انها فهمت عنی" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٨٩
بر خود پیچیدن| "وضعنها تحت فم المصابة المطروحة ارضا تتلوی و تحشرج" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٨٩
رَدَّدَ صَوتَ النَّفَسِ فی حَلْقهِ من غیر أَن یُخْرِجَه بلسانه ( تاج العروس , ج3 , ص326 ) بهنگام مرگ نفسش گرفت و خرخر کرد. ( فرهنگ ابجدی , ص331 ) ...
"وضعنها تحت فم المصابة المطروحة ارضا تتلوی و تحشرج" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٨٩
تَحَشْرَجَ خرخر کردن ( هنگام مرگ ) ، نفس آخر را کشیدن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص124 )
"مع تقریر وجیز بالقطرمیز الحاوی ل عینات القی و البراز لارسالها للتحلیل. " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٨٧
کوزۀ دهن گشاد، بطرى بزرگ. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص549 ) قُلّة کبیرة من الزجاج. لعلها من الرومیة. قال الشاعر: ( من الخفیف ) أنا لا أرتوی بطاسٍ ...
مُتَمَرِّن علی ورزیده، کارآزموده، کارکشته، باتجربه، آموزش دیده، ماهر ( در کارى ) ؛ عادت کرده، خوگرفته، آموخته شده ( در کارى ) ؛ کارآموز. ( فرهنگ معاص ...
المتدرِّبُ. �� مَن یقضى مدة من الزَّمن فى التدرّب على ممارسة مهنته لیمهر فیها. ( المعجم الوسیط , ج2 , ص865 )
"اخرجت مندیلی و بصقت فیه" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٨٧
ثفلی که از پس مردم بیرون آید . ( دستور اللغة , ص174 )
بکسرِ با سرگین آدمی ( فرهنگ کنز اللغات , ص269 )
غائط ، عَذِرة، موادّ تخرُج من المِعى و تُطرَح من المستقیم:�بِرازٌ إِسْهالیّ � �� مُبارزة ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ص81 )
المواد المطرودة من الأَمعاء عند التبرز. ( المعجم الوسیط , ص49 )
مدفوع انسان �� . ( فرهنگ ابجدی , ص180 ) "فاجد امرأة عائمة فی برکة من القی و البراز. " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٨٧
مونث عائم بمعنی شناور ، العائِم فی الماء شناگر �� شنا کننده. ( فرهنگ ابجدی , ص592 ) | "فاجد امرأة عائمة فی برکة من القی و البراز. " یومیات نائب فی ...
العائِم فی الماء شناگر �� شنا کننده. ( فرهنگ ابجدی , ص592 )
"و ما فیها من قرف خصوصا علی الصبح " یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٨٧
مکیدن ( فرهنگ کنز اللغات , ص164 )
داس ( دستور اللغة , ص736 ) داسىی که بدان غلّه دروند ( فرهنگ کنز اللغات , ج2 , ص1285 ) ج. مَناجِل :داس. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص675 ) آلة من ...
المُؤَلِّفُ المَسْرَحِی مؤلف و یا نویسنده نمایشنامه ( فرهنگ ابجدی , ص819 )
مَسْرَحی دراماتیک، مربوط به نمایش، نمایشی. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص284 )
جایگاه نمایش داستان و بازى و رقص و یا تئاتر �� تماشاخانه. ( فرهنگ ابجدی , ص818 )
تئاتر ها، نمایشنامه ها| "من قبیل التشویق کما توضع فی إعلانات المسارح " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٧٩
هلاک کردن و کشتن ( فرهنگ کنز اللغات , ص173 )
"فاقاتل رجل سودانی بدوی قوی الجسم یحترف إزهاق الأرواح " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٧٥
غرقه شده ( فرهنگ کنز اللغات , ج2 , ص996 ) | "غارق فی عمل ذی مسئولیة لا یقف و لا ینتهی" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٧٥
مَن غار فی الماء، غریق:�أَنْقَذ غارِقاً�، �سفینة غارِقة�، �غارقون لاجِئون إلى جزیرة� �� مَغمور، مُحاط من کُلّ جِهة:�مَسکِن غارِق فی الخضرة� �� مائت ...
آنکه در آب فرو رفته و غرق شده باشد. ( فرهنگ ابجدی , ص634 )
"انا راسف فی اغلال الوظیفة " یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٧٥
اسم فاعل از رسف بمعنی : همانند شخص پاى بسته راه رفت ( فرهنگ ابجدی , ص430 ) مشى مِشیةً المقیَّد ( المنجد فی اللغة , ص259 ) مَشىٰ فى القَیدِ، رَسَف ...
همانند شخص پاى بسته راه رفت ( فرهنگ ابجدی , ص430 ) مشى مِشیةً المقیَّد ( المنجد فی اللغة , ص259 ) مَشىٰ فى القَیدِ، رَسَفاناً ( دستور اللغة , ص36 ...
رَسَفَ ، یَرْسُفُ ، و یَرْسِفُ ، مِن حَدَّیْ : ضَرَب، و نَصَر، کما فی الصِّحاحِ ، رَسْفاً ، بالفَتْحِ ، نَقَلَهُ الجَوْهَرِیُّ ، و رَسِیفاً ، نَقَلَه ...
رَسَفَ فی - رَسْفًا و رَسَفانًا:مشی رُوَیْدًا:�رَسَفَ السَّجینُ فی قَیْدهِ � ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ص549 )
رَسَفَ ، یَرْسُفُ ، و یَرْسِفُ ، مِن حَدَّیْ : ضَرَب، و نَصَر، کما فی الصِّحاحِ ، رَسْفاً ، بالفَتْحِ ، نَقَلَهُ الجَوْهَرِیُّ ، و رَسِیفاً ، نَقَلَه ...
رَسَفَ فِى قَیْدِهِ رَسْفاً و رَسِیفاً و رَسَفَاناً مِنْ بَابَىْ ضَرَبَ وَ قَتَلَ مَشَى فِیهِ فَهُوَ رَاسِفٌ . ( المصباح المنیر , ص226 )
رَسَفَ الرجلُ رَسْفا و رَسِیفا و رَسَفانا مشى مَشْیَ المقیَّد ( أقرب الموارد , ج2 , ص378 )
رَسَفَ فی القَیْدِ یَرْسُفُ و یَرْسِفُ رَسْفاً و رَسِیفاً و رَسَفَاناً مَشَى مَشْیَ المقیَّد �� هو المشی فی القَیْدِ رُوَیْداً، فهو رَاسِفٌ ; و أَنشد ...
رجل أَعْمَش لا تزال عینها تسیل دمعا، و لا تکاد تبصر بها ( العین , ص267 ) رجل أَعْمَشُ و امرأَة عَمْشاءُ بیِّنا العَمَشِ، و قد عَمِشَ یَعْمَشُ عَمَش ...
آنکه ضعف بینائی همراه با ریزش اشک داشته باشد. ( فرهنگ ابجدی , ص98 ) الضعیف البصر مع سیلان الدمع فی أکثر الأوقات. �� الضعیف البصر مع سَیَلان دمع الع ...
"و نظرت الیه بعینها العمشاء نظرة . . . " یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٧٤
مؤنّث ( اَلأَعْمَش ) است �� آنکه ضعف بینائى دارد و از گوشۀ چشمش آب روان است ( فرهنگ ابجدی , ص624 ) مؤنث الأعمش. ( المعجم المفصل فی الجموع , ص320 ) ...
مُطَرْبَش فینه به سر، طربوش به سر. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص394 ) کلاه بر سر | "وضعته بین اشخاص مطربشین" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ...
صَار فیه قَیْح:�قیّح الجُرْح� ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ص1203 ) قال: و قاح الجُرْحُ یَقِیحُ ، و قَیَّح و أَقاح . ( لسان العرب , ج2 , ص56 ...
صدید یخرج من فروج المومسات الصدید:القیح ( المجمع ) . ( غریب الحدیث فی الکتب الأربعة , ج3 , ص583 ) الصّدید:ماء الجرح الرقیق و الحمیم ( صبحی الصالح ) ...
وَ شَرَابُهَا صَدِیدٌ ماء الجرح الرقیق و الحمیم ( نهج البلاغة ( صبحی صالح ) , ص5 ) خونابه اى که از زخم خارج میشود آب جوشان ( فرهنگ نهج البلاغه , ص9 ...
ابن سیده: الصدید القَیْح الذی کأَنه ماء و فیه شُکْلةٌ. و قد أَصَدَّ الجرحُ و صَدَّدَ أَی صار فیه الم. . . ( لسان العرب , ج3 , ص246 ) الصَّدِیدُ: الق ...
صدید را چرک گفته اند. علّت تسمیۀ آن کراهت و اعراض از آن است ( مجمع ) در اینصورت صدید بمعنی مصدود است یعنی اعراض شده و ناپسند و شاید مراد آب جوشان باش ...
وَ یُسْقىٰ مِنْ مٰاءٍ صَدِیدٍ یَتَجَرَّعُهُ وَ لاٰ یَکٰادُ یُسِیغُهُ ( آیه 16/سوره إبراهیم ) اَلصَّدِیدُ: ما حال بین اللّحم و الجلد من القیح، و ضرب ...
الدَّمُ المُخْتَلِطُ بالقَیْحِ �� قیل:هو ما سالَ منأهْلِ النار �� قیل:الحَمِیْمُ أُغْلِیَ حَتّی خَثُرَ �� هو - بِلُغَةِ أهْل الیَمَنِ - :الثَّوْبُ ا ...
ریم که با خون آمیخته باشد خاکها و سربالاها و راهها و او جمع صعید و صعود هردو آمده است ( فرهنگ کنز اللغات , ج2 , ص840 )
القَیح المختلط بالدم �� صَدِیدُ الفضّةِ: ذائبها، على التشبیه ( المنجد فی اللغة , ص418 )
ماءُ الجرح الرقیق المختلط بالدم قبل ان تغلظ المِدَّة و قیل: هو القیح المختلط بالدم و قیل الحمیم اُغلی حتی خثر. ( أقرب الموارد , ج3 , ص185 )
پر ریم، چرک آلود| "ان هؤلاء الفلاحین بأعینهم التی اکلها الصدید منذ الطفولة. . . . " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ۷۴
"بلا مبرر و لا جریرة" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٧٣
الجَرِیْرَةُ گناه �� جنایت ( فرهنگ ابجدی , ص295 ) الجِنَایَةُ ، فلانٌ یَجُرُّ على نَفْسِه جَرِیرةً ( المحیط فی اللغة , ج6 , ص401 ) الذَّنْبُ �� الج ...
لا مُبَرِّرَ لَهُ دلیل یا جوازى ندارد. ( فرهنگ ابجدی , ص775 )
لیس له سَبَبٌ مَعْقول أو مَشْروع، لا شَیْ ءَ یُسوِّغه و یُجوِّزه: �حَذَرٌ لا مُبرِّرَ له�، �تَدْبیرٌ لا مُبرِّرَ له� ( المنجد فی اللغة العربیة المعاص ...
المُبرِّر دلیل و علت ( فرهنگ ابجدی , ص775 )
توجیه، توجیه کننده؛ عذر. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص32 )
"یفکر فیما آل الیه حاله بلا مبرر ولا جریرة" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٧٣
فارتج علی الرجل و قد فوجئ ثم تمالک و قال . . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ۷۳
مُطاوَعَةُ الرَّجِّ ( المحیط فی اللغة , ج6 , ص403 ) مطاوعة الرَّجّ ، و هو أن تزلزل زلزالا شدیدا ( العین , ج6 , ص16 ) مصدر �� هَزَّة ناتجة من تأثّ ...
لرزیدن و جنبانیدن و قرار نداشتن
"فلکمته فی صدره لکمة کادت تردیه و رقعت بالصوت:غریمی" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٧٣
مشت زدن. ( فرهنگ ابجدی , ص760 ) اللَطمَة بجمع الکفّ ( المنجد فی اللغة , ص732 ) اللطمة بجمع الکفّ یقال �لا یأْلوهُ لکمةً و لطمةً� ( الاساس و التّاج ...
"و قد اخرج علیهم وکیل النیابة امرأة شمطاء" یومیات نائب فی الاریاف، ص٧٣ توفیق الحکیم
زنى که موى سر او سیاهو سفید است �� این واژه مؤنث ( الأَشْمَط ) است ( فرهنگ ابجدی , ص535 ) المختلط سواد شعرها ببیاضه. ( المعجم المفصل فی الجموع , ص25 ...
"و کان من بین هؤلاء شخص منکود الطالع" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ٧٣
مَن کَثُرَ سُؤَاله و قَلَّ خیرُهُ. ( المعجم المفصل فی الجموع , ص451 ) مَنْحُوس، مَشْؤُوم: �مُسْتَقْبَل مَنْکود� ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ...
و النَّفَر :ما بین الثلاثة إلى العشرة، زعموا، و الجمع الأنفار . ( جمهرة اللغة , ج2 , ص788 )
سیراب شد ( فرهنگ ابجدی , ص445 ) آبیارى؛تَرى، نمناکی. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص254 )
مُؤنَّث ثَرْثار ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ص163 ) پرگو، پرچانه. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص68 ) | "فان المأة بطبعها فضولیة ثرثارة" یوم ...
کثیر الکلام. ( جمهرة اللغة , ص82 ) کثیر الکلام ( فقه اللغة , ص83 )
بسیارگوئی و نام جوئى است بزرگ ( فرهنگ کنز اللغات , ص435 ) پرگو، پرچانه. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص68 ) بسیارگوى ( دستور اللغة , ص206 ) کثیر ا ...
المهْذار المتشدّق و منهُ �اَبغضکم الیَّ الثَرْثَارُونَ المُتفَیهقون� و هم الذین یکثرون الکلام تکلُّفاً و خروجاً عن الحقّ �� الصیَّاح �� نهرٌ بعینهِ س ...
مرد پُر کلام �� هذیان گوى. ( فرهنگ ابجدی , ص279 )
المکثِر من الکلام. ( المعجم المفصل فی الجموع , ص103 )
الذى یکثر الکلامَ فى تکلُّفٍ و خروج عن الحدّ. و فى الحدیث:�أَبْغضُکم إِلىّ الثرثارون المُتَفَیْهِقون�. ( المعجم الوسیط , ص95 )
نَزِه و نَزِیه ī ج. نُزَهاء ' ، نِزاه :پاک، پاکدامن، عفیف، بىیگناه، بىی تقصیر، بى آزار، باشرف، شرافتمند، محترم؛ درستکار، امین، راست؛باوجدان، صدیق؛، س ...
کنا نُدعَى السماسرة فسمّانا رسول اللّه علیه السلام تِجاراً السِّمسار بکسر الأول:المتوسط بین البائع و المشتری، فارسیة معرّبة عن اللیث. و الجمع:السَّما ...
یا معاشر السّماسرة، أقلّوا الأیمان فإنّها منفقة للسّلعة السّماسرة:الوسطاء بین البائع و المشتری ( اللسان، القاموس ) . ( غریب الحدیث فی الکتب الأربعة , ...
أن النبیّ صلّی اللّه علیه و سلّم سمّاهم التُّجّار بعد ما کانوا یُعرَفون بالسَّماسرة قال اللّیث: السِّمسار فارسیّة معرَّبة، و الجمیع السَّماسرة المَصد ...
کنا قوماً نسمی السَّمَاسِرَةَ بالمدینة فی عهد رسول الله، صلى الله علیه و سلم، فسمانا النبی، صلی الله علیه و سلم، التُّجَّارَ. هو جمعُ سِمْسارٍ ، و ق ...
ج سمسار، دلالان | "ان هم الا سماسرة دفن" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٦٤
هو جمع سِمْسَار . و السَّمْسرة : البیع و الشراء. �� و یقال للمتوسط بین البائع و المشتری سِمْسار . ( الفائق , ج2 , ص159 )
رنگ پریده| "فابصرت سائق السیارة مختفیا خلف جذع الشجرة شاحب الوجه و بار العینین یشاهد هذا المنظر. . . " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ۶۰
تقویم ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص673 ) | "و اشار بیده إلی 《النتیجة 》 المعلقة بالحائط" یومیات نائب فی الأریاف، توفیق الحکیم ص ۵۸
"و هذا المیل یبدو أکثر ما یبدو فی التجهم الریع للعمد و الاعیان الموالین للوزارة الآفلة، و ابتسام الودیع لانصار الوزارة المقبلة" یومیات نائب فی الار ...
"و هذا المیل یبدو أکثر ما یبدو فی التجهم الریع للعمد و الاعیان الموالین للوزارة الآفلة، و ابتسام الودیع لانصار الوزارة المقبلة" یومیات نائب فی الار ...
"و هذا المیل یبدو أکثر ما یبدو فی التجهم الریع للعمد و الاعیان الموالین للوزارة الآفلة، و ابتسام الودیع لانصار الوزارة المقبلة" یومیات نائب فی الار ...
"و هذا المیل یبدو أکثر ما یبدو فی التجهم الریع للعمد و الاعیان الموالین للوزارة الآفلة، و ابتسام الودیع لانصار الوزارة المقبلة" یومیات نائب فی الار ...
"فی البلد أزمة و زاریة" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص ٥٧
الأَزَمَةُ الضِّیق. �� الشِّدة یقال:أَزمة مالیة، و أَزمةٌ سیاسیةٌ ، و أَزمة مَرَضیّة. �� القحط . �� الحِمْیَة. �� ( فى علم الطب ) :نهایة فجائیة تحدث ...
