پیشنهاد‌های بابک پاکدامن (٣٩٦)

رَواندوز نامی پهلوی است از دو بخش رَوان از بون رفتن ( رَو - ) با چیم رَوَنده و رَهسپار ( مسافر ) و نیز روان و روح؛ و دوز از بون دوختَن ( دوز - ) : دو ...

باراندوز از دو بخش باران و دوز ساخته شده است و دوز در این نام پهلوی از بون دوزیدن ( دوز - ) : دزدیدن برگرفته شده است. باراندوز نامی است برای جایی که ...

زیویر ( زیویر یا زیوِر بخوانید ) یک واژه پهلوی با چیم زندگی کننده و زنده و زیوَنده است از بون زیویتن ( زیو - ) : زیستن، زندگی کردن.

هَماگزیویِگان ( Holobiont ) : یک جاندار با همه جانداران که درون یا روی آن به سر می برند که پَروَستار ( شامل ) زَهرپارَگان ( ویروس ها ) و زَهروارَگان ...

زیویِگان ( Biont ) : یگان ( واحد ) ویچین ( مشخّص ) ماده زنده؛ چیز زنده؛ چیز پویا؛ هَستُومَند ( موجود ) زنده یا زمانی زنده؛ جاندار

در واژه هایی مانند رواندوز و باراندوز که نامهایی پهلوی هستند، واژه دوز از بون دوزیدَن ( دوز - ) با چیم دزدیدن می آید. باران دوز به چیم دُزدنده ی بارا ...

با سپاس از آبادیس و هم میهنانی که با نوشتن هر آنچه می دانند، می کوشند به زبان میهنشان یاری برسانند. ما در آذربایجان، رواسان را داریم. این هم یک رای م ...

رَواسان از دو بخش رَو و آسان ساخته شده که اگر این همان شیوه گفتن درست باشد می تواند به چیم آسان برو! باشد، شاید رواسان جایی بر سر راهی آسان برای گذر ...

زیویوُن ( Bion ) : یگان ( واحد ) زندگی یا کوخشَگ ( Energy ) در کَتَگشناسی یا همان بومشناسی.

با نگاه به واژه های آبادیس، لَویزان و لویزه ( لَویزَگ ) و لَویز در میان واژه های همبون یافته شدند. به گمان می رسد که این دو واژه نشان می دهند که لَو ...

تجدید: نُوسازیه، نُوسازی، نُوساخت، نوکَرد، نوکونیشن ( نوکُنِش ) تجدیدپذیر : نُوسازدار ، نُوسازین، نُوکوندار، نوکونین، نوسازیشنیگ، نوکونیشنیگ در زبان ...

من نوشته های هم میهنان خود را که گاه شکارچی را واژه ای تورکی و گاه پارسی خوانده اند، خواندم. افشین گرامی، هر واژه ای که به چی پایان بگیرد، واژه تاتار ...

واژه گیتی شناسی یا دستکم در نیبیگ های ( کتاب های ) آموزشی دبستان ها تا دبیرستان ها به کار گرفته نشده و به زبان پارسی این مرز و بوم بی مهری شده است و ...

پالیز از دو بخش پا یا همان پای، و لیز، گویشی از ریز از بون ریختن ( ریچ - ، ریز - ، ریژ - ) ساخته شده است و همانند واژه جالیز با یک شیوه ای از آبیاری ...

جالیز و پالیز واژگانی هستند که یکی نیستند با این همه با یک شیوه از آب رسانی و آبیاری در کشتزار گیاهان جالیزی در پیوند هستند. جالیز از دو بخش جا و لیز ...

پَسسَندیت: صوابدید، تایید نیک - یافت: صلاحدید، صوابدید دُرُستدید: صوابدید، تایید دُرُستیافت: صوابدید، تایید ویهدیت ( وِهدیت بخوانید ) یا ویهدید ( وِه ...

پَدبیشتُوم: به بیشترین ( مزایده )

پَدکَمیست خَرید: خریدن به کمترین ( بها ) ، مناقصه پَدکَمیست: به کمترین، مناقصه

مذاکره به چیم گفتگو نیست و با گفتگوی ساده ناهمگونی ( تفاوت ) دارد. شما زمانی که با دوست یا خانواده خود گفتگو می کنید، مذاکره می کنید؟ نه! خواهشمند اس ...

فرَشن در زبان پهلوی به چیم پرسش است و نه مذاکره!

مذاکره: هم اندیشی، هَمچاریشنیه، هَمچاریشن

مذاکره کردن برابر گفتگو کردن نیست. در گفتگو شاید از چیزهایی سخن گفته شود که با گفتگوکنندگان پیوندی ندارند و یا گفتگوکنندگان بر سر آنها همرایی دارند و ...

کامیوُن می تواند بی دگرگون کردن آن نامی پهلوی اوسکارده و به کار گرفته شود. یکی از چیم های کهن کام که در شاهنامه فردوسی نیز آورده شده است، توان و قدرت ...

بُوز که با نگارش کنونی بُز نوشته می شود، جانوری است که در ایران پیش از اسلام نماد نجات دهندگی بوده است و بُوزیوُن می تواند یک نام و زاب ( صفت ) با چی ...

گُوریوُن یا کُوریوُن در زبان پهلوی به چیم ابزاری برای دور نگهداشتن از گزند و سیج ( خطر ) ، دور نگهدارنده از سیج و گَزَند، ابزاری برای زینهاردن، زینها ...

ماهیوُن از دو بخش ماه و پسوند - یوُن ساخته شده است. ماه نماد زیبایی است و ماهیوُن میتواند نامی به چیم زیبا چون ماه باشد.

در زبان پهلوی به ارّابه و کاسکه و وسیله نقلیّه وَردیوُن گفته می شود که از بون نونیگ ( مضارع ) وَرد - ( اکنون برابر با گَرد - می باشد و گَردیدن ) و پس ...

کشیوُن: ابزاری برای کشیدن با نیروی کشش؛ ابزاری برای کشیدن و رسم کردن

در زبان پهلوی ما آزاد و آزاگ و . . . را داریم که بون نونیگ آنها آز - می باشد و اگر پال همان جامه باشد، بخش آز شاید از همان بون آز و آزاد باشد ( با آز ...

در جمهوری آذربایجان به پول پارا می گویند که به گمان می رسد همان واژه پارَک یا پارَگ همریشه است که در زبان پهلوی به چیم رشوه می باشد و رشوه بیشتر به پ ...

دانشگری از سه بخش دانش ( دانیشن: دانش در زبان پهلوی ) و پسوند کُنایی ( فاعلی ) گَر، و واگ ( حرف ) "ی" در پایان برای ساخت نامی برای یک کار و کَرد ( فع ...

به وَرمیوُن نگاه کنید: حافظه مصنوعی

وَرم در زبان پارسی پهلوی همان بَرم است و چیم هر دو واژه حافظه و یاد است. واژه وَرمیوُن یا بَرمیوُن می تواند واژه ای با چیم یاد یا حافظه مصنوعی باشد ک ...

ویریوُن در زبان پارسی می تواند به چیم هوش مصنوعی باشد. ویریوُن نامی ساخته شده از واژه پهلوی ویر: هوش و پسوند پهلوی - یوُن است که برای ساختن نامی با چ ...

بَریوُن می تواند نامی ساخته شده از بَر - کَردبون نونیگ ( مضارع ) از بون بُردَن باشد که به آن پَسوَند - یوُن افزوده شده است تا نامی ساخته شود که می تو ...

بالیوُن می تواند به ابزاری گفته شود که مانند بال کار کرده و به پرواز مردمی ( انسان ) بینجامد. این واژه از بال اندام جنبشی پرندگان و ماهیان ( امروزه د ...

در درستی آزمایی پندار خود، پهلوی بودن واژه کبریت، من به نام های کِبرین و کِبرانه برخوردم که کبرانه می تواند از بون برگرفته از کیبران باشد، کیبرانیدَن ...

اگرچه واژه کبریت در زبانهای رومانیایی و ماکادونیایی ( مقدونی ) و دیگر زبان ها یافته می شود، و اگرچه کبریت در زمان قاجار بیشتر از اُتریش و سوید به ایر ...

بالون در زبان فرانسوی به چیم توپ و گوی است که با گازی سبکتر از وَی ( هوا ) انباشته می شود و برای پرواز به کار گرفته می شود. پس بالون توپی یا گویی برا ...

وَیسُور: هَواسُر بهتر است به جای هواسُر بنویسیم وَیسُور، چرا که هوا واژه عربی است و برابر پارسی آن وَی می باشد و سُور از بون سُوریتَن ( سُور - ) است ...

چتربال، ابزاری مانند بالهایی از چتر که چتربالکار ( کاربر چتربال ) با آن در آسمان پرواز می کند و میان وَی ( هوا ) سُر می خورد.

به جای مترو می توان از سرنام زیر بهره گرفت که در آن گَتار جایگزین واژه قطار است که روی راه آهن رفت و آمد می کند و روستاگ واژه پارسی پهلوی با چیم شهر ...

برای پیشنهاد واژه جایگزین به جای مترو، من واژه ماردیس را که از سوی یکی از هم میهنانم به جای قطار پیشنهاد شده بود، واژه ای زیبا و خوشاهنگ می شناسم و م ...

گَتار: قطار گَت: بزرگ آر: آورنده، کوتاه شده آوَر از بون آوردن ( آوَر - ) در زبان پارسی گَت به چیم بزرگ است و پسوند - آر که همان کوتاه شده آوَر - از ...

در زبان پارسی پهلوی به مسیر، ویتار گفته می شود. به اتوبوس می توان ویتارپیما گفت چون در یک ویتار ویچین ( مشخَّص ) رفت و آمد می کند.

با عرض پوزش، هم میهنم اگرچه نوشته من درباره کاردَن درست است ولی درباره کارته نادرست و شتاب زده است. ته در زبان ژاپنی به چیم دست است و نه تُهی! ( منبع ...

بر پایه آنچه گفته شد، واژه گُوریتَن یا گُوریدَن یا کُوریدَن یا کُوریتَن ( گُور - یا کُور - ) می تواند به چیم دور نگهداشتن از سیج یا گزند ناخواسته، در ...

در زبان تاتار، ما واژه گُوراب را داریم که بهوچیم کشتی است و در ایران نیز جاهایی را در کنار آب داریم که به این نام هستند. در زبان تاتار، به آب سو گفته ...

کاراته واژه ای ژاپنی است و اَبیاهِش ( مطالعه ) بیشتر و واژه به واژه نشان داد که نوشته پیشین من درباره این واژه چه در بخش کاراته، و چه در بخش کاردَن ( ...

