پرسش خود را بپرسید

این ابیات دلکش از هفت پیکر نظامی را معنی کنید و آرایه های آنرا بیان نمایید

تاریخ
١١ ماه پیش
بازدید
١٥٩

بوی عود آیدم ز صندل خام
سوی آن عود صندلی بخرام

عود بویی بر اوست عودی پوش
صندل‌آمیز و صندلی بر دوش

شب چو عود سیاه و صندل زرد
عود ما را به صندلش پرورد

مغز ما را ز طیب هست نصیب
طیبتی نیز خوش بود با طیب

✏ «نظامی»
 

٦٦,٠٨٦
طلایی
٢٥
نقره‌ای
١,١٩٣
برنزی
٢,٥٩١

٢ پاسخ

مرتب سازی بر اساس:

با سلام

بیت اوّل: بوی خوش عود و صندل خام به مشامم می‌رسد.  با ناز و آرامش به سوی آن عود برخاسته از صندل گام بردار.

در این بیت دربردارنده جذبه معنوی  است.

آرایه جان‌بخشی: بوی خوش به سمت من می‌آید 

بیت دوم: شب(عود سیاه) چادری عودی رنگ و خوش‌بو پوشیده که هم بوی خوش از آن برمی‌خیزد [و ایضاً آمیخته به روشنی روز (صندل) است] و هم بار سنگین سختی‌های عشق را بر دوش دارد (صندل هم خوش‌بو و هم سنگین است).

آرایه جناس: صندل و صندلی

 ایهام تناسب: صندل آمیز 

بیت سوم: 

شب مثل عود سیاه است و صندل زرد که  مثل روز و مثل طلوع خورشید  است، عود وجود ما را با روشنایی‌اش پرورش داده.

( وجود انسان از این تقابل تعالی می‌یابد.)

 تضاد: شب ( عود سیاه) و روز ( صندل زرد)

آرایه تشبیه: شب چون عود...

بیت چهارم: جان ما بهره‌مند از این بوی خوش (فیض و معرفت الهی) است و چه خوش است وقتی دو پاکی خوش‌بو به هم می‌رسند:

پاکی درون با دست‌یابی به این فیض با طیب( حقیقت) همراه می‌شود. پیوند پاکی جان و پاکی حقیقت همان وصال است.

آرایه جناس اشتقاق و ایهام تناسب:  طیب و طیبت 

تکرار: عود، صندل و طیب

-رمز عرفانی: از عود (سوختن و فنا) و صندل (بقا و روشنایی) در اشعار استفاده نمادین می‌شود و  معانی عرفانی دارند.

٣٧,٩٠٠
طلایی
٢٣
نقره‌ای
٣٩٧
برنزی
٢٦٥
تاریخ
١١ ماه پیش

درود بر شما
بسیار عالی

سپاس گزارم. پاینده باشید💐

-
١١ ماه پیش
۱.بوی عود آیدم ز صندل خام / سوی آن عود صندلی بخرام

👈 معنی: از چوب صندل خام (که هنوز سوزانده نشده) بوی خوش عود به مشامم می‌رسد؛ پس به سوی آن چوب صندل که مثل عود است، بیا و قدم بزن.

🔸 آرایه:

تجرید: صندل به عنوان چیزی خام، اما دارای بوی عود توصیف شده

تشبیه ضمنی: صندل به عود تشبیه شده

واج‌آرایی: تکرار ص و ع صدای نرم و خوشایند ایجاد کرده


۲.عود بویی بر اوست عودی‌پوش / صندل‌آمیز و صندلی بر دوش

👈 معنی: بر تن آن محبوب، بوی خوش عود است، گویی لباسش از عود است، و صندل در وجودش آمیخته شده، و صندل‌گونه‌ای بر دوش دارد.

🔸 آرایه:

جناس: عود (چوب خوشبو) و عودی (منسوب به عود)

تشخیص: لباس و دوش انسان‌گونه برای عناصر بی‌جان

مراعات نظیر: عود، صندل، بوی خوش


۳.شب چو عود سیاه و صندل زرد / عود ما را به صندلش پرورد

👈 معنی: شب همانند عودی سیاه است و صندل زرد (روشنایی)، عودِ ما در گرمای صندل او پرورده شده (در روشنایی یا حضور معشوق).

🔸 آرایه:

تشبیه: شب به عود سیاه تشبیه شده

مراعات نظیر: سیاه، زرد، عود، صندل

کنایه: عود ما را پرورد یعنی ما را شکوفا یا خوشبو کرد


۴.مغز ما را ز طیب هست نصیب / طیبتی نیز خوش بود با طیب

👈 معنی: جان ما از خوشبویی بهره‌مند است؛ و چه دل‌انگیز است وقتی خوشبویی با خوشبویی دیگر همراه شود.

🔸 آرایه:

تکرار: واژه طیب برای تاکید بر طراوت و خوشبویی

سجع: هماهنگی لفظی در نصیب و طیب

تضاد ضمنی: در کنار طیب، تلویحاً ناخوشی حضور ندارد


🟨 جمع‌بندی آرایه‌ها:

تشبیه، استعاره، واج‌آرایی، تکرار، سجع، جناس، مراعات نظیر

مضمون اصلی: ستایش معشوقی که حضورش همچون عود و صندل، جان را معطر و پاکیزه می‌سازد


📚 منبع:

  • هفت‌پیکر نظامی، تصحیح حسن وحید دستگردی، نشر نگاه
  • شرح هفت‌پیکر، دکتر محمدجعفر یاحقی، نشر قطره
٤٦,٢٤٤
طلایی
٣٢
نقره‌ای
٦٠٠
برنزی
٣٤١
تاریخ
١١ ماه پیش

درود بر شما
بسیار عالی
صندل نام درختی است با پوستی خوشبو

درود بر شما 🙏 ممنون که گفتین، من فکر می کردم فقط چوبه ولی الان متوجه شدم پوست خوشبوشه، عالی بود 👌

-
١٠ ماه پیش

خواهش میکنم

پاسخ شما