جهان بیش از مهبانک چی بود؟!

درود جناب اشراف‌زاده گرامی،

با سپاس از محبت شما، پرسش شما از سه بخش متفاوت تشکیل شده و بنظرم همانطور که در نظرات دیگرم عنوان کردم، باید پاسخ مباحث متفاوت، متناسب بوده و با آن سنخیت داشته باشد.

در بخش اول «ازلی بودن انرژی را با خدای ازلی» مورد قیاس و پرسش قرار داده‌اید. لازم هست که موضع خود را در چنین مباحثی روشن نموده و این دو را از هم سوا کنیم. در غیر اینصورت مانند خیلی از انسانها دچار مغالطه «همترازپنداری» می‌شویم.

انرژی در فیزیک ، امری غیر شخصی، ناآگاه، بی‌اراده و فاقد شعور و در دایره ساینس به مفهوم علم قانونمند و اثبات یا رد پذیر بر اساس دانسته‌های فعلی موثق، مستند و آزمون‌ و تکرارپذیر بشر قرار می‌گیرد که در فارسی به اشتباه با علم معادل گرفته می‌شود. و ازلی دانستن آن خلأ «چرایی» و «علت غایی» را که پرسشی غیر علمی و در دایره دانسته‌ها و مباحث فلسفی هست را پر نمی‌کند. این انرژی کور نمی‌تواند نظم پیچیده و قوانین دقیق ریاضیاتی جهان ما را ایجاد کند. فیزیک در توضیح «چیستی» قبل از پلانگ اساساً بر پایه پیش‌فرض‌های منطقی و فیزیکی خود با تعاریف یاد شده سکوت اختیار کرده و از آن به تکینگی یاد می‌کند نه انرژی پایدار. مباحث قبل از بیگ بنگ وارد مباحث غیر علمی و فلسفی و اعتقادی و ایدئولوژیک می‌شود.

مفهوم خدا هم در فلسفه و کلام، موجودی واجب‌الوجود است. یعنی هستی‌اش از درون ذاتش می‌جوشد و نیازی به پدیداورنده ندارد. او آگاه، دارای اراده و خالق قوانین بر اساس تعاریف و باورهای متافیزیکی انسانها هست. 

من چون تخصصی در دایره دین ندارم وارد چنین مباحثی نمی‌شوم ولی این را در اندازه مطالعه خودم می‌دانم که این دو مفهوم حتی اگر هر دو ازلی هم در نظر گرفته شوند، ماهیتاً زمین تا آسمان با هم تفاوت دارند.