اَبیاهیدَن یا اَبیاهیتَن ( اَبیاه - ) : مطالعه کردن اَبیاهدار: قابل مطالعه اَبیاهداریه: قابل مطالعه بودن اَن اَبیاهدار: غیر قابل مطالعه اَن اَبیاهدا ...

اَبیاهیدَن یا اَبیاهیتَن ( اَبیاه - ) ؛ مطالعه کردن اَبیاهدار: قابل مطالعه اَبیاهداریه: قابل مطالعه بودن اَن اَبیاهدار: غیر قابل مطالعه اَن اَبیاهدار ...

در جستجوی با گوگل ترانسلیت برای برابر عربی "قانون اساسی" واژه "دوستور" به دست آمد!

من این واژه را از زبان ژاپنی و دقیقتر بگویم از نام ورزش کاراته پی بردم. به گمان می رسد که زبان ژاپنی با زبان پهلوی ما ایرانیان پیوندی بسیار کهن دارد. ...

در زبان پهلوی کام به چیم قصد و هدف و نیز نیّت و منظور، و به چیم دهان هم هست. هدف غایت راه است پس کام می تواند به چیم سرانجام و فرَجام و پایان و عاقبت ...

واژه گُوراب در زبان تاتار چنگیزی در کشور مغولستان کنونی به چیم کشتی است. همه می دانیم که مغول ها بیابانگرد هستند و واژه کشتی که یک ساخته مردمی است، ن ...

به گمان نمی رسد که واژه قانون به راستی ریشه عربی داشته باشد و با شایدی بسیار ی یک واژه پهلوی است، کانون که به زبان عربی راه یافته است و می دانیم که ا ...

شاید خود واژه قانون به نیکاس گانون یا کانون یک واژه پهلوی بوده باشد چه ایران و ایرانشهر سده ها پیشتر از اعراب مسلمانی که زدن سکّه و پول، راییشنکَتَگ ...

برابر پارسی پهلوی برای واژه نمو کردن به نیکاس ( صورت ) زیر است: گُوالیدَن ( گُوال - ) : نمو کردن گُوالدار: قابل نمو کردن گُوالین: قابل نمو کردن گُوال ...

رَغینیدَن ( رَغین - ) : تسریع کردن رَغیندار: قابل تسریع کردن رَغینین: قابل تسریع کردن رَغینیک: قابل تسریع کردن؛ بسته به تسریع کردن، تسریعی رَغینیر: ت ...

جُرگه یا یُورگه واژه پارسی پهلوی یرای حزب می تواند باشد که پیشتر هم در زبان پارسی هست. من خود واژه یورگیر ( یُورگِر بخوانید ) را پیشنهاد می دهم که به ...

نگارنیوشه

وانادزور شاید نامی پهلوی است که از دو بخش واناد و زور ساخته شده است. واناد یک کرد ( فعل ) نیایشی است از بون وانیدن و وان - ( پیروز شدن ) که به چیم "پ ...

قُوروَه که یک واژه پهلوی است که به درستی باید گُوروَک یا گُوروَگ نوشته بشود با گَر با چیم کوه در زبان پهلوی پیوندی ندارد. شوربختانه، برخی آسان و بی ا ...

به گمان می رسد که دو واژه گوروَک و قُروه همبون و یکسان و واژگانی پهلوی هستند و تنها نام یکی از آنها دستخوش پَتروت ( حمله ) و چیرگی زبانی و فرهنگی اعر ...

شاید این نام نامی تورکی نباشد و تنها پس از تاخت و تاز اعراب و تاتارهای چنگیزی و تیموری بی درنگ، و در پی سده ها چیرگی و فرمانروایی اعراب بر ایران و ای ...

در آذربایجان به بازتاب روشن ( نور ) شوقه می گویند که یک واژه تاتار و یا مغولی نیست و واژه تازی هم نیست. به گمان می رسد که این واژه دگرگون شده شُوگَگ ...

شوق: انگیزه

عوام فریب: تودَگفریب، توده فریب

عوامانه: توده وار

نَخش: تصویر، عکنس نَخشیگ: تصویری

وینه برادر و خواهر گُوردَم ( دلاوَرَم ) از بون دیتَن ( وین - ) است و یک واژه پهلوی است که دگرگون شده وینَگ: ابزاری برای دیدن، فرتور، نَخش، عکس، و تصو ...

به گومان می رسد که علق و علاقه از بون" اَلیتَن ( اَل - ) : گرفتن، به دست آوردن، خریدن، داد و ستد کردن؛ دوست داشتن، خواستن" و یا آلیتَن ( آل - ) و نیز ...

کارین ( کارِن بخوانید ) : یک نام ایرانی است که می تواند به چیم شایسته ( شایسته برای کاشتن و گوماردَن ) باشد

پیشکار

این یک نام دگرگون شده پارسی پهلوی است که با کنار گذاشته شدن الفبای پهلوی پس از تاخت و تاز اعراب مسلمان و تاتارهای چنگیزی و تیموری، اینچنین نمایی دگرگ ...

شاید نه در زبان های دیگر که شاید ریشه و بون جدایی داشته باشند، این نام می تواند ریشه پارسی پهلوی هم داشته باشد. واژه گوس و تاو از دو بخش پارسی پهلوی ...

گوستَن ( گوس - ) : کوفتن، کبود کردن گوسیدَن ( گوس_ ) : کوفتن، کبود کردن گوسدار: کوفتنی، کبود کردنی گوسین: کوفتنی، کبود کردنی گوسیک یا گوسیگ :کوفتنی، ...

ما در زبان پارسی پسوند - بان را داریم که به چیم نگهدارنده و زینهارَنده ( محافظ ) است و به گمان می رسد که این پسوند خود بون نونیگ بان - است که به چیم ...

کونیشن ( کُنش ) می تواند هر کاری باشد که با چیم ( هدف ) یا بی از چیم انجام می گیرد بی ( اما ) کَرمیشن ( کَرمِش ) به کاری گفته می شود که چیمُومَند ( د ...

فرآیند و رَوَند چیزی جدای از عملیات هستند.

پسوند - گان و برگرفته های آن مانند - گاناگ در زبان پارسی پهلوی به چیم چند برابر کننده است و بهتر است از کارگان به جای عملیّات بهره گرفته نشود. کارگان ...

سالیدَک یا سالیدَگ: انداخته؛ فروانداخته؛ زاییده؛ انداخته شده؛ فروانداخته شده؛ زاییده شده

واژه سالدَن یا سالتَن ( سال - ) به چیم فروانداختن، انداختن، و نیز زاییدن چارپایان و جانوران است و یک واژه پهلوی کهن است که در آذربایجان هم به کار برد ...

واژه نقشه که دگرگون شده نَخشَگ از بون نَخشیدن یا نَخشیتَن ( نَخش ) است، نمی تواند از بون نَگشیدَن یا نَگشیتَن ( نَگش - ) باشد که برخی گمان می کنند نق ...

نَخشیدَن یا نَخشیتَن ( نَخش - ) در زبان پهلوی شاید به چیم تصویر کردن باشد نَخشیتَن یا نَخشیدَن ( نَخش - ) : تصویر کردن نَخشدار: تصویر کردنی، زیبا نَخ ...

اگر هیویتن یا هیویدن ( هیو - ) یک واژه پارسی پهلوی با چیم تغییر کردن باشد، خواهیم داشت. هِیویتَن یا هِیویدَن ( هِیو' - ؛ واو را ساکن بخوانید ) : تغی ...

آقای دهخدا کاری بزرگ و ارزشمند را انجام داده اند، با این همه، ایشان آشنایی چندانی با ریشه شناسی واژگان و این که واژگان گردآوری شده ریشه پهلوی دارند ی ...

خواهشمند است هنگامی که درباره واژگان بومی در گویش خودتات می نویسید، بیشتر بنویسید و کاملتر و دقیقتر بنویسید. این کار به بررسی واژه و کاربری درست و شن ...

آل و اَل واژه تورکی نیستند و واژه های پهلوی هستند که پیشتر نیز به آنها پرداخته ام. نه همه، بی ( ولی ) بیشتر اندام های بدن در آذربایجان نیز به زبان پا ...

تاوان برابر قصاص نیست، تاوان ( جبران ) برابر آن چیز ی یا کاری است که برای تاوانیدن ( جبران کردن ) کاری نادرست انجام می گیرد که خودخواسته یا خودناخواس ...

بهتر است بر پایه پیشنهاد یک شهروَند میهنمان، واژه شهربانی را به جای واژه Police و واژه شهربان را به جای Policemanو یا Policewoman به کار بگیریم و واژ ...

رزم آرا: آن که کار رزم آرایی را انجام می دهد رَزم آرایی ( تاکتیک ) : روش و راه پیاده کردن یک راهبرد راهبرد ( استراتژی ) ، گامَگی ) مرحله ای ) است در ...

رَزمکَرد: عملیّات نظامی رَزمکَردیگ: بسته به عملیّات نظامی

رَزمکَرمیگ: بسته به عملیّات نظامی

رَزمکَرم: عملیّات نظامی

راهبرد همان شیوه انجام کاری برای رسیدن به چیم ( هدف ) یا چیمیها ( اهداف ) آن کار است و برابر پارسی Strategy است. رَزمایش به جای Maneuver به کار گرفت ...

کَرمَکیها یا کَرمَگیها: عملیّات، اَعمال کَرمَکان یا کَرمَگان: عملیّات، اَعمال کَرمیشنیها: با کردن، با عمل کردن؛ عملیّات، اَعمال

کَرمیدَن ( کَرم - ) : عمل کردن، کردن کَرمدار: کردنی، عمل کردنی، قابل عمل کردن، عملی کَرمداریه: کردنی بودن، قابل عمل کردن بودن، عملی بودن کَرمین: کردن ...

واژه مزدور که درستتر آن است که موزدور نوشته شود، یک واژه پهلوی است که از دو بخش موزد آی ( یعنی ) حقوق ( پولی که در برابر انجام کاری رفته می شود ) و و ...

برنامه یا همان بَرنامَگ از بون بَرنامیتَن یا بَرنانیدَن ( بَرنام - ) می باشد که شاید به چیم تخصیص دادن باشد: بَرنامیتَن یا بَرنامیدَن ( بَرنام - ) : ...

نارمینا یا همان نارمیناگ یک واژه پارسی پهلوی است: نارمینیدَن ( نارمین - ) : نیارامیدنی کردن، استراحت نکردنی کردن نارمیندار: نیارامیدنی کردنی نارمینین ...

نارمک از بون زیر است: نارمیدن ( نارم - ) : نیارامیدن، استراحت نکردن نارمدار: نیارامیدنی، قابل استراحت نکردن، استراحت نکردنی نارمین: نیارامیدنی، قابل ...

