در سرای در این شهر اگر کسی خواهد که روی خوب نبیند به گل برانداید
٣ پاسخ
در بیت مورد اشاره شما، کلمه «برانداید» صورتی از فعل «براندامدن» به معنای پوشاندن، پنهان کردن، یا از نظر پوشاندن است.
یعنی: اگر کسی نخواهد روی خوب ببیند، باید روی خود را با گل (احتمالاً گِل یا چیزی شبیه آن) بپوشاند تا نبیند یا دیده نشود.
در برخی متون کهن، «براندامدن» به کار رفته به معنای «پوشانیدن، نهفتن، مستور کردن». شکل مضارع آن «برانداید» در اینجا امری یا التزامی است.یعنی: اگر کسی بخواهد زیبایی نبیند، باید گلها را از میان بردارد؛ چون گل نماد زیبایی است.
در شعر فارسی، «روی خوب» هم میتواند به معنای چهرهٔ زیبا باشد و هم بهطور استعاری به هر زیبایی دلانگیز اشاره کند.
درود برانداید=اندوده کند،همان گل مالیدن است
در این بیت از حافظ، واژه «برانداید» (یا براندازد / برانداخت) از فعل «برانداختن» به معنی بر زمین زدن، واژگون کردن، نابود کردن، از بین بردن و نابود ساختن است.
در اینجا «به گل برانداید» کنایه از «خاکآلود کردن روی» و «پنهان و نابود کردن زیبایی» است؛ یعنی اگر کسی طالب آن است که «روی خوب» (= جمال دلخواه، یا چهره زیبا و محبوب) را نبیند (یعنی از توجه به زیباییها و اقبال عالم خودداری کند)، باید آن را به «گل» (= خاک غم و نادیدگی) بیالاید و از میان بردارد.
پاسخ کوتاه:
«برانداید» = از میان بردارد / واژگون کند/ بر زمین زند (در اینجا به معنی نادیده و نابود کردن)