پرسش از مثنوی مولوی

ولايت را ظهور از آدم آمد 
كمالش در وجود خاتم آمد 
ولايت بود باقی تا سفر كرد 
چو نقطه در جهان دوری دگر كرد 
ظهور كل او باشد به خاتم 
بدو يابد تمامی دور عالم
لاهيجی در شرح اين ابيات، خاطرنشان ميكند كه معنی اين سخنان آن است كه ظهور تمامی ولايت و كمالش به خاتم اوليا خواهد بود؛ چه كمال حقيقت دايره در نقطه اخير به ظهور ميرسد. آنگاه نام مبارك حضرت مهدی، عليه السلام، را يادآور ميشود و اينكه پيامبر، صلی الله عليه وآله، فرموده اند: مهدی از خاندان من، از فرزندان فاطمه (س) است/ شرح گلشن راز شیخ محمود شبستری

درود بر شما

مثنوی با این بیت  شروع میشود

بشنو از نی چون حکایت میکند

وز جدایی ها شکایت میکند

مشرف الدين مصلح بن عبداللَّه شيرازى، نويسنده و گوينده بزرگ قرن ۷ ه. (ف. بين ۶۹۱ و ۶۹۵ ه. ق. ). اجداد وى عالم دينی بودند و پدرش در جوانی او درگذشت. سعدى در شيراز به كسب علم پرداخت و سپس به بغداد شتافت و در مدرسه نظاميه به تحصيل مشغول شد. وى طبعی ناآرام داشت و به سير در آفاق و انفس متمايل بود، از اين رو به سفرى طولانی پرداخت و در بغداد و شام و حجاز تا شمال افريقا سياحت و با طبقات مختلف مردم آميزش كرد. پس از اين سفر با جهانی تجربه و دانش به شيراز برگشت. در اين زمان اتابك ابوبكر بن سعد بن زنگی در فارس حكومت میكرد و امنيت و آسايش برقرار بود. سعدى فراغتی يافت و به تأليف و تصنيف شاهكارهاى خود دست يازيد. وى با صاحب ديوان و برادرش عطاملك رابطه داشت و ايشان را میستود و با گويندگان عصر خويش (مانند مجد همگر و همام تبريزى) نيز ارتباط داشت. وى در سال ۶۵۵ ه. ق. سعدى نامه يا بوستان را به نظم درآورد و در سال بعد (۶۵۶) گلستان (ه. م. ) را تأليف كرد. علاوه بر اينها قصايد و غزليات و قطعات و ترجيع بند و رباعيات و مقالات و قصايد عربی دارد كه همه را در كليات وى جمع كرده اند. عمده مهارت او در شعر، غزل عاشقانه است و در اين باب بی نظير يا كم نظير است، شاهكار نثر او گلستان، مقامه نگارى فارسی را به كمال خود رسانيده. شعر و نثر سعدى از زمان او تا عهد ما مورد توجه بزرگان فارسی زبان قرار گرفته است. سعدى در شيراز درگذشت و آرامگاه او هم بدانجاست/ مشاهیر جهان

ای رفته پی صيد غزالان سوی صحرا
بازآ بسوی شهر پی صيد دل ما 
گر تير زنی بر دل ما زن نه بر آهو
ور دام نهی در ره ماه نه، نه به صحرا 
نه شهركم از دشت و، نه ماكمتر از آهو
صيد دل ما كن اگرت صيد تمنا
ميرزا حبيب الله شيرازی متخلص به قاآنی فرزند محمدعلی گلشن از شعرای نامدار عهد قاجار است. وی در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شيراز متولد شد، تحصيلات مقدماتی را در همان شيراز گذراند. قاآنی در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران وفات يافت و درحرم حضرت عبدالعظيم مدفون شد.

گزینه  د صحیح است

پاسخ درست: الف) حکایت شاه و کنیزک

بیت مشهور:

بشنو از نی چون حکایت می‌کند
از جدایی‌ها شکایت می‌کند

در آغاز دفتر اول مثنوی معنوی آمده است. پس از هجده بیت نخست (معروف به «نی‌نامه»)، مولوی حکایت شاه و کنیزک را آغاز می‌کند. بنابراین در بسیاری از کتاب‌های درسی و آزمون‌ها این بیت را مطلع بخش حکایت شاه و کنیزک می‌دانند.

✅ گزینه الف: حکایت شاه و کنیزک.