فلسفه مبحث علمی نیست ولی «ابزار» مهمی برای علم است. فلسفه حوزه‌هایی مثل متافیزیک، اخلاق و معرفت و فلسفه علم که خود متعلق به علم است، می‌شود که با استدلال منطقی پیش می‌رود نه آزمایش و آزمایشگاه. برخی مباحث فلسفی بسیار دقیق و مثل ریاضیات هستند ولی باز تجربی نیستند. مثلاً مفهوم «من هستم» را نمی‌توان با آزمایش رد یا اثبات کرد. چیزی که مهم است، فلسفه برای علم تولید فرضیه می‌کند ولی علم نیست. در یک کلمه فلسفه پیش‌نیاز و مکمل علم است. از طرفی دیگر مباحث دینی مثل الهیات و کلام و عرفان بطور کلی علمی نیستند. و غیرعلمی خطاب کردن آنها مسلم است که توهین یا تحقیر نیست که بخواهد باعث آزردگی یا رنجش طرفداران آن شود. چون اصل بنیادی ادیان شامل ایمان، وحی، تجربه دینی، متون مقدس، ادعاهای متافیزیکی مثل خدا، زندگی پس از مرگ، معجزات، هدف جهان، خلقت، پیش از خلقت معمولاً قابل آزمایش و تکرارپذیر و از همه مهمتر غیرقابل ابطال هستند و برای همین در دایره علم قرار نمی‌گیرند. هر چند برخی مباحث دینی در حوزه علم قرار می‌گیرند که چون ابطال‌پذیر هستند، علم در مورد آن اظهار نظر کرده یا رد یا قبول می‌کند و این مباحث در حیطه امور فیزیکی هستند ولی در مباحث غیرفیزیکی علم خود را مجاب به پاسخ یا رد یا قبول نمی‌کند. و اثبات آن را وظیفه مدعی می‌داند که معمولا اثبات فیزیکی نداشته و در حد شهود و ادعا می‌ماند. در مقابل مباحث و ادعاهای دینی در حیطه علم وارد می‌شوند و مرز بین فیزیک و متافیزیک را مخلوط می‌کنند که نتیجه‌گیری آن فلسفی یا دینی و غیرعلمی می‌شود نه علمی. و این برداشت که در اینصورت علم زیرشاخه دین و فلسفه قرار می‌گیرد حکایت از بی‌اطلاعی و عدم آگاهی به مفاهیم مربوطه از جانب مدعی دارد. مانند ادعاهای تاریخی، باستان‌شناسی ، وجود شخصیت‌های دینی، تاثیر روانشناختی دین بر انسان، ادعاهای تجربی معجزات پزشکی. موضوع دیگر در این مباحث، عرفان است که تلاشهایی دارد تا از داده‌های علمی برای ادعاهایی مثل الهیات طبیعی یا استدلالهای طراحی یا کیهان شناختی که خود نقشی در کشف، ثبت، اثبات آن نداشته ولی نتیجه‌گیری نهایی فلسفی یا دینی و البته نه علمی می‌کند که علم آن را رد می‌کند. که از آن به شبه علم یاد می‌شود که بلای جان و باور انسانها در عصر حاضر شده است، چون در لفافه علم ، اطلاعات و آگاهی منطقی انسانها را مسموم کرده و باعث خسارات جبران ناپذیر جسمی و روانی به طرفداران آن می‌شود. البته اگر عرفان فقط در حیطه مدیتیشن و کسب آرامش روانی محدود شود، نفع بسیاری برای تحمل رنج و سختی زندگی مادی انسانها می‌تواند داشته باشد ولی متاسفانه در بیشتر موارد به ناشایستی پا در حیطه های پزشکی و درمان می‌گذارد.

فلسفه، علمی نبوده ولی عقلانی و ضروری برای علم است. مباحث دینی عمدتاً علمی نبوده و تکیه بر ایمان و وحی و شهود دارند ولی می‌توانند با علم همزیستی داشته باشند یا از آن الهام بگیرند. چنانچه برخی ادیان پای خود را رفته‌رفته از دایره علم بیرون می‌گذارند و هر چند به سختی به محدوده خود فرو می‌روند. مسلماً علم محدودیت دارد و نمی‌تواند ارزش‌ها، معنا و وجود و عدم وجود امور غیرمادی را «اثبات» کند و «علمی کردن» همه چیز خود یک موضع فلسفی است نه علمی. و این محدودیت علم دلیل بر حقانیت بیشتر ادعاهای غیرقابل اثبات تا الان به روش علمی که بشر گزیر و گریزی از آن نمی‌تواند داشته باشد، نبوده و نمی‌باشد.

در پایان صحبتم ، اینترنت و قبل از آن اذهان مردم، سینه مردم، کتاب‌های مردم، داستانها و افسانه های مردم،  مملو است از خیلی از ادعاهای توهمی، رویایی، تلخ و شیرین، جذاب، غیرقابل باور، بی‌اساس، اغراق آمیز، فاقد ستند، غیر قابل اثبات، دروغ پردازی که ارزش و اعتبار پرداختن، وقت گذاشتن یا ردکردن یا پاسخ علمی دادن را برای علم ندارند. چون پاسخ آن از قبل بنا به محدوده تعلق آن معلوم است.

برخی افراد عاجز از اثبات ادعا یا ناآگاه هم همیشه بوده‌اند که فقط شنیده‌های خود را در حیطه ای که تخصص و اطلاعات و آگاهی آن را ندارند، تکرار و ورود کرده و با «مسموم کردن چاه» که مصداق آن رد یا زیر سوال بردن یا اکتسابی بودن ، دزدی و سرقتی بودن یافته‌های متغن علمی یا منبع و ملاک‌های سنجش علمی یا غیر علمی بودن ادعایی، آن را زیر سوال برده و بار اثبات ادعای خود را به ناحق بر دوش دیگری گذاشته و خود را بری از پاسخ می‌رهانند. و سخن آخر اینکه این مدیا ظرفیت و ابزار کافی برای چنین مباحثی ندارد.  

