در جای خالی کلمه درست را بنویسید
کس نمی داند که چون..... گشت
یا چه شد کور افتاد از بام طشت
✏ مولانا
مضروب
مرعوب
مصروع
مدهوش
١٠ پاسخ
درود🌹🙏
واژه صرع و صَرْعی: در حالت جمع صَریع: یعنی نقش زمین شده، بی جان افتاده. وقتی گفته میشه فلانی صرع داره، در ظاهر اشاره به بیماری خاص داره ولی صرع و از پا افتادن، خاصیت و ویژگی این بیماری است، همچنانکه وقتی گفته میشه بقر، اشاره به ویژگی شکافته بودن سم این حیوان دارد، و آیه فَتَرَی الْقَوْمَ فِیهَا صَرْعَی: پس آن قوم را در آن به خاک افتاده میدیدی. یعنی از پا در آمده، و این از بدایع مولوی هست که واژگان را صحیح به خدمت گرفته:
کس نمیداند که چون مصروع گشت؟
یا چه شد کور افتاد از بام طشت؟
تعجب کردم از دوست خوبم که فرموده (یا چرا آن مرد کور از پشتبام طشت افتاد)
دیگه این شعر خودش کامل نثر هست.
داره میگه کسی نمیداند چگونه مصروع شد؟
فقط مفعول واقع شدن و از پا افتادن را میداند ولی از چون و چرایش خبر ندارد، این شخص میتواند تاجر یا حتی حاکم باشد، یا وقتی به کور و طشت اشاره میکند، منظور محسوسات کور در حدّ شنوایی است، فقط صدای وحشتناک طشت را میشنود، ولی چون و چرایی طشت و صدا را نمیداند، اینکه از کجا افتاد و چرا افتاد و..
منظور اتفاقات تلخ و شیرین است که گاهی اتفاق تلخی میفتد و خیر و مصلحت ما در آن است، چون گاهی یک اتفاق تلخ باعث حفظ ما از بلایی بزرگتر میشود، و گاهی اتفاقی شیرین میفتد و خبر نداریم که آن باعث آوارگی ما میشود.
مثل همین ضرب المثل که: خدا وقتی بخواهد مورچه ای را آواره کند بهش بال میدهد.
این یکی از حکایات ملأ احمد نراقی در دیوان تاقدیس بود که مورچه ای بال در آورد و خیال کرد عقاب شده و تا لب دیوار پرید و تصور کرد به بالای هفت آسمان رفته، در صورتی که از آوارگی و بی پناهی خودش خبر نداشت که بزودی طعمه میشود.
درود بر شما
آفرین
درود بر شما
آفرین
درود بر شما
آفرین
مصروع کسیکه غش کرده یا صرع داره
درود بر شما
آفرین
پاسخ صحیح برای تکمیل بیت مولانا «مصروع» است.
بیت کامل از دفتر پنجم مثنوی معنوی:
کس نمیداند که چون مصروع گشت
یا چه شد کور اوفتاد از بام طشت
معنی:
«مصروع» به معنی مبتلا به صرع (مرض صرع) یا کسی که غش کرده و افتاده است. در این بیت، مولانا میگوید کسی نمیداند آن شخص چگونه دچار صرع شد یا چرا آن مرد کور از پشتبام طشت افتاد. اشاره به این دارد که راز تقدیر و آنچه بر سر آدمیان میآید، معمولاً بر دیگران پنهان است.
گزینههای دیگر معانی متفاوتی دارند:
· مضروب = زده شده (با چوب یا شلاق)
· مرعوب = ترساننده شده، ترسیده
· مدهوش = بیهوش و از خود بیخود (اما در این بیت، «مصروع» دقیقترین و رایجترین ضبط است)
درود بر شما
پاسخ درست را علامت بزنید
درود بر شما
آفرین