معنی خط پرگار و دایره در این شعر چیست؟
مدحت كن و بستای كسی را كه پيمبر
بستود و ثنا كرد و بدو داد همه كار
آن كيست بدين حال و كه بوده است و كه باشد؟
جز شير خداوند جهان، حيدر كرّار
اين دين هدی را به مثل دايره ای دان
پيغمبر ما مركز و حيدر خط پرگار
علم همه عالم به علی داد پيمبر
چون ابر بهاری كه دهد سيل به گلزار/ از کسایی مروزی
٩ پاسخ
در این بیت از کسایی مروزی، «دایره» و «خط پرگار» یک تصویر هندسی برای بیان یک مفهوم دینی و سیاسی است: مرکزیت پیامبر و جایگاه پیرامونی (اما ضروری) امام علی.
🔍 معنای دقیق استعاره
شاعر دین هدایت را به یک دایره تشبیه میکند که:
- پیامبر (ص) = مرکز دایره: نقطهای ثابت و اصلی که همهچیز حول آن شکل میگیرد. این مرکزیت، نماد جایگاه بنیادین پیامبر در دین است.
- امام علی (ع) = خط پرگار: خطی که با گردش خود، آن دایره را میسازد و کامل میکند.
نکتهی مهم این است که در این تصویر، خط پرگار بدون مرکز نمیتواند دایره بکشد، اما دایره هم بدون خط پرگار شکل نمیگیرد. یعنی علی (ع) اگرچه در جایگاه «پیرامون» نسبت به مرکز (پیامبر) قرار دارد، اما وجود او برای «کامل شدن» و «تحقق یافتن» آن دین ضروری است. این دقیقاً همان پیامی است که کسایی در پی آن است: اثبات حقانیت و ضرورت ولایت و جانشینی امام علی (ع) پس از پیامبر .
کسایی مروزی (قرن چهارم هجری) از نخستین شاعران پارسیگوی شیعی است که در فضایی پرخطر و در زمان اقتدار خلفای عباسی، آشکارا به مدح امام علی (ع) پرداخت . این بیت بخشی از یک قطعهی چهاربیتی است که در آن شاعر پس از ستایش پیامبر، با این استعارهی هوشمندانه، جایگاه امام را در نظام دین تثبیت میکند. در واقع، او با زبان شعر و تصویر هندسی، به یک بحث کلامی مهم (جانشینی پیامبر) پاسخ میدهد .
تاثیر گیاهان بر روحیه و استرس: ارتباط انسان با طبیعت میتواند بر وضعیت روانی و احساسات روزمره تاثیر مثبتی داشته باشد. پژوهشهای مختلف درباره تماس با طبیعت و فعالیتهایی مانند باغبانی، کاهش استرس و بهبود برخی شاخصهای مرتبط با سلامت روان را گزارش کردهاند. باغبانی همچنین میتواند نوعی فعالیت آرام کننده و ذهن آگاهانه باشد؛ زیرا فرد برای مدتی توجه خود را به یک فعالیت مشخص مانند آبیاری، بررسی برگها یا رسیدگی به گیاه معطوف میکند. از نظر علمی، باغبانی با افزایش سروتونین باعث بهبود افسردگی میشود. سروتونین یکی از مواد شیمیایی مهم در عملکرد مغز و تنظیم خلق و خو است که فعالیت باغبانی نقش پررنگی در سروتونین و افزایش دوپامین دارد.
چرا نگهداری گیاه در محل زندگی اهمیت دارد؟
خانه بخش عمده از زمان زندگی ما را به خود احتصاص میدهد. وجود گیاهان در چنین فضایی تنها یک انتخاب دکوری نیست؛ بلکه میتواند به ایجاد محیطی آرام تر، طبیعی تر و دلپذیرتر کمک کند. به همین دلیل، استفاده از گیاه مناسب برای خانه مورد توجه قرار دارد.
