من بنده ی لعبتان سیمین کاخر دل آدمی نه از روست

این بیت را می‌توان چنین خواند:

من بندهٔ لعبتانِ سیمین‌کاخر
دل آدمی نه از روست

(در برخی نسخه‌ها: «سیمین‌عذار» یا «سیمین‌بر» نیز آمده است.)

معنی واژگان

• لعبتان: جمعِ «لعبت»، یعنی دلبران، زیبارویان، محبوبان.
• سیمین: نقره‌گون، سفید و زیبا.
• بندهٔ لعبتان: شیفته و فرمانبردارِ دلبران.

معنی بیت

شاعر می‌گوید:

یا به بیانی دیگر:

نکتهٔ معنایی

عبارت «دل آدمی نه از اوست» بسیار مهم است. مقصود این نیست که دل واقعاً متعلق به شخص دیگری است، بلکه کنایه از این است که:

• دل در اختیار عقل و ارادهٔ انسان نیست.
• عاشق شدن و دل‌باختگی همیشه آگاهانه و اختیاری نیست.
• وقتی دل به کسی متمایل شد، عاشق را چندان نمی‌توان سرزنش کرد.

در نتیجه شاعر برای دلباختگی خود نوعی عذر می‌آورد: اگر بندهٔ زیبارویان شده‌ام، از آن روست که دل آدمی چندان در فرمان خود او نیست.

یعنی دل انسان تنها اسیر زیبایی ظاهری نمی‌شود؛ بلکه شخصیت، رفتار، لطف، محبت،گفتار دل نشین و زیبایی باطنی نیز در دلبستگی نقش دارند.