روزنامه| "سعادتک اطلعت طبعا علی جرائد السکاء" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص٥٧
جَرائدُ المَساء روزنامه هاى عصر. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص81 )
"و ارسلتُ فی طلب اللحّاد. " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم، ص ٥٧
لحّاد حَفّار القُبُور ( المنجد فی اللغة العربیة المعاصرة , ص1273 ) گورکن. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص612 )
البَرْقِیَّة تلگراف �� نامه ى تلگرافی. ( فرهنگ ابجدی , ص182 ) رسالة ینقلها من مکان إلی آخرَ جهازُ البَرْق أو التلغراف. ( المعجم المفصل فی الجموع , ...
تلگرام، تلگراف| "فاخطرت الطبیب الشرعی ببرقیة" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٥٧
نمّ: با حرف اضافه عن و علی معنای فاش کردن چیزی را، پرده برداشتن از چیزی، نمایشگر چیزی بودن میدهد. ( فرعنک معاصر عرب، آذرنوش، ص716. "الأسلوب ینم عن ...
معنای نَمَّ ینِمّ ینُمّ نَمَّتْ هَیْئَتُهُ عن التَّأَمُّل قیافه اش نشان از اندیشناکی او داشت. ( فرهنگ معاصر عربی - فارسی , ص716 )
منتظر، به کمین نشسته| ". . . کی تبسطها بعد ذالک فی نظام و ترتیب و هدوءامام مستشارین ثلاثة عابسین، و محامین متربصین و جمهور. . . " یومیات نائب فی الا ...
بجستن، فرار کردن| ". . و فکر فی طیق آخر لا یستطیع منه الافلات" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص54
" و قد رای الرجل یفلت من تهمة خطف الفتاة دبر و فکر فی طریق آخر لایستطیع منه الافلات" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص54
سالها| "ان یسکت عنه المرکز کل تلک الاعوام التی مضت" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص54
پیچیده شده ، تا شده| "و هو یخرج بها من الجلسة مطویة کما دخل بها" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
پیچیده شده یا تا شده| "هو یخرج بها من الجلسة مطویة کما دخل بها" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
"ستقوم قی کل قضیة تشرح بخط جمیل علی افراخ فلوسکاب مسطرة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
تروش رویی کردن، ابرو در هم کردن و. . .
ابرو در هم کردن، سرکه فروختن، تلخی کردن| " و قد بدا الوجوم علی وجه المساعد" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53 نعت فاعلی:وجِم
بکر، ناپسوده، ناسفته،
دویدن| "وانصرف الی المحطة فی شبه رکض" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
"و انصرف الی المحطة فی شبه رکض" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
جهیدن، برجستن| "و انتهت الجلسة آخر الامر و وثب القاضی ناهضا و عاد الی حجرة المداولة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
ج محجوز : بسته شدگان | "و وضع الرجل بین المحجوزین و هو یلتفت یمنة و یسرة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
بسته شده، بازداشت شده| "و وضع الرجل بین المحجوزین و هو یلتفت یمنة و یسرة الی من حوالیه" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص53
"فأخفی القاضی امتعاضه و قال فی شبه همس. . . " یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص52
"و صاح من فوره فی المتهم متنفسا الصعداء" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص52
بازداشتن و منع کردن ، توقیف کردن| "فحجز قمحه و عینه حارسا علیهحتی. . . " یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص52
گندم| "القمح قمحی یا سعادة القاضی و اکلته انا و العیال" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
پیر| "فحضر رجل هرم مقوس الظهر ابیض اللحیة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
خمیده| "فحضر رجل هرم مقوس الظهر ابیض اللحیة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
ریش ، محاسن| "فحضر رجل هرم مقوس الظهر ابیض اللحیة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
خفه شو| "اخرس!اسبحه یا عسکری" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
"فتنحنح المتهم و جعل یدافع عن نفسه" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
وکلا | "و فیها سماع شهود و مرافعة محامین" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
" و فیها سماع شهود و مرافعة محامین" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
چشم برهم زدن:کنایه از زود گذشتن "و انتهت المخالفات فی مثل لمح البصر " یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص51
گله و رمه ی گوسپندی| "انت یا رجل ترکت غنمک ترعی فی زراعة جارک؟" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص50
دست بر هم زدن| "وصفق بیدیه:یا افندی یا محضر!حضر الجلسة. . . . الجلسة" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص50
در زیر بغل داشت، و متأبطا نیز مشتق از این کلمه است| "فوجدت مساعدی فی غرفة المداولة متأبطا مظروفا به وسامه و. . . " یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق ال ...
"و فوق ذلک فلکم قنصنا من الفیران و مع ذالک لم تنقطع زیارتها" یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص50
شکار و طعمه| " اذا کانت الفریسة حاضرة تحاورنا و تداورنا ولا تقع حتی تقع معها. . . " یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص50
تلف کردن | لیس اشق علی النفس و لا ادعی الی اضاعة الوقت. . یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص50
استاد محلاتی پشه بند ترجمه کرده است | "و سدلت الناموسیة علیّ، و احکمت ربط اطرافها حتی آمن فضول هذا الزائر اذا حدثته نفسه بمداعبة قدمی العاریة " یومی ...
اره| "و ترکت هذا النجار الصغیر ذا المنشار الدقیق" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
توسنی کردن اسب، سرکشی| "و احیانا یحرن و یثبت علی قدمیه. . " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
شاد| "ولکن القلم کالجواد ینطلق احیانا من تلقاء نفسه کالطائر المرح " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
| راز را با کسی در میان نهادن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) "و اخرجت کراسة یومیاتی القی فیها هذا الکلام الذی لا أجد مَن افضی به الیه ...
"و اخرجت کراسة یومیاتی القی فیها هذا الکلام الذی لا اجد من افضی به إلیه فی هذا الریف" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
حنیق و حانق مشتق از حنَق بمعنی خشمگین میباشند.
حانق، مشتق از حنق بمعنی خشمگین است | "و قد اکتفی المامور الحانق بأن شیعه الی الباب بصفعة علی القفاه شفی بها غلیله" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق ال ...
حانق، مشتق از حنق بمعنی خشمگین است | "و قد اکتفی المامور الحانق بأن شیعه الی الباب بصفعة علی القفاه شفی بها غلیله" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق ال ...
سوزش درون| "و قد اکتفی المامور الحانق بأن شیعه الی الباب بصفعة علی قفاه شفی بها غلیله" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
مخفیگاه| "عسی ان نستکشف مخبأ الفتاة" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
مخفیگاه | "و خطر ببالنا ان نرفع فی اثره احد مخبرین، عسی ان نستکشف مخبأ الفتاة" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٩
و لماذا اتهم بصری ولا اتهم هذا الشیخ المخاتل ؟ یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۴۷
قید شده| القی بیینا الشیخ عصفور وحده مکبل یدین یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۴۷
نافد الصبر : بی صبرانه
بنگاه درآمدن در جایی| واقتحمت علیه حجرته یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۴۵
تعریب ساده بمعنی احمق و کودن| و لست ادری أ هو حقا أبله ام خلف هذا الوجه الساذج. . . ؟ یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٥
|یاسمین و سومن، در اینجا استعاره از آن دخر ( ریم ) همچو گل است | یختطف هذه الزنبقة و نحن عنه غافلون یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٤
در این متن بمعنای اعدام | من قی بلد کلها یقدر یحبس و یشنق و یقول حکمت المحکمة غیرنا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٤
بخشم آوردن| امرأة المأمور إغضاظة فی صاحبتها راحت لبست سترة زوجها الرسمیة . . . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٤
زبان بیرون آمده و نفس زنان مانند حالت سگ و دخل صاحبنا یلهث و یصیح : البنت ریم. . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤٢
کفش ها و کذالک انواع من الاحذیة الجلدیة لحساب متجر فی القاهرة من المتاجر الشهیرة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤١
مملوءة بمختلف الملابس القطنیة والصوفیة من معاطف و سُتر و سراویل یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤١
مملوءة بمختلف الملابس القطنیة والصوفیة من معاطف و سُتر و سراویل یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤١
ردا در قدیم و کت در جدید | مملوءة بمختلف الملابس القطنیة والصوفیة من معاطف و سُتر و سراویل یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٤١
حفره و سولاخ ، شکاف| ما اعرف ان کان لحد الساعة مخروم من وسطه ولا سدوه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۴۰
پول خرد مصر است ، و معادل تقریبی یک شاهی ایران قدیم یادداشت های یک دادستان از روستا ، ترجمه حیدر محلاتی ۱۳۷۹ص ۶۵
کشیدن و برداشتن | سحبتُ لی کوزا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٩
مزرعه | نزلت فی غیط من الغیطان و سحبت لی کوزا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٩
کأنه شعر ضبعة مسن یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٩
فشردن و زدن | فطلبتُ . . . و ان یضغط باصبعه علی الجرس ففعل یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۹
ضایع شده، از غمط بمعنی باطل کردن حق ، پایمال شدن حق| و امثال هذا السکرتیر الهرم من ذوی الحق المغموط و الفضل المجهول مثیرون یومیات نائب فی الاریاف، ...
باطل کننده حق
. . . و اعتیاده المثول امام القضاة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٩
. . المتهم المزور بطول باعه و ذلاقة لسانه و اعتیاده المثول امام القضاة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٩
و هو ما زال منهمکا فی إعداد ملخصات وافیة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٩
رشف. [ رَ ] ( ع مص ) مکیدن آب را: رشف الماء رشفاً. و منه المثل : الرشف انقع؛ یعنی مکیدن آب اندک اندک تسکین دهنده تر است مر تشنگی را. ( منتهی الارب ) ...
کوب. ( معرب ، اِ ) کوزه بی دسته. ( ترجمان القرآن ) . کوزه بی دسته یا بی خرطوم. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) . کوزه ای با سر مستدیر و بی دسته یا بی لول ...
ما تسقینی أحسن حبر کوبیة و تخلص یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٨
فانسلت منصرفا الی بیتی فی هدوء دون ان یشعر بی هؤلاء المتخبطون فی کئوسهم یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٨
فلا یسمع بعدئذ غیر خوار الجاموس و نبح الکلاب و نهیق الحمیر و نحیب السواقی و الشوادیف والکباسات و اصوات بعض الاعیرة الناریة یطلقها فی جوف اللیل الخفرا ...
فلا یسمع بعدئذ غیر خوار الجاموس و نبح الکلاب و نهیق الحمیر و نحیب السواقی و الشوادیف والکباسات و اصوات بعض الاعیرة الناریة یطلقها فی جوف اللیل الخفرا ...
نهیق. [ ن َ ] ( ع اِ ) بانگ خر. ( غیاث اللغات ) ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از مهذب الاسماء ) . نهق. نهاق. تنهاق. ( متن اللغة ) . رجوع به نهاق شود. ...
خوار. [ خ ُ وا ] ( ع اِ ) بانگ گاو. ( منتهی الارب ) ( از تاج العروس ) : بتازی خوار بانگ گاو باشد. ( ترجمه طبری بلعمی ) : و خوار بقور و. . . . و صفیر ...
فلا یسمع بعدئذ غیر خوار الجاموس و نبح الکلاب و نهیق الحمیر و نحیب السواقی و الشوادیف والکباسات و اصوات بعض الاعیرة الناریة یطلقها فی جوف اللیل الخفرا ...
انه الان لا یکاد یری غیر مبان قلیلة أکثرها متهدم یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٧
هذا الشاب الذی جاء من العاصمة منذ ایام حیث الانوار و الملاهی و الضجیج ؟ یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۷
هذا الشاب الذی جاء من العاصمة منذ ایام حیث الانوار و الملاهی و الضجیج ؟ یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۷
هذا الشاب الذی جاء من العاصمة منذ ایام حیث الانوار و الملاهی و الضجیج ؟ یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۷
لقد سئم الریف : از روستا زده شده بود یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۷
ج قرد، میمونها| کما ینظر القردة فی حدیقة الحیوانات الی الحراس مع کبار الزائرین یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٥
شوربا، سوپ| یتناولون فی نهم حساءهم یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٥
یتناولون فی نهم حساءهم یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٥
اذ لم تکف العنابر لایواء هذا القدر من التعساء یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٥
. . . فبلغت خیاشیمی اذ دنوت من جسم الفتاة؟ یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٥
بنگ | بیهوش کننده ام انها فضلة من رائحة البنج عبق بها جو قاعة العملیات یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٥
منسوب به اسکاف که کفشدوزی باشد| کانها جلدة حذاء فی ید الاسکافی یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
شوخی کنان | و هو یثرثر مع ضیوفه مازحا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
و حوله رهط من اصدقائه غیر الاطباء. . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
انبردست و فی یده اداة کانها الکماشة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
تشریح شده ، یعنی بدن توسط جراح شکافته و از هم باز شده | ان هذا خرج من بطن امرأة هی الساعة فوق المشرحة تحت البنج یومیات نائب فی الاریاف، توفیق ا ...
لیفترسها الحزن الرابض بالباب یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
زرافة ) زرافة. [ زَ ف َ / زَرْ را ف َ ] ( ع اِ ) جماعت مردم یا ده کس از ایشان. ج ، زرافات. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ) ( از ناظم ...
زرافة ) زرافة. [ زَ ف َ / زَرْ را ف َ ] ( ع اِ ) جماعت مردم یا ده کس از ایشان. ج ، زرافات. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ) ( از ناظم ...
ایستگاه قطار و راه آهن | و خامرنی احساس من یقف فی المحطة بین القُطُر یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
ادوات تعقیم: وسایل ضد عفونی کننده و راینا تلک المباخر و ادوات التعقیم یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
ج سریر ، تخت ها | فقابلنا تلک الصغیرة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٤
الاغ| جحش الله فی برسیمه! یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۳
پیمانکار| و بیعه للمقاولین یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۲
ج حصاة، سنگریزه | یعیشون علی استخراج الحصی من الجبل و نقله علی حمیر و الجمال و بیعه للمقاولین یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۲
کاری بی دلیل کردن که نشانه بی خردی باشد| "ولا یبعد ان یکون احد هؤلاء الأهالی قد دفعه العبط او حب استطلاع ان یضع هذا المسمار علی الخط الحدیدی" یوم ...
ج صلب، نوادگان، پشت | لعلهم من اصلاب تلک القریة التی عزمت القطار فی اول ظهور یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٢
بسطاء العقول : ساده لوح مانند عریض القفا | ان اهل هذا المنطقة بسطاء العقول . . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٢
ریل، خط آهن | اشار الی عربة محملة بأکیاس من القطن کادت تخرج عن القضیب یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣١
و اشار الی عربة محملة بأکیاس من القطن کادت تخرج عن القضیب یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣١
نبس ؛ تحرکت شفتاه بشی ٔ، و هو اقل الکلام. ( از معجم متن اللغة ) . و بیشتر به صورت نفی استعمال شود: مانبس بکلمة؛ ای ماتکلم ( از معجم متن اللغة ) ( از ...
پیش آوردن =هات | قم یا شیخ نبل ریقنا! یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۳۱
فاطرق المامور لحظة مفکرا فی ضیق و امتعاض یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣١
سوزن | لو کانت ابرة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣١
پیش پا افتاده و حقیر و ناچیز | هی واقعة تافهة مما لا نقوم لمثلها باللیل یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٠
سفالی| فشربت جرعة من القلة الفخار بالنافذة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٠
کوزه، سبو| فشربتُ جرعة من القلة الفخار بالنافذة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٠
و قد زحف خلفی و دلف الی الحجرة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٠
و قد رحف خلفی و دلف الی الحجرة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٠
فالتفتنا الیه فی شبه ذعر یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٣٠
خوابیدن| لا یصلح الان لشیء الا للرقاد سبع ساعات متوالیات یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٩
مصّ: مکیدن| خیر من لعب الطاولة فی النادی او مص القصب أمام الاجزاخانة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٩
. . . . فی نشاط المستیقظ من نوم مریح یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۹
کما ینتعش العشب الذابل بقطرات الندی یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۹
ج حارس بمعنی نگهبان | فالفیت ببابه الفتاة ریم منتظرة مع الحراس یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۹
صدا عموما صدای اعتراضدار خصوصا | فاحتج المحامی و رفع عقیرته یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۷
وکیل مدافع| و اراد المحامی ان ینطلق فی هذا الکلام یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۷
یا حضرت الرئیس. . . . والقضیة ملفقة من الفها الی یائها . . . ای عالیجناب داستان از ابتدا تا انتها ساختگی است. یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحک ...
ناگهان| فنهض بغتة کالمستغیث . . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٧
قهوه خانه، چایی خانه
توتون| فهو بدال ریفی صغیر یبیع السکر و البن و الشای و التبع یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٦
نمد| فحضر رجل علی رأسه لبدة بیضاء یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٦
انا صحیح لقیت البوار قدام باب الدکان، لکن لا سرقت و لا نهبت یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٦
و اسالة بعض قطرات من الدماء لا منص منها فی مثل هذه الظرف یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٦
از بزرگانی این را شنیدم و بارها پرسیدم حدود معنایی زبان باز و حیله گر و هفت خط و رند میداد. ( گویش لری بالاگریوه )
غاز، مرغابی . ر. ک صبح الاعشی ج۲ص۶۸| و ذبح والد البنت إوزة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٥
برادر| جاء ذات یوم شقیق الخاطب . . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۵
لا لی فی الطور و لا فی الطحین یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٤ اصطلاح است معادل آن در فارسی نه سر پیازم نه تهش یعنی دخلی در این ماجرا ند ...