قصاص یک واژه عربی است و من تا کنون برابر پهلوی برای آن نیافته ام و واژگانی مانند تلافی ( عربی ) نیز به چیم آن نیستند. قصاص چیزی جدای از به سزای خود ر ...

بومداد و یا بومدادگری به جای کاپیتولاسیون پیشنهاد می شوند گه در آن دادگاه و سامانه دادگستری کشوری یا بومی که یک بیگانه بومی آنجا است،

ویزُوستیگانیه: اطمینان، یقین ( به این نکته باید اَبَرنگریست که پایان این گونه واژه ها به نیکاس ( صورت ) نی همراه با گفتن ه به نیکاس نه چندان روشن خوا ...

کوروش که در نوشته های کهن کورَش نوشته شده است، به گمان می رسد که یک نام نیایشی به چیم "زینهارَش: در امان بدارش" می باشد و به گمان می رسد که نام رود ک ...

اَبَرویختن ( اَبَرویز - بخوانید ) : شکست دادن اَبَرویزدار: شکست دادنی اَبَرویزین: شکست دادنی اَبَرویزیگ: شکست دادنی؛ بسته به شکست دادن اَبَرویختار: ش ...

در پاسخ به آن هم میهنانی که از فراگرفتن واژه های پارسی پهلوی و دشواری و سختی آن می هراسند، باید گفت که نخستین چیزی که هر هم میهن باید بداند این است ک ...

هر کار بدی زینه ها ( مراتب، درجات، رتبه ها ) و پادَک هایی ( درجاتی ) دارد. در زبان پارسی پهلوی، ویناه و ویناس همان گناه هستند و بَزَک یا بَزَگ همان ک ...

چارتراش به الوار گفته می شود و افزون بر گویش مازنی، در افغانستان نیز کاربری دارد.

شاید واژه حِرز معرّب شده یک واژه پارسی پهلوی، هیرچ یا هیرز ( هِرژ یا هِرز بخوانید ) باشد و این واژه می تواند به چیم پناهگاه، دژ، و نیز شاید برآورد کر ...

به گمان می رود که واژه هیرز یا هیرچ ( هیرز یا هِرز یا هیرژ یا هِرژ بخوانید ) یک واژه پارسی پهلوی است که به زبان عربی راه یافته و حِرز شده است که به چ ...

هیر اگر هیر خوانده شود به چیم آتش است و هیرزاد به چیم زادهِ آتش یا آتشزاد خواهد بود. هیر اگر هِر خوانده شود به چیم دارایی و ثروت خواهد بود، همچنان ک ...

می توان چنین پنداشت که گُورتان همان گُوردان است و گُورد همان جنگاور و دلاور است. پس گورتان همان دلاوران و یا جنگاوران می تواند باشد. از سویی دیگر می ...

هِرزِگووین شاید یک نام پهلوی چند واژه ای، هیرز ی گُووین باشد که هیرز ( هِرز بخوانید ) شاید هیرچ ( هِرز یا هِرژ بخوانید ) بوده و گُووین از بون گوفتَن ...

شفق امروزه در زبان عربی به کار برده میشود ولی ریشه اش واژه پهلوی است، همچنان که سِفینه معرّب سپینَگ است، فردوس معرّب پردیس است و نفط معرّب نپت است و ...

خَرانََگ واژه پارسی پهلوی است که به خَرانَق معرَّب شده است، از کردبون خَرانیدَن یا خَرانیتَن ( خَران - ) : خریدار کردن؛ خواهان کردن، خواستار کردن، دو ...

خود خَرنَق واژه پارسی دگرگون شده است که با الفبای کنونی نوشته شده و معرّب شده است. واژه خَرانَگ با بون خَریدن ( خَر - ) در پیوند است که با بون خَرنید ...

خَرنَق دگرگون شده خَرنَگ پس از یورش اعراب و کنار گذاشته شدن الفبای پهلوی و جایگزین شدن آن با الفبای کنونی، و جایگزین شدن فرمانروایی چندین سده ای اعرا ...

من برای واژه بیگانه Bale واژه تَختبَست یا تَختبَسته را پیشنهاد می کنم که بسته ای مکعبی از کاه و کلش و مانندهای آن در کشاورزی را گویند. همچنین چاربَست ...

به گمان می رسد که واژه فلق معرّب پَلَگ است و می دانیم که در زبان پارسی پهلوی "ل" و" ر " به هم دگرگون می شوند، پَلَگ برَهمی از پَرَگ است و پَرَگ از بو ...

شَفَق معرّب شَپَگ است که به چیم شب کننده است، همان آغاز شب که آسمان در کرانه باختری سُرخگون می شود. در زبان پارسی پهلوی شَب و شَپ و شَو همه به شب گفت ...

زینهار: امنیّت زینهاریگ: اَمن، در امان؛ امنیتّی

شاید گَزوان به چیم از بالا حمله و تاراج کننده باشد: گَزویتَن ( گَز - ویتَن بخوانید؛ گَزو - ؛ واو را ساکن بخوانید ) : از بالا حمله و تاراج کردن گَزودا ...

امنیّت آرامش نیست و آسایش و آسودگی هم نیست، آرامش و آسایش و آسودگی از پیامدهای امنیّت هستند. در پارسی می گوییم زینهار بده یعنی اَمنیّت و اَمان بده! ...

ابیویزیندیه ( اَبیویزِندیه بخوانید ) : بی گزندی اَسیجیه: بی خطری این دو واژه نشان می دهند که چیزی سیجناک نیست و گزندی و آسیبی نمی رساند. اَسیجناکیه: ...

بی هراس و بی بیم و پادبیم نمی توانند به چیم اَمن باشند چرا که این واژگان به اندازه کنشپذیری روانی ما پیوند دارند و نه به اندازه گزند رساندن یک چیز و ...

اگر امنیّت همان ایمن بودن باشد، در زبان پهلوی اَبیویزیند برابر واژه ایمن می باشد که از دو بخش اَبی: بی و بی از ( بدون ) ، و ویزیند ( ویزِند بخوانید ) ...

یاشار هم میهن گرامیم، ما ایرانیان تازه تازه با زبان پهلوی آشنا می شدیم که سال ها و سال هاست "چندان" به آن در درون کشور پرداخته نشده است و در بیرون از ...

اَرزَن در زبان پارسی پهلوی نشانه داشتن توانمندی بسیار علیرغم کوچکی است. یک دانه ریز و کوچک می تواند گیاهی با دانه های فراوان و خوراکی بسیار را فراهم ...

گُورانیدُن ( گُوران - ) : داد و ستد کردن، مبادله کردن، معاوضه کردن گُوراندار: قابل داد و ستد کردن، قابل مبادله کردن، قابل تبادل، قابل معاوضه کردن گُو ...

ما واژه های دُوران، دُوره و دُورین و دُورینه را داریم. شاید واژه دُور یک واژه پارسی پهلوی است که به زبان عربی نیز راه یافته است چه بیشتر عربستان مگر ...

در زبان پارسی پهلوی دورتُوم و دوریست با دورترین همچیم هستند و برابرهای پارسی برای واژه بیگانه Farthest.

پارانتز یک واژه بیگانه است که از سویی مانند یک دیوار و بند محتوای درون خود را از متن جدا می سازد و از سویی مانند هلال ماه است. آی کوتاه شده واژه پارس ...

گرانیدَن یا گرانیتَن ( گران - ) : سنگین کردن؛ ارزش دادن؛ ارج نهادن؛ سخت کردن؛ سنگین شدن گراندار: سنگین کردنی؛ ارزش دادنی؛ ارج نهادنی؛ سخت کردنی؛ سنگی ...

- یون یک پسوند در زبان پارسی پهلوی است که برای ساختن یک واژه در پیوند با چیم واژه پیش از خود به کار گرفته می شود و این واژه پیشین می تواند یک نام جان ...

در زبان پارسی یک واژه می تواند بون های گوناگون داشته باشد و چیم های گوناگونی هم داشته باشد ( همانند زبان انگلیسی ) .

پَیرُوگ به چیم روشن ( شین و نون را ساکن بخوانید ) یا همان نور می باشد. سَناگ ( سَنا ) و چیراگ ( چِراغ یا چیراغ بخوانید ) به چیم روشن کننده هستند و سَ ...

به گمان می رسد که شیوه درست نگارش این واژه بی از اوسکارِش ( در نظر گرفتن ) چگونگز خوانش آن کیجان باشد که به زبان پهلوی پارتی کیژان خوانده می شود. اگر ...

به گمان می رسد که: سَنتَن یا سَنیدَن ( سَن - ) : روشن کردن سَندار: روشن کردنی سَنین: روشن کردنی سَنیگ: روشن کردنی؛ بسته به روشن کردن سَنتار: روشن کنن ...

به جای آسانسور دنبال واژه ای نگردید چون آسان هم پارسی پهلوی است و سُور - و سُوریتَن هم بن های پارسی پهلوی هستند با چیم دنبال کردن. شما خواسته خود را ...

آماج و آمانج هر دو معرب هستند و هر دو واژگان پهلوی هستند که زبان کهن همه ایرانیان پیش از تاخت و تاز بیگانگان عرب و چنگیزی و تیموری بوده است. آماگ و آ ...

شاید نام سنندج معرب سَنَندَگ باشد که باید در زبان پهلوی به صورت سَنیندَگ نوشته می شده است و به صورت سَنَندَگ یا سَنِندَگ خوانده می شده است. من این را ...

اسپیروپلاسماها گروهی از پیشهستگان ( Prokaryotes ) هستند که پیکری کشیده و مار مانند و پیچ خورده دارند. به جای واژه بیگانه ( Spiroplasma ) از واژه پارس ...

Myco به چیم گارچ ( قارچ ) می باشد و Plasma به چیم کیرب ( شکل ) ، بهتر است به جای این واژه بیگانه، گارچکیرب به کار گرفته شود. هنگامی که زاب ( صفت ) نی ...

Phytoplasma یک نام برای جانداری پیشهَستَگیک ( Prokaryotic ) است که میهِ ( خلاف ) پَژیاختَگان ( Bacteria ) دیواره یاخته ندارد. واژه Phyto به چیم گیاه ...

پروتیین یک پلیمر از اسیدهای آمینه است. به جای این واژه بیگانه، می توان واژه پهلوی پوریوتین را به کار گرفت. Protein: پوریوتین Proteinaceous: پوریوتین ...

زَریون، ماریون، شَهیون، و اَفیون هم در کنار گویون و هُمایون و داریون و دویون با افزودن پسوند یون به ته واژه یا بخش پیش از خود ساخته شده اند. یون یک پ ...

نام و زاب شَهیون یک نام پهلوی است که با افزودن پسوند - یون به ته واژه شَه ساخته شده است. شَه کوتاه شده شاه است و شاهدر زبان پهلوی نماد بزرگی و ارجمند ...