سپاس دوباره که وقت گرانبهای خود را صرف کردید.

سلام، بعد از همه این بحث ها ، فقط یک چیز برای من مسجل شده ، البته درباره پرسش آقای سیریزی ، اینکه همانطور که در این عالم جای مزخرفات غیر منطقی نیست، در  ورای این عالم جای هیچ چرت و پرت منطقی نیست ،  دانش ما حد یقفی دارد ، ایراد از ما نیست بلکه درک این  موضوع از ادراک ما خارج است، درست به همان دلیل که درباره ذات باری تعالی هیچ گونه تعریفی و توصیفی  نمیتوان کرد ، 

درود پرمهر 🌹 

یک پرسش ذهنم را درگیر کرده است:

اینکه پیش از بیگ بنگ یا مهبانگ، الله بوده است، خوب الله خود بخود بوجود آمده،یا پدید آورنده ای ندارد،پس ماتریالیست ها ،آتیست ها و... می‌گویند پیشتر انرژی بوده و انرژی پدید نمی آید و از بین نمی رود و فقط تغییر شکل و حالت پیدا می کند،ایا رد کردن اینان سبب رد شدن ازلی بودن خدا نیست؟

خواهشمند راهنمایی بفرمایید🙏🏽  .

،دوست گرامی که می‌فرمایند هاوکینگ از ما دزدیده مطالب را و به خودمان می فروشند را کاش مستند میفرمودند،کدام مطلب را و از چه کسی ووو؟

خلا یعنی   فضایی بی فضا. شاید هم یک فضای کوچک و بسیار  فشرده

أنچه مسلم است، چهانی دیگر بوده، آن هم به وسعتی بسیار زیاد که  توانسته نسبب تولید جهانی بسیط در  دوره  پسا مهبانگ به وجود  اورد.

کان الله و لم بکن معه شیءً ، و الان کما کان ، 

دوستان گرامی، قصد جسارت به عزیزی ندارم ولی به نظرم این مدیا برای طرح چنین سوالات عمیقی که پاسخ به آنها بحث و توضیح طولانی که در برخی موارد پاسخ قطعی نداشته و نیاز به اطلاعات، تخصص، بار علمی، فلسفی و ادبیاتی عمیق، گسترده و پیچیده‌ای دارد و از توان و تخصص خیلی از افراد خارج بوده و افراد مناسب خود را می‌طلبد، مناسب نیست. حتی در برخی موارد با محدودیت کاراکتر نیر مواجه هستیم. با پاسخ‌های ناقص، نسنجیده، غیر معتبر، امکان گسترش و تغذیه افراد با اطلاعات احیاناً غیر علمی، شبهه علمی و ناکافی و اشتباه بالا می‌رود و این مهم از اعتبار و مرجعیت آبادیس کاسته و باعث نشر دانش غیر معتبر در جامعه فارسی زبان خواهد شد. تایید یا رد هر پاسخی به چنین پرسش‌هایی نیز چنین پیش نیازهایی را باز می‌طلبد.
قصد تحقیر، تخطئه یا زیر سوال بردن شخص یا اطلاعاتش را ندارم و هر چند با اعلام اینکه پاسخ به این پرسش تخصص خودش را می‌طلبد و من متخصص آن نیستم ولی در توان خودم پاسخ ساده و گذری داده و پیشنهاد می‌کنم از مطالعه منابع معتبر برای سیراب نمودن کنجکاوی خود کوتاهی نکنید.
در مورد مفاهیم قبل از جهان، فیزیک کوانتوم، فلسفه هستی، ازلی بودن ماده و خلقت، ۱۰ کتاب معتبر و ساده به فارسی ترجمه‌شده زیر: «جهان در پوست گردو» و «تاریخچه مختصر زمان» از استیون هاوکینگ (ترجمه محمدصادق باطنی، انتشارات مازیار)، «جهان‌های موازی» و «فیزیک ناممکن‌ها» از میچیو کاکو (ترجمه محمدعلی جعفری)، «از نیستی تا هستی» و «جهان خود را بیافریند» از لارنس کراوس (ترجمه محمدعلی جعفری)، «چرا جهان وجود دارد؟» از جیم هولت (ترجمه علیرضا شفیعی‌نسب، نشر نی)، «ماده و حافظه» از برگسون، «جهان به عنوان اراده و تصور» از شوپنهاور (ترجمه رضا ولی‌یاری، نشر مرکز) و «چرا چیزی هست نه هیچ؟» از کواکوفسکی؛ همچنین منابع رایگان مانند کانال تلگرام «کوانتوم به زبان ساده»، وب‌سایت «elmeelyoum.com»، پادکست «رادیو گیک» و کانال یوتیوب «کیهان‌نما» برای ویدیوهای فارسی توصیه می‌شوند. در ضمن مطالعه ترتیبی از هاوکینگ شروع و به کراوس و هولت ادامه یابد.
برای پاسخ به پرسش فوق که یکی از چالشی‌ترین معماهای بشر است، اول موضع نگاه خود را مشخص نمایید. شخصی با دیدگاه علمی هستید، فلسفی یا ایدئولوژیک. و دنبال پاسخ دیدگاه خود باشید و بدانید که مطالعه و آگاهی از دیدگاههای دیگر، زاویه دید و آگاهی شما را وسیع‌تر خواهد کرد اگر تعصبی بر سوگیری خود نداشته باشید و متوجه باشید که سوگیری در همه انسانها کم و بیش وجود دارد، در بیشتر مواقع پاسخ‌‌ها با دیدگاههای متفاوت را مقابل هم خواهید یافت و ممکن است آنها همدیگر را نفی و کمتر تایید نمایند.

