آیا بهترین راه برای شناسایی واژگان بیگانه، حرف ق است؟
در بررسی هایی که کردم، هیچ واژه پارسی که در آن از نویسه ق کاربری شده باشه، پیدا نکردم و به نگاهم میرسه که همه وام واژگان دارای حرف ق، عربی یا ترکی باشند و هیچ واژه ای در زبان پارسی این نویسه را ندارد
١ پاسخ
درود
درست است هیچ واژهی پارسی تبارمند دارای واج ق نیست ولی واژگان پارسی بسیاری داریم که پس از تازیزدگی یا ترکزده شدن، واج گ یا ک در آنها به واج ق دگردیس شده مانند دهقان که دهگان بوده است یا قند که کند بوده و به ریخت candy در انگلیسی هم رفته، قرمز که کرمست بوده[رنگ برگرفتهاز گونهای کرم]، قهرمان کهرمان بوده، طَبَق همان تبک یا تاوَک(تاوه) بوده، خندق کنده یا کندک بوده، قاشق به گمان فراوان برگرفته از کاوچک در زبانهای ایرانی مانند کردی است، بشقاب از پیشکاپ(کاپ=ظرف) ساخته شده، چاقو از چاکو(چاکدهنده) بدست آمده، قلق از کلک، قرقره از گرگره(گردگرد)، واژههایی مانند نقره، قشنگ و... از زبان ایرانی سغدی به پارسی درون شده(برای قاشق و بشقاب هم این گمان میرود)، واژههایی همچو قوری، قالی گویا که از گرجی و ارمنی به ما رسیده است و واژگون قدار فراوان دیگر که تازی و ترکی نیستند.
تا واژهی انگار ترکی قرمه(=گرم شده،پخته) نیز به گمان فراوان از واژهی گرمَه اوستایی و غرمَه سانسکریت به چم(معنی) گرم،گرما بدست آمدهاست.
بااینکه در ترکیِ ایران واج ق درنوشتار فراوان بکار میرود ولی در گفتار همهی این ق یا غها گ آوایِش میشوند و باید گفت ترکی ایران دارای ق یا غ نیست، در استانبولی هم همهی ق و غها ک واگویی میشوند.
واژههایی مانند قانون، لغت و قالب از کانون و لوگوس و کالبد یونانی درون تازی و پارسی شده است.
اگر با درستی جستجو شود نمونههای اینچنینی به فراوانی هست.