پَریون در زبان پهلوی نام و زابی در پیوند با پَر است که با افزودن پسوند - یون به آن ساخته شده است. در زبان پهلوی واژگان و حتی نام جانداری مانند مار ( ...

زَریون نامی پهلوی برگرفته از زَر است که در زبان پهلوی می تواند نماد درخشش زیبا باشد و پسوند - یون که برای ساخت نام و زاب ( صفت ) به کار گرفته می شود ...

بیرون از این که این نام در کشورهای دیگر نیز به کار گرفته می شود و . . . ، مار در زبان پارسی پهلوی نماد خوش خط و نگار بودن است و ماریون می تواند نام و ...

اَفیون واژه ای پهلوی از دو بخش پیشوند اَف - و پسوند - یون می باشد. اَف - در زبان پهلوی پیشوندی با چیم زدوده شدن و زدودن است و - یون پسوندی برای ساختن ...

پارمیس یا پَرمیس از پارم یا پَرم و پسوند - یس ساخته شده و پارم - یا پَرم - بونی نونیگ ( مضارع ) با چیم ( معنی ) انجام دادن چندین کار و همه فن حریفی ک ...

شاید گاردَن یا گارتَن یا گاریدَن یا گاریتَن به چیم وجب کردن یا اندازه گرفتن باشد و گارین به چیم وَجَب کردنی و اندازه گرفتنی. واژه گار به چیم وجب کردن ...

خواهشمند است شهروندان ارسنجانی در شیوه نگارش به جای نگارش شوخی آمیز، بکوشند تا شیوه نگارش دانیشنیگ ( علمی ) را پیش بگیرند و چنانچه ارسنگ نام درختی وی ...

واژه ارسنجان دگرگون شده اَرسنگان است که نامی است که از دو بخش اَرسنگ و ان ساخته شده است و ان و نه گان برای بیشالیزش ( جمع بستن ) و نیز نامیدن جا و سر ...

شاید قفقاز دگرگون شده کوپکاز ( کوفکاز بخوانید ) باشد که کوف همان کوه است و کاز یا گاز همان جنگ و جنگیدن است از بون کازیتَن یا گازیتَن ( کاز - یا گاز ...

کاز یا گاز در زبان پهلوی همان جنگ و جنگیدن است که در نام کازاگ و کازان و کازاگستان ( قزاقستان ) هم هست و رُون در این زبان همان سوی است. کازرُون همان ...

با رش به هستی و پراکندگی واژگان، به گمان می رسد که بون زیر نیز هَستُومَند ( موجود ) بوده است: دَییتَن ( دَی - ) : عوض کردن، دگرگون کردن، تغییر دادن؛ ...

واژه گارین در گارینپا هست که در گویش آذری زبان پهلوی به چیم کسی است یا زاب ( صفت ) کسی است که شکمش را می پاید و شکمو است. بر این پایه، به گمان می رسد ...

گارینپا در گویش آذری زبان پهلوی به چیم شکمو است و از دو بخش گارین ( شکم ) و پا ( از بون پاییدن ( پای - یا پا - ) ساخته شده است به چیم آن که شکمش را م ...

بُو - یا بَو - یا ب - در زبان پهلوی بون نونیگ ( مضارع ) بودن می باشند و - یون یک پسوند در زبان پارسی پهلوی است برای ساختن نام می باشد ( برای دانش بیش ...

یک نمونه دیگر از کاربرد پسوند - یون در زبان پارسی پهلوی: بو ( = بودن ) - بویون ( = گردن در گویش آذری زبان پهلوی که با بودن و زنده بودن در پیوند نزدیک ...

ایجرود معرّب ایگرود است و ایگ در زبان پارسی پهلوی به چیم یک است و رود همان رود و جوی بزرگ آب است.

جوقین و جوقان دگرگون شده واژگان جُوگین و جُوگان هستند. یُوگ یا جُوگ یا یُوغ یا جُوغ همچیم ( هم معنی ) هستند و هستی این واژگان می تواند نشانگر هستُومَ ...

درباره کاربرد پسوند - یون در زبان پارسی باید بررسی شود و برای این کار بهتر است مردم جای جای ایران با شناسینیدن ( معرّفی ) واژگان پایان یافته به این پ ...

نام جُورج و یا یُورگ که امروزه در زبان های انگلیسی و آلمانی برای نامیدن پسران به کار برده می شود، به گمان از بون پارسی پهلوی جُورگیتَن ( جُورگ - ) یا ...

جورگیندگ ( جُورگِندَگ بخوانید ) از بون جُورگیتَن ( جُورگ یا یُورگیتَن ( یُورگ - ) دارای چیم های در بر گیرنده یا پوشش دهنده است.

یورگیندگ ( یُورگِندَگ بخوانید ) از بُون یُورگیتَن ( یُورگ - ) یا جُورگیتَن ( جُورگ - ) دارای چیم های پوشش دهنده، و در بر گیرنده است.

به گمان می رسد که جرگه خوانش نادرست جُورگَگ یا یُورگَگ است و با جُورگان یا یُورگان همبون بوده و یک واژه پهلوی است. خوانش ج و ی را می توان در یوگ و جو ...

به گمان می رسد که جرگه خوانش نادرست جُورگَگ یا یُورگَگ است و با جُورگان یا یُورگان همبون بوده و یک واژه پهلوی است. خوانش ج و ی را می توان در یوگ و جو ...

درناخ دگرگون شده واژه پارسی پهلوی درَناگ است و از بون درَنیتَن یا دَرنیدَن ( درَن - ) : دریدن درَنیتَن یا درَنیدَن ( درَن - ) : دریدن درَندار: دریدنی ...

برون اگر با الفبای پارسی پهلوی نوشته می شد که حرکت نداشت و مانند زبان انگلیسی با الفبا خوانده می شد، به صورت بورون نوشته می شد و این همان چیزی است که ...

دوداخ دگرگون شده واژه پهلوی دوداگ از بون دودیتَن ( دود - ) است و دود در زبان پهلوی به چیم بُخار و دود می باشد. دوداگ: بخار کننده، دود کننده. در گویش ...

دیل در زبان پارسی پهلوی همان دِل است و قلب، و در گویش آذری زبان پهلوی به زبان گفته می شود که آنچه در درون است را به سخنی آشکار می سازد. همچنین، آغاز ...

قولاخ همان غولاگ است و غولاگ واژه ای پهلوی از بون غولیتَن ( غول - ) : شنیدن است و به چیم شنونده و شنوا است که در گویش آذری به گوش گفته می شود. همچنین ...

گُوز در زبان پارسی پهلوی همان گیردَکان یا گردو است و در گویش آذری به چیم چشم به کار گرفته می شود چرا که چشم مردم آریایی تبار آذربایجان گرد است و نه ب ...

بورساق دگرگون شده واژه پهلوی پورساگ است و پورساگ از بون پورسیدن ( پورس - ) : پُرسیدَن ( پُرس - ) به چیم جویا شدن به شیوه گفتگو است و پُرسش کردن. پورس ...

لاریجان معرّب لاریگان است و لاریگان بیشال ( جمع ) لاریگ است و لاریگ به چیم "بسته به لار" می باشد.

جناب آقای محمود اقبالی، نه درباره راد، بی ( ولی ) درباره واژگان دیگر مانند سِپینَگ ( معرّب شده به سفینه ) از بون سپیتَن ( سپ - ) : به حرکت درآوردن و ...

راد واژه پارسی پهلوی با چیم جوانمرد، بخشنده، و نیز آزاده می باشد و در دیکشنری هوشمند زبان پارسی پهلوی، نوشته مک کنزی و چاپ داشگاه گوتینگن آورده شده ا ...

برخی هم میهنان اَیان یا آیان را واژه ای تورکی دانسته اند و برخی پارسی که اگر برابر نمایان و آشکار باشد، همان عیان از ریشه عین عربی به معنی چشم، سخنشا ...

شَفَق با همان چیم ( معنی ) زمان سرخگون شدن کرانه آسمان به هنگام فرورفتن خورشید و آغاز شب یک واژه معرّب شده واژه پهلوی شَپَگ یا شَبَک است. پس بهتر است ...

روچیار یک واژه پهلوی و آریایی است که بسته به پارتی یا پارسی بودن گویش روزیار یا روژیار خواتده می شود. روچیار به چیم یار روز است و روز نماد روشنایی و ...

سیلوانیتَن یا سیلوانیدَن ( سیلوان - ) : سیلواندار: سیلوانین: سیلوانیک یا سیلوانیگ: سیلوانیر: سیلوانیدار: سیلوانیتار: سیلواناگ یا سیلواناک: سیلوانان: ...

سیلویتَن یا سیلویدَن ( سیلو - ) : سیلودار: سیلوین: سیلویک یا سیلویگ: سیلویدار: سیلویتار: سیلواگ یا سیلواک: سیلوان: سیلویر: سیلویشن: سیلویشنیگ یا سیلو ...

هَمگُوهرینیشن برابر پارسی پهلوی Assimilation است که به زبان فارسی کنونی هَمگُوهرینِش خواهد بود از بون هَمگُوهرینیتَن یا هَمگُوهرینیدَن ( هَمگُوهرین - ...

به گمان می رسد که بصره معرّب واژه پارسی پهلوی بَسرَگ است و به چیم جایی یا جویبارهای بسیار می باشد.

چِراغ در زبان پارسی پهلوی چیراغ یا چیراگ نوشته شده و چِراغ یا چیراغ خوانده می شود. از این رو، بون چیریتَن ( چیر - ) را خواهیم داشت که به صورت چِریتَن ...

سُوریتَن ( سُور - ) : دنبال کردن، تعقیب کردن سُوردار : دنبال کردنی سُورین: دنبال کردنی، سُرین سُوریگ: دنبال کردنی؛ بسته به دنبال کردن سُوریتار : دنبا ...

چراغ واژه ای پارسی پهلوی است و این واژه در کتاب دیکشنری هوشمند پارسی پهلوی نوشته مک کنزی و چاپ دانشگاه گوتینگن آورده شده است و با نگرش به چیم این واژ ...

واژه منگنه گویشی از مَنگَنَگ است و منگنگ با مَنگَنیگ ( معرّب شده به مَنجَنیق ) همریشه است. هر دو ایزار برای فشردن کوبشی کاربری دارند یکی برای فشردن د ...

انجیر معرّب اَنگیر است و اَنگ در اَنگوبین و اَنگور هم هست و در زبان پارسی به چیم شیره و افشره است. اَنگیر یک زاب کُنایی است با چیم شیره دهنده به بیرو ...

به گمان می رسد که واژه قونیه معرب گونییَگ باشد و با واژه پارسی پهلوی گونیان همریشه می باشد و یک چیم ( معنی ) برای این بون هَمبید ( مشترک ) می تواند ع ...

