معنی کلمه بوک در ابیات زیر را بنویسید
داعی هر پیشه اومیدست و بوک
گرچه گردنشان ز کوشش شد چو دوک
بامدادان چون سوی دکان رود
بر امید و بوک روزی می دود
بوک روزی نبودت چون می روی
خوف حرمان هست تو چونی قوی
مولانا
٣ پاسخ
درودی بیکران و مخصوص بر شما🙏
کلمه بوک در مناطق مختلف با معانی مختلف کاربرد داره مثلاً در بعضی مناطق شرقی کشور بجای تایه و سیلو بکار میره، و در سیستان چند منطقه بنام بوک هست، حتی نزدیک منطقه و کوه لار در زاهدان که به مرز مشترک پاکستان افغانستان نزدیک است هم بنام بوک است، احتمالاً قدیم چاه سیلو در این مناطق بوده، در عین حال بعضی مناطق لر نشین وقتی به کسی بوک میگن یعنی زشت، معادل بد پک و پوزه، در بعضی روستاها یعنی انبر و بعضی بزرگ و... در ادبیات اغلب مخفف (بود، که) و گاهی امید و انتظار هستش، ولی باز معنی وابسته به کلمات قبلی و بعدی هست تا معنی و جایگاه خودش رو پیدا کند، مثلاً در شعر:
داعی هر پیشه اومیدست و بوک/ انتظار
گرچه گردنشان ز کوشش شد چو دوک
یعنی طالب هر کاری با امید و انتظار به موفقیت میرسد هر چند سخت باشد و گردنش مثل دوک لاغر بشه ولی با داشتن امیدواری و صبوری محقق میشه. در شعر:
بامدادان چون سوی دکان رود
بر امید و بوک روزی می دود/ چشم داشت
امیدواری و چشم داشت به روزی انرژی میدهد که صبح زود دنبال روزی دوندگی کند. شعر:
بوک روزی نبودت چون می روی؟/ امید
خوف حرمان هست تو چونی قوی؟
سوالی هست و میپرسد: اگر امید نباشه تو چطوری بسوی موفقیت میروی؟ خوف حرمان، ترس از محرومیت است، میگه اگر امید نباشه، چی تو رو در مقابل ترس از محرومیت قوی میکنه؟ چی بهت قوت قلب میده؟ جوابش امیدواری هست. احتمالاً این ابیات بر اساس همان حدیث است که: اگر امید نبود هیچ مادری فرزندش را شیر نمیداد. چون بخش زیادی از اشعار مولوی اشاره به احادیث و آیات است و کلاً مثنوی معنوی هست، اما بغیر از امید و انتظار، در جای دیگه، بعنوان مخفف بودکه و باشدکه بکار رفته مثال:
بوک، استادی رهاند مر تو را/ بودکه
وز خطر بیرون کشاند مر تو را
یا:
بنشسته ام من بر درت تا بوک برجوشد وفا
باشد که بگشایی دری گویی که برخیز اندرآ
اینجا میگه سماجت میکنم و دست از دعا بر نمیدارم بلکه دلت برحم بیاد و درب اجابت و گشایش رو باز کنی، البته اسم این سماجت در دعا، در احادیث الحاح هستش که شاعر به همین اشاره میکنه، چون شرط دعا، علاوه بر امیدواری، پافشاری و استقامت هم هست.
بوک مخفف عبارت «بُــوَد که» هست ... به معنی : باشد که ... امید است که
درود بر شما
آفرین
به ترتیب ابیات به معنی چشم داشت /امید/انتظار
درود بر شما
آفرین
درود بر شما
آفرین