منظور از دیوانگی در آثار بیتیاس و نقد و بررسی موزیک ویدئو ON: در این اثر، دیوانگیِ هر فرد به ظهور سایهاش (بخش سرکوبشدهٔ شخصیتش) اشاره دارد، آن بخش از وجود انسان که سرکوب شده و در ناخودآگاه پنهان است. بعبارت دیگر دیوانگی در اینجا بهمعنای رها کردن نقاب و رویارویی با سایه است. در نگاه بیتیاس، دیوانگی ریشه در پذیرش سایه دارد، نه نفی آن! در این اثر که تحت تأثیر روانشناسییونگ ساخته شده است، پذیرش مسئولیت یعنی دیدن تمام جنبههای وجودی شخص، حتی زشتهایش. این مفهوم یونگی یعنی اگر کسی بخش سایهٔ شخصیت فردیاش (یعنی بخشهای مخالف هنجار دینی یا اجتماعی یا عرف جامعه یا… که افراد معمولاً سعی دارند آنها را پنهان کنند) را سرکوب کند، دیر یا زود آن بخش سایه تمام شخصیت فرد را تحت تصاحب خودش قرار میدهد؛ اما اگر فرد به استقبال بخش سایهٔ شخصیتش برود، حتی اگر در نگاه دیگران دیوانه بهنظر برسد، این خوب بوده و همان حرکت به سمت کمال شخصیّتی فرد قلمداد میشود! وقتی بیتیاس دائماً مفاهیمی مثل خودت باش، دیوانه باش، قوانین را بشکن، هیچ چارچوبی تو را محدود نکند و... را تکرار میکند، این شعارها در نگاه اول آزادیبخش بهنظر میرسند، اما مسأله اینجاست که اگر هیچ چارچوب اخلاقی یا عُرفی یا دینی وجود نداشته باشد، پس مرز دیوانگی خوب و دیوانگی بد چگونه تعیین میشود؟! وقتی گفته میشود هیچ قانونی را قبول نکن، خودت باش، هر کاری دلت خواست بکن و... بدون اینکه مشخص شود خودت بودن یعنی چه؟! و چه حد و حدودی دارد؟! این یعنی گویندهٔ این شعارهای زیبا در عمل دارد به هر نوع خودخواهی، هر نوع منیّت، و هر نوع بیبندوباری و بربریت مجوّز میدهد. اگر دیوانگی فقط بهمعنای شکستن هنجارهای ظالمانه معنا میشد، این نگاه قابل قبول بود، اما وقتی هیچ معیاری برای تشخیص ظلم از عدالت وجود نداشته باشد، دیوانگی تبدیل میشود به عامل توجیه هر رفتاری. حتی کسی هم که به دیگران ظلم میکند میتواند بگوید: من فقط خودم هستم، من دیوانهام، من قرار نیست در چارچوب تو (یا هر هنجار اجتماعی یا عرفی یا دینی و…) باشم.
زنگ تفریح: شنیدم یکی از علمای اخلاق به افراد وسواسی چنين توصیه میکرد: شيطان متكبر است، اگر نافرمانی شود باز نميگردد: الشيطانُ اذا عُصِیَ لَمْ يَعُدْ. با گفتن (عشقم ميكشه یه وضو یا غسلم باطل باشه)، (به تو چه؟) و (مگه فضولی؟) شیطان را به بازی بگیریم تا بازیچه او نشویم. باید با شیطانِ فضول با زبان آقای زرنگ باشی سخن بگیم؛ شاید دست بردارد. چطوری؟ شخص فضولی به آقای زرنگ باشی گفت: همسایه ات عروسی دارد. گفت: به من چه؟ آن شخص گفت: شاید برای شما شیرینی و شام بیاورند. گفت: به تو چه؟
حضرت امام رضا علیه السلام فرمودند: هر کس که عاشورا، روز مصيبت و اندوه و گريه اش باشد، خداوند روز قيامت را روز شادی و سرورش قرار ميدهد. بحارالانوار/🌺
شاهنامه آئینه هویت ایرانیان است و ایرانیان با کلمات فردوسی دوباره روییدند، رشد کردند و زاییده شدند. شاهنامه سرنوشت ایرانیان را تغییر داد و نقش بزرگی را در فرهنگ و سرنوشت این ملت ایفا کرده است. دکتر خالقی مطلق در این باره میگوید: هیچ کتابی در ادبیات فارسی وحتی ادبیات جهان وجود ندارد که مانند شاهنامه فردوسی در سرنوشت و فرهنگ یک ملت نقش ایفا کند و تا به این پایه اثر گذار باشد. محمد علی اسلامی ندوشن نیز میگوید: شاهنامه سرنوشت ایران را تغییر داد و اگر شاهنامه سروده نشده بود ما کشور دیگری بودیم. اگر شاهنامه نبود، همان اتفاقی که در برخی کشورها همچون مصر، سوریه و اردن افتاد، برای ایران نیز تکرار میشد. زنده ماندن تاریخ و فرهنگ ایران و زبان فارسی به برکت شاهنامه فردوسی است. بنابراین فردوسی را نمیتوان تنها یک شاعر دانست، او یک ملت را دوباره زنده ساخت. تنها در شاهنامه فردوسی است که سرشت و نهاد ایران را به شکلی گوهرین میتوان یافت.
یکی بندگی کردم ای شهریار
که ماند ز من در جهان یادگار
بناهای آباد گردد خراب
ز باران وز تابش آفتاب
پی افگندم از نظم کاخی بلند
که از باد و بارانش نیابد گزند
برین نامه بر سالها بگذرد
همی خواند آنکس که دارد خرد/ شاهنامه فردوسی.
این شعر خدا و والدين، از بهار تقدیم به تمام مادران:
ايا كودك خوب شيرين زبان
مشو غافل از مادر مهربان
بدار اين سه مقصود را نصب عين
نخستين خدا، زان سپس والدين
خدا منعم است و مربّی پدر
بود مادر از هر دو دلسوزتر
خدا را پرست و پدر را ستای
ولی جان به قربان مادر نمای/ ملک الشعرای بهار.
دایره در اینجا دین هدی است که بمعنی راه رسیدن به حق / کمال انسانی
خط پرگار در اینجا می بایست وسعت و گستره این راه باشه .یعنی پیام دین هدی توسط علی ع گسترده و پخش شد .
دایره خود دین اسلام است
مرکز دایره هم پیامبر اسلام است
و خط پرگار که گاهی مثل شعاع دایره هم محسوب میشه امیرالمؤمنین است.
درود . " وجود او برای کامل شدن . . . . " اشتباه هست . چون شاعر گفته " علم همه عالم به علی داد پیمبر " . یعنی دین هدی در اول کامل بوده .