بورسا معرّب پورساگ به معنی پرسنده است و یک نام پارسی پهلوی است که نام یکی از شهرهای ترکیه هم هست که ریشه پارسی پهلوی دارد. همچنان که شهرهای وان ( پیر ...

هیرمانیک واژه پارسی پهلوی است که می تواند به دو صورت خوانده شود: هیرمان ( هِرمان بخوانید ) : خانه دارایی هیرمان ( هیرمان بخوانید ) : خانه آتش

سُوک یا سُوگ همان سوی و جهت است و سُوگ دادن یعنی جهت دادن که پس از تاخت و تاز و چیرگی اعراب به سُوق دادن معرَّب شده است.

گونَش شاید دگردیس شده واژه کویَش باشد که یک واژه تاتار ( قبیله چنگیزخان مغول ) به چیم خورشید است. مردم ایران و بویژه مردم آذربایجان در این زمانه که ب ...

نوشتن نام برخی جاها و کسان و چیزها که در تاریخ با یک واژه در پیوند بوده اند، به ریشه شناسی واژه یاری می رساند چون نشان می دهد که این واژه دارای چه جا ...

مَلِک و شاید مَلِکا هزوارش هایی از زبان آرامی هستند که به معنی شاه و شاید شاهبانو می باشند که از زبان آرامی به زبان پارسی پهلوی وارد شده اند و در این ...

آلیختَن ( آل - ) دگرگون شده اَلیتَن ( اَل - ) به چیم گرفتن است که چیم خرید کردن را می دهد. ما اکنون هم در هر گویشی از زبان پهلوی گرفتن را به جای خرید ...

واژه Kyz یا کیز یا قیز در زبان قوم تاتار ( قوم چنگیزخان ) به معنی دختر است و در مغولی به دختر اوخین گفته می شود. کسانی که در این باره گمان دیگری دارن ...

شوربختانه باید بگویم که واژه دوگی و دوگو و دویی و دویو گویش های واژه قوم تانار برای برنج هستند و هم میهنان آذری زبان میهنم و جمهوری آذربایجان می توان ...

گیگاناخ یا گیگاناگ یا قیقاناخ یا قیقاناق همه گویش های دگرگون شده واژه پارسی پهلوی گیگاناگ هستند. گی در زبان پارسی پهلوی همان زندگی است و گاناگ از بون ...

کَل در زبان پارسی پهلوی به معنی دژ می باشد. ی در زبان پارسی پهلوی برابر حرف اضافه است. بَر در زبان پارسی پهلوی به معنای دروازه است و بر یا بِر به معن ...

اگر این نکته را بپذیریم که واژه مَزگیت پیش از تاخت و تاز اعراب در ایران به کار گرفته می شده و همان مسجد می باشد و اگر بپذیریم که در نام پرنده گووَرچی ...

بیلدار ( بِیلدار یا بِلدار بخوانید ) یک واژه پارسی پهلوی است که به معنی دراز کشنده یا پهن شونده است از کردبون بیلدَن ( بیل - ) : دراز کشیدن یا پهن شد ...

واژه اَسپَنج در زبان پارسی پهلوی به چیم مهمانداری، کاروانسرا، مهمانپذیر، مسافرخانه، اُتاق ویژه مهمان در خانه، و مسافرخانه است. بیشال ( جمع ) این واژه ...

گَن چای خیالی شما مرهم اکنون به گنجه دگرگونی یافته است؟!!! گنجه از زمان حمله اعراب به ایران و حتی پیشتر از آن با همین نام بوده است . نامهای شهرها و ر ...

در زبان پارسی پهلوی واژه امروزی شتر به دو صورت اوشتَر و اوشتور به کار برده شده است و اوشتور یا اوشتر در ایران پیش از اسلام نماد مقاومت بوده است ( نه ...

بایسته و شایسته است که بگویم نام درست این روستا همان بُوزینان از کردبون ( مصدر ) بوزینیدن ( بوزین - ) به چیم نجات دادن است. همچنان که اوشتَرینان هم ا ...

بُزینان که بهتر است بُوزینان نوشته شود واژه ای پارسی پهلوی به چیم ( معنی ) نجات دهنده است و نام روستایی در ده کیلومتری غرب هوراند و نزدیک به ۶۰ کیلوم ...

ما در ایران و ایرانشهر نیازمند مردمانی پاکنهاد و دانشخواه هستیم که با شناساندن واژه های زبان بومی خود آنها را به دیگر ایرانیان بشناسانند تا همه با هم ...

اشترینان که بهتر است اوشتورینان نوشته شود یک نام و یک زاب ( صفت ) از بون اوشترینیتَن ( اوشتورین - ) : مقاوم کردن است. اوشتَر یا همان اُشتر یا شتر چار ...

آلیختَن ( آلیز - ) برَهمی ( شکلی ) دیگر از بُن آلوختَن ( آلُوچ - و آلُوز - ) می باشد که از واژه آل برگرفته شده اند که به چیم سُرخ می باشد و هر دو بُن ...

آلوچین نام یک روستا در آذربایجان است که نام پارسی پهلوی دارد و از دو بخش آلو یا آلوگ که همان آلو است و چین از بن چیدن ( چین - ) ساخته شده و به چیم چی ...

گَویستَن نمی تواند به درستی به چیم کوبیدن و زدن و خرد کردن باشد و نه کَویستَن می تواند به درستی به این چیمان ( معانی ) باشد. در زبان پارسی گَویستَن ی ...

وانگهی تنها یافتن واژگان با واگها یا شیوه گویش همانند در زبان های بیگانه نیز نمی بَسَندَد، و باید چیم آنها با واژگان هم ریشه در زبان پارسی همخوانی دا ...

آلیختن ( آلیز - ) نمی تواند یک کردبون ( مصدر فعل ) ) ) لازم مانند بازی کردن یا جفتک انداختن باشد. این دیس از کردبون برای ساخت کردبونهایی به کار برده ...

ملیکا اگر به چیم ( معنی ) شاهزاده روم باشد که نادرست است، ریشه آن با مَلِک با چیم شاه همریشه است و مَلِک واژه ای است که بر روی برخی سکه های ایران ساس ...

هم میهنان گرامی و ارجمند، یک نکته هست و این که زبان پارسی ( پهلوی ) زبان بسیار کهن از زمان پیشدادیان که جشن نوروز را می گرفتند و پنج روز دزدیده سال ر ...

در زبان آذری، به برف هم قار یا غار می گویند که دگردیسیده گار هستند چرا که برف هم چیزی نفخ کرده و باد کرده است و می تواند با فشردن، و بیرون کردن وَی ( ...

به جای نظر مثبت یا منفی، بکوشیم تا واژگان را بیابیم. برای نمونه واژع هاویند یا هاوِند به گمان با این بون هاو - همریشه است.

به گمان می رسد واژه هَمبای در زبان پارسی پهلوی دارای چیم همراه و همباش است. هَمباییدَن ( هَمبای - ) دارای چیم با هم بودن و هم همبای کردن است و هَمبای ...

گیاه اَرزَن ( . Millet, Panicun sp ) یک گیاه خوراکی از تیره گندمیان ( Poaceae یا Gramineae ) است که من به هوش پََرتی ( حواس پرتی ) آن را از تیره نخود ...

اَرزَن به گمان من ریشه یک کَرد ( فعل ) پارسی پهلوی هم باید باشد، چه ما در آذربایجان، یک جایی به نام اَرزَنَق هم داریم که نگارش نادرست واژه اَرزَنَگ م ...

با نگرش به این که چیم های گوناگونی برای واژه ارژَنگ و بر پایه بنیانهای گوناگون آن که با شیوه نگارش واژه با دبیره پهلوی یا اوستایی باید بررسی شوند و ن ...

اشترینان، بُزینان، ماهینان واژگان پارسی پهلوی هستند و نه تورکی، بی ( ولی ) نیازمند بررسی بیشتری هستند. اُشتُر و شُتُر و بُز و ماه واژه های پارسی هستن ...

شاهنجرین دگردیسیده اَرماییلیک ( عربی ) شده واژه پارسی پهلوی شاهنیگَرین ( شاه نَگَرین بخوانید ) که از دو بخش شاه و نیگَرین: نگاه کردنی، نگریستنی ساخته ...

زَرنَق یک واژه پارسی پهلوی جنگ زده پس از یورش و چیرگی بیگانگان عرب و تورک مغول چنگیزی و تیموری و از میان رفتن دَبیره ( خط ) پارسی پهلوی در این مرز و ...

ماییگ یا ماییک: قابل جفتگیری کردن؛ بسته به جفتگیری کردن

مایان نامی پارسی پهلوی است از بون: ماییتَن یا ماییدَن ( مای - ) : جفتگیری کردن مایدار: قابل جفتگیری کردن مایین: قابل جفتگیری کردن ماییدار یا ماییتار ...

هم میهن گرامی، خود واژه آی کوتاه شده واژه" آییشم" است که واژه ای پارسی پهلوی است با چیم ماه ( "نوشته مک کنزی؛ دیکشنری هوشمند پارسی پهلوی، دانشگاه گوت ...

بِن گویشی از بون و بُن است به چیم بیخ و ریشه و ته و پایه ( قاعده ) ، همچنان که بُناب، بوناب و بِناب می باشد ) جایی که آب در زیر خاک آن یافته می شود ) ...

هِریس نام شهری در آذربایجان است که به گمان می رسد نامی پهلوی اشکانی دارد. هِر در زبان پهلوی دارای چیم دارایی ( مال و ثروت ) است، و هریس می تواند به چ ...

کِلوانَق با کِلوان و کِلوین همریشه است و یک واژه پارسی پهلوی است و درستتر آن است که کِلوانَگ نوشته شود چون "ق" از زبان بیگانگان به زبان ما ایرانیان ر ...

اویزَر یک واژه پارسی پهلوی است: او ی زَر، که در آن او همان آب است که در نام های شهرهای سرو ( سر آب ) در آذربایجان غربی، خی او ( خوش آب ) در استان ارد ...

همچنین، امروزه بن ( کِلو - ) واژه کِلیو یا کِلیف را داریم که به چیم گذرگاه تگ برای جوی آب در دیوار باغ و . . . می باشد. به گمان می رسد که این دو واژه ...

کِلوان و کلوانق ( که بهتر است درستتر کِلوانَگ ) نوشته شود واژگان پارسی پهلوی هستند که در میهنمان در استان البرز، در اراک، و در آذربایجان، و شاید جاها ...

نامهایی که هم میهنان گرامی در آذربایجان و زنجان می بینند و می شنوند مانند الوانق، زرنق، شیرین دررق، کلوانق، متنق، مینق، . . . اینها همه نامهای پارسی ...