فحضر المجنی علیه و قد لف بنصره فی رباط صحی یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٤
گاز گرفتن| العضة حصلت منک ؟قولی نعم او لا، کلمة واحدة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٤
گزیدن، گاز گرفتن با دندان چیزی را | انت متهمة انک عضضت إصبع الشیخ حسن عمارة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٤
در لری بالاگریوه به معنی پرتاب کردن و انداختن است مثلا برد شَن : سنگ پرتاب کرد بشو وش: پرتاب کن بهش شنن وشو : پرتاب کردنوبه آنها و. . .
فتنحنح الرجل وهز رأسه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٤
فتنحنح الرجل و هز رأسه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٤
کل ابل او ماشیة ترسل للرعی و لا تعلف
لا یملکون فی تلک القری احواضا یصب فیها الماء المقطر الضافی من الانابیب یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٣
نخود| و حملق فی الناس بعینین کالحمصتین . . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٣
و ضاق ذرع القاضی بذالک اللون المتکرر من المخالفات یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٣
کانه راعٍ فی یدیه عصا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٣
جنباتمه زدن | فجلسو القرفصاء کانهم الماشیة یرفعون عیونهم الخاشعة الی القاضی. . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٣
قرفصئ
ج ممر بمعنی گذرگاه | و فاض فیضهم علی الارض و ممرات یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۳
گذر گاه ج ممرات
ج خروف بمعنی گوسپندان و بره ها و امثالهم. . | " الجلسة کلها خرفان خارج السلخانة " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٣
بره | بأن اجریت ذبح خروف خارج السلخانة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٢
مونث ماثل بمعنی ایستاده
ایستاده | و قال للماثل بین یدیه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۲
رو به رو | و قال للماثل بین یدیه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۲۲
فرفع القاضی رأسه و وضع منظاره السمیک علی انفه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٢
عینک| فرفع القاضی رأسه و وضع منظاره السمیک علی انفه یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٢
جنح و مخالفات أو بلح أمهات؛کله أکل عیش یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص٢٢
ارفع ما اسعارک تر ما یسرک نرخ را بالا ببر تا بفهمی راز [راز حجم کارت را] یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص22
و طالما تبرم هذا القاضی و شکا من ازدیاد عمله همیشه این قاضی ملول بود و از زیادی کارهایش شکوه میکرد یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص22
و لست ادری ما الذی طمس ذاکرتی. . یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص22
اتاق مشورت| دخلت حجرة المداولة یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص21
راننده| حتی امرت السائق بالوقوف و . . . یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص21
و کان مساعدی قد خرّ علی جواری صریع الکری یومیات نائب فی الاریاف، لتوفیق الحکیم، ص21
مُحال، غیر ممکن | "و کنت وقتها فوق الحصان ده؟مستحیل!" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٩
حتی بلغت مصرفا متسعا عمیقا زاخرا بالماء یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٩
بادبزن | کانها لطمات مروحة فی ید ماجنة ظریفة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٨
وافطن لنفسک ، تقع من فوق الجحش یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۸
فاذا النهار یدخل منها متلصصا و قد خدعنی عنه المصبح المضیء یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۸
و بدانا نضع ایدینا علی عصب نابض من اعصاب القضیة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۷
از ربض بمعنی میان و درون | فالتعبیر یستوجب العلم بحقیقة الشعور الرابض فی اعماق النفس یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۷
و اذا صوت الشیخ المعتوه یرتفع فی القاعة منشدا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٦
رجوع شود به معتوه
فلم اطق صبرا، ما کان ینقصنا حقا الا ان نستشیر المعتوهین فی قضایا الجنایات یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٥
و مدی نجاحها النجاح الذی یوهلها للذهاب براس المتهم الی المشنقة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٥
مونث کسیح . رجوع شود به کسیح : کسی که دست و پاخایش برایش سنگینی کند و عاجز باشد
و ما من اهل للمضروب فی هذا البلد غیر ام عجوز مریضة کسیحة ضعیفة البصر لا تستطیع الکلام یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٤
و مضی التحقیق فی شعاب مظلمة. . . یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٤
نبم باز ، خواب آلود| یرمق ما یجری بعیون فاتارة یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٣
خُر و پُف | لیس بعد ها غیر نعاس و غطیط یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۳
قد جمع حوله هوام اللیل یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٣
پرز دار یا نخ نما شده | و جلسنا فی المنظرة علی فرش من قطیفة ذهب و برها لونها یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٣
پنبه | و مع اخضرار القطن یکثر 《التقطیع و الإتلاف》 یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٣
و مع اضفرار القکح و الشعیر یظهر الحریق بالجاز و القوالح یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٣
و مع اضفرار القکح و الشعیر یظهر الحریق بالجاز و القوالح یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٣
" و اسرعت فی النزول من فوق صهوة الجواد" یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص١٢
اوسع المامور رجاله شتما و صفعا و امرا و نهیا یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۲ فویلٌ لمن لم تشقه الحیا ةُ من صفعةِ العدمِ منتصر ْ الشابی
"و سرت فی المقدمة قائدا مترنحا من الخوف و التعب الی ان ظفر النوم بجفونی " یومیات نائب فی الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۲
ج حوافر "و رایت هذا الحصان یتبختر و یفحص الارض بحوافره " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
جواد | "و رایت هذا الحصان یتبختر و یفحص الارض بحوافره " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
"و رایت هذا الحصان یتبختر و یفحص الارض بحوافره " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
"و رایت هذا الحصان یتبختر و یفحص الارض بحوافره " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
"و رایت هذا الحصان یتبختر و یفحص الارض بحوافره " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
سفالی : او ازیار من الفخار فی مرکب بالصعید یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
ج زیر؛خم بزرگ قاراندود. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ) . || سبوی کلان. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) . | "او از ...
و امتلأ بنا القارب . . . یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
کرانه | "واذا المعدیة فی انتظارنا لتنقلنا الی الضفة الاخری " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
قایق | "واذا المعدیة فی انتظارنا لتنقلنا الی الضفة الاخری " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
ففتحت عینی فاذا نحن امام ترعة :چشمم را که گشودم خود را در مقابل آبراه دیدیم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
فیمنعه الخوف من ازعاجی یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
و سکنت الاصوات الا من نقیق الضفادع ، و هفیف الحشرات یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
صدای بال حشرات شبیه وز وز | و سکنت الاصوات الا من نقیق الضفادع ، و هفیف الحشرات یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
غوک ، قورباغه | ج ضفدع و سکنت الاصوات الا من نقیق الضفادع ، و هفیف الحشرات یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
و سکنت الاصوات الا من نقیق الضفادع ، و هفیف الحشرات یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
غوک ، قورباغه | ج ضفادع و سکنت الاصوات الا من نقیق الضفادع ، و هفیف الحشرات یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
پیش گویی کردن : "و یلقی بتنبوات یصغی الیها الناس " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۱
و اذا الصوت یخرج واضحا من دغل 《بوص》علی حافة غیط یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۰
چرت زدن و خوابیدن "فلا باس من ان انعس مسافة الطریق" یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۰
تیراندازی، شلیک گلوله، حادثة ضرب نار یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۰
خانه : فاطل کاتبُ من نافذةِ قصیة و هو فی جلباب النوم منشی درحالیکه هنوز در لباس خواب بود در پنجره ی خانه آشکار شد یومیات نائب فب الاریاف، توفیق ال ...
سبیل: " و فما یتحرک تحت شارب اسود کبیر کانه ذنب القط " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۰
کفش ، پوتین سمعتُ فی الظلامِ صوتَ الحذاءِ الضخم یَضرِبُ الارض : شنیدم در آن تاریکی صدای پوتین پاسبان را یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۱۰
آتش نشان و جمع ؛مطافئ "من فوری الی ثیابی فارتدیتها علی عجل، کما یصنع رجال المطافئ " یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹ سریع لباس هایم را پوشیدم ...
مونث طریح بمعنی افتاده و نقش بر زمین شده فلم یجد . . . . غیر الجثة الطریحة و غیر جسد چیزی ندیده. . . یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
و المضرب لا یتکلم و لا یثرثر یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
مشکلی نیست ، مهم نیست ، ترسی نیست
بمعنی کدخدا در روستاهای عربی
وخیم : و حالته سیئة:و حال او وخیم است
مالیدن :"یفرک عینیه بید":با یک دست چشمانش را می مالید یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
روشن کردم ، برافرختم "و اشعلتُ المصباحَ :چراغ را برافروختم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
بیدار شو "اصح یا دسوقی" یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
سرباز : الی ان حرکنی صوت الخفیر یضرب باب ضربا شدیدا یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
"فلم اکد اضع راسی علی المخدة حتی کنت حجرا ملقی . . . . :همینکه سرم را روی بالشت گذاشتم . . . یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص۹
چند ساعت
"و اطفأتُ مصباح َ النفطِ ": چراغ نفتی را خاموش کردم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
همان لگام و لجام است در گویش لری لغوم گفته میشود و تغییر گاف به غین و آ به واو در این گویش متداول است
کهنه ، مونده ، پسمونده : "و عمرت بقطع من الجبن العتیق مصاید الفیران الثلاث" چند تکه پنیر پس مانده در سه تله موش قرار دادم یومیات نائب فب الاریاف، ت ...
تله موش ها "و عمرت بقطع من الجبن العتیق مصاید الفیران الثلاث" چند تکه پنیر پس مانده در سه تله موش قرار دادم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
ج ِ مصیدة : "و عمرت بقطع من الجبن العتیق مصاید الفیران الثلاث" چند تکه پنیر پس مانده در سه تله موش قرار دادم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
"و عمرت بقطع من الجبن العتیق مصاید الفیران الثلاث" چند تکه پنیر پس مانده در سه تله موش قرار دادم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
"و عمرت بقطع من الجبن العتیق مصاید الفیران الثلاث" چند تکه پنیر پس مانده در سه تله موش قرار دادم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
گردن ، جید ، عنق: "فعصبت علی رقبتی خرقة من الصوف" به دور گردنم شال پشمی بستم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
بستن، پیچاندن؛ "فعصبت علی رقبتی خرقة من الصوف" به دور گردنم شال پشمی بستم یومیات نائب فب الاریاف، توفیق الحکیم ص٩
کمیته . و نام یکی از رمان های صنع الله ابراهیم است اللجنة به گفته خود مولف این رمان ابتدا داستانی کوتاه بوده سپس تبدیل به رمان شده است که در آن بر ت ...
واختلط الحابل بالنابل، یومیات نائب فی الاریاف ص67، توفیق الحکیم
فلا نفع إذَن من صیاحی مع سعید أفندی غیر تصدیع رأسی یومیات نائب فی الاریاف ، توفیق الحکیم
در برخی از متون معنی افراط کردن میدهد مثل مدرسة التجدد المتطرف
ما لم اجده الا من افذاذ الرجال، منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص١٠١
و نظر الیّ نظر هادئة مملوءة عطفا وحنانا منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص١٠١
إن أنا ترکته فی هذا البلد ألا یستمر فی هذه الغوایة الجدیدة التی خطا الخطوات الأولی فی طریقها، ولا یخسر فی بعض مواقفه خسارة عظمی؟ منفلوطی، صفوة الم ...
لأننی علمت بالأمس أنه قامر منذ عهد قریب، وخسر فی مقامرته کثیرًا، منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص١٠٠
لأننی علمت بالأمس أنه قامر منذ عهد قریب، وخسر فی مقامرته کثیرًا، منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص١٠٠
فإن شدیدًا جدًّا على والدٍ شیخٍ مثلی أن یرى ولده الذی وضع فیه کل آمال بیته یهوی أمام عینیه فی هذه الهوة السحیقة التی لا قرار لها دون أن یطیر قلبه خوف ...
فوق هذه الهضبة العالیة، بجانب هذه البحیرة الجمیلة، فإذا خَلَتْ یدکما من المال وحرمتما هذا النعیم الذی تنعمان به شقیتما وشغلکما شأن نفسیکما عن شأن الح ...
زن سختی کشیده: اننی امراة بائسة مسکینة قد قضت علی بعض ضرورات . . . منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٩
اننی امرة بائسة مسکیة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٩
وإن کانت الأخرى کان آخر ما أنطق به فی ساعتی الأخیرة أن أدعو لک الله تعالى ضارعة مبتهلة أن یبارک لک فی نفسک ، وفی أهلک ، وأن یسبل ستره الضافی علیک فی ...
وإن کانت الأخرى کان آخر ما أنطق به فی ساعتی الأخیرة أن أدعو لک الله تعالی ضارعة مبتهلة أن یبارک لک فی نفسک ، وفی أهلک ، وأن یسبل ستره الضافی علیک فی ...
وإن کانت الأخرى کان آخر ما أنطق به فی ساعتی الأخیرة أن أدعو لک الله تعالى ضارعة مبتهلة أن یبارک لک فی نفسک ، وفی أهلک ، وأن یسبل ستره الضافی علیک فی ...
وإن کانت الأخرى کان آخر ما أنطق به فی ساعتی الأخیرة أن أدعو لک الله تعالى ضارعة مبتهلة أن یبارک لک فی نفسک ، وفی أهلک ، وأن یسبل ستره الضافی علیک فی ...
فقد مر بی من نوب الأیام و ارزاءها ما محا من نفسی . . . منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٩
فعدت بی حدیثی معه اقول :یا سیدی غیر شاکیة و لا ناقمة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٩
و قد هدأت فی نفسه تلک الثورة التی کانت تضطرم و تعتله منذ دخوله منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٩
امراة فقیرة معوزة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٨
و دب الیاس فی قلبها دبیب الموت فی الحیاة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٦
و دب الیاس فی قلبها دبیب الموت فی الحیاة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٦
فحجزوا علی جمیع مقتنیاتها و ذخائرها و اثاث بیتها و ریاشه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٦
فتطلق السبیل لزفراتها و عبراتها یصعد منها ما یصعد منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٥
فعاد فتی الی احضان ابیه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٥
و زعمها انها مریضة خائرة . . . منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
و زعمها انها مریضة خائرة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
و شدة احتفاظها بکتاب المرکیز فی یدها . . منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
سائق
و قال للسائق منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
و اقبل علیه یعزیه عن مصابه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
فرای "أرمان"صریعا معفرا تحت عتبة الباب منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
فرمی بفأسه و هرع الی ناحیة الصوت منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
فرمی بفأسه و هرع الی ناحیة الصوت منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
درشکه چی : احسب انی سمعتها تقول للحوذی عند رکوبها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۹۴
فتناله منه بید مرتجفة و نشره منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٤
تتخلله انات طویلة و احلام مزعجة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
انه لمح فی یدها رسالة تضم علیها اصابعها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
فنضهت مذعورة متلهفة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
فنهضت مذعورة متلهفة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
حتی بلغها بعد هدأة مم اللیل منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
یمشی مشیة الذاهل المشدوه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
یمشی مشیة الذاهل المشدوه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
فوضع ابوه یده علی عاتقه و قال له منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٢
فلیس للنساء العاهرات قلوب یحببن بها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩١
و اصبحت تتبذل فی العیش مع امراة عاهرة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٠
و مزقت بیک ذالک القناع الجمیل من الحیاء الذی لا یزال مسبلا علی وجهک منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٩٠
دریاچه: تجری من تحته بحیرة صافیة بدیعة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
فوجدا فی بعض ارباضها منزلا ضغیرا مفردا واقعا علی راس هضبة عالیة فی سفح جبل مخضر منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
فوجدا فی بعض ارباضها منزلا ضغیرا مفردا واقعا علی راس هضبة عالیة فی سفح جبل مخضر منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
فوجدا فی بعض ارباضها منزلا ضغیرا مفردا واقعا علی راس هضبة عالیة فی سفح جبل مخضر منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
حومه : هی ضاحیة من ضواحی باریس منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
فاقترحت علی ارمان ان یترکا باریس و ضوضاءها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
فاقترحت علی" أرمان " ان یترکا باریس وضوضاءها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
حتی نهضت من فراشها هائمة مختبلة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
نهضت من فراشها هائمة مختبلة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
و مشی الی باب القاعة . . . منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٩
فانک اقدر منی علی احتمال الالام و الاوجاع منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۹
لاینعانا ناع و لا یبکی علینا باک منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۸
التی ذهب نورها و بقیت حدقتها صحیحة
و سقط بجانبها واهیا متضعضعا منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۸
فذعر ذعرا شدیدا منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۸
به وحشت افتاد ، لرزان شد فارتاع لمنظرها و قال لها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٨
افتاده :دراز کشیده فوجدها طریحة فراشها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۸
قد وقفت علی حافة الهوة ، و لم یبق الا ان تتردی فیها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
پرتگاه ( ر، ک: مدخل هوت، دهخدا ) قد وقفت علی حافة الهوة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
پرتگاه : قد وقفت علی حافة الهوة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
لبه پرتگاه: قد وقفت علی حافة الهوة منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
موفورا لک حظک من سعادة العیش و هنائه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
پرده : و رایت هذا القناع الاصفر الذی نسجته ید المرض علی وجهک الجمیل منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۷ در اینجا مراد رنگ زرد ناشی ...
