وفا چو دید که انصاف از جهان کوچید
فغان ز سینه برآورد و گفت کو پدرم.
فوقی یزدی ( از آنندراج ).
و رجوع به کوچ و کوچ کردن شود.لغت نامه دهخدا
وفا چو دید که انصاف از جهان کوچید
فغان ز سینه برآورد و گفت کو پدرم.
فرهنگ فارسی
( مصدر ) کوچ کردن رحلت کردن : وفا چو دید که انصاف از جهان کوچید فغان ز سینه بر آرد و گفت کو پدرم ? ( فوقی یزدی )
فرهنگ معین
فرهنگ عمید
مترادف ها
کوچ کردن، کوچیدن
فارسی به عربی
پیشنهاد کاربران
منبع. عکس فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی دکتر محمد حسن دوست
واژه �کوچ� به معنای �کوچیدن� و �کوچ� به معنای �خانواده/همسر�، دو ریشهٔ کاملاً جدا از هم هستند و کوچ امروزی ریشه در فارسی میانه دارد، نه ترکی.
... [مشاهده متن کامل]
در اینجا دو روایت اصلی وجود دارد:
� ( ریشه ایرانی ) : �کوچ� امروزی ریشه در فارسی کهن دارد. واژه �قاچاق� از همین ریشه است و ریشه آن به اوستایی ( kuča - ) ، پهلوی ( kuč ) و سانسکریت ( kuc ) می رسد.
به نظر می رسد با استناد به شواهد ریشه شناختی در زبان های ایرانی باستان، استوارتر باشد.
اما در مورد �کوچ� به معنای خانواده/همسر، این واژه کاملاً متفاوت است. در فارسی میانه، �kōč� به معنای �یار، یاور� بوده که با معنای �خانواده/همسر� در فارسی نو ارتباط دارد. این دو معنا ریشه ای جدا از �کوچیدن� دارند و نباید با هم اشتباه گرفته شوند.
پس �کوچیدن� امروزی، بر اساس شواهد، ریشه در فارسی میانه دارد و �کوچ� به معنای خانواده/همسر نیز ریشه ای مستقل اما کهن در همین زبان دارد.
لینک کتاب فرهنگ واژه های اوستا
قرار می می دهم چون واژه درش دوستان می تواند بررسی کنید و ببینید
زبان های ترکی�در چند مرحله بر�زبان فارسی�تأثیر گذاشته است. نخستین تأثیر زبان ترکی بر پارسی، در زمان حضور سربازان تُرک در ارتش�سامانیان�روی داد. پس از آن، در زمان فرمان روایی�غزنویان، �سلجوقیان�و پس از�حملهٔ مغول، تعداد بیشتری�وام واژهٔ�ترکی به زبان فارسی راه یافت؛ اما بیشترین راه یابی واژه های ترکی به زبان فارسی در زمان فرمانروایی�صفویان، که ترکمانان�قزلباش�در تأسیس آن نقش اساسی داشتند، و�قاجاریان�بر ایران بود.
• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹
واژه �کوچ� به معنای �کوچیدن� و �کوچ� به معنای �خانواده/همسر�، دو ریشهٔ کاملاً جدا از هم هستند و کوچ امروزی ریشه در فارسی میانه دارد، نه ترکی.
... [مشاهده متن کامل]
در اینجا دو روایت اصلی وجود دارد:
� ( ریشه ایرانی ) : �کوچ� امروزی ریشه در فارسی کهن دارد. واژه �قاچاق� از همین ریشه است و ریشه آن به اوستایی ( kuča - ) ، پهلوی ( kuč ) و سانسکریت ( kuc ) می رسد.
به نظر می رسد با استناد به شواهد ریشه شناختی در زبان های ایرانی باستان، استوارتر باشد.
اما در مورد �کوچ� به معنای خانواده/همسر، این واژه کاملاً متفاوت است. در فارسی میانه، �kōč� به معنای �یار، یاور� بوده که با معنای �خانواده/همسر� در فارسی نو ارتباط دارد. این دو معنا ریشه ای جدا از �کوچیدن� دارند و نباید با هم اشتباه گرفته شوند.
پس �کوچیدن� امروزی، بر اساس شواهد، ریشه در فارسی میانه دارد و �کوچ� به معنای خانواده/همسر نیز ریشه ای مستقل اما کهن در همین زبان دارد.