پَسسَندیدَن ( پَسسَند - ) در زبان پارسی پهلوی به چیم تایید کردن است.

اَیاخ که آیاخ، اَیاق، آیاق هم گفته می شود دگردیس شده آیاگ است، همانگونه که تراکتور ( tractor ) را تراختور می گویند، این گویش در آذربایجان هست. به هر ...

اَل میهِ ( خلاف ) آنچه بسیاری از مردم می پندارند، یک واژه تورکی نیست و یک واژه ایرانی است که در دانش زبان شناسی به نام پارسی پهلوی شناخته می شود. چرا ...

دَهَنادین که شاید درستتر آن دَهَنایین باشد، به چیم به ترتیب می باشد. دَهَن همان دهان است و آیین برَهمی ( شکلی ) از کرد ( فعل ) آمدن ( آی - ) است و به ...

کَموَند در زبان پارسی برابر با استثنا و استثنایی است. کَموَندیه که به زبان امروزی فارسی کَموَندی خوانده می شود، به چیم استثنا بودن یا استثنایی بودن ا ...

تَر در زبان پارسی دارای چیم نمناک است، و تریزَگ با برَهم ( شکل ) تَریزه در تاجیکستان با چیم پنجره به کار برده می شود که می تواند همان ابزار تر و تازه ...

واژه کیرپی دگرگون شده واژه کیرپیگ است و کیرپ یا کیرب در زبان پارسی پهلوی همان شکل است. این جانور پستاندار که بسته به یَتَگ ( حالت ) راه رفتن و ایستاد ...

به گمان کَباردَن ( کَبار - ) : حاوی چیزی بودن در زبان پارسی پهلوی می باشد، چه کَبارَگ یا کَبارَک در این زبان به چیم ( معنی ) ظرف می باشد و در گویشهای ...

پیشنهاد می کنم با نگرش به معنای واژه یون در زبان بیگانه، از واژه آیان ( به معنای آینده، آنچه می آید ) بهره گرفته شود. شاید واژه یون به راستی از زبان ...

نمی شود بی بررسی واژگان پارسی پهلوی دستکم در فرهنگنامه های پارسی پهلوی و نیبیگهای دیگر که از نیاکان و گذشتگان به جای مانده اند، واژه سازی را به جای و ...

یَتَن یا یَتیدَن ( یَت - ) یک بون پارسی پهلوی است و دارای چیم آمدن می باشد و شاید چیم های دیگری هم داشته باشد. یَتَن یا یَتیدَن یا یَتیتَن ( یَت - ) ...

ایزنیک نام جایی در تورکیه امروزی است که گویی نام یا صفت پارسی پهلوی دارد که با افزودن پسوند - یک یا - یگ به ته نام ایزن ساخته شده است. در زبان پارسی ...

تخته تاباق شیوه نگارش نادرست تخته تاباگ است و تخته همان تخته یا چوب تخت است که در ساختن چیزهای چوبی کاربری دارد و تاباگ یک نام و ویژگی کُنایی ( فاعلی ...

یَتَن به چیم آمدن است.

این واژه یک واژه پهلوی به گمان می رسد که واژه های همخانواده آن در گستره ایرانشهری و در زبان انگلیسی ( زبانی هند و اروپایی ) نیز یافته می شوند. سُکید ...

خیال شاید ریشه پارسی داشته باشد اگرچه می دانم که بسیاری از مردم با این سخن من شاید آشفته شوند که در زبان عربی واژگانی مانند تخیل، مخیلات و . . . از ه ...

آنان که نام بابک خررمدین را آتا بیگ و اتابک می دانند: ۱. خود اَتابَک یا اَتابَگ یک واژه پارسی پهلوی با چیم نسوزنده و با چیم دوم شکست ناپذیر است و از ...

در بررسی بیشتر جغرافیای قزوین و واژه غزوه در فرهنگ اسلامی دانستم که قزوین در میانه بلندی ها جای دارد و غَزویتَن ( غَزو - ) می تواند به چیم ( معنی ) ح ...

شاید قزوین همان غَزوین یا با نگارش گَزوین باشد. می دانم که بسیاری شاید بر من خرده بگیرند که کاسپی ها و یا کشوین و . . . !!! با این همه برای این که سخ ...

قیمه، و قیماق به باور من واژه های پهلوی هستند که با کنار نهادن خط پارسی پهلوی ساسانی و کاربرد خط کنونی به این گونه نوشته شده اند و چون واگ ( حرف ) "ق ...

گی در زبان پهلوی دارای چیم زندگی و جان است و می تواند دارای چیم های دویُم ( معانی ثانویه ) بون مادَگ ( ماده اصلی ) و اصل نیز باشد. مان در زبان پهلوی ...

اگر ماگ در زبان پارسی پهلوی همان شیر باشد، گِی پیش از آن در گیماگ ( تورکی شده به گونه قیماق ) همان زندگی و گییان ( جان ) می تواند باشد و دارای چیم ( ...

نوشتن نام بیت عربستان عُذرا به گونه اوزرا از آن نام تورکی نمی سازد و این که واژگانی که کرد ( فعل ) نیستند و به ماق پایان می گیرند، این واژگان همواره ...

در بررسی واژه های همخانواده گُوت به نام کوهی در ملکشاهی به نام گُوتین برخوردم که بر سر راه سد جای دارد. هستی این نام نشان می دهد که چنین کَردی ( فعلی ...

گُت یا گُوت در گویش آذری زبان پهلوی به چیم ( معنی ) تَه، و نشیمنگاه یا باسَن نیز می باشد و به گمان می رسد که این واژه پهلوی همراه با پسوند - وَند که ...

ساگ: افراشته، ایستاده؛ پایه، ساق؛ و از این رو دارای چیم تندرست، و شاداب نیز شده است، چه ما هنوز هم در گفتگو یا پرس و جوی درباره تندرستی، می پرسیم تند ...

به رای من واژه ساگ به چیم ( معنی ) ایستاده و افراشته است و از این رو به چیم دویُم تندرست و شاداب و سرپا نیز به کار رفته است چرا که آن کسی که بیمار اس ...

سُوزی نام تورکی نیست و بهتر است بدانیم که یک نام پهلوی است از بون سُوختن یا سوختن ( سُوز - یا سوز - ) . چون هنگام برداشت و یا برش خوردن چشم ها را می ...

سوغان گویشی آذری از سوگان است از بون سوگیدَن یا سوگیتَن ( سوگ - ) ، چون هنگام برش دادن چشم ها را به اشک ریختن وا می دارد برای همین سوگان نامیده شده و ...

در آذربایجان به آبگوشت شوربا نمی گویند و شوربا مواد خود را دارد و آبگوشت مواد خودش را. در آبگوشتی که مردم آذربایجان می خورند و نام پهلوی دارد نخود و ...

کوفته شُونی ( نوعی ) خوراکی گوشتی و آیینی است که نام پهلوی دارد از بون کوفتَن ( کوب - ) : زدن سخت کوبدار: کوبیدنی کوبین: کوبیدنی کوبیگ یا کوبیک: کو ...

ایرماگ واژه پهلوی است و تا آنجا که به یاد دارم به چیم دوستار و دوست دارنده است و پینار نیز واژه پهلوی است به چیم بیرون زدن آب از زمین با جوشش که همان ...

ویسی کردن در کتاب دیکشتری هوشمند زبان پارسی پهلوی نوشته مک کنزی و چاپ دانشگاه گوتینگن آلمان به چیم مخابره کردن آمده است و اگر ویسی کردن: مخابره کردن ...

در کتاب دیکشنری هوشمند زبان پارسی پهلوی ویسی کردن به چیم مخابره کردن آمده است.

شاید پینارتَن یا پیناردَن یا پیناریتَن یا پیناریدَن ( پینار - ) یک کردبون ( مصدر ) در زبان پهلوی باشد چرا که واژه های همخانواده از این کردبون در ایرا ...

چینار یا چنار واژه پهلوی است چه بر پایه سخن مرضیه دیگر واژه های هم خانواده آن در آذربایجان و قرقیزستان که هر دو بخشی از ایران هخامنشی بودند و جمهوری ...

ویسی کردن در دیکشنری پارسی پهلوی آمده است و ریشه کهن و تاریخی دارد ولی آوابان؟ من ندیده ام. بهتر است برای پاسداری از پیوستگی زبانی از واژگان کهن به ج ...

شیردَن یا شیریدَن ( شیر - ) : لذّت بردن شیردار: لذت بردنی، خوشایند شیرین: لذّت بردنی، خوشایند شیریک یا شیریگ: لذّت بردنی، خوشایند؛ بسته به لذّت بردن ...

به گمان می رسد که دامار همان دَمار است و دَم همان نفس است و آر از بن آوردن ( آر - ) . دَمار در زبان پهلوی همان رَگ ( خونی ) است که امروزه در جای جای ...

کورَک یک واژه تورکی نیست و یک واژه پهلوی است و خوانش دیگر واژه کولَک یا کولَگ و کوتاه شده آن کول است. البته هم میهنانی که این واژه را تورکی می خوانند ...

در زبان پهلوی یک واگ ( حرف ) با نشانه ای مانند د یا یک دندانه ساده نماینده واگهای کنونی ی، ج، گ، و نیز د می تواند باشد. از این روی، تو"ی" و تو"گ" می ...

در زبان پهلوی یک واگ ( حرف ) با نشانه ای مانند د یا یک دندانه ساده نماینده واگهای کنونی ی، ج، گ، و نیز د می تواند باشد. از این روی، تو"ی" و تو"گ" می ...

به باور من قارین دگردیس شده واژه پهلوی گارین می باشد از بون گاردَن یا گاریدَن یا گارتَن یا گاریتَن ( گار - ) : باد کردن، نفخ کردن گاردار: باد کننده، ...

قیقاناخ یا قیقاناق یک واژه تورکی نیست و با خایَگینه یا خاگینه دیگر بخش های ایران نیز یکسان نیست و خایَگینه به هر گونه خوراک پخته شده با تخم مرغ به هم ...

گانیدَن ( گان - ) و یا گاندَن ( گان - ) به زبان پهلوی باید به چیم افزودن و افزاییدن باشد. این واژه اکنون شاید دیده یا شنیده نمی شود، ولی از واژگان بر ...

بیلدَن یا بیلتَن یا بیلدیدَن یا بیلدیتَن ( بیل - ) : روی زمین پهن کردن، روی زمین گسترش دادن، خواباندن؛ روی زمین گسترش یافتن، روی زمین پهن شدن، خوابید ...

بیردَن یا بیرتَن یا بیریتَن یا بیریدَن ( بیر - ) : روی زمین گسترش یافتن، روی زمین پهن شدن، خوابیدن بیردار: خوابنده، روی زمین گسترش یابنده؛ خوابیدنی، ...