اشک در چشم گردیدن :و مد یده الی دمعة تترقرق فی عینیه منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
فاحری ان لا احتمالها مثقلة بالحب و الغرام منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٧
پاک کردن ، زدودن: و تمسح عن فواده ما الم به من الروع منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص۸۷
بوسه ها : و هی العلمة باسرار القبلات منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
. . . تاجاییکه نزیک بود دعوت را رد کند حتی کاد یرفضها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
زیاد طول نکشید که آمد فلم یلبث ان جاء منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
حتی کادت تسقط عن کرسیها ضعفا و وهنا منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
برایش زیاد مهم نبود فلم تحفل به کثیرا منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
لایزال یخالسها النظر من حین الی حین منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
و عاد الیها نفصها و سعالها منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٦
قد قنعت بهذه الحیاة الجدیدة، حیاة الهدوء و السکینة . . . منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٥
. . ثم استمرت ادراجها حتی تصل منتزه ( الشانزلزیة ) منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٥
. . . . و الی صغر ها البدیع ابتسامه و افتراره ، منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٥
برئ من مرضه حتی ابلت من مرضها بعض الابابل منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٥
ج قلیلة و ما هی الا قلائل حتی ابلت من مرضها الابلابل منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٥
فمنحته من عطفها و حبها ما لم تمنحه احدا من قبله منفلوطی، صفوة المولفات الکاملة العبرات الفضیلة، ص٨٥
فاحری ان لا احتملها مثقلة بالحب والغرام العبرات ، الضحیة
شما جای نگاه دارید تا من بازآیم کلیله ودمنه، منشی، مینوی، ص107س12
اشتر این دم چون شکر بخورد ( ص۱۰۹س۷ ) کلیله و دمنه ، منشی، مینوی
بار ها پیش از خویشتن گسیل کرد کلیله و دمنه، مینوی، 39س15 - 16
جشن کوسه برنشین . نام جشنی که پارسیان در نخستین روز ماه آذر می کرده اند. در این روز مرد کوسه ای که خوردنیهای گرم خورده و داروهای گرم بر تن خود مالیده ...
قد رَکِبَ الکَوْسَجَ یا سیدی /فَانْزِلْ على المَرْهم والرَّاحِ وانعم بآذرماه عَیْشاً وخُذْ/ من لَذَّةِ العَیْشِ بمفتاح ثمار قلوب فی المضاف و المنسو ...
قد رَکِبَ الکَوْسَجَ یا سیدی /فَانْزِلْ على المَرْهم والرَّاحِ وانعم بآذرماه عَیْشاً وخُذْ/ من لَذَّةِ العَیْشِ بمفتاح ثمار قلوب فی المضاف و المنسو ...
قد رَکِبَ الکَوْسَجَ یا سیدی /فَانْزِلْ على المَرْهم والرَّاحِ وانعم بآذرماه عَیْشاً وخُذْ/ من لَذَّةِ العَیْشِ بمفتاح ثمار قلوب فی المضاف و المنسو ...
کِران عود و بربط وتر شرعه رود ولی صنج چنگست و مزمار نای نصاب الصبیان
اذکر الذی وعدتنی البارحة فی امر هذا الفاجر کلیله و دمنه، ابن مقفع، عزام، ص۱۴۵
این رنگ آمیخت کلیله و دمنه، تصحیح مجتبی مینوی، ص۱۵۴س۱۰
باده بی سماع و طرب مایه ی صداع و تعب است. هزار یک شب، طسوجی مجلد ۱، ص۸۳۳
و اما علی بن بکار بی خودانه نشسته بود و نمیدانست که چه گوید هزار یک شب، طسوجی، مجلد ۱، ص۵۶۲
حکایت موش و سموره رک :هزار یک شب مجلد ۱ ص ۵۴۹ ، طسوجی
ان الذی اتیت من النمیمة و الخلابة سیظهر و یطلع طلعه بعد الیوم. . . کلیله و دمنه ابن مقفع، عزام، ص133
قد سمعت خبر الواشی المحتال الماهر بخلابة کیف یفسد - بتشبیهه و تلبیسهه - الود الثابت بین المتحابین کلیله و دمنه، ابن مقفع، عزام، ص133
قد سمعت خبر الواشی المحتال الماهر بخلابة کیف یفسد کلیله و دمنه، ابن مقفع، عزام، ص133
قد سمعت خبر الواشی المحتال الماهر بخلابة کیف یفسد کلیله و دمنه، ابن مقفع، عزام، ص133
قد سمعت خبر الواشی المحتال الماهر بخلابة کیف یفسد کلیله و دمنه، ابن مقفع، عزام، ص133
مهربانی : زن برخاست و بیامد و گرم سریها کرد داستان های بیدپای، البخاری، خانلری و روشن ، ص۱۳۷
سرکش، بی فرمان، سرباز زده، عاصی خداوند و مردم: "و او را از احوال آن بد نشان طاغی و آن بدکردار باغی و آن بدسگال سر اندرون و آن نیک نمای بد آزمون آگاه ...
همینکه: چندانکه نظر بر وی افکند اشک باریدن گرفت. کلیله و دمنه، نصرالله منشی، مینوی، 142 و همچنین صص35، 44، 45، 51، 53، 57، و. . . . حدودبیست الی سی ...
از من دور باش و مواصلت و ملاطفت در توقف دار کلیله و دمنه، بتصحیح مجتبی مینوی، صفحه ۱۲۸
شبی پلنگ تا بیگاهی پیش او بود. کلیله و دمنه، بتصحیح مجتبی مینوی، صفحه ۱۲۸
اشبه شیء بالزنابیل
انگبین سپید است در خنور بد لطایف الامثال و طرایف الاقوال ، رشید وطواط، بتصحیح؛حبیبه دانش آموز، ص۱۱۷
داعی و مشوق و هادی و مطوق [باشد] لطایف الامثال و طرایف الاقوال ، رشید وطواط، بتصحیح؛حبیبه دانش آموز، ص۴۰
سجاحت خلق و فصاحت نطق او زیاد گردد لطایف الامثال و طرایف الاقوال ، رشید وطواط، بتصحیح؛حبیبه دانش آموز، ص۳۹
و آن الفاظ رایق و کلمات رایع را در استعمال آرد . لطایف الامثال و طرایف الاقوال ، رشید وطواط، بتصحیح؛حبیبه دانش آموز، ص۳۹
کتابی از رشید وطواط در ترجمه امثال عربی به فارسی است لطایف الامثال و طرایف الاقوال ، رشیدالدین وطواط
و آن الفاظ رایق و کلمات رایع را در استعمال آرد . لطایف الامثال و طرایف الاقوال ، رشید وطواط، بتصحیح؛حبیبه دانش آموز، ص۳۹
قد جلس غیر بعید ینصت و کانه یفهم و یسکت و کانه لا یعلم مقامات بدیع الزمان الهمذانی ، ۵_۸ المقامة القریضیة
حقیر و امثالهم
بزغ نجم یا شمس و قمر :برآمدن و تابیدن آنها را گویند و معمولا کنایتی از بلند شدن بخت در آن زمان دارد مثلا :بزغ نجمه بعد انتقاله الی بغداد . . .
هو، عبد الرحیم البیسانی، ولد فی عسقلان، فهو عسقلانی الأصل کابن الشخباء؛ وولی أبوه قضاه بیسان من قبل الفاطمیین، فنسب هو إلیها، ولماشب أرسل إلى دیوان ا ...
لقب او ذوالفضیلتین بود یعنی شعر و نثر را به خوبی بیان میکرد و میگویند قاضی فاضل تماما بر نامه های او تکیه داشته و از آنها استفاده کرده است. اما نامه ...
وموالاتهم أمور الدولة العلویة التی اشتهر بها منهم الأکابر وورثها کابر عن کابر، وحافظوا منها على سیرة معروف لا یُنسخ وعقد صفاء لا یُفسخ وسریرة صدق تست ...
و اخمادهم نیران الخطوب المضطرمة و کفّهم سیول السیوف العرمة صبح الاعشی ، ج٧ ، صص٧٨_٨١
وأبسط یدا لاصطلامک واجتیاحک وأثنی ثانیة لاستبقائک واستصلاحک وأتوقف عن امتثال بعض المأمور فیک ضنا بالنعمة عندک ومنافسة فی الصنیعة لدیک وتأمیلا لفیئتک ...
وأبسط یدا لاصطلامک واجتیاحک وأثنی ثانیة لاستبقائک واستصلاحک وأتوقف عن امتثال بعض المأمور فیک ضنا بالنعمة عندک ومنافسة فی الصنیعة لدیک وتأمیلا لفیئتک ...
وأبسط یدا لاصطلامک واجتیاحک وأثنی ثانیة لاستبقائک واستصلاحک وأتوقف عن امتثال بعض المأمور فیک ضنا بالنعمة عندک ومنافسة فی الصنیعة لدیک وتأمیلا لفیئتک ...
اصطلام =اجتیاح وأبسط یدا لاصطلامک واجتیاحک وأثنی ثانیة لاستبقائک واستصلاحک وأتوقف عن امتثال بعض المأمور فیک ضنا بالنعمة عندک ومنافسة فی الصنیعة لدی ...
و ابسط یدا لاصطلامک و اجتیاحک ابن العمید
ابن مقفع اصالت ایرانی داشت و نام او روزبه پسر دادویه بود. پدرش اهل روستای جور� در نزدیکی شیراز بود که بعدها به بصره منتقل شد و در دوران حجاج در دیوان ...
یاور : وعوائد عوارف لا یتنکر معروفها ووفود فوائد لا یتصَدَّعُ تألیفها ومساعی مساعد لا ینقص معروفها ولا ینفض مسوقها، وسعادة بالخلافة التی عدق إلیه أمر ...
وعوائد عوارف لا یتنکر معروفها ووفود فوائد لا یتصَدَّعُ تألیفها ومساعی مساعد لا ینقص معروفها ولا ینفض مسوقها، وسعادة بالخلافة التی عدق إلیه أمرها وأوض ...
وعوائد عوارف لا یتنکر معروفها ووفود فوائد لا یتصَدَّعُ تألیفها ومساعی مساعد لا ینقص معروفها ولا ینفض مسوقها، وسعادة بالخلافة التی عدق إلیه أمرها وأوض ...
مهربانی ، نیکویی ، نواختن کسی مثل صله دادن به شاعران جمع :عوارف
و عوائد عوارف لا ینکر معروفها و وفود فوائد لا یتصدع تالیفها رسالة تودد، القاضی الفاضل
اخوض الغمار لأجنی الثمار و اقتحم الاخطار المقامة الإسکندریة
الستر : کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین ومکان مکین وح ...
کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین ومکان مکین وحصن حصین ...
کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین ومکان مکین وحصن حصین ...
الطیب : کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین ومکان مکین وح ...
ریح بارده مع ندی : کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین و ...
ریح باردة مع ندی : کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین وم ...
زن خوش بو که عطر پس از عطر زده ولا تبعدینی من جناک المعللِ ( امروءالقیس ) کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسی ...
نسیم خوش و خنک : کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین ومکا ...
کیف وجدت ما زلت عنه وکیف تجد ما صرت إلیه ألم تکن من الأول فی ظل ظلیل ونسیم علیل وریح بلیل وهواء عذى وماء روی ومهاد وطی وکن کنین ومکان مکین وحصن حصین ...
فإنه علی کل شیء قدیر وبالإجابة جدیر یتیمة الدهر - الثعالبی - ج ٣ - الصفحة ١٩٤
الشدة ، کغمرة الهم و الموت و نحوها ویسکر المرء ثم یصحو ویکدر الماء ثم یصفو وکل ضیقة إلى رخاء وکل غمرة فإلى انجلاء وکما أنک أتیت من إساءتک بما لم تحت ...
یَؤوب :یرجع فقد یغرب العقل ثم یؤوب ویعزب اللب ثم یثوب ویذهب الحزم ثم یعود ویفسد العزم ثم یصلح ویضاع الرأی ثم یستدرک یتیمة الدهر - الثعالبی - ج ٣ - ا ...
یبعد: فقد یغرب العقل ثم یؤوب ویعزب اللب ثم یثوب ویذهب الحزم ثم یعود ویفسد العزم ثم یصلح ویضاع الرأی ثم یستدرک یتیمة الدهر - الثعالبی - ج ٣ - الصفحة ١ ...
فقد یغرب العقل ثم یؤوب ویعزب اللب ثم یثوب ویذهب الحزم ثم یعود ویفسد العزم ثم یصلح ویضاع الرأی ثم یستدرک. . . . یتیمة الدهر - الثعالبی - ج ٣ - الصفح ...
وسأقیم على رسمی فی الإبقاء والمماطلة ما صلح وعلى الاستیناء والمطاولة ما أمکن طمعا فی إنابتک وتحکیما لحسن الظن بک فلست أعدم فیما أظاهره من أعذار وأراد ...
وسأقیم على رسمی فی الإبقاء والمماطلة ما صلح وعلى الاستیناء والمطاولة ما أمکن طمعا فی إنابتک وتحکیما لحسن الظن بک فلست أعدم فیما أظاهره من أعذار وأراد ...
و ساقیم علی رسمی فی الابقاء و المماطلة ما صلح و علی الاستیناء والمطاولة . . . . . ابن العمید ، رسالة عتاب و إنذار 📖 :یتیمة الدهر ٣: ١٩٣ ، ١٩٤
ما نمت البارحة مع وجعه و ضربانه البخلاء، جاحظ، ١١٦ _١١٨
اشهد ان الذباب الحّ من الخنفساء و أزهی من الغراب . . . . الحیوان ، جاحظ، ٣: ٣٤٣_ ٣٤٦ .
جمع :صراعات ؛بمعنی کشمکش
زَرق:روشن و صیقل داده شده زُرق:کبود و صاف و بمعنی کبود چشم در قرآن :طه ۱۲۰ یوم . . . . یومئذ زُرقا
فرق سهو و نسیان : گاهی ما لفظی را بلدیم اما در قوه ی ذاکره ما نیست ولی در حافظه است این را سهو میگوییم اما هرگاه لفظ هم از ذاکره و هم از حافظه برود م ...
فرق سهو و نسیان : گاهی ما لفظی را بلدیم اما در قوه ی ذاکره ما نیست ولی در حافظه است این را سهو میگوییم اما هرگاه لفظ هم از ذاکره و هم از حافظه برود م ...
بحر ، قمقام، محیط، یم :همگی به معنای دریا هستند
خَیال :به فتح اول صحیح است و به کسر اول غلط رایج است
شُهَید بلخی شَهید بلخی از اشعار زیبای او : اگر غم را چو آتش دوذ بوذی جهان تاریک بوذی جاوذانه در این گیتی سراسر گر بگردی خردمندی نیابی شاذمانه
به کسر《ت》 درست است و به فتح آن کاملا غلط میباشد رک ، فرهنگ غلط های رایج
به چمن خرام و بنگر برِ تختِ گل که لاله به ندیمِ شاه مانَد که به کف ایاغ دارد حافظ
ثعلب:جمع ثعالب :طرف الرمح الدخل فی السنان وَجَیشٍ کَجُنحِ اللَیلِ یَرجُفُ بِالحَصی وَبِالشَولِ وَالخَطِّیِّ حُمرُ ثَعالِبُه بشاربن برد زبانه نیز ...
ثعلب:جمع ثعالب :طرف الرمح الدخل فی السنان وَجَیشٍ کَجُنحِ اللَیلِ یَرجُفُ بِالحَصی وَبِالشَولِ وَالخَطِّیِّ حُمرُ ثَعالِبُه بشاربن برد زبانه نیز ...
