فرق مشمول و شامل

فرمولازیسیون کردن شیوه نوینی بود که دبیر زبان فارسی دوره دبیرستانمون، آقای عمادی، جهت تدریس دستور زبان فارسی به دانش آموزان رشته های ریاضی و تجربی- مخصوصا ریاضی دبیرستان ابداع کرده بود. به این صورت که تمام دستور زبان ها رو به سبک فرمولای ریاضی بصورت جمع و تفریق و مساوی است با! می نوشت و هنگام تدریس اون فرمولهارو برامون اثبات می کرد! روز هایی که تو مدرسه با چشمای پف کرده می دیدمش پیش خودم فکر می کردم حتما دیشب داشت به جذر گیری از دستور زبان مادر مرده ای فکر می کرد که اینطوری شد و هر وقت سر کلاس درحال تفکر می دیدمش، هر آن منتظر شنیدن فریادهای اورکا اورکا بودم و طبیعتا بعدش هم ارائه کشف جدیدش!

تو یکی از بیاموزیم های زبان فارسی دوره دبیرستان، مبحثی بود راجع به اینکه چه وقت از کلمات "شامل" و "مشمول" استفاده کنیم. چون این بیاموزیمه طوری نبود که بشه به نافش چارتا فرمول بست،  آقای عمادی تماما و کمالا برای ما مبحثو توضییح داد. ما که دیدیم بحث  ثقیل و دور از دایره فهم ماست با نگاه های نافذ و دهن های باز و گردن کج به آقای عمادی فهموندیم که فرمولو بده بیاد حال نداریم. توضییح دوباره هم کارساز نبود و ما همچنان گیج و منگ. بعد اندکی سکوت و تفکر، آقای عمادی فرمول این بیاموزیمو هم کشف کرد و با حالت چهره ای عصبانی که درش عجز از همچین دانش آموزان خرفهمی هم هویدا بود داد زد: این توضیحارو ولش کنین چرت و پرته، تو امتحان هرجا شامل دیدین خط بزنین بنویسین مشمول، هرجا اون یکیو دیدین خط بزنین بنویسین شامل...!

این تنها چیزیه که از دستور زبان فارسی اول  دوم و سوم دبیرستان و پیش دانشگاهی، یادم مونده. خوشحالم بگم الان خودم تونستم موارد استفاده از این دو کلمه رو کشف کنم و در مکالمات روزمره خودم اعمال کنم و بدین طریق نذاشتم عرق زحمات دبیرم روی زمین بریزه.