برابر سره برای مقصود/منظور
معمولا در پرسش مفهوم چیزی پاسخ میدهیم: منظور/مقصود از ... این است که ... .
آیا بدون بهره بری از واژگان عربی نمیتوان جور دیگری پاسخ داد؟ پرسشی بود که در ذهن داشتم.
١ پاسخ
پاسخ زیر توسط هوش مصنوعی داده شده است که به نظرم قابل اعتنا است:
بله، کاملاً ممکن است. بدون استفاده از واژگان عربی (منظور، مقصود) میتوان مفهوم را با واژگان خالص فارسی بیان کرد. عبارتهایی نظیر «مراد از ... این است که» (که خود ریشه در فارسی دارد)، «مفهوم ... چنین است»، «خلاصه ... میشود» یا «... را میتوان اینگونه تعریف کرد» جایگزینهای مناسبی هستند.
روشهای فارسیسازی این پرسش و پاسخ:
- با جایگزینی مستقیم: «مراد از این سخن چیست؟» (به جای منظور از این جمله چیست؟)
- با تغییر ساختار جمله: «... یعنی چه؟» یا «... را چگونه معنی میکنید؟»
- جایگزینهای واژگانی:
- مقصود: مراد، خواسته، آماج
- منظور: هدف، رای، پیام
- معنی: چم، دریافت، بازگو
بنابراین، برای پاسخ به مفهوم، میتوان از این جملات استفاده کرد:
- «در زبان پارسی، این واژه/جمله به چمِ (معنیِ) ... است.»
- «این سخن بر رویِ ... انگشت میگذارد.»
- «پاسخِ این پرسش، ... است.»
این روشها به شما کمک میکند بدون استفاده از واژگان عربی، منظور خود را بیان کنید.
چند نمونه بازنویسی شده
برای اینکه ببینیم در عمل چگونه به نظر میرسد:
- نسخه معمولی: منظور از «دموکراسی» حکومت مردم بر مردم است.
- نسخه پارسی: گویایِ «مردمسالاری»، فرمانروایی مردم بر مردم است.
- نسخه معمولی: مقصود نویسنده از این استعاره، تنهایی بود.
- نسخه پارسی: نویسنده در این استعاره، تنهایی را نشانه رفته بود.
- نسخه معمولی: مفهوم این سخن چیست؟
- نسخه پارسی: این سخن چه پيامی دارد؟ یا چمِ این سخن چیست؟
حتی واژه «یعنی» که پرکاربردترین واژه برای توضیح دادن است، عربی است. جایگزینهای پارسی آن عبارتند از:
- «به بیانی دیگر»«به سخنی دیگر»«بهراستی»
نکته: در فارسی روان، گاهی بهترین راه برای بیان مفهوم، حذف کلمات رابط و استفاده از فعل «است» یا «بودن» به تنهایی است. مثلاً به جای «منظور او خشم بود»، بگوییم: «او خشمگین بود.»