ج معیب :علی غیر قیاس
خلیلی لا تستکثرا لوعة الهوی ولا سلوة المحزون شطت حبائبه بشار بن برد
إِذا أَورَدوا خَیلاً تَسَعَّرُ بِالقَنا مَساعِرُ جَمرِ المَوتِ وَالغَمَراتِ دعبل
فَما اِزدادَ إِلّا جُرأَةً وَصَرامَةً وَأَیقَنتُ أَنَّ الأَمرَ مِنهُ هُوَ الجِدُّ بحتری
پر های انتهای تیر : فَأَوجَرتُهُ خَرقاءَ تَحسِبُ ریشَها عَلى کَوکَبٍ یَنقَضُّ وَاللَیلُ مُسوَدُ بحتری
تیر سرگردان : فَأَوجَرتُهُ خَرقاءَ تَحسِبُ ریشَها عَلى کَوکَبٍ یَنقَضُّ وَاللَیلُ مُسوَدُ بحتری
زوزه کشید: عَوى ثُمَّ أَقعى وَاِرتَجَزتُ فَهِجتُهُ فَأَقبَلَ مِثلَ البَرقِ یَتبَعُهُ الرَعدُ بحتری
کِلانا بِها ذِئبٌ یُحَدِّثُ نَفسَهُ بِصاحِبِهِ وَالجَدُّ یُتعِسُهُ الجَدُّ بحتری
سَما لی وَبی مِن شِدَّةِ الجوعِ ما بِهِ بِبَیداءَ لَم تُحسَس بِها عیشَةٌ رَغدُ بحتری
بیابان: سَما لی وَبی مِن شِدَّةِ الجوعِ ما بِهِ بِبَیداءَ لَم تُحسَس بِها عیشَةٌ رَغدُ بحتری
سَما لی وَبی مِن شِدَّةِ الجوعِ ما بِهِ بِبَیداءَ لَم تُحسَس بِها عیشَةٌ رَغدُ بحتری
یُقَضقِضُ عُصلا فی أَسِرَّتِها الرَدى کَقَضقَضَةِ المَقرورِ أَرعَدَهُ البَردُ بحتری
سرما : یُقَضقِضُ عُصلا فی أَسِرَّتِها الرَدى کَقَضقَضَةِ المَقرورِ أَرعَدَهُ البَردُ بحتری
هلاک یُقَضقِضُ عُصلا فی أَسِرَّتِها الرَدى کَقَضقَضَةِ المَقرورِ أَرعَدَهُ البَردُ بحتری
یُقَضقِضُ عُصلا فی أَسِرَّتِها الرَدى کَقَضقَضَةِ المَقرورِ أَرعَدَهُ البَردُ بحتری
من قضقضت العظام صاتت عند کسرها : یُقَضقِضُ عُصلا فی أَسِرَّتِها الرَدى کَقَضقَضَةِ المَقرورِ أَرعَدَهُ البَردُ بحتری
منأد، منئد :محنی لَهُ ذَنَبٌ مِثلُ الرَشاءِ یَجُرُّهُ وَمَتنٌ کَمَتنِ القَوسِ أَعوَجَ مُنئَدُّ
ریسمان :طناب لَهُ ذَنَبٌ مِثلُ الرَشاءِ یَجُرُّهُ وَمَتنٌ کَمَتنِ القَوسِ أَعوَجَ مُنئَدُّ بحتری
عضو که نه جای قتل باشد: وَأَطلَسَ مِلءِ العَینِ یَحمِلُ زَورَهُ وَأَضلاعَهُ مِن جانِبَیهِ شَوى نَهدُ بحتری
وَأَطلَسَ مِلءِ العَینِ یَحمِلُ زَورَهُ وَأَضلاعَهُ مِن جانِبَیهِ شَوى نَهدُ بحتری
سینه : وَأَطلَسَ مِلءِ العَینِ یَحمِلُ زَورَهُ وَأَضلاعَهُ مِن جانِبَیهِ شَوى نَهدُ بحتری
أُثیرَ القَطا الکُدرِیَّ عَن جَثَماتِهِ وَتَألَفُنی فیهِ الثَعالِبُ وَالرُبدُ بحتری
شیر و مار خبیث : أُثیرَ القَطا الکُدرِیَّ عَن جَثَماتِهِ وَتَألَفُنی فیهِ الثَعالِبُ وَالرُبدُ بحتری
نوع من الطیور أُثیرَ القَطا الکُدرِیَّ عَن جَثَماتِهِ وَتَألَفُنی فیهِ الثَعالِبُ وَالرُبدُ بحتری
تَسَربَلتُهُ وَالذِئبُ وَسنانُ هاجِعٌ بِعَینِ اِبنِ لَیلٍ ما لَهُ بِالکَرى عَهدُ بحتری
تَسَربَلتُهُ وَالذِئبُ وَسنانُ هاجِعٌ بِعَینِ اِبنِ لَیلٍ ما لَهُ بِالکَرى عَهدُ بحتری
تَسَربَلتُهُ وَالذِئبُ وَسنانُ هاجِعٌ بِعَینِ اِبنِ لَیلٍ ما لَهُ بِالکَرى عَهدُ بحتری
وَلَیلٍ کَأَنَّ الصُبحَ فی أُخرَیاتِهِ حُشاشَةُ نَصلٍ ضَمَّ إِفرِندَهُ غِمدُ بحتری
وَلَیلٍ کَأَنَّ الصُبحَ فی أُخرَیاتِهِ حُشاشَةُ نَصلٍ ضَمَّ إِفرِندَهُ غِمدُ بحتری
وَلَیلٍ کَأَنَّ الصُبحَ فی أُخرَیاتِهِ حُشاشَةُ نَصلٍ ضَمَّ إِفرِندَهُ غِمدُ بحتری
وَلَیلٍ کَأَنَّ الصُبحَ فی أُخرَیاتِهِ حُشاشَةُ نَصلٍ ضَمَّ إِفرِندَهُ غِمدُ بحتری
زن عفیف: و برزة الوجه ، قد اعیت ریاضتها کسری و صدت صدودا عن ابی کرب ابوتمام
الصبب
انحدار :به نشیب فرو آمدن : ابقیت جد بنی الاسلام فی صعد والمشرکین و دار الشرک فی صبب ابوتمام
بلندی: ابقیت جد بنی الاسلام فی صعد والمشرکین و دار الشرک فی صبب ابوتمام
یا یوم وقعة عموریة انصرفت عنک منی حفلا معسولة الحلب ابوتمام
الحفل :جمع حافل یا یوم وقعة عموریة انصرفت عنک المنی حفلا معسولة الحلب ابو تمام
جدید: فتح ، تفتح ابواب السماء له و تبرز الارض فی ابرادها القُشُبِ ابوتمام
ج قشیب : فتح ، تفتح ابواب السماء له و تبرز الارض فی ابرادها القُشُبِ ابوتمام
ظهر : و خوفوا الناس من الدهیاء مظلمة اذا بدا الکوکب الغربی ذو الذنب ابوتمام
دنباله دار : و خوفوا الناس من الدهیاء مظلمة اذا بدا الکوکب الغربی ذو الذنب ابوتمام
بلای بزرگ ، در این بیت غیر منصرف است . و خوفوا الناس من الدهیاء مظلمة اذا بدا الکوکب الغربی ذو الذنب ابوتمام
درخت پده یا سپیدار که از آن قطران گیرند : تخرصا وأحادیثا ملفقة لیست بنبع إذا عدت ولا غرب ابوتمام
تخرصا وأحادیثا ملفقة لیست بنبع إذا عدت ولا غرب ابو تمام
تخرصا وأحادیثا ملفقة لیست بنبع إذا عدت ولا غرب ابوتمام
تخرصا وأحادیثا ملفقة لیست بنبع إذا عدت ولا غرب ابوتمام
عجائباً زعموا الأیام مجلفةً عنهن فی صفر الأصفار أو رجبِ ابوتمام
ألامُ لِمَا أُبدی علیْک مِنَ الأسی . . . وإنی لأخفی منه أضعافَ ما أبدی ابن الرومی
ألامُ لِمَا أُبدی علیْک مِنَ الأسی . . . وإنی لأخفی منه أضعافَ ما أبدی ابن الرومی
لقد قلَّ بین الْمَهْدِ واللَّحْدِ لُبْثُهُ . . . فلم ینسَ عهْدَ المهدِ إذ ضمَّ فی اللَّحدِ
توخی حمام الموت اوسط صبیتی فللّه کیف اختار واسطة العقد ابن رومی
توخی حمام الموت اوسط صبیتی فللّه کیف اختار واسطة العقد ابن رومی
توخی حمام الموت اوسط صبیتی فللّه کیف اختار واسطة العقد ابن رومی
توخی حمام الموت اوسط صبیتی فللّه کیف اختار واسطة العقد ابن رومی
= بزرگ منشی
قال العجاج : |:الشیخ الکبیر أَطَرَباً وأَنتَ قِنَّسْرِیّ والدَّهْرُ بالإنسان دَوَّاریّ
انوری:ج۲ص۶۹۰ تصحیح مدرس رضوی قصه چگونه خوانم عقلست وازعم
اسم کوکب من الثوابت، وقیل:اسم ملک بیده أمر المیاه حاشیه ابوطالب بر البهجة المرضیة فی الشرح الألفیة
نضرب بالرماح
ما تباعد
القناة تنبت معتدلة فلا تحتاج إلی تقویم نفذت علیّ السابری و ربما تندق فیه الصعدة السمراء المتنبی
الدرع المحکمة الدقیقة النسج نسبة إلی سابور و یقال للثیاب الرقیقة سابریة نفذت علیّ السابری و ربما تندق فیه الصعدة السمراء المتنبی
اسفی علی اسفی الذی دلّهتنی عن علمه فبه علیّ خفاء المتنبی
اسم للشمس لاینصرف
والمراد بقلقها اضطرابها و حرکتها :[البحر کامل ] قلق الملیحة و هی مسک هتکها و مسیرها فی اللیل و هی ذکاء المتنبی
هُجْر:سخن زشت و ناپسند أَأَنطِقُ فیکَ هُجراً بَعدَ عِلمی بِأَنَّکَ خَیرُ مَن تَحتَ السَماءِ؟ متنبی
لا أدرى [بحر الوافر] جَمُومٌ قَدْ تَنِمُ عَلی القَدَاةِ وَیُظْهِرُ صَفُوهَا سِرَّ الحَصَاةِ از شواهد عربی کلیله و دمنه نصرالله منشی، تصحیح مجتبی م ...
قُرَناء:جمع قرین الشمس من حساده والنّصر من قرنائه والسیف من اسمائه متنبی
روح و جان ، آخرین خون در قلب و بمهجتی یا عاذلی الملک الذی أسخطت کلّ الناس فی ارضائه متنبی
سختی و ناراحتی عشق، سوز و گداز عشق یشکو الملام الی اللّوم حرّه و یصد حین یلمن عن برحائه متنبی
سرزنش و ملامت عذل العواذل حول قلب التائه و هوی الاحبة منه فی سودائه متنبی
سرگردان و حیران عذل العواذل حول قلب التائه و هوی الاحبة منه فی سودائه متنبی
ج العاذلة :سرزنش گران عذل العواذل حول قلب التائه و هوی الاحبة منه فی سودائه
ساخته شده ، آفریده شده طبع الحدید فکان من اجناسه و علی المطبوع من آبائه متنبی
فرند: الفِرِندُ: وَشْیُ السَّیْفِ، وَهُوَ دَخِیلٌ. وَفِرِنْدُ السَّیْفِ: وَشْیُه. قَالَ أَبو مَنْصُورٍ: فِرِنْدُ السَّیْفِ جَوْهَرُهُ وماؤُه الَّذِی ...
من للسیوف بأن تکون سمیها فی اصله و فرنده و وفائه متنبی فرند السیف:جوهر شمشیر ، در اینجا مراد مکارم و مناقب سیف الدوله است فرند: الفِرِندُ: وَش ...
١٥ - إِنِّی دَعَوْتُکَ لِلنَّوائِبِ دَعْوَةً لَمْ یُدْعَ سَامِعُها إِلى أَکْفَائِهِ ( متنبی ) النوائب: ج النائبة، سختیها و مصیبتها
فَأَتَیْتَ مِنْ فَوْقِ الزَّمَانِ وَ تَحْتِهِ متصلصلاً و أمامه و ورائه متصلصل بانگ کننده کسی که صدای ضرب شمشیرش به گوش می رسد، از ریشه ی صلصله به ...
بنظر میرسد که بمعنی آز و آرزوی بسیار و طمع داشتن و ولع باشد [تعلیقات استاد مجتبی مینوی بر کلیله و دمنه نصرالله منشی صفحه 79 و 80 ]
بگناه اعتراف نمود و از قوم بلطف هرچه تمامتر بحلی خواست کلیله و دمنه نصرالله منشی، به تصحیح مجتبی مینوی صفحه 77
والضَّعةُ والضِّعةُ: خِلاف الرِّفْعةِ فِی القَدْرِ لسان العرب، ج8 ص٣٩٧
ارتفعت بعد الضعة و أیسرتَ بعد العسرة رسالة عتاب و إنذار، ابن العمید
یحفظک من طوارق الحدثان . . . رسالة عتاب و إنذار ، ابن العمید
حدیث عشق بیان کن بدان زبان که تو دانی حافظ
هو شیطان مارد من اظرف الناس و اکثرهم ادبا مناقب العصا، ابن قتیبه دینوری
و اذا البیوت ملآنة روثا و ترابا ، فلم نجد موضعا نظل فیه . مناقب العصا، ابن قتیبه دینوری
و قد لزق بها من الرماد والتراب ما بغضها الی . . . مناقب العصا ، ابن قتیبه دینوری
این واژه از ندامت گرفته شده است زیرا کسی که پیوسته شراب می نوشد سخنانی می گوید و کارهایی میکند که موجب ندامة میشود . قَالُوا وَإِنَّمَا قیل لمشارب ا ...
از تحمل رنجهای صعب و تجرع شربتهای بدگوار تجنب ننماید. کلیله و دمنه نصرالله منشی، تصحیح مجتبی مینوی، صفحه 65
از آن طبقه نیستیم که به مفاوضت ملوک مشرف توانند شد کلیله و دمنه نصرالله منشی، تصحیح مجتبی مینوی، صفحه 62
صدق لهجت کلیله و دمنه نصرالله منشی ، تصحیح مجتبی مینوی، 55
کلیله و دمنه نصرالله منشی ، تصحیح مجتبی مینوی، 55
نوعی کرامات اولیا که سجادۀ خود را روى آب پهن مىی کردند و بر آن مىی نشستند و در آب فرو نمی رفتند. ( لغت نامه دهخدا , ج2 , ص1656 )
ای نفس میان منافع و مضارّ خویش فرق نمی کنی کلیله و دمنه نصرالله منشی ، تصحیح مجتبی مینوی، 45
احتمالا لغزیدن : نزدیک آمد که پای از جای بشود کلیله و دمنه، مینوی، صفحه 45. در تضاد معنایی با کنایه :پا بر جای کردن شدن :در معنای رفتن
احتمالا لغزیدن : نزدیک آمد که پای از جای بشود کلیله و دمنه، مینوی، صفحه 45. در تضاد معنایی با کنایه :پا بر جای کردن شدن :در معنای رفتن
تبدیل همزه به یا یکی از روش های فارسی کردن عربی بود که بعمدا توسط نویسندگان انجام میشد
لازالت محروسة الاطراف محمیة الارجاء و الاکناف بود ، صفحه 15کلیله و دمنه، نصرالله منشی، به تصحیح مجتبی مینوی
و پشت زمین را از خبث شرک ایشان پاک گردانید . ( کلیله و دمنه ، نصرالله منشی، مینوی، صفحه 3
حبر امت و بحر حکمت ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه56 )
امَ حملُ البعیر ( ض ) یَرِیم رَیْماً: مال و - مکانَهُ : زال عنهُ و فارقهُ و - عن الشیءِ : تباعد و - بالمکان: اقام و ثبت. و منهُ قول ابنة ابی عثمان ال ...
و از امیر المومنین علی بن ابی طالب - رضی الله عنه - هم در این معنا مرویست مرفوعا الی النبی ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماع ...
چشم از خدای دار، گرت درد چشم داد از پیش درد چشم معد کرد توتیا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح ...
با خود گمان مبر که شود کوششت هدر زنهار ظن مدار که رنجت شود هبا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحی ...
با خود گمان مبر که شود کوششت هدر زنهار ظن مدار که رنجت شود هبا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحی ...
عیسی اگر ز جور خران محنتی کشید هم ساخت عاقبت ز بر سدره متکا ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، ...
عیسی اگر ز جور خران محنتی کشید هم ساخت عاقبت ز بر سدره متکا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اس ...
یونس به بطن ماهی گر ماند مدتی شد مستجاب دعوت و شد حاجتش روا ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات ...
آدم فراق جنت و حوا کشید، از آن مخصوص گشت زود به تشریف اجتبا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اس ...
آدم فراق جنت و حوا کشید، از آن مخصوص گشت زود به تشریف اجتبا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اس ...
زمستان : آید شفا و صحت اندر پس مرض باشد بهار خرم اندر پس شتا ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعا ...
آید شفا و صحت اندر پس مرض باشد بهار خرم اندر پس شتا ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه51 ...
آید شفا و صحت اندر پس مرض باشد بهار خرم اندر پس شتا ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه51 ...
شب گرچه دیر یاز بود هم رسد به صبح روز ارچه میغ ناک بود هم دهد ضیا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به ت ...
شب گرچه دیر یاز بود هم رسد به صبح روز ارچه میغ ناک بود هم دهد ضیا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به ت ...
غم گرچه بی شمار بود شادی از پس است شدت اگرچه دیر بماند شود رخا [بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصح ...
اگر شوی متفکر تو در الم نشرح ترا ز درد و الم کی بود پریشانی چو در میان دو آسانیست دشواری عجب بود که شود چیره بر دو آسانی [بحر مجتث مثمن مخبون اص ...
هر مه امروز نیز از اخلاص به دل و جان قیام کند بی شک و شبهتی مراد دلش حق به احسان خود تمام کند ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح ...
هر که گردد اسیر گو خوش باش که همو عاقبت امیر شود ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه49 )
گرچه باشد عسیر روز بلا زود بار دگر یسیر شود ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه49 )
چون کمان گرچه کژ نماید کار هم ز لطف خدا چو تیر شود [بحر خفیف] ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلا ...
[بحر خفیف] چون ببرد طمع ز نصرت خلق ایزدش بی گمان نصیر شود ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات ...
کار چون سخت گشت بر بنده فضل حق زود دستگیر شود ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه48 )
و سر از ضجرت در پیش انداخته ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه47 )
مگذارید که از جای برخیزد تا آن محاسبه و معامله محرر و مقرر گرداند ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اط ...
مگذارید که از جای برخیزد تا آن محاسبه و معامله محرر و مقرر گرداند ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اط ...
هروقت تکلیفهای متعب و باز خواستهای متعب می فرمود ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه46 )
در معنای کنایی در جمله زیر به کار میرود : و فضل بن مروان را با من اندک غباری بود ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ...
. . . . که در بعضی از اسفار در صحبت فضل بن مروان بودم . . . ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات ...
این حکایت به نقیر و قطمیر با ایشان تقریر کردم ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه46 )
به معنی استهزاء و ریشخند در تراجم کهن استعمال شده است
از آن لالی شاهوارتر می نمود به ساحل دریا نقل میکردم ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه45 )
هنوز آیت تمام نکرده بودم که چون کوهپاره ای بر زمین افتاد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صف ...
از قبله و لمس و ملاعبه مرا ایذا کند الا به وطی و مباشرت مرا زحمت نمیدهد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشا ...
پدر من بازگانی بزرگ بود از اهل بصره، با بصارتی تمام و شهامتی کامل و . . . . . ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج ...
