مقایسه جهانبینیِ تقابلی در شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی.
مقایسه جهانبینیِ تقابلی در شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی.
کدام گزینه یا گزاره، منطقِ شکلگیریِ تضاد را در جهانِ این دو اثر بهتر تبیین میکند؟
الف) در شاهنامه، تضاد بر پایه تقابلِ خیر و شرِ مطلق (مانند ایران و توران، پهلوان و دیو) شکل میگیرد، اما در خمسه، تضاد بر پایه کشمکشِ میانِ خواستِ فردی و محدودیت اجتماعی/تقدیر است.
ب) در هر دو اثر، تضاد صرفاً بینِ انسان و طبیعت است.
ج) در شاهنامه تضاد وجود ندارد و در خمسه تضاد فقط عاطفی است.
د) در هر دو، تضاد نتیجهیِ دخالتِ مستقیمِ نیروهایِ ماورایی است.
٨ پاسخ
گزینه الف دقیقترین تبیین را ارائه میدهد:
در شاهنامه فردوسی: تضاد بنیادین بر پایه دوگانگی خیر و شرِ مطلق شکل میگیرد. ایران در برابر توران، پهلوان راستین (مانند رستم) در برابر دیو و اهریمن، و خرد در برابر نیرنگ. این تضادها اغلب ذاتی و فرافردی هستند و قهرمان برای دفاع از تمامیت ایران و آیینِ خردورزانه میجنگد.
در خمسه نظامی: تضاد بیشتر درونی و انسانی است. کشمکش اصلی میان خواست و عشق فردی (مانند مجنون و لیلی، خسرو و شیرین) از یک سو و محدودیتهای اجتماعی، قوانین عرفی و تقدیر از سوی دیگر جریان دارد. دیو و اژدها در خمسه نقش محوری ندارند؛ بلکه مانع اصلی، سنتها، رقبای عاطفی، یا تقدیرِ ناگزیر است.
دلیل نادرستی گزینه های دیگر:
· ب) در هر دو اثر تضاد محدود به انسان و طبیعت نیست (در شاهنامه ایران و توران، در خمسه عشق و عرف).
· ج) شاهنامه سراسر صحنه تضادهای حماسی است.
· د) دخالت مستقیم نیروهای ماورایی در خمسه کمرنگ است؛ در شاهنامه نیز بیشتر به صورت نمادین (نه همواره مستقیم) عمل میکنند.
در وصف امام زمان علیه السلام بخوانیم:
شادی همه طالبان که مطلوب رسید
داد ای همه عاشقان که محبوب رسید
آن صحت رنجهای ایوب رسید
آن یوسف صد هزار یعقوب رسید
دیوان شمس، رباعیات.
ظلم کردن در هر شکلی که باشه خوب نیست. امام صادق علیهالسلام فرموده: هرکس ستمی کند، به همان ستم گرفتار میشود؛ در خودش باشد، یا در مالش، یا در فرزندش. مرحوم دولابی گفته: به موازات عظمت و بزرگی فاطمه زهرا (س) که خزانه الهی است، یک شخص به همان اندازه در جانب ظلمت، از این امت بلند شد و دست به خزانه الهی زد و در حق ایشان ظلمی کرد که همه امت تا ابد باید ننگ و سرافکندگی آن را تحمل کنند. در هر جا که ظلم کمتر است، برکات به آنجا روی میآورند. آه یک مظلوم در همه چیز اثر میگذارد و هر کس به اندازه ایمان خود، پایش به سنگ میخورد؛ چون مظلوم مورد توجه خداست، هر چند کافر باشد. خدا نکند در یک مملکت به یک نفر ظلم شود؛ چون همه افراد آن مملکت صدمه و خسارت میبینند. خدا حامی مظلوم است. خدا نکند آدم نسبت به مظلومهای خدایی ظالم شود. اگر یکی مظلوم واقع شود، همه باید سهم بدهند. اگر آدم نسبت به نفس خودش ظلم کند و نفسش را زندانی کند که شلوغ کاری نکند عیبی ندارد، ولی باید مواظب باشد به دیگری ظلم نکند و مظلومی را آزار نکند.
