این سخن از کیست؟ و معنیش چیست؟

که از تن بگذرد جانش دهند 
هرکه جان در باخت جانانش دهند 
هر که در سجن ریاضت سرکند 
یوسف آسا مصر عرفانش دهند 
هر که گردد مبتلای درد هجر 
از وصال دوست درمانش دهند 
هر که نفس بت صفت را بشکند 
در دل آتش، گلستانش دهند 
وحدت کرمانشاهی 💐

قدرت تأثير و نفوذ هر يك از قالب‌های بيانی شعر و نثر، متفاوت است و در اين ميان طنز به علت خنده و انبساط روحی كه در مخاطب پديد می‌آورد به راحتی، احساسات و عواطف او را در اختيار گرفته، پيام خود را از راه غير مستقيم بر عمق دل و جان و باور وی می‌نشاند، و به همین خاطر طنز را یکی از بهترین روشهای نقد و اصلاح فردی و اجتماعی دانسته اند.

لالایی‌های دزفول 
اوّل اِنّا فَتَحنا باد یارت 
صراط المستقیم بادا حفاظت 
صراط المستقیم، سی جزء قرآن 
که او باشد حصار اندر حصارت 
.
گل گفت که من مذهب و دینی دارم 
با آل رسول همنشینی دارم 
نامم زمحمد است و اسمم ز علی 
خلق حَسَن و خوی حسینی دارم
شب هنگام که مادر، کودک خود را در آغوش گرفته یا در کنار او نشسته است و با صدای گرم و محبّت آمیز برایش لالایی میخوانَد یا قصّه میگوید، پیوند عاطفی محکمی میان آنان ایجاد میشود و در صورت استمرار، رشد عاطفی کودک، روند سریع تری پیدا میکند. 

**این سخن از امام صادق علیه‌السلام است.**

این حدیث در کتاب معروف **«من لا یحضره الفقیه»** (جلد ۴، صفحه ۴۰۲) آمده است.

### متن اصلی حدیث:

> اَلنَّوْمُ راحَةٌ لِلْجَسَدِ وَ النُّطْقُ راحَةٌ لِلرُّوحِ وَ السُّکُوتُ راحَةٌ لِلْعَقْلِ

### ترجمه و معنی:

**«خواب آسایش تن (جسم) است، سخن گفتن (نطق) آسایش روح است، و سکوت آسایش عقل است.»**

### توضیح معنی:

امام صادق (ع) با این حدیث زیبا، تعادل و آسایش سه بعد وجود انسان را بیان می‌کنند:

- **خواب** → **آسایش جسم**: بدن بعد از فعالیت روزانه به استراحت نیاز دارد و خواب بهترین راه تجدید قوا برای تن است.

- **سخن گفتن** → **آسایش روح**: حرف زدن (به شرطی که مفید و خالی از گناه باشد) باعث تخلیه هیجانات، ابراز احساسات و آرامش روحی می‌شود. روح با ارتباط و بیان، سبک می‌شود.

- **سکوت** → **آسایش عقل**: عقل و ذهن برای فکر کردن، تأمل و تصمیم‌گیری درست، به سکوت نیاز دارد. حرف زدن زیاد، ذهن را پراکنده و خسته می‌کند، اما سکوت به عقل فرصت می‌دهد تا منظم فکر کند، حکمت بیابد و از خطا دور بماند.

این حدیث در واقع یک **نسخه تعادل** برای زندگی سالم است: جسم را با خواب، روح را با بیان سالم، و عقل را با سکوت و تأمل آرام کنید. خیلی از علما و عارفان هم بر فواید سکوت (به ویژه سکوت از حرف بیهوده) تأکید دارند.

از بزرگمهر:؛ 

 به ما می‌گوید که برای داشتن یک زندگی متعادل، باید هم به جسم (با خواب)، هم به روان (با بیانِ به‌جا) و هم به عقل (با سکوت و اندیشه‌ورزی) اهمیت بدهیم. هرکدام از این‌ها اگر در جای خود قرار نگیرند، آرامش انسان مختل می‌شود.

آن روز كه مركب فلك زين كردند 
آرايش مشتری و پروين كردند 
اين بود نصيب ما زديوان قضا 
ما را چه گنه قسمت ما اين كردند 
مهستی گنجوی 

 درود.

این سخن از " لقمان حکیم " ست. 
*خواب آسایش تن: مفهومش آرامش و استراحت جسمی ست. خواب کافی و با کیفیت، نیاز اساسی بدن برای بازیابی انرژی و حفظ سلامتی جسم است. 
*نطق آسایش روح: به اهمیت سخن گفتن و بیان افکار و احساسات برای سلامت روان اشاره دارد. صحبت کردن (نطق) و به اشتراک گذاشتن عقاید، احساسات، یا حتی درد و دل‌ها با دیگران، می‌تواند باعث سبکی روح، کاهش استرس، و احساس ارتباط و درک شدن شود. بیان نکردن احساسات سرکوب شده می‌تواند به روح آسیب بزند.
*سکوت آسایش عقل:  بر اهمیت تفکر و اندیشیدن در سکوت تأکید دارد. سکوت فرصتی ست برای تمرکز، تأمل، تجزیه و تحلیل مسائل، و رسیدن به درک عمیق‌تر . عقل در سکوت و آرامش بهتر می‌تواند مسائل را بسنجد، و تصمیمات درست بگیرد .شلوغی افکار  مانع کارکرد درست عقل می‌شود.