این بیت از مثنوی مولانا را معنی کنید
سالها ادرار و خلعت می برید
مملکتها را مسلم می خورید
✏ مولانا
٢ پاسخ
درود فراوان🌹
سالها ادرار و خلعت می برید
مملکتها را مسلم می خورید
کلمه ادرار در این شعر علاوه بر پیشاب و کمیز یا بول، معانی دیگر هم دارد چون ریشه آن دَرّ و دُرّ از عربی معانی ریزان و درخشان هم میدهد، همچنین: عطا و بخشش، مقرری یا انعام، ادرار معاش یعنی هزینه روزمره وزندگی، البته امرار معاش با ادرار معاش نباید اشتباه گرفته بشه، و خلعت به معنی انعام، جامه بخششی، جایزه، هدیه، لباس و.. اینجا ادرار و خلعت مکمل هم بکار رفته اند، پس بهتره خلعت را پیشکشی معنا کنیم، لحن شعر اعتراض و نکوهش و بازخواست هست، میگه: سالهاست از حقوق و انعام و پیشکشی ها استفاده میکنید و از امتیازات حکومتی بهره میبرید، پس چرا در مقابلش هیچ کاری انجام نمیدهید؟ اگر بخواهیم امروزه ای و محاوره ای بصورت عامیانه معنا کنیم داره میگه: حیف از این نون سنگک کنجدی که شما میخورید ولی موقع نیاز هیچ غلطی نمیکنید. امیدوارم تندرست و سلامت باشید🙏
این بیت از مولانا جلالالدین رومی زبانِ تند و طنزِ انتقادی دارد و برای نقدِ ریاکاری و سوءاستفاده از دین بهکار رفته.
بیت:
«سالها ادرار و خلعت میبُرید
مملکتها را مُسَلَّم میخورید»
معنی ساده و امروزی
مولانا میگوید:
سالهاست با کارهای پست و ناپاک (کنایه از رشوه، چاپلوسی، تملق و رفتارهای دونمایه) لباس و مقام میگیرید،
و بعد با اسم دین و مسلمانی، کشورها و دارایی مردم را میبلعید.
توضیح واژهها و کنایهها
ادرار: اینجا معنای ظاهریاش منظور نیست؛ کنایه از کارهای خوار، ناپاک و تحقیرآمیز است.
خلعت: لباس یا هدیهای که حاکمان بهعنوان پاداش و مقام میدادند.
مسلم میخورید: به نام اسلام و با ادعای دینداری، غارت میکنید.
پیام اصلی بیت
مولانا بهشدت ریاکاران دینی و قدرتطلبان را نقد میکند:
کسانی که ظاهری مذهبی دارند، اما باطنشان آلوده به طمع، ظلم و سوءاستفاده از ایمان مردم است.
درود بر شما
آفرین
درود بر شما
آفرین