روشهای مختلف مدیریت وضعیت (State Management) در ریاکت
روشهای مختلف مدیریت وضعیت (State Management) در ریاکت چیست؟
Context API، Redux، Recoil، Zustand و Jotai چه تفاوتی با هم دارند و چه زمانی از هرکدام استفاده میکنیم؟
٢ پاسخ
مدیریت وضعیت (State Management) در React
در React، مدیریت وضعیت (State Management) از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا دادهها باید بین کامپوننتهای مختلف بهدرستی مدیریت و بهروزرسانی شوند. بسته به پیچیدگی، مقیاس پروژه و نیاز به اشتراکگذاری دادهها، روشهای مختلفی برای مدیریت استیت وجود دارد.
---
۱. استفاده از State محلی (useState, useReducer)
✅ مناسب برای: استیتهایی که فقط درون یک کامپوننت استفاده میشوند.
✅ مثالهای رایج:
مدیریت ورودیهای فرم
سوئیچهای UI مانند نمایش/مخفیسازی یک منو
🔹 مثال useState:
function Counter() {
const [count, setCount] = useState(0);
return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>Count: {count}</button>;
}
✅ اگر استیت فقط در یک کامپوننت استفاده میشود و نیاز به اشتراکگذاری ندارد، useState بهترین گزینه است.
---
۲. Context API (همراه با useContext)
✅ مناسب برای: اشتراکگذاری داده بین چندین کامپوننت بدون نیاز به استفاده از استیت منیجرهای خارجی
✅ مثالهای رایج:
مدیریت تم (Dark/Light Mode)
اطلاعات کاربری (مانند نام کاربر، وضعیت ورود)
🔹 مثال:
const ThemeContext = createContext();
function ThemeProvider({ children }) {
const [theme, setTheme] = useState("light");
return (
<ThemeContext.Provider value={{ theme, setTheme }}>
{children}
</ThemeContext.Provider>
);
}
function ThemeSwitcher() {
const { theme, setTheme } = useContext(ThemeContext);
return (
<button onClick={() => setTheme(theme === "light" ? "dark" : "light")}>
Switch to {theme === "light" ? "Dark" : "Light"} Mode
</button>
);
}
✅ اگر نیاز به اشتراکگذاری مقدار در چندین کامپوننت دارید ولی استیت پیچیده نیست، Context API گزینهی مناسبی است.
---
۳. Redux (با Redux Toolkit)
✅ مناسب برای: پروژههای بزرگ که نیاز به مدیریت استیت مرکزی و پیشبینیپذیر دارند
✅ مثالهای رایج:
مدیریت احراز هویت کاربران در کل برنامه
مدیریت سبد خرید در فروشگاههای اینترنتی
🔹 مثال با Redux Toolkit:
import { createSlice, configureStore } from "@reduxjs/toolkit";
import { Provider, useDispatch, useSelector } from "react-redux";
// تعریف Slice
const counterSlice = createSlice({
name: "counter",
initialState: { count: 0 },
reducers: {
increment: (state) => { state.count += 1 },
}
});
// ایجاد Store
const store = configureStore({ reducer: { counter: counterSlice.reducer } });
function Counter() {
const count = useSelector((state) => state.counter.count);
const dispatch = useDispatch();
return <button onClick={() => dispatch(counterSlice.actions.increment())}>Count: {count}</button>;
}
export default function App() {
return (
<Provider store={store}>
<Counter />
</Provider>
);
}
✅ برای پروژههای بزرگ که نیاز به ساختار سازمانیافته، دیباگ قوی (Redux DevTools) و مقیاسپذیری دارند، Redux بهترین انتخاب است.
---
۴. Recoil
✅ مناسب برای: مدیریت استیت بهینه و سادهتر نسبت به Redux
✅ مثالهای رایج:
مدیریت فرمهای پیچیده با فیلدهای وابسته
مدیریت دادههای پویا و متغیر در داشبوردهای پیچیده
🔹 مثال:
import { atom, useRecoilState, RecoilRoot } from "recoil";
const countState = atom({
key: "count",
default: 0,
});
function Counter() {
const [count, setCount] = useRecoilState(countState);
return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>Count: {count}</button>;
}
export default function App() {
return (
<RecoilRoot>
<Counter />
</RecoilRoot>
);
}
✅ مناسب برای پروژههایی که به استیت سراسری نیاز دارند اما نمیخواهند پیچیدگی Redux را داشته باشند.