من این تجارت را غنیمت بارد می شناسم ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه41 )
اضافه تشبیهی: جان خود را در آتش ندامت بگداختی ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه41 )
جماعتی از تجار ارتکاب محظور کرده بودند ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه40 )
تجدید نعم و ازالت نقم از حضرت قدم مخصوص و ممتاز شد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه28 )
این شخص به ملامسه سر تا پای من برسید ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه38 )
ابیات زیر در بحر خفیف در شاهد راست کاری : راست کاری اگر کنی عادت به همه حال رستگار شوی دستگیرت شود خدا به فرج گر تو در صبر پایدار شوی ( فرج بعد ...
چون تو در محنتی فرو مانی جز به فضل خدا دوا مطلب مرهم دردها خدا بخشد مرهم خود جز از خدا مطلب درد دل را زغایت اخلاص هیچ شافی به جز دعا مطلب ( فرج ...
بی طاقت: محنتی عظیم به سبب آن به وی رسید و از زحمت آن سنگ بی سنگ شد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات ا ...
احتمالا معنای کور شدن و نابینا گشتن بدهد مذلت بندگی و تکلیف سجن و خلاص از این جمله و ابیضاض عین یعقوب و رد بصر و رسیدن یوسف به پادشاهی و عفو از براد ...
کور شدن و نابینا شدن: مذلت بندگی و تکلیف سجن و خلاص از این جمله و ابیضاض عین یعقوب و رد بصر و رسیدن یوسف به پادشاهی و عفو از برادران خود در سورتی تم ...
در جمله زیر با ترکیب با عین معنای کور شدن میدهد مذلت بندگی و تکلیف سجن و خلاص از این جمله و ابیضاض عین یعقوب و رد بصر و رسیدن یوسف به پادشاهی و عفو ...
رخای بعد از شدت و عطای بعد از بلیت بیش از آن باشد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه31 )
رخای بعد از شدت و عطای بعد از بلیت بیش از آن باشد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه31 )
و هلاک و حتف ایشان و نجات لوط چنانکه در چند موضع کلام عظیم و ذکر حکیم بدان ناطق است و. . . ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعی ...
ان الجان حتفه من فوقه مجمع الامثال، لأبی الفضل المیدانی احمد بن احمد بن ابراهیم المیدانی النیسابوری، تحقیق و شرح و فهرسة الدکتور قصی الحسین ۱۴۲۵/۲ ...
بعد از آن شغل اضرام به برد و سلام مبدل گشت ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه30 )
جمع صنم به معنی بت ها . و قصه ابراهیم خلیل صلوات الله وسلامه علیه و ابتلای او به مجادله و حجت گرفتن با قوم خویش و کسر اصنام و اجماع آن زمره بر احراق ...
و نهصد و پنجاه سال ایذای آن گمراهان کشید ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات، صفحه29
پس از آن شیخ نوح _علیه السلام _که مقاسات صحبت آن منکران کشید ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، به تصحیح اسماعیل حاکمی ، ج1، انتشارات اطلاعات ...
تجدید نعم و ازالت نقم از حضرت قدم مخصوص و ممتاز شد فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، با تصحیح اسماعیل حاکمی، ج1، انتشارات اطلاعات1363صفحه ی28
خدای - تعالی - وی را خلاصی و مناصی و نجاحی و فلاحی ارزانی دارد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، با تصحیح اسماعیل حاکمی، ج1، انتشارات اطلاعات13 ...
خدای - تعالی - وی را خلاصی و مناصی و نجاحی و فلاحی ارزانی دارد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، با تصحیح اسماعیل حاکمی، ج1، انتشارات اطلاعات13 ...
خدای - تعالی - وی را خلاصی و مناصی و نجاحی و فلاحی ارزانی دارد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، با تصحیح اسماعیل حاکمی، ج1، انتشارات اطلاعات ...
خدای - تعالی - وی را خلاصی و مناصی و نجاحی و فلاحی ارزانی دارد ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، با تصحیح اسماعیل حاکمی، ج1، انتشارات اطلاعات13 ...
بعد از آن به افعالش موخذه گردانیدندو انگشت بر حرف نهادند. . . . . . ( فرج بعد از شدت، حسین بن اسعد دهستانی، با تصحیح اسماعیل حاکمی، ج1، انتشارات اط ...
وَقَالَتِ ٱلۡیَهُودُ عُزَیۡرٌ ٱبۡنُ ٱللَّهِ وَقَالَتِ ٱلنَّصَٰرَى ٱلۡمَسِیحُ ٱبۡنُ ٱللَّهِۖ ذَٰلِکَ قَوۡلُهُم بِأَفۡوَٰهِهِمۡۖ یُضَٰهِـُٔونَ قَوۡلَ ٱ ...
زِنَه شور: در مقابل مرده شور در ضرب المثل های لری آمده است و چیزی حدود معنایی مراقبت و پرستاری کردن میدهد
خاطر خطیر ؛ خاطر ذهین و بابصیرت و مطلع. ( ناظم الاطباء ) : دانش به از ضیاع و به از جاه و مال و ملک این خاطر خطیر چنین گفت مر مرا. ناصرخسرو.
اسبی را که در چهل سالگی سوغان گیرند برای میدان قیامت خوب است امثال و حکم دهخدا
از نظر ریفاتر یک اندیشه است که میتوان در یک کلمه و عبارت آن را گفت که تمام شعر در اطراف آن سروده شده و راجع به او سخن می گوید اما حرفی از خودش به میا ...
در نظریه ادبی مایکل ریفاتر سه فراید موجب میشود که مدلول در معنای خود بکار نرود و کلام دارای مولفه های ادبی شود و زبان شعر غیر دستوری شود ۱_جابه جایی ...
نشانه شناسی چیست ؟ نشانه شناسی بررسی تحلیل و تفسیر کنش، دلالت پردازی《 فرایند معناسازی》 پدیده های عالم است . یکی از روش های نخستین نشانه شناسی خواندن ...
نظریه نقد شعر از مایکل ریفاتر است
مُفاد درست است خیلی ها با اشتباه مَفاد می گویند
هرکه از خدای بترسد و تقوی را شعار و دثار خود سازد فرج بعد از شدت، دهستانی، تصحیح حاکمی، ج ۱، ص۲۲
این سوره از اول تا آخر منبی است فرج بعد از شدت، دهستانی، تصحیح حاکمی، ج ۱، ص۲۰
برادرم که دو تن تاک را نهد نیرو همی گسسته نگردد غبوق او ز صبوح انوری
این کلمه دو معنای تقریبا متضاد داره در تراجم کهن مانند قدس و ترجمه تفسیر طبری معادل استکبر آمده است
تراجم کهن قرآن :کارساز، کار ران
ره برداران ( قران قدس ) ره یابندگان ( قرآن دهم هجری )
تراجم کهن :راسخون فی علم بجا رسیدگان اندر علم ( شنقشی ) دور درشدگان در علم ( میبدی ) به دانش فرو رفتگان ( معزی ) پایداران در دانش ( ماهان ) بیفر ...
تراجم کهن :راسخون فی علم بجا رسیدگان اندر علم ( شنقشی ) دور درشدگان در علم ( میبدی ) به دانش فرو رفتگان ( معزی ) پایداران در دانش ( ماهان ) بیفر ...
تراجم کهن :راسخون فی علم بجا رسیدگان اندر علم ( شنقشی ) دور درشدگان در علم ( میبدی ) به دانش فرو رفتگان ( معزی ) پایداران در دانش ( ماهان ) بیفر ...
سرگشتگان
راسخون فی علم بیک، آن بیخاوران در علم ازیشان و آن برویدگان برویده مى باشند بدانچه فرو فرستادند بتو و بدانچه پیش فرستادند از پیش تو[یعنى توریت]و آن ب ...
راسخون فی علم بیک، آن بیخاوران در علم ازیشان و آن برویدگان برویده مى باشند بدانچه فرو فرستادند بتو و بدانچه پیش فرستادند از پیش تو[یعنى توریت]و آن ب ...
راسخون فی علم بیک، آن بیخاوران در علم ازیشان و آن برویدگان برویده مى باشند بدانچه فرو فرستادند بتو و بدانچه پیش فرستادند از پیش تو[یعنى توریت]و آن ب ...
راسخون فی علم بیک، آن بیخاوران در علم ازیشان و آن برویدگان برویده مى باشند بدانچه فرو فرستادند بتو و بدانچه پیش فرستادند از پیش تو[یعنى توریت]و آن ب ...
اى شما که اینهااید دوست مى دارید ایشان را و ایشان دوست ندارند شما را و برویده مى باشید بکتابها همه. چون فرا رسند فا شما گویند ببرویدیم؛و چون تنها مان ...
در تراجم کهن معادل این واژه ره یافتن آمده است
لَآ إِکۡرَاهَ فِی ٱلدِّینِۖ نیست دشخوارى اندر دین ( ترجمه تفسیر طبری )
در تراجم کهن معادل :سِنَةࣱ ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَیُّ ٱلۡقَیُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةࣱ وَلَا نَوۡمࣱۚ خداى، هیچ نیست خداى مگر او، زن ...
در تراجم کهن در برابر این واژه نامه و نبشته آمده است آنانى که دادیم ایشان را نامه مى شناسند او را چنانچه مى شناسند پسران خویش را و به درستى که گروهى ...
در تراجم کهن معادل آن روی گاه آمده است و اگر تو بیارى بدانها که بدادند ایشان را نبشته بهر نشانى که ایشان خواهند ایشان پس روى نکنند روى گاه ترا و تو ...
بدرستى که مى بینیم گردیدن روى تو در آسمان[منتظر جبریل تا فرمان آرد باستقبال کعبه]. بدرستى و راستى که فرا گردانیم ترا فاروى گاهى که تو بپسندى آن را، ف ...
مزکت شکوهمند
نیک همى بینیم گشت روى. . . اندر آسمان. روى بگردانیم ترا سوى قبله کى پسندى مر آن را بگردان روى خویش را سوى مزکت حرام و هرکجا باشید، گردانید روى خویش ر ...
و گفتند هرگز در نیاید به بهشت مگرآنکه باشد جهودان یا ترسایان آنت بیوسهاى ایشان بگوى آرید سخن روشن خود را اگر هستید راست گویان ترجمه های کهن قرآنی در ...
و گفتند، درنشود در بهشت مگر آن کس که جهود بود یا ترسا. آن پیوسهاى ایشانست. گو[یا محمد]بیارید حجّت خویش اگر هستید شما راست گویان
در تراجم کهن به معنی ایمان آوردن است
عقلست به سوی صواب رهبر با راه برت چون به خار خاری؟ ناصر خسرو
بر مثال یکی پلیته شدی چند گردی به سایه و مهتاب ناصر خسرو
حواشی و ملاحظات دهخدا صفحه ۶۲۷
پست منشین که ترا روزی از این قافله گاه گرچه دیرست ، همان آخر بر باید خواست ناصر خسرو
مثل است در لری ( بالاگریوه ) :گوشت و ناخو دِ یک نَوُ
آبادان :عبادان ضرب المثلی است به این مضمون: لیس وراء عبّادان قریة نظامی در هفت پیکر گوید : بختم از دور گفت کای نادان لیسَ قریه وراء عبّادان و ک ...
آبادان :عبادان ضرب المثلی است به این مضمون: لیس وراء عبّادان قریة نظامی در هفت پیکر گوید : بختم از دور گفت کای نادان لیسَ قریه وراء عبّادان و ک ...
با دهر مدارا کن و با خلق مواسا ( ناصر خسرو )
در این بیت منوچهری ظاهرا شتری که به آواز خو کرده باشد ( دبیر سیاقی )
کنایه از استوار و مقاوم در سوار کاری ( دبیر سیاقی ) کثیر الثواب و قلیل العتابی ثقیل الرکاب و خیفیف العنانی منوچهری دامغانی
کثیر الثواب و قلیل العتابی ثقیل الرکاب و خفیف العنانی منوچهری دامغانی
بساز چنگ و بیاور دوبیتی و رجزی که بانگ چنگ فروداشت عندلیب رزی منوچهری دامغانی
در:دره ، فاصله مابین دو کوه خداوتدا یکی بنگر به باغ و راغ و دشت و در که گشته از خوشی و نیکویی و پاکی و خوبی منوچهری دامغانی ( دبیر سیاقی )
چون طوبی گشت شاخ بید و شاخ سرو و نوژ و گل نشسته ارغوانسازان به زیر سایه ی طوبی منوچهری دامغانی
گل زرد و گل دورو گل سرخ و گل نسرین ز درد و داغ دادستند ما را خط استغنی رخ گلنار، چونانچون شکن بر روی بت رویان گل دورویه ، چونانچون قمرها در دوپیکرها ...
رخ گلنار، چونانچون شکن بر روی بت رویان گل دورویه ، چونانچون قمرها در دوپیکرها منوچهری دامغانی
گل زرد و گل دورو گل سرخ و گل نسرین ز درد و داغ دادستند ما را خط استغنی منوچهری دامغانی
زبان و ارغوان و اقحوان و ضیمران نو جهان گشته است از خوشی بسان لات و العزی. همان
املی کردن. [ اِ ک َ دَ ] ( مص مرکب ) املا کردن : گهی بلبل زند بر زیر و گه صلصل زند بر بم گهی قمری کند از بر گهی ساری کند املی. منوچهری
با دزدان چون زیم که نه دزدم با کشخان چون بوم نه کشخانم ملک الشعرای بهار
ماهر، آشنا به رموز بدان خانه باستانی شدم به هنجار چون آزمایشگری منوچهری دامغانی
کلمه ای که در هنگام تاسف گویند تو آفرین خسرو گویی دروغ باشد ویحک دلیر مردی کاین لفظ گفت یاری _ یا باش دشمن من یا دوست باش ویحک نه دوستی نه دشمن ا ...
آنکه پایی چون پای پیل دارد گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
:آنکه چشمانی چون رنگ دارد گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر� گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی ۱_نسخه بدل :تیز گوش در همه ی تشبیهات ابتدا نام حیوان ...
گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرد ساق و گرگ پوی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرد ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گورسم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
گور سم و گاو پشت و گرگ ساق و کرگ روی ببر گوش و رنگ چشم و شیر دست و پیل پای منوچهری دامغانی
نف مرکب :رباینده جادو آفرین زان مرکب میمون که دیدم بر درش مرکبی زین کرده و خاره بر و جادو ربای منوچهری دامغانی
نف مرکب: برنده ی خاره آفرین زان مرکب میمون که دیدم بر درش مرکبی زین کرده و خاره بر و جادو ربای منوچهری دامغانی
پیش لبت به کدیه یک بوسه هر شبی دل چون چنار پیش کشد صد هزار دست ظهیر فاریابی
ز خون دل چو شفق باد روی دشمن تو که اشکش از فزع خنجرت چو سیماب است ظهیر فاریابی
گرمانیه. [ گ ِ ی َ ] ( اِخ ) در بعض نسخ دیوان منوچهری این بیت آمده : بر فرخی و بر مهی گردد ترا شاهنشهی این بنده را گرمان دهی و آن بنده را گرمانیه. م ...