رودکی (۲۴۴ تا ۳۲۹ ق) از مشهورترین و از کهن ترین شاعران پارسی گوی است. ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم متخلص به رودکی و مشهور است به استاد شاعران و نخستین شاعر مشهور پارسی سرای ایرانی در دورۀ سامانی است. رودکی شاعر قرن چهارم هجری قمری است. او در روستایی در تاجیکستان امروزی در ناحیه رودک در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد.
معرفی ۱۱ حرف خاص پشتو
(ټ ډ ړ ږ ښ ځ څ ڼ ګ ې ۍ)
حروفی که در پشتو هست ولی در فارسی نیست
اینها مهمترین حروف اختصاصی پشتو هستند:
۱) حرف ځ نام: ځې ، zha، آوای dz یا z ویژهٔ پشتو بین ز /ج/ژ
۲) حرف څې آوای ts، مثل ts در cats
۳) حرف ډ نام: ډال d از حروف برگشتی/رتروفلکس ، چیزی بین د و ḍ
۴) حرف ټ، نام: ټې t برگشتی/رتروفلکس ، چیزی بین ت و ṭ
۵) حرف ړ ، نام: ړې r برگشتی/رتروفلکس r با نوک زبان به عقبتر سقف دهان
۶) حرف ږ نام: ږې g/gh ویژهٔ پشتو، گاهی شبیه ژ یا ɡʐ از صدای خاص پشتو
۷) حرف ښ ښې x/kh ویژهٔ پشتو، اما کمی متفاوت از خ فارسی ، مثل خ ولی خاصتر
۸) حرف ڼ ، ڼون n برگشتی/رتروفلکس ، چیزی بین ن و ṇ
۹) حرف ې ، يَ/ې e بلند/بسته ، شبیه ـهٔ / اِ در بعضی واژهها
۱۰) حرف ، ۍ ، یِ کشیده | معمولاً صدای -i یا -ay در پایان واژه ، نزدیک به ، یِ پایانی
۱۱) حرف ګ نام: ګاف تلفظ، g تلفظ بین کاف و گاف است، که در فارسی نیست
حروف کامل پشتو را بصورت کامل هم خواهم گذاشت.
هميشه بين هم اتاقيان و مهمانان قرعه میانداخت تا مشخص شود، که چه كسی بايد چايی درست كند. روزی، به او شك كردم. بعد از قرعه کاغذها را از دستش گرفتم. ديدم ناکس نام خودش را ننوشته. از آن به بعد بعنوان حق السكوت نام من را هم نمينوشت، در عوض نام بعضی از دوستان را دوبار مينوشت. شکر خدا هیچوقت دستمون رو نشد.
صلی الله علیک یا صاحب الزمان، عجل الله تعالی فرجه الشریف.
گرچه میدانم چرا دلواپسی آقا ولی
غصۀ ما را نخور یک روز آدم میشویم!
گر من اين دوستی تو ببرم تا لب گور
بزنم نعره وليكن ز تو بينم هنرا
اثر مير نخواهم كه بماند به جهان
مير خواهم كه بماند به جهان در اثرا
هر كه را رفت، همی بايد رفته شمری
هر كه را مرد، همی بايد مرده شمرا
رودکی سمرقندی
درود و وقت بخیر
خمسه نظامی رو مطالعه نکردم ولی طبق مطالعاتی که از اثر فاخر شاهنامه دارم فکر میکنم گزینه «ج» درست باشه.
سپاسگزارم اگه جواب درست رو بفرمایید 🙏
سلام و درود بر شما ارسلان عزیزم، بله در خمسه نظامی نیز تضادعاطفی نیست، سپاسمند از شما گلم🙏🌹
ضمناً خمسه نظامی گرچه دو قرن بعد نوشته شده لیکن همچون شاهنامه اثری فاخر و بی نقص هست، حتماً بخوانید چون اثری کم نظیر و شاهکاری قابل ستایش هست، و تضاد در این دو اثر در حکم همان تقدیر است🙏🌹
درود علیرضا جان
حتما مطالعه میکنم، سپاسگزارم 🙏💐
درود بر شما
حتما در اولین فرصت خمسه نظامی و دفتر یوسف و زلیخای جامی را مطالعه کنید
بی نظیر هستند
درود
گزینه الف درست است
سلام و درود بر امیر جان گل و گلاب، بله آفرین🙏🌹