کدام گزینه صحیح تر است؟

گفت ای ناقه چو هر دو عاشقیم 
ما دو ضد بس همره نالایقیم 
تا تو باشی با من ای مرده ی وطن 
بس ز لیلی دور ماند جان من 
روزگارم رفت زین گون حالها 
همچو تیه قوم موسی سالها 
راه نزدیک و بماندم سخت دیر 
سیر گشتم زین سواری سیر سیر 
سرنگون خود را ز اشتر درفکند 
گفت سوزیدم زغم تا چند چند 
آنچنان افکند خود را سوی پست 
کز فتادن از قضا پایش شکست 
شعر از مثنوی مولوی

ابوريحان محمد بيرونی (۳۶۲ تا ۴۴۰ ق) دانشمند، منجم، رياضيدان، حكيم، فيلسوف، مورخ، لغوى. در خانواده اى ايرانی در بيرون خوارزم متولد شد. شهرك زادگاهش در بيرون شهر كاث قرار داشت كه يكی از دو شهر مهم اين ناحيه بود و شهرت بيرونی از همين جا است. او مدتی را در خوارزم به تحصيل معارف و علوم گذراند و نزد استادانی مثل رياضيدان بزرگ آن عصر، ابومنصور عراق، به فراگرفتن علوم رياضی پرداخت. ابوريحان با ابوعلی سينا، در موضوعات مختلف مكاتبه داشت. وی بعد از مدتی در اثر يك اتفاق مهم به گرگانج شمال خوارزم رفت و بعد سفرى به گرگان كرد و در آنجا به خدمت شمس المعالی قابوس بن ابی طاهر وشمگير رسيد. در رى با ابومحمود خجندى و كوشياركيكی ملاقات كرد و بعد به طبرستان نزد ابوالعباس مرزبان بن شروين رفت و يكی از شاهكارهاى رياضی خود را بنام او نوشت. بيرونی در سال ۳۸۷ ق در خوارزم بود و با ابوالوفاى بوزجانی كه در بغداد بود، مكاتبه كرد و قرار رصدى را گذاشت. ابوريحان در زمان حكومت سلطان محمود به دربار راه پيدا كرد و در سفرهاى جنگی محمود به هندوستان و مسافرتهاى ممتد او به آن ديار همراه وى بود. او در ضمن همين سفرها بود كه با دانشمندان آن سامان آشنا شد و علاوه بر فراگيرى زبان سانسكريت، با علوم و عقايد هندوان نيز آشنا شد. بيرونی با زبانهاى سريانی، سانسكريت، فارسی، عبرى، عربی آشنا بود. وى در هند فلسفه ى يونان را تدريس میكرد. اگر چه بيرونی در اكثر رشته هاى علوم زمان خود به پژوهش پرداخت، اما اصولا به رياضيات دلبستگی داشت و بيشتر وقت خود را صرف تحقيقات رياضی كرد. وى بيش از ۱۱۳ كتاب در علوم مختلف پزشكی، هيأت، تاريخ جغرافيا نوشت. از جمله آثار وى: التفهيم لاوائل صناعة التنجيم، در رياضی؛ تحقيق ماللهند، كه پرحجم ترين اثر وى است/ ابوریحان بیرونی. 

درود بر دوستان گرامی

به عنوان یک لرتبار ایرانشهری،که شاید بتوانم بگویم سالیانی را صرف تحقیق در جهت زبانشناسی قوم لر انجام داده ام،نظر شخصی بنده این است که لری را میبایست نه تنها زبان،بلکه یک زنجیره زبان معرفی نمود.گویش در واقع شاید شکلی دیگر از تعریف زبان باشد ولی در علم زبانشناسی زبان یعنی شامل چندین گویش و لهجه  که گفتار ها همه همریشه اند ولی تفاوت های نیز محسوس میشود. لری نیز چنین است.مثلا بنده به عنوان یک لربختیاری که به لری بختیاری صحبت میکند،بسیار کم مفهوم لری شمالی یا لری جنوبی را درک میکنم گرچه اگر با ان عزیزان سخن بگویم متوجه. سخنان انها میشوم ولی تفاوت هایی نیز هست.مثلا در لری بختیاری به دیروز میگویند دوش ولی در لری جنوبی میشود دیگ یا پایین در لری بختیاری میشود دُهُو یا لَم که در لری شمالی میشود دِما و در لری جنوبی نیز دومِن هست.متاسفانه تاکنون نیز دایره لغت کاملی هم از این گویش ها و لهجه ها گرداوری نشده تا اشکار تر گردد.لری زبانی است که با فارسی ریشه و نیای مشترک دارد و البته این را از روی تعصب قومیتی و ریسیسم نمی‌گویم بلکه حاصل و نتیجه ی تحقیقات و ریشه یابی های خودم هست و آن اینکه لری نسبت به فارسی امروزی کمتر به واژگان بیگانه آغشته گردیده و رنگ و بوی کهن و باستانی خود را نسبت به فارسی امروزی بیشتر نگاه داشته هرچند که دنیای مدرنیته کنونی آن را به مرز انقراض کشانده است.

پایار بو ایرانشهر 

گزینه الف و ب صحیح.. 

یعنی ج  مورد نظر شما

گزینه جیم صحیح است.استدلال بنده این است که هر چند این ها همگی زیرشاخه  ی زبان فارسی هستند اما در واژگان و محدوده ی  جغرافیایی ویژگی های خود را دارند ، آن ها همگی گویشی از زبان مادر یعنی فارسی هستند و همگی از زبان های ایرانی ، اما زبان فارسی هم  خود زیر شاخه ای از زبان هندو ایرانی و یا هند و اروپایی است ، پس به آن گویشی از آن زبان نمی گویند اما اینجا تفاوت در شباهت های زبان با لهجه است ، چون زبان فارسی شباهت های کمتری با زبان سرشاخه دارد بنابراین به آن گویش نمی گویند ، اما زبان های یا همان گویش های زیرشاخه زبان فارسی شباهت بیشتری به زبان فارسی دارند و هم از جهتی می توان آن را زبان نامید و هم گویش . 

اگر بخواهیم بر روی گویش لری تمرکز کنیم یا واضح تر بگم،  اگر بخواهیم این گویش  را تقسیم بندی کنیم، به دو شاخه لری بزرگ و لری کوچک تقسیم میشود. اما در نگاهی دقیق تر به چندین شاخه تقسیم میشود: لری بختیاری، لری خرم‌آبادی، لری دزفولی، لری کوهدشتی، لری بویراحمدی، لری کهگیلویه‌ای / ممسنی، لری مینو، لری ثلاثی و... البته گویش لکی (گاهی با طبقه‌بندی‌ جدا، و گاهی پیوسته با لری شده) البته نوع تقسیم بندی متفاوت است و در مجموع میتوان گفت، لری یک مجموعهٔ گویشی- زبانی که در جنوب‌غرب ایران هستش و بختیاری یکی از شاخه‌های مهم آن محسوب میشود، در منابع باز بصورت ایذه، شهرکرد، الگودرز، کوهرنگ، مسجد سلیمان، چهارلنگ، هفت لنگ و غیره... مطرح شده.