سعدی به بندگیش کمر بسته ای ولیک منت منه که طرفی از این برنبست یار

در این بیت از سعدی، «طرف» به معنی «گشایش، راه نجاتی، نتیجه‌ای مثبت» یا کنایه از «توجه و التفات یار» است.

تفسیر بیت:

· سعدی به بندگیش کمر بسته‌ای ولیک: ای سعدی! تو کمر بندگی او را محکم بسته‌ای و خود را بنده و مطیع او می‌دانی، ولی...
· منت منه که طرفی از این برنبست یار: مشکل اینجاست که یار (معشوق) از این طرف (از این بندگی و اطاعت تو) طرفی نبسته است؛ یعنی هیچ گشایشی نشان نداده، هیچ نتیجه‌ای برای تو حاصل نشده، و حتی ذره‌ای توجه و وفایی از او ندیده‌ای.

به عبارت دیگر: تو هرچه بندگی می‌کنی، او بی‌توجه است و از این راه هیچ سودی (حتی یک اشاره یا لبخند) به تو نرسیده. پس منت تو بر خودت نیست که بنده‌ای، بلکه منت یار است که هیچ طرفی از این معامله نبسته.

این بیت نیشخندی است به عاشق یک‌طرفه‌ای که دارد تمام جانش را می‌دهد، اما معشوق کوچکترین توجهی ندارد.