چو دم میش نماند ز دم خود کندش پر تو ببینی دم یزدان به کجاهات رساند
٢ پاسخ
ناله ی در دل و آه و سوز درون میتونه گره گشا باشه و در ناامیدی خدا صدات میشنود.
بیت مورد اشاره شما از مثنوی مولاناست. برای درک عبارت «دم میش»، باید به داستان اشاره شده در ابیات قبل توجه کرد: مادربز و بزغاله که بزغاله مدام در پی مادرش میدوید و صدایش میکرد. مادر به او گفت: «تو از خودت دم (صدا و فریاد) داری، همان دم تو را از من بی نیاز میکند و به جاهایی میرساند.»
معنی تحت اللفظی و اصطلاحی «دم میش»:
1. دم در اینجا به معنای صدا، ناله، فریاد، آه و تضرع است (مثل دم زدن = حرف زدن یا صدا درآوردن).
2. میش (بز یا گوسفند مادر) اشاره به پیرِ طریقت یا حق تعالی دارد.
3. «دم میش» کنایه از فیض الهی، عنایت حق یا پیر کامل است که به مرید میرسد.
معنی کلی بیت:
«چو تو (بزغاله) از دم خودت (ذکر و ناله و سوز درونی) استفاده کنی و خود را با آن پرورش دهی، خواهی دید که دم یزدان (لطف و هدایت حق) تو را تا کجاها (به چه مقامات عالی) میرساند.»
به زبان سادهتر:
نیازی نیست مدام از پیر (میش) طلب دم (کمک و فیض) کنی؛ همان ذکر و نیاز و سوز درونی خودت (دم خودت) تو را به خدا (دم یزدان) متصل میکند.
نکته عرفانی: هر کسی را از درون «ناله حق طلبانه»ای است که اگر آن را جدی بگیرد، خود آن ناله راهگشای او میشود و او را بیواسطه تر به مقصود میرساند.