گردان بسان کفچه ای گردن بسان خفچه ای واند شکمشان بچه ای حسناء مثل الجاریه منوچهری دامغانی
نگرز ها بر شاخ ها ماننده ی چمچاخ ها واویجشان چون کاخها بستانشان چون بادیه منوچهری دامغانی
آمد خجسته مهرگان جشن بزرگ خسروان نارنج و نار اقحوان آورد از هر ناحیه منوچهری دامغانی
برخیز هان ای جاریه می در فکن در باطیه آراسته کن مجلسی از بلخ تا ارمینیه منوچهری دامغانی
خشم تو چون ماهی فرزند داوود نبی کو بیوبارد جهان گوید که هستم گرسنه منوچهری دامغانی
افعی صریم : ز مار گرزه ، مار گردِ ریگ پر غدیرها و آبگیرهای او منوچهری دامغانی ( دبیر سیاقی )
سماه مطربان به گرد او درون زئیر شیر و گرگ را عوای او منوچهری دامغانی
شعر تو شعر است لیکن باطنش پر عیب و عار کرم بسیاری بود در باطن در ثمین منوچهری دامغانی
مقابل غث در سخن: حاسدا تو شاعری و من نیز هم شاعرم چون ترا شعر ضعیفست و مزا شعر سمین منوچهری دامغانی
شاعری تشبیب داند شاعری تشبیه و مدح مطربی قالوس داند مطربی شکر توین منوچهری دامغانی
دانی که این فتنه بود هم به گه بیور اسب هم به گه بخت نصر هم به گه بوالحکم منوچهری دامغانی
یازیدن: هر زمان ز افراط عدل او چنان گردد کزو زعفران گر کاری ، آزد بر دو دندان گراز منوچهری دامغانی
کاتبت را گو :نویس خازنت را گو:بسنج ناصحت رو گو:گُراز و حاسدت را گو:گداز منوچهری دامغانی
اعوجی کردار و دلدل قامت و شبدیز نعل رخش فرمان و براق اندام و شبرنگ اهتزاز منوچهری دامغانی
اعوجی کردار و دلدل قامت و شبدیز نعل رخش فرمان و براق اندام و شبرنگ اهتزاز منوچهری دامغانی
به سماعی که بدیعست کنکن گوش بنه به نبیذی که لطیفست کنکن دست بیاز منوچهری دامغانی
از بین بردن و زدودن غم و انده : بوستان عود خمی سوزد، تیمار بسوز فاخته نای همی سازد ، طنبور بساز
زر ستان، مشک فشان، جام ستان، بوسه بگیر باده خور، لاله سپر، صید شکر، چوگان باز منوچهری دامغانی
زر ستان، مشک فشان، جام ستان، بوسه بگیر باده خور، لاله سپر، صید شکر، چوگان باز منوچهری دامغانی
زر ستان، مشک فشان، جام ستان، بوسه بگیر باده خور، لاله سپر، صید شکر، چوگان باز منوچهری دامغانی
نف مرکب :ستاننده ی زر
- انگشت شکم ؛ به اصطلاح لوطیان ، نره. ( آنندراج ) . نره و آلت تناسل مردان. ( از ناظم الاطباء ) : در دیده پشتت کنم انگشت شکم را. ؟ ( از آنندراج )
جود از دو کف بخل زدایت کند نفر بخل از دو دست جود فزایت کند نفیر منوچهری دامغانی
گر حکم تو سریر تو محکم نداری زیر تو از سرور تو بر پردی سریر منوچهری دامغانی
نام گلی زرد رنگ: با سرمه دان زرین ماند خجسته راست کرده بجای سرمه، بدان سرمه دان عبیر منوچهری دامغانی
مگر باری ز من خوشنود گردد بود در کار من سعی تو مشکور منوچهری دامغانی
بیندازی عظام و لحم و شحمم رگ و پی همچنان جلد مقشور منوچهری دامغانی
زبانی نگهبان دوزخ باشد و زبانی روی بالکانیه زشت صورت و دیو صورت میشود
گویی علمی از سقلاطون سپید است از باد جهنده متحرک شده نهمار منوچهری دامغانی
افریقیه صطبل ستوران بارگیر عموریه کریزگه باز و باز دار منوچهری دامغانی
بابل کنی سرایچه مطربان خویش خلخ کنی وثاق غلامان میگسار منوچهری دامغانی
مکر ، حیله، خیانت : این رنگ بجز عدو نیامیخت این بهتان بجز حسود ننهاد مسعود سعد سلمان
شمشیر سطوت تو زده زنگ شیر عزیمت تو شمیده مسعود سعد سلمان
شمشیر سطوت تو زده زنگ شیر عزیمت تو شمیده مسعود سعد سلمان
نه پی بگام راست نهاده نه می بکام خویش مزیده مسعود سعد سلمان
در چشم تو امید گلی را صد خار انتظار خلیده مسعود سعد سلمان
در چشم تو امید گلی را صد خار انتظار خلیده مسعود سعد سلمان
شمشیر سطوت تو زده زنگ شیر عزیمت تو شمیده مسعود سعد سلمان
جمع شتر قوی و تند رو
من و تو غافلیم و ماه و خورشید بر این گردونِ گردان نیست غافل منوچهری دامغانی
این، چنان زرین نمکدان بر بلورین مائده وان، چناچنون در غلاف زر سیمین گوشخار منوچهری دامغانی
پیش او هم مکرمت هم محمدت حاصل شدهست هادم بخل او بود کو جود را عامر شود منوچهری دامغانی
زرد گل بیمار گردد، فاخته بیمار پرس یاسمین ابدال گردد خردما زائر شود منوچهری دامغانی
گویا جز منوچهری از این واژه استفاده نکرده است!!
ابر هزمان پیش روی آسمان بندد نقاب آسمان بر رغم او در بوستان ظاهر شود منوچهری دامغانی
قصه گو ، افسانه سرا: بادنوروزی همی در بوستان سامر شود تا به سحرش دیده ی هر گلبنی ناظر شود منوچهری دامغانی
تا بداند خواجه کش دشمن کدام و دوست کیست در سرای این و آن نیکو تر استقصا کند
بوی خلقش خاک را چون عنبر اشهب کند رنگ رویش، مشک را چون لولو لا لا کند منوچهری دامغانی
تا بچرد رنگ در میانهٔ کهسار تا بچمد گور در میانهٔ فدفد منوچهری دامغانی
بزرگواری و مهتری
خواجه چنان ابر بار دار و مطرناک هست بقول و عمل همیشه مجرد منوچهری دامغانی ( دبیر سیاقی )
خواجه دهد سیم و زر چو کوه به طالب بسکه عمل هست، قول اوست مبعد منوچهری دامغانی
معطی و مالش بدان دهد که نجوید وانکه بجوید ازوست مال مبلد منوچهری دامغانی
خواجه بسان غضنفریست کجا هست به ستدن و دادنش دو دست مسعد منوچهری دامغانی
بیشمار: این هنری خواجه جلیل چو دریاست با هنر بی شمار و گوهر بیعد منوچهری دامغانی
تا نبود روضه ی مبارک محمود عود نروید بر او نه سنبل و نه ند منوچهری دامغانی
تیغ هندی
گلاب خالص: نوز گل اندر گلابدان نرسیده قطره بر آن چیست چون گلاب مصعد منوچهری دامغانی
نرگس چون ماه در میان ثریا لاله ، چون اندر کسوف گوشه ی فرقد منوچهری دامغانی حکمت او را ز نور باری ، جنت همت او را ز فرق فرقد، مرقد منوچهری دامغا ...
سوسن چون طوطیی ز بسد منقار باز بمنقارش از زبانش عسجد منوچهری دامغانی
بهشت جاویدان: وقت بهار است و وقت ورد مورد گیتی آراسته چو خلد مخلد منوچهری دامغانی
ورد مورد ؛ گل سرخ. گل محمدی سرخرنگ : وقت بهار است و وقت ورد مورد گیتی آراسته چو خلد مخلد منوچهری دامغانی
گر نسیم کرمش بر در دوزخ بجهد هاویه خوبتر از روضه ی رضوان گردد منوچهری دامغانی
شنبه که روز اول هفته باشد
چمیدن فرازش مانند مار باشذ رخشیدن شعاعش گویی نضار باشذ منوچهری دامغانی
سرو از عقیق باشد، کوه از عقار باشد این مستعیر باشد، آن مستعار باشد. منوچهری.
سرو از عقیق باشد، کوه از عقار باشد این مستعیر باشد، آن مستعار باشد. منوچهری.
برجه تا برجهیم، جام به کف بر نهیم تن به می اندر دهیم، کاری صعب اوقتاد منوچهری دامغانی
روزی بس خرمست می گیر از بامداد داد زمانه بده کایزد داد تو داد منوچهری دامغانی
چوبش همه از صندل و از عود قماری سنگش همه از گوهر و یاقوت ثمین است منوچهری دامغانی
دوست دارم کودک سیمین و بر بیجاده لب هرکجا زیشان یکی بینی مرا آنجا طلب فرخی سیستانی
طواف ز ایران بینم به گرد قصر تو دایم همانا قصر تو کعبه ست و گرد قصر تو بطحا فرخی سیستانی
من پار بسی رنج و عنای تو کشیدم امسال به هش باش که امسال نه پارست منوچهری
در لری خرمن جا
پرده ی راست زند نارو بر شاخ چنار پرده ی باده زند قمری بر نارونا منوچهری دامغانی
ریسمان بلند
اا برنده ی سیل نعت فاعلی رام زین خوش عنان و کش خرام و تیز گام شخ نورد و راهجوی و سیل بر و کوهکن منوچهری دامغانی
ظ: نشان دهنده ی پروین ! حبذا اسبی محجل مرکبی تازی نژاد نعل او پروین نشان و سم او خارا شکن منوچهری دامغانی
آنچه من در دل نهادم ، برسرت بینم همی وانچه تو بر سر نهادی در دلم دارد وطن منوچهری دامغانی
نادان
آزفنداک
کمان ندافان
کفش چرم
طبایع گر ستون تن ستونرا هم بپوسد بن نگردد آن ستون فانی کش از طاعت زنی فانه کسائی
حروف الفبا
غذای که در مهمانی و عروسی و سفره زیارت دهند
به گوشه چشم نگاه کردن
به گوشه چشم نگریستن : نرمک او را یکی سلام زدم کردی زی من نگه به چشماغیل فرهنگ اسدی
پیچیده و مشکل
قافیه
معرب کلمه گربز زیرا عرب ها گ را به ج ابدال میکنند
بنظر علامه دهخدا احتملا رُخ بوده و مصحح اشتباه ضبط کرده و رخ مخفف رُخبین است به معنی ترف و فراقروت .
پروین
شفتالو
موی لخت
غم و رنج و مشقت
هشیار و دلیر و سخت کوش است پرخاشخر است و جانفروش است ابو الموید بلخی
چون بر آهنجیدن تیغش بدید در تن شیر ژیان شد زهره آب ابو الموید بلخی
پاره نقره گداخته شده
بیرون کشیدن شمشیر : چو بر آهنجیدن تیغش بدید در تن شیر ژیان شد زهره آب ابو الموید بلخی
کَلَک:حقه کِلِک :در زبان لری انگشت کِلک:نی میان تهی صفرای مرا سود ندارد نلکا درد سر من کجا نشاند علکا سوگند خورم به هرچه هستم ملکا کز عشق تو بگداخ ...
آلو کوهی صفرای مرا سود ندارد نلکا درد سر من کجا نشاند علکا ابوالمؤید بلخی
صمغ قابل خاییدن
کنایه از طوطی
تنبل
اندروایی ار خواهی نجاتی ترا باید ز جود او براتی. شاکر بخارایی
سر گشتگی اندروایی ار خواهی نجاتی ترا باید ز جود او براتی شاکر بخاریی
گریستن به گلو هق هق کردن ؟ چو کوشیدم که حال خود بگویم زبانم برنگردد از نیوشه شاکر بخارایی
سوک:بمگانم معادل لری آن داسنک باشد سُک:سیخ
چیزی با ارزش که در عوض مال یا کالایی به عنوان تضمین دهند ظاهرا در پارسی سخته بوده
آژخ ، زگیل ای عشق ز من دور که بر دل همه رنجی همچون زبر چشم یکی محکم بالو شاکر بخارایی
چوب بالایین در خانه در او افراشته درهای سیمین جواهرها نشانده در بلندین شاکر بخاری
حسود
غرو:آواز شعف و سرور در مقابل غنگ آواز حزین مرا رفیقی پرسید کین غریو ز چیست جواب دادم کز غرو نیست هست ز غنگ شاکر بخارایی
آواز شعف و سرور در مقابل غنگ مرا رفیقی پرسید کین غریو ز چیست جواب دادم کز غرو نیست هست ز غنگ شاکر بخارایی
کفش
نام شهری از ولایت بدخشان به گامی سپرد از ختا تا ختن به یک تک دوید از بخارا به وخش شاکر بخارایی به یک تک دویدن :یک میدان اسب تاختن
اصطلاحاً به معنی یک میدان تاخت اسب است . به گامی سپرد از ختا تاختن به یک تگ دوید از بخارا به وخش شاکر بخارایی
هرچیز سخت و حل نشدنی
زیرک، دانا : یکی دانش پژوهی داشت گربز به چرویدن نگشته هیچ عاجز شاکربخاری
چاره اندیشیدن یکی دانش پژوهی داشت گربز به چرویدن نگشته هیچ عاجز شاکربخاری
به چاه سیصد باز اندرم من از غم او عطای میر رسن ساختم ز سیصد باز شاکر بخارایی
آدم تنبل شکم باره
جواهر کم ارزش و بی بها در مقابل یاکند به معنای یاقوت کجا تو باشی گردند بیخبر خوبان جَمَست را چه خطر هرکجا بود یاکند. شاکر بخارایی
در مقابل با جَمَست
حدود معنایی سکندری را می دهد
دُخ:گیاهی که از آن حصیر بافند، دوخ، لوخ
به موی کاکل و آن زلف مشکین فتاده صد هزاران کلج در کلج. ابوشکور
چین در چین : فری زان زلف مشکینش چو زنجیر فتاده صد هزاران کُلج بر کُلج شاکری بخاری
ستیزه کردن
جغد
انگور به دار آویختن
خمیده
راست کردن تیر و نیزه به معنی نشانه گرفتن است اما راست کردن امور و کار ها و لشکر به معتی مرتب و منظم کردن است حال با کژ کمان راست کند کار جهان راستی ...
آرام گرفتن
در بدی و گدی توئی منحوس ساستاسا و ساسی آسایی فرالاوی
در بدی و گدی توئی منحوس ساستاسا و ساسی آسایی فرالاوی
یخ بستن و منجمد شدن: آب گلفهشنگ گشته از فسردن ای شگفت همچنان چون شیشه سیمین نگون آویخته فرالاوی
قندیل بستن
چوب دستی بزرگ شبانان: گرد گیتی همیشه گردانی چون شبان با کماسه و باهو فرالاوی
کاسه چوبین گدایان و شبانان: گرد گیتی همیشه گردانی چون شبان با کماسه و باهو فرالاوی
کاسه چوبین گدایان و شبانان: گرد گیتی همیشه گردانی چون شبان با کماسه و باهو فرالاوی
همواره
بختک: ز ناگه بار پیری بر من افتاد چو بر خفته فتد ناگه کرنجو فرالاوی منبع:شاعران بی دیوان، محمود مدبری ۲_اشعار پراکنده ژیلبر لازار
تغار
حبس، زندان ، اسارت: ز توک مست تو عالم خراب است به قید زلف تو خلقی گرفتار فرالاوی منبع:شاعران بی دیوان به کوشش محمود مدبری
چشم، دسته ی مو
من شاعر حلیمم با کودکان سلیمم زیرا که جعل ایشان دوغ است یا لکانه شهید
گر ز آنکه لکانه ات آر، وی است اینک به میان ران لکانه شهید بلخی
کج و معوج کی دل بجای داری پیش دو چشم او گر چشم را به غمزه بگرداند از وریب شهید توانی بر او کار بستن فریب که نادان همه راست بیند وریب ابوشکور شاع ...
گر برای هجو اول بود ، کان هجوی نبود کز غضب رخساره را رنگ طبر خون داده اید ملک الشعرا
بر شود بر باره ی سنگین چو سنگ منجنیق در رود در قعر وادی چون به چاه اندر شطن منوچهری دامغانی
پشت اوی و پای او و گوش اوی و گردنش چون کمان و چون رماح و چون سنان و چون مجن منوچهری دامغانی
پشت او و پای او و گوش او و گردنش چون کمان و چون رماح و چون سنان و چون مجن منوچهری دامغانی
کوهنورد: رام زین و خوش عنان و کش خرام و تیزگام شخ نورد و راه جوی و سیل بر و کوهکن منوچهری دامغانی
کوه
خوش خرام رام زین و خوش عنان و کش خرام و تیزگام شخ نورد و راه جوی و سیل بر و کوهکن منوچهری دامغانی
مقابل سرکش : رام زین و خوش عنان و کش خرام و تیزگام شخ نورد و راه جوی و سیل بر و کوهکن. منوچهری دامغانی
از حسن های اسب بشمار آید و مقابل بد زین باشد رام زین و خوش عنان و کش خرام و تیزگام شخ نورد و راه جوی و سیل بر و کوهکن. منوچهری دامغانی
ظ:به خواب، درخواب
هنگام شب
همان گونه که کلمه سود مند داریم بر همان قیاس ضرر مند هم معنا می دهد اولین بار این کلمه را از مادر بزرگم شنیدم "اگر از من گوش نکنی ضرر مند میشی "
پرنده ای شبیه بلبل
بت، صنم: بوستان گویی بتخانه فرخار شده ست مرغکان چون شمن و گلبنکان چون وثنا منوچهری دامغانی
آسمان خیمه زد از بیرم و دیبای کبود میخ آن خیمه ستاک سمن و نسترنا منوچهری دامغانی
فرشته و محافظ دوزخ
صفت فاعلی مرکب :دننده چون گور یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن منوچهری دامغانی
. . . . مانند آهو بدود یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن منوچهری دامغانی
. . . . در حیله گری چون روباه یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن منوچهری دامغانی
. . . . چون ببر بجهد /بپرد یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن منوچهری دامغانی
یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن منوچهری دامغانی
. . . مانند میش کوهی دونده یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن منوچهری دامغانی
استاد صفت های فاعلی مرکب منوچهری دامغانی پوینده و دونده مانند گرگ یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن
. . . چون بز کوهی جست و خیز کند یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن
بز کوهی یوز جست و رنگ خیز و گرگ پوی و غرم تک ببر جه، آهو دو و روباه حیله، گور دن
صفت فاعلی مرکب :شکننده ی سنگ خارا حبذا اسبی محجل مرکبی تازی نژاد نعل او پروین نشان و سم او خارا شکن
اسبی سیاه که چهار دست و پای آن سپید باشد حبذا اسبی محجل مرکبی تازی نژاد نعل او پروین نشان و سم او خارا شکن منوچهری دامغانی
خوشا : حبذا اسبی محجل مرکبی تازی نژاد نعل او پروین نشان و سم او خارا شکن
شیهه اسب را گویند در زغن هرگز نباشد فن اسب راهوار گرچه باشد چون صهیل اسب آواز زغن. منوچهری
داماد
هوشیاری
بزرگواری ها
قبرستان
شهری از شهر های مشهور عربستان: از کف او جود خیزد وز دل او مردمی از تبت مشک تبتی، وز عدن در عدن منوچهری دامغانی
غم و اندوه لذت انهار خمر اوست ما را بی حساب راحت ارواح لطف اوست ما را بی شجن منوچهری دامغانی
نف مرکب :تننده ی مکر من ندیدم گنده پیری همچنین مرگ ریس و شر باف و مکر تن ناصر خسرو
نف مرکب : بافنده ی شر من ندیدم گنده پیری همچنین مرگ ریس و شر باف و مکر تن ناصر خسرو
نف مرکب :ریسنده ی مرگ من ندیدم گنده پیری همچنین مرگ ریس و شر باف و مکر تن ناصر خسرو
کوثرست الفاظ عَذب او و معنی سلسبیل ذرق او انهار خمر و وزنش انهار لبن منوچهری دامغانی
کوثرست الفاظ عَذب او و معنی سلسبیل ذرق او انهار خمر و وزنش انهار لبن منوچهری دامغانی
صفت مرکب ذو:دارای ، صاحب، عطاها
جمع سنت
مِلک: سپیدی بن ناخن
وجه تسمیه اش اینکه قیصر روم از خوف خسروپرویز چندکشتی از زر سرخ پر کرده به جزیره می فرستاد و باد مخالف آن کشتیها بسوی ملک پرویز آورد و پرویز آن مال را ...