توضیح ساده برای سؤال "چه چیز قبل از مه‌بانگ بوده"، علم فیزیک پاسخ‌های روشنی دارد که بر پایه شواهد تجربی مثل تابش زمینه کیهانی و گسترش جهان بنا شده. هیچ سوگیری مذهبی یا متافیزیکی در این پاسخ نیست مگر واقعیت‌های علمی فعلی. اگر "نیستی مطلق" یا "جهان‌های دیگر" را تصور می‌کنید، علم می‌گوید این‌ها ممکن است، اما نه به شکلی که فکر می‌کنید. علم برای مه‌بانگ پاسخ دارد و پرسش "قبل" از آن را  بی‌معنی می‌داند.
در مدل استاندارد کیهان‌شناسی که بر پایه نظریه نسبیت عام اینشتین و مشاهدات تلسکوپ‌هایی مثل هابل ساخته شده، جهان حدود ۱۳.۸ میلیارد سال پیش از یک نقطه بسیار داغ و چگال به نام تکینگی شروع شده. این نقطه نه اینکه یک انفجار در فضای خالی باشد، بلکه گسترش خود فضا و زمان است. یعنی زمان و فضا از همان لحظه مه‌بانگ و باهم "به وجود آمدند".
مثال ساده: تصور کنید جهان مثل یک فیلم سینمایی مثلاً ۱۳.۸ ساعتی یا ۸۲۶  دقیقه‌ای است. فیلم از فریم اول شروع می‌شود. قبل از فریم اول، هیچ "قبلی" برای آن ۸۲۶ دقیقه وجود ندارد، چون زمان فیلم از آنجا آغاز شده. اگر بپرسید "قبل از شروع فیلم چه بود؟"، جواب این است: مفهوم "قبل" بی‌ربط است و در فیلم قبل و حال و آینده یکجا با هم وجود دارند، چون زمان فیلم بخشی از فیلم است. مه‌بانگ هم همین‌طور: زمان بخشی از جهان ماست، پس "قبل از مه‌بانگ" برای جهان ما مثل پرسیدن "شمال قطب شمال کجاست؟" است، بی‌معنی.
پس، در این مدل، نیستی مطلق قبل از آن نبوده، چون "قبل" وجود ندارد. نیستی مطلق برای جهان ما یک مفهوم فلسفی است با تعاریف و بحث‌های خود که اگر از نظر فلسفی اصل بر پرسش و وجود آن بگیریم قوانین، مقررات، زمان و فضای آن در صورت وجود صددرصد با آنچه در جهان ما هست تفاوت خواهد داشت و همانند قبل و بعد و حال موجود در آن فیلم ارتباطی با جهان ما نخواهند داشت، اما فیزیک می‌گوید جهان ما بدون نیاز به "قبل" شروع شده. اگر کسی ادعا کند "خدا قبلش بود" یا "هیچ نبود"، این‌ها فرضیه‌های بدون شواهد مادی و معیارهای علمی از نظر علم هستند؛ علم فقط به آنچه قابل آزمایش است می‌پردازد. و من هم چون اطلاعات ایدئولوژیک معتبری ندارم و متخصص آن نیستم، در آن وادی وارد نمی‌شوم.