نام پهلوی با گویش آذری همان بلدرچین است که از دید شیوه نگارش واژه نیز درستتر به گمان می رسد. بیلدیرچین نام پهلوی پرنده ای است که چیزهای خوابنده یا گس ...

بیلدیرچین با این شیوه خوانش در آذربایجان ایران گفته می شود، و در جمهوری آذربایجان و تورکیه نوشته و خوانده می شود. در ایران بلدرچین هم بسیار به کار بر ...

لاچین یا معرب آن لاجین یک واژه پهلوی است از دو بخش لا در اینجا به چیم ( معنی ) میانه دو چیز و چین از بن چیدن ( چین - ) به چیم گرفتن و ( بیرون ) کشیدن ...

بالیقچین نام یک پرنده شکاری ماهیگیر است. این نام که برخی آن را تورکی می پندارند یک نام پهلوی است، چگونه؟ بال یک نام پهلوی است برای اندام جنبندگی جانو ...

گووَرچین شاید یک نام پهلوی با گویش آذری باشد که از دو بخش گو و وَرچین از بون وَرچیدَن ( وَرچین - ) ساخته شده است. نامی که با آن در آذربایجان، کبوتر ر ...

کَنال واژه پهلوی است که به زبان هند و اروپایی انگلیسی راه یافته است و از بن کَن - و کَندَن یا کَنتَن و پسوند - ال ساخته شده و به چیم ( معنی ) مجرا اس ...

به گمان می رسد قوجا تورکی شده گوجاک یا گوجاگ است و گوجاگ به چیم ( معنی ) تحلیل رونده است که شاید این تحلیل رفتن کمی باشد و شاید کیفی باشد و شاید به ه ...

به باور من هوگیدن یا هوگیتَن ( هوگ - ) یک فعل پهلوی بوده است و مشتقات آن به صورت خوجا ( معرب هوگاگ یا هوگاک ) ، خوجین ( معرب هوگین ) ، خوجان ( معرب ه ...

بهتر نیست بکوشیم تا در نگارش نمونه های کاربری واژگان از دشنام و بدگویی درباره دیگران بپرهیزیم؟ که ایرانی پندار و گفتار و کردارش باید نیک باشد. مردم آ ...

گورچین با همین شیوه خوانش آن یک واژه پهلوی است از بن گورچیدَن و گورچیتَن ( گورچ - ) که من معنای آن را نمی دانم ولی یافته هایی از نام های مناطق جغرافی ...

به گمان می رسد که واژه گورچَک یا گوچَگ یک واژه پهلوی است از بن پهلوی گورچیدَن یا گورچیتَن ( گورچ - ) ، چه دیگر واژه های همبون و همخانواده این واژه در ...

خوجاوَند معرّب یک واژه پهلوی است که از دو بخش خوج: معرّب هوگ با چیم ( معنی ) خوک ( چارپایی که پیش از اسلام نماد زایندگی و برکت بوده است ) و آوَند یا ...

خوجادوی به گمان می رسد که یک واژه پهلوی است و از دو بخش خو و جادوی ساخته شده است. هو و خو و خ و خی در زبان پهلوی دارای چیم ( معنی ) خوب و خوش می باشن ...

خوجه شاید خواجه نباشد و معرّب هوگَگ باشد، یک واژه پهلوی از بن هوگیدَن ( هوگ - ) با چیم ( معنی ) مبارک کردن، برکت بخشیدن. هوگَک یا هوگَگ یک واژه پهلوی ...

خوجین معرّب واژه پهلوی هوگین است و به چیم ( معنی ) برکت بخشیدنی و مبارک کردنی است و از بن هوگیدَن یا هوگیتَن ( هوگ - ) ریشه گرفته است.

خوجا در نزدیکی تبریز نام یک بخش است که مرکز آن هریس است و در نامگذاری رسمی و اداری خواجه نامیده می شود. من به طور شخصی اطلاعی درباره این که نام تاریخ ...

خوجان معرَّب هوگان با چیم ( معنی ) برکت بخشنده، مبارک کننده، و متبرّک است از بون هوگیدَن ( هوگ - ) با چیم برکت بخشیدن و مبارک کردن. برای آگاهی بیشتر ...

در زبان پهلوی هوگَستَن یا هوگیهَستَن ( هوگیه - ) به چیم ( معنی ) مبارک و خُجسته بودن است که از بُن هوگ یا همان خوگ یا خوک ساخته شده است که نماد زایند ...

خَلیدَن ( خَل - ) : فرو رفتن، رخنه کردن خَلدار: فرو رفتنی، رخنه کردنی خَلین: خَلدار خَلیگ: خَلدار، به خلیج معرّب شده است خَلیدار: فرو رونده، رخنه کنن ...

پاکیختَن ( پاکیز - ) : پاک کردن پاکیزدار: پاک کردنی پاکیزین: پاک کردنی پاکیزیگ: پاک کردنی پاکیختار: پاک کننده پاکیزیدار: پاک کننده پاکیزاک یا پاکیزاگ ...

تَریختَن ( تَریز - ) : تَر کردن تَریزیدَن ( تَریز - ) : تَر کردن تَریزدار: تَر کردنی تَریزین: تَر کردنی تَریزیگ: تَر کردنی تَریختار: تَر کننده تَریزی ...

تَر: نمناک تَر: پسوند زاب ( صفت ) برتر، مانند تَرتَر: نمناک تر و نام شهری در جمهوری آذربایجان تَر: از یک سوی چیزی به سوی دیگر همان چیز، تَرا در فارسی ...

سودافتَن ( سوداپ - یا سوداب - یا سوداو - ) : سود به دست آوردن، به سود رسیدن، سود کردن سودابدار یا سوداپدار یا سوداودار: سود کردنی، سود به دست آوردنی، ...

داغ در زبان پهلوی به معنی سوزان و بسیار گرم است و آنچه در زبان تورکمن ها و زبان آذربایجان و تورکیه امروزی به کوه گفته می شود، به گمان واژه تاگ پهلوی ...

آستانه و آستانا واژگان پهلوی هستند و آستانه همان آستانانَگ است. آ به چیم ( معنی ) خوب و پُر است و ستاندن ( ستان - ) به چیم گرفتن، خواستنِ گرفتن چیزی. ...

به گمان می رسد واژه مِرسا یک واژه ایرانی از بن مِرسیدَن یا مِرسیتَن ( مِرس - ) باشد، چرا که واژه های یافته شده هم در چارچوب دستگاه واژه سازی زبان پهل ...

شاید آرال واژه و بن فعل پهلوی باشد و آرارات دگرگون شده آرالات یا آرالاد: جدا کرده شده، و یا جدا بکند: آرالادَن یا آرالاتَن ( آرال - ) : جدا کردن آرال ...

از پژوهندگان و دانشجویان زبان پهلوی خواهشمند است درباره این فرضیه و واژگان نوشته شده در زیر پژوهش نمایند و چنان که آگاهی یافتند با بونخانها و منابع ی ...

به گمان می رسد که نام کوهستان آرارات یک نام پهلوی است از بن آرارتن یا آراردَن ( آرار - ) که هنوز چیم یا معنی آن را من نمی دانم و باید دانست که در زبا ...

کومیجان یا کُمیجان با شیوه نگارش کنونی معرب کُمیگان یا کومیگان است که یک واژه پهلوی است از بون : کومیتَن یا کومیدَن ( کوم - ) : یاری دادن، کمک کردن، ...

در جایی خواندم که نام دیگر نمین ( به معنی رطوبی، و یا نم کردنی ) ، نَمیر می باشد کهوهر دو نام پهلوی هستند و نام نَمیر در زبان پهلوی ( پارسی میانه ) ب ...

سِپ ی نود: جنبشِ نود: جنبش روحیّه، دگرگونی مثبت روحیه

شاید نود همان Mood در زبان انگلیسی و دارای چیم روحیّه باشد: خوشنود یا خشنود: خوش روحیّه و خرسند؛ بهنود دارای روحیه بهتر و خوب؛ سپینود: جنبش روحیه، دگ ...

اقیانوس دگرگون شده واژه پهلوی اوکیان است و او همان آب و کیان همان سرزمین و پهنه است. از این رو بهتر است این واژه به جای اقیانوس به کار گرفته شود.

فرَنودَن ( فرَنای - ) : دلیل آوردن فرَناییدَن ( فرَنای - ) : دلیل آوردن فرَنایدار: دلیل آوردنی فرَنایین: دلیل آوردنی فرَنودار: دلیل آورنده فرَنایاک ی ...

سَروادَن ( سَروای - ) : سَروایدار: سَروایین: سَرواییگ: سَروادار: سَروایاک یا سَروایاگ: سَروایان: سَرواییندَگ یا سَرواییندَک: سَرواییشن: سَرواییشنیک ی ...

به گمان می رسد که سَروان، سَرو، سَروَگ، سَروینَگ ( سروینه ) همه واژگان پهلوی همریشه هستند و بر پایه دستگاه واژه سازی پهلوی می توان واژگان زیر را پیشب ...

اگر بپذیریم که باسلان با چیم رزمنده یک واژه پهلوی است که به زبان اَرماییلیک ( عربی ) نیز راه یافته است، باید واژگان زیر را در پیوند با باسلان در زبان ...

به گمان می رسد که یک واژه پهلوی با چیم جنگنده، رزمندهمی باشد از بن: باسلیتَن یا باسلیدَن ( باسل - ) : جنگیدن، رزمیدن باسلدار: جنگیدنی، رزمیدنی باسلین ...

کَسیگ یا کَسیک در زبان پهلوی دارای چیم ( معنی ) مازاد و اضافه می باشد و اَکسیک یا اَکسیگ به معنی مقدار کمتر از اندازه مورد نظر یا مقدار کمتر از انداز ...

آنچه ارزش پژوهش دارد این است که واژه بونسای از دو بخش بون به چیم بیخ و ریشه و سای از بون و ریشه ساییدن ( سای - ) با چیم کاستن و کم کردن آهسته آهسته س ...

به گمان می رسد پارچه واژه ای پهلوی است چرا که واژگان همبون آن در دستگاه واژه سازی پهلوی یافته می شوند: پارچیدَن یا پارچیتَن ( پارچ - ) : بخش کردن، تق ...

سوف یا سُوف در زبان پارسی به چیم و معنی میان تُهی و مجوَّف است و سوفال یا سُفال در نگارش رایج همان ظرف است که البته از گِل ساخته و در کوره پخته می شو ...

این واژه عربی است و برابر پارسی آن سوف یا سُوف و میان تُهی است.