---
۵. Zustand
✅ مناسب برای: مدیریت استیت سبک و سریع بدون نیاز به Provider
✅ مثالهای رایج:
مدیریت سبد خرید با ساختار ساده
مدیریت استیت در بازیهای مبتنی بر React
🔹 مثال:
import create from "zustand";
const useStore = create((set) => ({
count: 0,
increment: () => set((state) => ({ count: state.count + 1 })),
}));
function Counter() {
const { count, increment } = useStore();
return <button onClick={increment}>Count: {count}</button>;
}
✅ مناسب برای پروژههایی که نیاز به مدیریت استیت ساده و کارآمد دارند.
---
۶. Jotai
✅ مناسب برای: مدیریت استیت مدرن، سبک و بدون Provider
✅ مثالهای رایج:
مدیریت دادههای لحظهای در برنامههای تعاملی
مدیریت دادههای فرمهای پیچیده
🔹 مثال:
import { atom, useAtom } from "jotai";
const countAtom = atom(0);
function Counter() {
const [count, setCount] = useAtom(countAtom);
return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>Count: {count}</button>;
}
✅ برای پروژههایی که نیاز به مدیریت استیت ساده، منعطف و بدون پیچیدگی دارند، Jotai گزینهی مناسبی است.
---
مقایسه روشهای مدیریت استیت در React
---
جمعبندی: چه روشی را انتخاب کنیم؟
✔ استیتهای ساده در یک کامپوننت: useState یا useReducer
✔ استیتهای ساده که بین چندین کامپوننت به اشتراک گذاشته میشوند: Context API
✔ مدیریت استیت سراسری در پروژههای بزرگ: Redux Toolkit
✔ مدیریت استیت سراسری سبک و سادهتر: Recoil
✔ مدیریت استیت بسیار سبک و سریع: Zustand
✔ مدیریت استیت مدرن و ساده با کمترین پیچیدگی: Jotai
نتیجه:
اگر پروژهی شما بزرگ است، Redux بهترین گزینه است، اما برای پروژههای کوچک و متوسط گزینههایی مثل Recoil, Zustand یا Jotai سادهتر و بهینهتر هستند.
روشهای مختلف مدیریت وضعیت (State Management) در React
مدیریت وضعیت در React یکی از چالشهای مهم در توسعه برنامههای بزرگ است. بسته به میزان پیچیدگی، اشتراکگذاری دادهها و مقیاس پروژه، روشهای مختلفی برای مدیریت استیت وجود دارد.
---
۱. استفاده از State محلی (useState, useReducer)
✔ مناسب برای: کامپوننتهایی که استیت آنها محلی است و نیاز به اشتراکگذاری بین کامپوننتها ندارند.
✔ مزایا: سادگی، عملکرد بالا
✔ معایب: عدم اشتراکگذاری استیت بین کامپوننتها
🔹 مثال useState:
function Counter() {
const [count, setCount] = useState(0);
return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>Count: {count}</button>;
}
🔹 مثال useReducer:
function reducer(state, action) {
switch (action.type) {
case "increment":
return { count: state.count + 1 };
default:
return state;
}
}
function Counter() {
const [state, dispatch] = useReducer(reducer, { count: 0 });
return <button onClick={() => dispatch({ type: "increment" })}>Count: {state.count}</button>;
}
✅ بهترین گزینه برای مدیریت استیتهای ساده و محلی است.
---
۲. Context API (همراه با useContext)
✔ مناسب برای: اشتراکگذاری استیت بین چندین کامپوننت بدون استفاده از استیت منیجرهای خارجی
✔ مزایا: سبک، بدون نیاز به نصب پکیج خارجی
✔ معایب: مناسب برای پروژههای کوچک، کندی در صورت تغییرات مکرر
🔹 مثال:
const ThemeContext = createContext();
function ThemeProvider({ children }) {
const [theme, setTheme] = useState("light");
return (
<ThemeContext.Provider value={{ theme, setTheme }}>
{children}
</ThemeContext.Provider>
);
}
function ThemeSwitcher() {
const { theme, setTheme } = useContext(ThemeContext);
return (
<button onClick={() => setTheme(theme === "light" ? "dark" : "light")}>
Switch to {theme === "light" ? "Dark" : "Light"} Mode
</button>
);
}
✅ مناسب برای استیتهایی که بین چندین کامپوننت به اشتراک گذاشته میشوند، اما تغییرات زیادی ندارند.