و اینکه آیا جهان‌های دیگری قبل از مه‌بانگ بوده؟ پاسخ اینست که علم مدرن به ویژه فیزیک کوانتومی و نظریه‌های گرانش کوانتومی مثل نظریه ریسمان یا گرانش حلقه‌ای می‌گوید ممکن است "قبل" یا "خارج" از جهان ما چیزهایی وجود داشته باشد، اما نه به معنای یک جهان معمولی مثل جهان فعلی. این‌ها نظریه‌های پیشرفته‌اند که هنوز اثبات نهایی نشده‌اند، اما با ریاضیات و مشاهدات سازگارند. مثل اینکه بگوییم اعداد منفی از نظر ریاضی وجود دارند و قابل اثبات هستند ولی در دنیای ما وجود خارجی ندارد و در نبود اعداد مثبت و در عدم آنها و بواسطه آنها معنی پیدا کرده و قابل تصور هستند و ما تجربه فیزیکی از آنها نداریم ولی برای ما مفهوم هستند. نیستی مطلق لازم نیست؛ در عوض، جهان ما می‌تواند بخشی از یک ساختار بزرگ‌تر باشد.
نظریه دیگر بر پایه شواهد علمی و ریاضی، ایده جهان‌های چندگانه هست. طبق نظریه تورم کیهانی که توسط آلن گوت پیشنهاد شد و با مشاهدات تابش زمینه کیهانی تأیید شده، جهان ما مثل یک حباب در یک اقیانوس بی‌پایان از حباب‌هاست. هر حباب یک جهان جداگانه است که از تورم کوانتومی به وجود آمده. "قبل از مه‌بانگ ما"، تورم ابدی وجود داشته که مدام جهان‌های جدید می‌سازد.
تصور کن جهان مثل حباب‌های صابون در یک وان آب است. هر حباب (جهان) از یک نقطه کوچک شروع می‌شود و بزرگ می‌شود، اما وان (تورم ابدی) همیشه بوده و حباب‌های جدید می‌سازد. "قبل از حباب ما"، حباب‌های دیگری بوده‌اند، اما نه در زمان ما، آن‌ها در ابعاد یا فضاهای جداگانه‌اند. این مدل می‌گوید جهان ما از "انفجار" یک جهان قبلی نیامده، بلکه از نوسانات کوانتومی در یک میدان انرژی بزرگ‌تر به وجود آمده.
ایده دیگر، ایده جهان چرخه‌ای است. طبق این نظریه پیشنهاد شده توسط راجر پنروز یا پل اشتاینهارت، جهان ما از یک "جهان قبلی" آمده که کوچک شده، فشرده شده و دوباره منفجر شده. این چرخه بی‌پایان است، بدون شروع مطلق.
مثال ساده: جهان مثل یک توپ بسکتبال است که مدام باد می‌شود، خالی می‌شود و دوباره باد می‌شود. "قبل از مه‌بانگ فعلی"، یک جهان قبلی بوده که کوچک شده و انرژی‌اش مثل ماسه‌های ساعت شنی به جهان جدید منتقل شده. این "انفجار" نه از نیستی، بلکه از فشردگی جهان قبلی آمده. شواهد؟ الگوهای دایره‌ای در تابش زمینه کیهانی است که پنروز ادعا می‌کند ممکن است ردپای جهان قبلی باشد، اما هنوز بحث‌برانگیز است.
ایده دیگر، انتقال از بعد دیگر است. در نظریه ریسمان، جهان ما ممکن است از برخورد دو "بران" (branes یا سطوح چندبعدی) در یک فضای ۱۱ بعدی به وجود آمده باشد. این مثل برخورد دو صفحه کاغذ است که جرقه‌ای (مه‌بانگ) ایجاد می‌کند.
مثال ساده آن اینست : تصور کن دو ورق کاغذ (بران‌ها) در یک کتاب چندصفحه‌ای شناورند. وقتی برخورد می‌کنند، انرژی آزاد می‌شود و یک صفحه جدید (جهان ما) شکل می‌گیرد. "قبل"، این بران‌ها در ابعاد بالاتر وجود داشته‌اند، نه در زمان ما. این مدل می‌گوید جهان ما "منتقل" شده از انرژی ابعاد دیگر است، نه مستقیم از یک جهان قبلی.
