معنی رباعی غم دلدار ابوالسعید ابوالخیر
یک چشم من اندر غم دلدار گریست
چشم دگرم حسود بود و نگریست
چون روز وصال آمد او را بستم
گفتم نگریستی نباید نگریست
٢ پاسخ
آدمها و همراهان واقعی را در زمان سختی میتوان شناخت. کسی که در رنج تو شریک نبوده، نباید در زمان آسایش و کامیابی سهمی از تو داشته باشد.
بنابراین آن جملهای که دوست مان گفت، خلاصهی بسیار خوبی برای این نوع نگاه است:
همراهان نیمهراه نباید در مقصد باشند.
حتی میشود مضمون رباعی را اینطور خلاصه کرد:
کسی که در فراق، از سر همدلی کنار تو نبود و از رنجت نیز بهرهای جز حسادت نداشت، سزاوار نیست هنگام وصال و کامیابی در کنار تو بماند.
و یک نکته ظریفتر: در این خوانش، «بستن چشم» فقط تنبیه یک چشم نیست؛ نمادی از حذف یک همراه نامناسب از مرحلهی تازهی زندگی است. همین است که رباعی را از یک شوخی درباره دو چشم، به یک حکمت دربارهی وفاداری، حسادت و شایستگیِ همراهی تبدیل میکند.
شعری از سعدی شیرازی می آورم
هرکه در وقت بلا در رخ ما می خندید
برِ ما در وقت سلامت به چه رو میآید
یا جمله ای زیبا ميگه همراهان نیمه راه نباید در مقصد باشند