لینک کتاب فرهنگ واژه های اوستا
قرار می می دهم چون واژه درش دوستان می تواند بررسی کنید و ببینید
زبان های ترکی�در چند مرحله بر�زبان فارسی�تأثیر گذاشته است. نخستین تأثیر زبان ترکی بر پارسی، در زمان حضور سربازان تُرک در ارتش�سامانیان�روی داد. پس از آن، در زمان فرمان روایی�غزنویان، �سلجوقیان�و پس از�حملهٔ مغول، تعداد بیشتری�وام واژهٔ�ترکی به زبان فارسی راه یافت؛ اما بیشترین راه یابی واژه های ترکی به زبان فارسی در زمان فرمانروایی�صفویان، که ترکمانان�قزلباش�در تأسیس آن نقش اساسی داشتند، و�قاجاریان�بر ایران بود.
• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹
برخی واژه کوچیدن را از بن کوچ - یک واژه تورکی می شناسانند. شاید به گمان برسد که بن این کرد ( فعل ) یک واژه تورکی است که به دستگاه واژه سازی زبان پهلوی و فارسی راه یافته است. با این همه، باید به یاد داشت که پاره ای از ایرانیان آریایی تبار مانند بختیاری های ارجمند و دلاور ایران هنوز هم به جاهای گرمسیر و سردسیر می کوچند و برخی نیز مانند زنبورداران ناگزیر از کوچ برای گریز از سرما و گرما هستند و همچنین کوچ پرندگان در بهار و پاییز که برای هر بیننده ای زیبایی و کشش دلربایی دارد و در گذشته نیز پایه پیشگویی برخی بوده است. پس، کوچ می تواند یک واژه پهلوی نیز باشد:
... [مشاهده متن کامل]
کوچیدن ( کوچ - ) : جابجا شدن برای زندگی در جایی برای زمانی و شاید برگشت پس از آن زمان به جای نخست
کوچدار: کوچیدنی
کوچین: کوچیدنی
کوچیک: کوچیدنی
کوچاک: کوچنده
کوچاگ: کوچنده
کوچان: کوچنده
کوچیشن: کوچش، کوچیدن
کوچیشنیگ: بسته به کوچیدن؛ کوچنده؛ کوچیدنی
کوچیشنیه: کوچیدن
کوچیشنیها: با کوچ کردن
کوچَک: ابزاری برای کوچ کردن. همین واژه پهلوی با چیم کوچک ( آن چه بزرگ نیست ) به کار برده می شود چه چیزهای کوچک به آسانی جابجا می شوند و برای کوچیدن کاربری بهتری دارند. پس کوچک واژه پهلوی است و نه تورکی!
کوچَگ: ابزاری برای کوچ کردن
کوچینَک: ابزاری برای کوچ کردن
کوچینَگ: ابزاری برای کوچ کردن
پَدیشکوچ: ابزاری برای کوچیدن
کوچیدَگ: کوچیده
... [مشاهده متن کامل]
کوچیدن ( کوچ - ) : جابجا شدن برای زندگی در جایی برای زمانی و شاید برگشت پس از آن زمان به جای نخست
کوچدار: کوچیدنی
کوچین: کوچیدنی
کوچیک: کوچیدنی
کوچاک: کوچنده
کوچاگ: کوچنده
کوچان: کوچنده
کوچیشن: کوچش، کوچیدن
کوچیشنیگ: بسته به کوچیدن؛ کوچنده؛ کوچیدنی
کوچیشنیه: کوچیدن
کوچیشنیها: با کوچ کردن
کوچَک: ابزاری برای کوچ کردن. همین واژه پهلوی با چیم کوچک ( آن چه بزرگ نیست ) به کار برده می شود چه چیزهای کوچک به آسانی جابجا می شوند و برای کوچیدن کاربری بهتری دارند. پس کوچک واژه پهلوی است و نه تورکی!
کوچَگ: ابزاری برای کوچ کردن
کوچینَک: ابزاری برای کوچ کردن
کوچینَگ: ابزاری برای کوچ کردن
پَدیشکوچ: ابزاری برای کوچیدن
کوچیدَگ: کوچیده
عزیمت
رحلت