برای هزار سؤال مشابه دیگر هم که چرا نمی‌دانیم و چطور تصور کنیم؟
علم فیزیک می‌گوید ما نمی‌دانیم، چون ابزارهای فعلی ما مثل برخورددهنده هادرونی نمی‌توانند تکینگی مه‌بانگ را شبیه‌سازی کنند. ایده گرانش کوانتومی که بخواهد نسبیت و کوانتوم را ترکیب کند، هنوز کامل نیست، اما آزمایش‌هایی مثل تلسکوپ جیمز وب ممکن است شواهد جدیدی بدهد.
از نظر فلسفی ( باز یادآور می‌شوم من نظر شخصی نمی‌دهم)، این سؤال به ایده و نظر "چرا چیزی وجود دارد نه هیچ؟" هایدگر برمی‌گردد. ادعاهای "نیستی مطلق" یا "خالق الهی" بدون شواهد، فقط حدس‌اند؛ علم می‌گوید جهان می‌تواند خودبه‌خودی از خلأ کوانتومی به وجود آید، مثل ذرات مجازی که در خلا ظاهر و ناپدید می‌شوند.
در نهایت، جهان ما احتمالاً بخشی از یک فرآیند بی‌پایان است، نه از نیستی مطلق. اگر جهان قبلی بوده، تصورپذیر است، مثل زنجیره‌ای از انفجارها یا حباب‌ها. اما بدون "قبل" مطلق، چون از نظر علمی و فلسفی زمان خطی نیست. از نظر علمی خطی نیست و جزوی از فضا-زمان است و گرانش بر آن تاثیر گذاشته و آن را کشیده، خمیده یا فشرده می‌کند. و در کیهانشناسی جهان در حال گسترش است و به نظر خطی می‌آید که از مه‌بانگ شروع شده و از گذشته به آینده امتداد دارد ولی در مقیاس‌های کوانتومی زمان شاخه‌ای و چرخه‌ای است. و بر طبق نتیجه علمی که قابل آزمایش و اثبات است، زمان نسبی، جهت‌دار و غیرخطی است در مقیاس‌های بزرگ. و از نظر فلسفی هم زمان ساختار ذهنی انگاشته می‌شود نه واقعیتی مستقل. یا فیلسوفی مثل مک‌تاگارت، زمان توهم بیش نمی‌داند که دو زمان یعنی زمان الف (کذشته، حال، آینده) و زمان ب (قبل، همزمان، بعد) را در نظر گرفته و بررسی کرد و نتیجه گرفت زمان واقعی نیست. یا از نظر فلسفه هندی و بودایی، زمان چرخه‌ای و تکراری است.
هر کدام از مفاهیم بالا که عنوان شد، نیاز به مطالعه منابع معتبر زیادی دارد که ارجاع دادم. پاینده باشید.

سلام

طبق تفسیر و تاویل که از قرآن شده، با هر مهبانگ آسمانی جدید بوجود اومده که این مهبانگ ها در قرآن نامش قیامت هست، و در مهبانگ بعدی آسمان  هشتم بوجود میاد. کتابهای جدیدی هست که طی دهه های اخیر نوشته شده و تکامل (جهان، زمین، انسان) رو در بعضی تارنماهای ایرانی، هم بصورت فیلم  و هم بصورت کتاب در اختیار علاقه‌مندان  گذاشته.🌹🙏🪶

جهان پیش از مهبانگ به شکل نقطه‌ای بسیار کوچک و چگال به نام تکینگی بوده است که زمان و فضا به طور همزمان با مهبانگ به وجود آمده‌اند.