---
۳. Redux (با Redux Toolkit)
✔ مناسب برای: پروژههای متوسط تا بزرگ که نیاز به مدیریت استیت پیچیده و اشتراکگذاری آن در سطح اپلیکیشن دارند
✔ مزایا: ساختار منظم، دیباگ قوی (Redux DevTools)، مقیاسپذیری بالا
✔ معایب: پیچیدگی راهاندازی، کد نویسی بیشتر نسبت به روشهای دیگر
🔹 مثال با Redux Toolkit:
import { createSlice, configureStore } from "@reduxjs/toolkit";
import { Provider, useDispatch, useSelector } from "react-redux";
// تعریف Slice
const counterSlice = createSlice({
name: "counter",
initialState: { count: 0 },
reducers: {
increment: (state) => { state.count += 1 },
}
});
// ایجاد Store
const store = configureStore({ reducer: { counter: counterSlice.reducer } });
function Counter() {
const count = useSelector((state) => state.counter.count);
const dispatch = useDispatch();
return <button onClick={() => dispatch(counterSlice.actions.increment())}>Count: {count}</button>;
}
export default function App() {
return (
<Provider store={store}>
<Counter />
</Provider>
);
}
✅ برای پروژههای بزرگ و تیمهای بزرگ که نیاز به ساختار منظم و دیباگ قوی دارند.
---
۴. Recoil
✔ مناسب برای: جایگزینی مدرن و سادهتر برای Redux با مدیریت استیت بهینهتر
✔ مزایا: سادگی، بهینه بودن در تغییرات جزیی، عدم نیاز به reducer
✔ معایب: هنوز نسبت به Redux در پروژههای بزرگ کمتر استفاده شده است
🔹 مثال:
import { atom, useRecoilState, RecoilRoot } from "recoil";
const countState = atom({
key: "count",
default: 0,
});
function Counter() {
const [count, setCount] = useRecoilState(countState);
return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>Count: {count}</button>;
}
export default function App() {
return (
<RecoilRoot>
<Counter />
</RecoilRoot>
);
}
✅ مناسب برای پروژههایی که به مدیریت استیت سراسری نیاز دارند اما نمیخواهند پیچیدگی Redux را داشته باشند.
---
۵. Zustand
✔ مناسب برای: مدیریت استیت ساده و سبک با API منعطف
✔ مزایا: نوشتار سادهتر از Redux و Recoil، عدم نیاز به Provider
✔ معایب: کمتر شناختهشده، فقدان برخی قابلیتهای پیشرفته Redux
🔹 مثال:
import create from "zustand";
const useStore = create((set) => ({
count: 0,
increment: () => set((state) => ({ count: state.count + 1 })),
}));
function Counter() {
const { count, increment } = useStore();
return <button onClick={increment}>Count: {count}</button>;
}
✅ مناسب برای پروژههایی که نیاز به استیت منیجر سریع، سبک و آسان دارند.
---
۶. Jotai
✔ مناسب برای: مدیریت استیت ریزدانهای (Fine-Grained State Management) بهصورت بهینه
✔ مزایا: ساختار مدولار، بدون نیاز به Provider، بهینهتر از Context API
✔ معایب: نسبتاً جدید و کمتر شناختهشده
🔹 مثال:
import { atom, useAtom } from "jotai";
const countAtom = atom(0);
function Counter() {
const [count, setCount] = useAtom(countAtom);
return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>Count: {count}</button>;
}
✅ مناسب برای پروژههایی که نیاز به مدیریت استیت مدرن، ساده و سبک دارند.
---
مقایسه نهایی و انتخاب بهترین گزینه
---
جمعبندی (کدام روش را انتخاب کنیم؟)
✔ برای استیتهای ساده: useState یا useReducer
✔ برای اشتراکگذاری استیت کوچک: Context API
✔ برای پروژههای بزرگ و مقیاسپذیر: Redux Toolkit
✔ برای مدیریت استیت سبک و ساده: Zustand یا Jotai
✔ برای جایگزینی مدرن با Redux: Recoil
نتیجه: اگر پروژه شما بزرگ است، Redux بهترین گزینه است، اما برای پروژههای کوچک و متوسط گزینههایی مثل Recoil, Zustand یا Jotai سادهتر و بهینهتر هستند.