زبان عربی واژه و معنی آن
سلام ، بنده بالاخره متوجه نشدم که واژه اجداث رو چه معنی کنم ، آیا این واژه مفرده یا جمع ؟ یوم یخرجون من الاجداث سراعاً الی نصبٍ یوفضون ، از دوستان پیشنهاد دادند که به معنی ذرات ساختاری انسان میباشد که در روز قیامت به سمت آنچه که در کتاب مقدر شده در حرکت است ،، ولی آیه بعدی که میفرماید ،: خاشعةّ ابصارهم ترهقهم ذلةٌ ذلک یوم الذی یوعدون ،
با اون معنی ذرات ساختاری جور در نمیاد چون چشم در سر وجود داره و ذلتّ هم به اون شخص نسبت داده شده ولی به ذرات که ذلتّ و خشوع وارد نمیشه ؟ و در ثانی اگر منظور کل جسم باشه هم اصلا قابل درک نیست ، یکی در ده سالگی فوت کرده یا کمتر و یکی در صد سالگی و یا بیشتر و نمیشه خاشعة ابصارهم ترهقهم ذلة رو درک کرد ، یا در سوره یاسین الی ربهم ینسلون یعنی چی ؟ از همه مهمتر ، نفخ صور برای زنده کردن و مبعوث کردن مردگان مگر نیست و صیحه برای مرگ ، در سوره یس ، بعد از نفخ صور مجدداً ، ان کانت الا صیحة واحدة فاذا هم جمیعٌ لدینا محضرون ، یعنی همه انسانها با یک صیحه میمیرند و در محضر الهی حاضر میشوند ؟ این اگر یوم الجمع باشه ، در روز جمع هنوز به اعمال رسیدگی نمیشه ، در سوره تغابن دقت کنید ، متوجه میشوید ، خلاصه چنانچه دوستان لطفی کنند این حقیر رو راهنمایی کنند بسیار سپاسگزار خواهم شد
١ پاسخ
واژهٔ «الأجداث» در زبان عربی، جمعِ «جَدَث» است و در لغت به معنای:
- قبر
- گور
- شکافِ قبر
آمده است.
پس آیهٔ:
«یَوْمَ یَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ سِرَاعًا…» از القرآن
یعنی:
«روزی که با شتاب از قبرها خارج میشوند…»
آیا «اجداث» به معنی ذرات ساختاری انسان است؟
در استعمال لغوی و تفسیری مشهور، خیر.
نه در کتب لغت معتبر عربی و نه در تفاسیر کلاسیک، «اجداث» به معنای «ذرات ساختاری بدن» نیامده است.
لغویانی مانند:
- ابن منظور
- راغب اصفهانی
همگی «جدث» را به معنای قبر دانستهاند.
پس «خاشعة ابصارهم» چگونه معنا میشود؟
وقتی قرآن میگوید:
«خاشعةً أبصارهم ترهقهم ذلة»
منظور این است که انسانها پس از برانگیخته شدن:
- با هراس
- خواری
- اضطراب
- و حالت شکستگی
محشور میشوند.
یعنی قرآن صحنهٔ قیامت را توصیف میکند، نه کیفیت زیستشناختیِ بازسازی بدن را.
اشکال سنّ افراد در قیامت
سؤال شما دقیق است:
کسی که کودک مرده و کسی که پیر مرده، چگونه محشور میشوند؟
در اینجا قرآن وارد جزئیات فیزیکی نشده است.
مفسران و متکلمان معمولاً گفتهاند:
- بدن اخروی، عین بدن دنیوی نیست
- بلکه نوعی «اعاده و بازآفرینی هویت انسان» است
در حکمت اسلامی، مخصوصاً نزد ملاصدرا:
- بدن اخروی «بدن مثالی» دانسته میشود
- یعنی بدنی متناسب با عالم آخرت، نه لزوماً همین مادهٔ دنیوی
پس آیات، بیشتر بر:
- هویت شخص
- آگاهی
- حضور در محشر تأکید دارند، نه بر جزئیات بیولوژیک.
«فإذا هم من الأجداث إلى ربهم ينسلون»
در القرآن:
«فَإِذَا هُمْ مِنَ الْأَجْدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ»
«یَنسِلون» از ریشهٔ «نسلان» است:
- یعنی سریع بیرون آمدن
- شتابان حرکت کردن
ترجمه:
«ناگهان از قبرها به سوی پروردگارشان شتابان روان میشوند.»
تفاوت «نفخ صور» و «صیحه»
شما به نکتهٔ مهمی اشاره کردید.
در قرآن چند تعبیر نزدیک داریم:
- نفخ صور
- صیحه
- زجره
- قارعه
بسیاری از مفسران اینها را مراحل یا تعابیر مختلفِ یک واقعهٔ عظیم کیهانی دانستهاند.
مشهور این است:
نفخهٔ اول
برای پایان نظام دنیا:
- مرگ عمومی
- فروپاشی عالم
نفخهٔ دوم
برای بعث و قیامت:
- زنده شدن
- حضور در محشر
پس «إن كانت إلا صيحةً واحدة»
در القرآن:
«إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ»
بیشتر مفسران گفتهاند: این «صیحه» همان فرمان الهیِ برانگیخته شدن است، نه مرگ دوباره.
یعنی:
- با یک صیحه،
- همه در محضر الهی حاضر میشوند.
دربارهٔ «یوم الجمع» در سوره تغابن
اشارهٔ شما درست است.
القرآن میان:
- جمع شدن انسانها
- و رسیدگی نهایی به اعمال
تفکیکهایی قائل است.
در الهیات اسلامی معمولاً مراحل قیامت چنین تصویر میشود:
- نفخ صور
- بعث
- حشر
- یوم الجمع
- عرضه و حساب
- داوری
- جزا
پس «جمع شدن» لزوماً به معنای پایان حسابرسی نیست.
جمعبندی
- «اجداث» جمعِ «جدث» و به معنی قبرهاست.
- در لغت عرب، به معنای ذرات بنیادی انسان نیست.
- آیات قیامت بیشتر ناظر به هویت و حضور انساناند، نه شرح فیزیک بدن اخروی.
- «ینسلون» یعنی شتابان بیرون آمدن.
- «صیحه» در سوره یس غالباً به بعث و احضار اشاره دارد، نه مرگ دوباره.
- قرآن مراحل قیامت را گاه به صورت فشرده و گاه تفصیلی بیان میکند.
پاسخ شما
سلام ، به نظر شما این نشأء که در حال حاضر ما آنرا نظر میکنیم ، کدام مرحله ست ؟