نمکین معمولا صفت برای شعر
جمع فتنه اوستاد اوستادان زمانه عنصری عنصرش بی عیب و دل بی غش و دینش بی فتن منوچهری دامغانی
اوستاد اوستادان زمانه عنصری عنصرش بی عیب و دل بی غش و دینش بی فتن منوچهری دامغانی
اوستاد اوستادن زمانه عنصری عنصرش بی عیب و دل بی غش و دینش بی فتن منوچهری دامغانی
ابوالقاسم حسن بن احمد عنصری : تو همی تابی و من بر تو همی خوانم به مهر هر شبی تا روز دیوان ابوالقاسم حسن
زانِ:از آن ، متعلق رازدار من تویی ای شمع یار من تویی غمگسار من تویی من زانِ تو تو زانِ من منوچهری
خویشتن بشناس و بر خود باز کن چشم دل و ز سرت بیرون کن وسن ناصر خسرو
بت پرست
مجرب ، محنت زده ، آزموده شده
نبیذی که نشناسی از آفتاب چو با آفتابش کنی مقترن چنان تابد از جام گویی که هست عقیق یمن در سهیل یمن رونقی بخارایی خوشا نبیذ غارجی با دوستان یک دل ...
نبیذی که نشناسی از آفتاب چو با آفتابش کنی مقترن چنان تابد از جام گویی که هست عقیق یمن در سهیل یمن رونقی بخارایی
نبیذی که نشناسی از آفتاب چو با آفتابش کنی مقترن چنان تابد از جام گویی که هست عقیق یمن در سهیل یمن رونقی بخارایی
نبیذی که نشناسی از آفتاب چو با آفتابش کنی مقترن چنان تابد از جام گویی که هست عقیق یمن در سهیل یمن رونقی بخارایی
شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده در هیجا سنان شهریار سپهری ب ...
شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده در هیجا سنان شهریار سپهری ب ...
استعاره از موی مجعد معشوق: شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده د ...
پیچ در پیچ ، شکن در شکن شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده در ...
شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده در هیجا سنان شهریار سپهری ب ...
شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده در هیجا سنان شهریار سپهری ب ...
شاخهای مورد بر رفته ببین و برگهاش برشکسته جعد اندر جعد چون زلفین یار بوستان افروز تابان از میان بوستان همچو خون آلوده در هیجا سنان شهریار سپهری ب ...
سکوت از روی تکبر
نوبت : آن به که نیابه را نگه داری کردار تن خویش را کنی فربه. بوشکور
تیهو، بلدرچین، پرنده ای شبیه به کبک
زان سو تر :زانسوتر===>مخفف زاسُْتَر
مشک آب
تو زبان لری به معنی جسم بی جون و قوت است مثلا میگویند :فلانی فقط داهلویه میتونی بزنیش احتمالا از همیت مترسک گرفته شده باشد
نهاز ، نخراز
راعی عدل ملک پرور او گرگ را داذ منصب نخراز ابوشکور
راعی عدل ملک پرور او گرگ را داده منصب نخراز ابوشکور
برد چخماخ من از جامه من جامه نبرد جامه از مشرعه بردند هم از اول تیر چهل وپنج درو سوزن و انگشتریی قلم و کارد ببرده است یکی شوم حقیر ابوشکور
کیسه ای که در آن آلات سفر مینهند ایا امکان دارد به مجاز چون سنگ چخماخ در وی بوده نام کیسه را چخماخ نهاده اند؟
در زبان لری چوله می گویند به معنی خارپشت
روز اور مزد است شاها شاذ زی بر کت شاهی نشین و باذه خور ابوشکور
بلند کیوان با اورمزد و با بهرام ز ماه برتر خورشیذ و تیر با ناهیذ ابوشکور
هرزه و مفلاک بی نیاز از تو با تو برابر که راز بگشاید؟ ابوشکور بلخی
فلک زده
از قنینه برفت چون مه نو در پیاله مه چهارده شذ ابوشکور گه قنینه بسجود اوفتد از بهر دعا گه ز غم بر فگند یک دهن از دل خونا فیروز مشرقی
ساقیا مر مرا از آن می ده که غم من بدو گسارده شذ از قنینه برفت چون مه نو در پیاله مه چهارده شذ ابور شکور بلخی
دزدی و طرار ببردت ز راه بریه بر آن خائن طرار کن ظاهرا مراد برائت و بیزاری است فرهنگ لغات و ترکیبات و تعبیرات دیوان ناصر خسرو. مهدی محقق؛ کبری بستان ...
منسوب به درغان:شهری است در حوالی سمرقند. ( از برهان )
در اشعار پراکنده ژیلبر لازار منسوب به ابوالعباس ربنجی نیز آمده است
رشوه دهنده :راشی رشوه گیر :مرتشی
بُلکفد، بلکفته. بلکفده : بلحرب یار تو بْوَد از مرو تا نشابور سوگند خور که در ره بلکفد او نخوردی. ابوالعباس ربنجی ( از لغت فرس )
بُلکفد، بلکفته. بلکفده : بلحرب یار تو بْوَد از مرو تا نشابور سوگند خور که در ره بلکفد او نخوردی. ابوالعباس ربنجی ( از لغت فرس )
ای خواجه ی معبّر خور سیرت مفسر خواجه دوشش ستاند دو یک دهد بخردی ابوالعباس ربنجی
رفتم به ماه روزه بازار مرسمنده تا گوسپند آرم و فربه کنم به رنده ابوالعباس ربنجی
سُک=نیسو
کشته یا مجروح بر زمین کشیده را گویند او می خورد به شادی و کام دل دشمن نزار گشته و فرخسته. ابوالعباس ربنجی اشعار پراکنده به کوشش ژیلبر لازار به ه ...
یک فرسنگی گرانتر جویهای خشک و غفج پیش آمد و راهبران متحیر گشتند که پنداشتند که آنجا آب است که بهیچ روزگار آن جویها را کسی بی آب یاد نداشت تاریخ بیهقی
پشته ی هیزم
پیمانه ای برای کشیدن گندم و جو و غلات ای میر ترا گندم دشتی است بسنده با نغنغکی چند ترا من انبازم ابو العباس ربنجی
ای میر شاعرانت همه راژ اند من ژاژ نی ولیکن فرغستم ربنجی
میوه ترش و کال
کرکس
مشک به پشک نفروختن کنایه از چیز گرانبهای مثل جان را به نعمات زودگذر دنیا ندادن مشک تبتی به پشک مفروش مستان بدل شکر تبرزین مشک وپشک یکی بودن یعنی فرق ...
آب انگور شراب
تخم انگور : تکژ نیست گویی در انگور او همه شیره دیدیم یکسر رزش ابوالعباس ربنجی
چو پوست روبه بینی به تیم واتگران بدان که تهمت از دنبه ٔبسرکار است. رودکی. نهاده روی به حضرت چنانکه روبه پیر به تیم واتگران آید از در تیماس. ابوالع ...
کاروانسرای بزرگ نهاده روی به حضرت چنانکه روبه پیر به تیم واتگران آید از در تیماس. ابوالعباس
ظ:در شعر ربنجی چیزی در حدود معنایی کارکشته باید باشد
در لهجه لری ما به این چوب گیره و به شئی آهنی که بین شکاف چوب میگذاشتن و ضربه میزدن قلم میگویند . گیره برای نگه داری شکاف چوب بود و قلم هم برای نگهدار ...
نوشتن، بریدن
بیهوده گویی کنایتا
ژاژ میخایم و ژاژم شذه خشک خار دارذ همه چون نوک پغاز ابوالعباس ربنجی
زیغبافان را با وشی بافان ننهند طبل زن را ننشانند بر رودنواز. ابوالعباس ( از لغت فرس اسدی )
زیغبافان را با وشی بافان ننهند طبل زن را ننشانند بر رودنواز. ابوالعباس ( از لغت فرس اسدی )
نادان
اکنون که همینت باز دارد خاتوله کنی و چند گون شر منسوب به ابوالعباس ربنجی و سوزنی
ابوالعباس ربنجی
ظ:نام شخصی بت پرست
بی توجهی کردن ، اهمیت ندادن
جیب خالی و پز عالی
نه در وی آدمی را راه رفتن نه در وی آبها را جوی و فرکند در اشعار پراکنده ژیلبر لازار در ذیل اشعار ابو العباس ربنجی آورده است
دم سلامت گرفته خاموش پیچیذه بر عافیت چو فژغند ربنجی
دم سلامت گرفته خاموش پیچیذه بر عافیت چو فژغند ربنجی
به معنی نوعی حلوا در شعر ربنجی آمده است کار من خوب کرد بی صلتی هرکه او طَمْع مالکانه کند. ابوالعباس
مرگ جنین قبل از زادن
پاذشاهی گذشت خوب نژاد پاذشاهی نشست فرخ زاد ربنجی
مسجد
به بومش چنان تاخت شاهین بیم که سیمرغ قدرش غلیواج شد چنان باز ادبارش بر باشه راند که طاوس اقبالش دراج شد صفایی جندقی
به بومش چنان تاخت شاهین بیم که سیمرغ قدرش غلیواج شد چنان باز ادبارش بر باشه راند که طاوس اقبالش دراج شد صفایی جندقی
ذقن: نه غلیواج تو را صید تذرو آرد و کبگ نه سپیدار تو را بار بهی آرد و سیب ( ناصر )
شاید :شایسته بودن ( م ) اول شخص مفرد شایدم یعنی شایسته ام
ظ:شایسته ام کی خدمت را شایم تا پیش تو آیم با این سر و این ریش چو پاغنده حلاج. ابوالعباس ربنجی ظ:مصراع اول پرسش بلاغی
گلوله پنبه یا چیزی مشابه آن
گیرم که ترا اکنون سه خانه کماس است بنویس یکی نامه که چندت همه کاس است ابوالعباس ( از لغت فرس )
من یکی رافه بذم خشک و بفرغانه شذم مورد گشتم تر و شذ قامت چون نارونا ربنجی
نا مه که وصل ما خبرش نبوذ باب تر کن و بطاق بر نشلا ربنجی
بگزین ملکا بگزین ملکا پاک طبع تو بسان ملکا ربنجی
منجمان آمدند و خلخیان ابا سطرلابها چو برجاسا ربنجی
منجمان آمدند خلخیان ابا سطرلابها چو برجاسا ربنجی
که تنگ و آذرم دارذ و مرد بذ سلب است ابوالعباس ربنجی ( منسوب عنصری )
زنِ رسوا شده در زفاف
سبوح و مزکت بهمان گرفت و دیزه فلان و ما چو گاوان گرد آمده به غوشادا. ابوالعباس ( از فرهنگ اسدی
سبوح و مزکت بهمان گرفت و دیزه فلان و ما چو گاوان گرد آمده به غوشادا. ابوالعباس ( از فرهنگ اسدی
ز ما و کیف بگوی و برسم برهان گوی گر آمذست برون این سخنت از استار ابوالهیثم گرگانی
ارمیتا جوقه دوست جواب سوالت کلمه اعتبار است
مثالش وصفتش باز گوی هر دو مرا که دوستر سوی من صذ ره این ز موسیقار ابوالهیثم گرکانی
تسمه ، شلاق، تازیانه ، چرم
بمدحت کردن مخلوق روح خویش بشخودم نکوهش را سزاوارم که جز مخلوق نستودم کسائی
از نعت می آید به معنی وصف شده
چو زهر از چشیدن چو چنگ از شنیدن چو باد از بزیدن چو الماس گازی مصعبی
ژیلبر لازار نیز این شاهد مثال منسوب به حکاک را در ضمیمه اشعار فرالاوی آورده است ایستاده بخشم بر در او این به نفرین سیاه روخ چکاذ روخ چکاذ:ظ :کچل
کفاش
سرهنگ ، پیشرو لشکر و سردار سپاه و پهلوان و مبارز باشد ( برهان )
ای بر همه قحبگان گیتی سرجیک . . ون تو فراختر ز سیصذ خرچیک فرالاوی
تحریک کردن
هم آهوفغند است و هم تیزتک هم آزاذه خوی است و هم تیزگام. فرالاوی اشعار پراکنده به کوشش ژیلبر لازار ، ص۴۲
هم آهو فغند است و هم تیز تک هم آزاذه خوی است و هم تیز گام فرالاوی
یا به غربیله همچو برزیگر دانه از که به چک بسازد صاف فرالاوی
تا به کی بوسه بر چک جلبی بشمری همچو تنگه را صراف فرالاوی
تا به کی بوسه بر چک جلبی بشمری همچو تنگه را صراف فرالاوی
تا به کی بوسه بر چک جلبی بشمری همچو تنگه را صراف فرالاوی
دشت کردن، به اصطلاح اولین خرید و فروش را گویند . من عاملم و تو معاملی وین کار مرا با تو بوذ دخش فرالاوی
وگر لشکر او ندیدی نبیند چنان جز به محشر دو چشمت زحامی ناصر
اگر صورتش را ندیدی ندیدی به دین بر ز یزدان دادار نامی ناصر
جهان هرچه دادت همی باز خواهد نهاده ست بی آب رخ چون رخامی ناصر
چو زو باز گشتم ندیدم بعاجل به دنیا و دینِ خود اندر قوامی ناصر
مپندار بر روز شب را مقدم چو هر بی تفکر یله گوی عامی ناصر
که خوش خوش بر آرَدش ازو دستِ عالم چو برقی که بیرون کشی از غمامی ناصر
زنی پلشت و تلاتوف و اهرمن کردار نگرنگردی از گرد او که گرم آئی. شهید
ابر چون چشم هند بنت عتبه است برق مانند ذولفقار علی شهید بلخی
چون چلیپای روم از آن شذ باغ کابر بر بست باغ را عسلی شهید بلخی
اگر غم را چو آتش دوذ بوذی جهان تاریک بوذی جاوذانه در این گیتی سراسر گر بگردی خردمندی نیابی شادمانه شهید بلخی
اگر غم را چو آتش دوذ بوذی جهان تاریک بوذی جاوذانه در این گیتی سراسر گر بگردی خردمندی نیابی شادمانه شهید بلخی
در این گیتی سراسر گر بگردی خردمندی نیابی شادمانه شهید بلخی
نه بخوانید نائحه مشغول یا به تدبیر کین و حرب و سپاه شهید بلخی
گر فراموش کرد خواجه مرا خویشتن را برقعه داذم یاذ کودک شیر خوار تا نگریست ماذر او را بمهر شیر نداذ شهید بلخی اشعار پراکنده به کوشش ژیلبر لازار
این شاهد مثال را از شهید بلخی بنده اشتباه در اینجا ذکر کرده ام . به رقعه درست است
راس و ذنب گشت و بشذ مملکت زر زده شذ ز نحوست نحاس محمد بن وصیف
عمر عمّار ترا خواست وز او گشت بری تیغ تو کرد میانجی به میان دذ و دام محمد بن وصیف
به لتام آمذ زُنبیل و لتی خورد پلنگ لتره شذ لشکر زُنییل و هبا گشت کنام محمد بن وصیف
گر فراموش کرد خواجه مرا خویشتن را برقعه دادم یاذ کودک شیر خوار تا نگریست ماذر او را بمهر شیر نداذ
ژیلبر لازار در کتاب خود این شاهد مثال را برای ابوسلیک گرگانی آورده است
به مژه دل ز من بدزدیدی ای به لب قاضی و به مژگان دزد مزد خواهی که دل ز من ببری این شگفتی که دید دزد بمزد؟ ( ابوسلیک گرگانی )
به لتام آمذ و زُنبیل و لتی خورد پلنگ لتره شد لشکر زنبیل و هبا گشت کنام ( محمد بن وصیف سجزی ) زُنْبیل ( یا: رُتْبیل؛ رَتبیل ) نام شاهان کابل و سند ...
هاله و طوق ماه به همین شاهد مثال در اشعار پراکنده شاعران بی دیوان به کوشش ژیلبر لازار
شب سیاه و چرخ تیره من چو مور گرد گردان اندر این پر قیر دن ناصر
بر سرم یک دسته مرزنگوش بود کرد مرزنگوش را سحرش سمن ناصر
ناس شدند نسناس آنگه همه وز همه نسناس گشتند ناس
هرچه بکردیم بخواهیم دید سود ندارد ز قضااحتراس محمد وصیف سگزی به کوشش ژیلبر لازار
قول خداوند بخوان :فاستقم معتقدی شو و ب. آن بر بایست محمد ابن وصیف شاعران بی دیوان بکوشش ژیلبر لازار
ای امیری که امیران جهان خاصه و عام بنده و چاکر و مولات و سگبند و غلام ( محمد بن وصیف ) شاعران بی دیوان بکوشش ژیلبر لازار
دَلیر درست از یا دِلیر؟واژه دلیر از دِل یر ساخته شده است . پس دِلیر درست است
نیست خبر گاو را از آنکه همی نایره ای عود را چو نار کند ( ناصر خسرو )
زیر کاسه، نیم کاسه ای است . در جای بکار میرود که احتمال حیله و مخفی کاری بکار میرود یعنی یه امر خفی را در زیر ظاهری تعبیه کنند .