چو عاشق می‌شدم گفتم که بُردم گوهرِ مقصود ندانستم که این دریا چه موجِ خون‌فشان دارد

 بطور دقیق و لحظه به لحظه روند مراقبه و مشاهده گری  ، حضرت آن لحظه ای را اشاره می کنند که پس از ساعتی یا ساعتها مراقبه و آرام کردن دل ، به رویت و مشاهده نور جان یا مه در دل رسیده اند . 

این نور ناپایدار بوده و به اندازه کافی عامل حضور در لحظه یا باده در جام دل ، قدرتمند نبوده که بتواند نور را پایدار نگه دارد . 

همچنان که داشتم خیره و محو تماشای نور می شدم و خودم رو داشتم فراموش می کردم و عاشق نور داشته می شدم ، یک آن با خودم دچار گفتگوی درونی شدم و به خودم گفتم " گوهر مقصود رو بردم " . دچار پچ پچ درونی و تجزیه وتحلیل و خواست و آرزو شدم . تا این اتفاق افتاد ، نور جان ناپدید شد . امواج دریای دل که آرام شده بود و تصویر ماه جان بر آب دریای دل( آئینه)  بطور  واضح و یکدست افتاده بود ، به ناگاه امواج دل بخاطر آن آرزو و خواهش من که به گوهر مقصود رسیدم ، خروشان شد و نور رو از دست دادم . 

چه دانستم که این دریا چه موج خون فشان دارد 

خون به دل شدم . 

یعنی نباید دچار هیجان می شدم که نور جان داره جلو میآد و قراره من جذب بشم . 

دل ، یا درگاه اصلی دل ، بر بالای قلب هست . در آنجا هست که از روی هورمونهای بدن ، بلافاصله حالت احساسی آدمی را تشخیص دهد  . 

در زمان مراقبه عمیق ، بعلت ورود به حالت خلسه ، قلب بسیار آرام تپش می کند و انگار که سطح خون در مخزن دل پائین می آید . 

بمحض ورود کوچکترین حالت هیجانی ، که در اینجا رویت نور جان منظور هست ، دل به جوشش می افتد . و امواج خون فشان پدیدار می شود . 

چو عاشق می‌شدم گفتم که بردم گوهر مقصود / ندانستم که این دریا چه موج خونفشان دارد: حافظ در ابتدای عاشقی گمان می‌کرد به گوهر مقصود (معشوق) رسیده است، اما بعد فهمید که این عشق دریایی پر از موج‌های خروشان و دردناک است. این بیت نشان‌دهنده‌ی ناآگاهی اولیه‌ی عاشق و درک سختی‌های راه عشق است.