کولالان یا کُلالان می تواند نامی مفرد به چیم سُفالساز باشد و هم نامی بیشال ساخته شده از کولال یا کُلال است و کولال و کُلال دارای چیم ( معنی ) سُفالگر ...

کلاغ یک واژه پهلوی است و پرنده ای است که همه کمابش می شناسیم. درباره ریشه این واژه به گمان می رسد که کلاغ ( غ در زبان پهلوی هم هست ) با واژه های کلان ...

با نگرش به چندین واژه موجود که دارای معانی مرتبط می باشند و با دستگاه واژه سازی زبان پهلوی همخوانی دارند، واژگان زیر پیشنهاد می شوند: گالیدن یا گالیت ...

آل در زبان عربی به معنی خاندان است و از این رو نه آلین، که اِلین در زبان تورکی به معنی تبار و طایفه و ایل تو می باشد. در زبان پهلوی آلین یک زاب ( صفت ...

آلَگ در زبان پهلوی دارای چیم سمت و سوی و جهت می باشد. این واژه به گمان می رسد که از بن آلیتَن ( آل - ) باشد با چیم نشان دادن و شاید نشان دادن جای چیز ...

مار در زبان پهلوی به چیم ( معنی ) عزیز نیز می باشد.

پَتلَقان دگرگون شده پَتلَگان است یک واژه پهلوی به معنای پرت کنندگان از ریشه: پَتلیتَن ( پَتل - ) : پرت کردن پَتلدار: پرت کردنی پَتلیگ: پرت کردنی پَتل ...

در جستجوی معنی واژه گرمی دریافتم که برخی نام این شهر را گیرمی نوشته و آن را ساخته شده از دو واژه سومری معنی می کنند. به هم میهنان خود یادآوری می نمای ...

به گمان نمی رسد که گرمی یک شهر با این نام و پیشینه کهن باشد چرا که با استیلای عرب باید انتظار بر این است که حرف گ به ج دگرگون می شد که نشده است. از ا ...

ساو در زبان پهلوی و در شاهنامه به معنی نه باج و خراج است و ساوال به معنی پشته ( مانند پشته بزرگ باج و خراج در ایران بزرگ پیش از اسلام ) و ان نشانه جم ...

اَور در زبان پهلوی همان اَبر یا توده انبوه بخار آب در هوا است و اَورین به معنی ابری است. با نگرش به نام پهلوی آدورپایگان ( معرّب شده به آذربایجان پس ...

آذری معرب آدوریک یا آدَریک است که نام یا صفتی است برای نامیدن و شناسانیدن مردم آدورپایگان یا آدَرپایگان ( که پس از تخن و تاز اعراب به آذربایجان معرب ...

به گمان می رسد که چیم ( معنی ) رامتین یک نام یا زاب ( صفت ) کُنایی ( فاعلی ) مانند نوازنده یا سازنده و یا آرامش دهنده نیست چه در زبان پهلوی واژگانی م ...

سعید پهلوان١٣:٢١ - ١٤٠٠/٠٦/٠٢ظرف بزرگی که دران خمیر درست میکنند . . گزارش2 | 0 علی باقری١١:٥٨ - ١٣٩٩/٠٤/٣١لاوک lavak: [اصطلاح صنایع دستی] طبق چوبی ب ...

اووُند همان آوَند است که دارای چیم ( معنی ) ظرف آب می باشد و از دو بخش او با چیم آب و وَند با چیم ظرف ساخته شده است. اووَند یک نام پهلوی مادی می باشد ...

لافتَن ( لاب - ) : التماس کردن، لابه کردن لابدار: لابه کردنی، قابل التماس لابین: لابدار لابیک: لابدار لابیگ: لابدار لافتار: ملتمس، لابه کننده، التماس ...

تِه به چیم ( گرمی ) و رُون در زبان پهلوی دارای چیم سوی می باشد و تهرُون به چیم سوی گرمی می باشد و در بالادست آن شمی به چیم سردی و شمیرُون به چیم سوی ...

زافتَن ( زاب - ) : زابی ( صفت یا خاصیتی ) را به کسی یا چیزی نسبت دادن زافتار: زابنده، نسبت دهنده زابی به کسی یا چیزی زافت: زابی را به کسی یا چیزی نسب ...

زابیدَن ( زاب - ) : زابی ( صفتی یا خاصیتی ) را به کسی یا چیزی نسبت دادن زابدار: قابل نسبت دادن صفت یا خاصیتی، زابیدنی زابین: زابیدنی زابیک: زابیدنی ز ...

کاواک یا کاواگ یک واژه پهلوی است و همان کاوَنده است و از بن کافتَن ( کاو - ) به دست آمده است: کافتَن ( کاو - ) : کاویدن، کندن و جُستن کاودار: کاویدنی ...

به گمان می رسد واژه کانال که در انگلیسی به شیوه ای نزدیک به کنال خوانده می شود، یک واژه پهلوی است که از بُن کَن - و کَندَن و پسوند - ال ساخته شده است ...

وابیدن ( واب - ) : شدن؛ اُفتادن؛ وابسته بودن، فرمانبر و پیرو بودن، تابع بودن وابدار: شدنی؛ اُفتادنی؛ وابسته بودنی، فرمانبر و پیرو بودنی، تابع بودنی و ...

اَتابَک واژه تورکی نیست. در زبان پهلوی اَ و اَن پیشوندهایی با چیم ( معنی ) نا هستند که چیمی اَنَستیگ ( منفی ) به واژه می بخشند. از این رو، واژه مادَی ...

تاوشیتَن یا تاوشیدَن ( تاوش - ) : عجله کردن، با عجله انجام دادن تاوشدار: عجله کردنی، قابل عجله کردن، قابل با عجله انجام دادن تاوشیک: تاوشدار تاوشیگ: ...

تاوشیدن یا تاوشیتَن ( تاوش - ) : عجله کردن، با عجله انجام دادن تاوشدار: قابل عجله کردن، قابل با عجله انجام دادن تاوشین: تاوشدار تاوشیگ: تاوشدار تاوشی ...

برابر پهلوی مخابره کردن، ویسی کردن است.

به گمان می رسد که واژه گوره واژه ای از ریشه پهلوی گوروتَن ( گورای - ) با چیم ( معنی ) خشک کردن است و غوره دگردیسیده گوره است. گُوروتَن ( گُورای - ) ...

کشیر یک واژه پهلوی است ساخته شده از کش از بن کشیدن و پسوند کُنایی - یر" و روی هم رفته دارای چیم کشنده است که در آذربایجان به هویج گفته می شود که ریشه ...

بارساخ یا بارساغ دگردیسیده واژه پارساگ یا همان پارسا است و پارسا نگهدارنده از بدی است که مردمی پارسا پندار و گفتار و کردار خود از بدی نگه می دارند و ...

النگو. به گمان می رسد که خود واژه بلرزیک هم که برای النگو بسان یک واره تورکی شناسانیده شده است، یک واژه پهلوی است. بلرزیدن یا لرزیدن و شاید درستتر ...

اورهان گرامی، به گمان می رسد که خود واژه بلرزیک هم که برای النگو بسان یک واره تورکی شناسانیده شده است، یک واژه پهلوی است. بلرزیدن یا لرزیدن و شاید در ...

اَل واژه تورکی نیست و یک واژه پهلوی است. اَل یا همان دست همانند بسیاری از اندام های بدن که مردم آذربایجان بدنشان را با آن نامها می شناسند، واژه ای په ...

بله چاتور وان از واژگان پهلوی است و در زبان پهلوی به خیمه، خَیاو هم گفته می شود که نباید با نام پیشین مشکین شهر در آذربایجان که آن هم نامی کهن و پهلو ...

خیابان یک واژه پهلوی است. خی دارای چیم ( معنی ) خوش و خوب است و آبان نام بیشال ( جمع ) با چیم آبها می باشد و خیابان گذرگاهی است که در آن آب برای راهی ...

کوچک واژه پهلوی است و یافتن واژه کوچیر که یک هم میهن بختیاری در این جا نام برده اند، به خوبی نشانگر کهن بودن این واژه پهلوی است. ایشان این واژه را با ...

برخی واژه کوچیدن را از بن کوچ - یک واژه تورکی می شناسانند. شاید به گمان برسد که بن این کرد ( فعل ) یک واژه تورکی است که به دستگاه واژه سازی زبان پهلو ...

در زبان پهلوی خان و هم مان به چیم خانه هستند و خانوم نه یک واژه تورکی، که یک واژه پهلوی است سازمان یافته از خان و وم که برای گرامی داشتن باتو یا کدبا ...

واژه اُتاق در کتاب فارسی به نادرستی یک واژه مغولی شناسانیده شده است. زمانی که ایرانیان در شهر تیسپون ساختمان و تاق کسری را با آجر در بیش از یک طبقه ت ...

نا کوچکتر، برادر بزرگتر این واژه که برخی آن را یک واژه تورکی شناسایی می کنند یک واژه پهلوی است که از دو بخش اَ و کِه ساخته شده است. در زبان پهلوی اَ ...

برادر کوچکتر، او که کوچکتر است اوکِه از دو بخش او و کِه سازمان یافته است و روی هم به چیم ( معنی ) " او که کوچکتر است" می باشد و به گمان می رسد که یک ...

تاباگ از بن پهلوی تافتن ( تاب - ) و تابیدن ( تاب - ) است که پس از یورش بیگانگان و دسیسه های شوروی پیشین برای جداسازی آذربایجان به برَهم ( شکل ) نادرس ...

برگاشتن ( بَرگاچ - ) : گریز دادن به بالا؛ در شاهنامه"برگاشت روی" برگاشت با برگشت پیوندی ندارد و با برگاشتن پیوند دارد که به جیم ( معنی ) "زود روی را ...

گاشتن در واژه پهلوی برگاشتن هم دیده می شود.

به گمان می رسد که قاچاق دگردیسیده گاچاگ می باشد و با قاچان دگردیسیده گاچان همبون و همریشه است و به سخنی دیگر ریشه پهلوی دارد و نه ریشه تورکی دارد: گا ...

به گفته هم میهنمان آقای مجید: "مجید٠٢:٣٩ - ١٤٠٢/٠٣/٢٩ گاپله یکی از قدیمی ترین مناطق ایران باستان است که بیش از دوهزار و هشتصد سال قدمت دارد و سنگ نوش ...

آمیختگی واژگان زبانهای گوناگون در زبان مردم آذربایجان چنانبسیار است که تورکی یا پارسی یا عربی دانستن واژگان چندان آسان نیست، بویژه این که واژگان در ز ...

با درود. قوناق قیران همان روستایی که هم میهن گرامیم آقای علی باقری از آن نوشته اند، برَهم ( شکل ) تورکی شده گوناگ گیران است و گیر و گیران از واژه گرف ...