پیشنهاد‌های علی باقری (٣٩,٧٥٠)

مندفع شدن ؛ دفع شدن. دور شدن. رد شدن. زایل شدن : هجو او راست گویم و نشود سخن راست مندفع به جواب. سوزنی. حکمت در وجود نفس غضبی کسر و قهر نفس بهیمی ا ...

مندرس شدن ؛ از میان رفتن. محو شدن : ز انعام تو منبسط شد زمین در ایام تو مندرس شد فنا. امیر معزی ( دیوان چ اقبال ص 32 ) . بیشتر از رسوم پادشاهی به ر ...

مندرج گردیدن ؛ درج شدن. جای گرفتن. گنجیدن. داخل شدن : نور علم توحید در نور حال او مستتر و مندرج گردد. ( مصباح الهدایه چ همایی ص 21 ) .

ایام منحوسة ؛ قدما بعضی از روزهای ماه قمری رانحس می شمردند و ابونصر فراهی آنها را در قطعه زیر جمع کرده است : هفت روزی نحس باشد در مهی زآن حذر کن تا ن ...

منحوس شدن ؛ نحس شدن. نامبارک شدن. بدیمن شدن. شوم شدن : مدت عالم به آخر می رسدبی هیچ شک طالع عالم نمی بینی که چون منحوس شد. انوری ( دیوان چ مدرس رضوی ...

منحوس طالع ؛ نگون بخت. بدطالع : منکوب طبعم آوخ منحوس طالعم بر عالم سبکسر از آن من گران بوم. خاقانی.

نحر منحور ؛ سینه شکافته. گلوی بریده : و النحرالمنحور. . . ، قسم به گلوی بریده. ( یادداشت مرحوم دهخدا ) .

فعل منحوت ( در اصطلاح این کتاب ) ؛ چون �فهمیدن � از �فهم � و �غارتیدن � از �غارت � و �طلبیدن � از �طلب � و �رقصیدن � از �رقص �. ( یادداشت مرحوم دهخدا ...

خط منحنی ؛ ( اصطلاح هندسه ) خطی است که نه مستقیم باشد و نه منکسر و نه شامل قطعات مستقیم. و ممکن است باز باشد چون قوسی از دایره و بیضی و جزآنها و یا ب ...

منحصر شدن ؛ مقصور شدن. مختص شدن. اختصاص داشتن : منحصر شد رهبری بر ذات او هست منشور جهان آیات او. اسیری لاهیجی ( از آنندراج ) .

منحرف گردیدن ( گشتن ) ؛ منحرف شدن : به اندک زیادتی که به کار برد زود از سمت اعتدال منحرف گردد. ( مرزبان نامه چ قزوینی ص 110 ) . پس بر او واجب بود که ...

منحرف شدن ؛ از طریق عفت و تقوی یک سو شدن.

منحرف شدن ؛ برگشتن و خمیده شدن. ( ناظم الاطباء ) . پیچیدن. کج شدن. میل کردن از. بیرون شدن از استقامت. ( یادداشت مرحوم دهخدا ) : بینا و نابینا که از ج ...

منحرف کردن ؛کج کردن. کیبیدن. ( یادداشت مرحوم دهخدا ) .

منحرف افتادن ؛ منحرف شدن : بدین سبب صداقت ایشان تام نبود و از عدالت منحرف افتد. ( اخلاق ناصری ) .

مزاج منحرف ؛ بیمارشده. مریض گشته. ( یادداشت مرحوم دهخدا ) .

منحرف ارکان ؛ چیزی که ارکان آن از استقامت خارج گردیده باشد. آنچه که پایه هایش خمیده و کج شده باشد : ز شرم بیت معمورت طبایع منحرف ارکان ز رشک سقف مرفو ...

منحدر شدن ؛ سرازیر شدن و از بالا به زیر افتادن. ( ناظم الاطباء ) .

منحدر کردن ؛ سرازیر کردن و از بالا به نشیب انداختن. ( ناظم الاطباء ) .

منجم حشوی ؛ آنکه از روی محاسبات نجومی به استخراج احکام بپردازد و وقایع عالم را پیشگویی کند. ( مقدمه التفهیم ص یدویه ) : فاما منجمان حشوی این هرسه ستا ...

منجم احکامی ؛اخترگوی. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . منجم حشوی. رجوع به ترکیب بعد شود.

منجر شدن به. . . ؛ کشیدن به. . . کشیده شدن به. . . انجامیدن به. . . ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) .

منج انگبین ؛ نحل. نحله. ثواب. زنبورعسل. مگس عسل. کبت انگبین. عساله : در فریومد. . . منج انگبین باشد و عسلی بغایت کمال ، چنانکه در دیگر نواحی نیشابور ...

منج صفت ؛ مانند زنبورعسل : شیرین نکرده از عسل روزگار کام تا کی زمانه منج صفت خواهدش گزید. ابن یمین ( از جهانگیری ) .

مثل منج آشیان ؛ سوراخ سوراخ. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . رجوع به ترکیب منج آشیان شود.

منج آشیان ؛ لانه زنبور. کندو. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) : قهرت اندر دوده غوغائیان همچنان دودی است در منج آشیان. شرف شفروه ( از یادداشت ایضاً ) . ...

خشخاش منثور ؛ خشخاش بری مصری. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) .

- امیر منج ؛ شاه زنبوران. یعسوب. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا )

منثور بری ؛ شب بوی سلطانی.

منثور لیلی ؛ یکی از اقسام شب بوست. ( فرهنگ فارسی معین ) .

- منثور اصفر ؛ شب بوی زرد.

منثور گردیدن ؛ پراکنده شدن. متفرق گشتن : گر دهد بدخواه او را روشنایی آفتاب در هوا اجزای او منثور گردد چون هبا. عبدالواسع جبلی ( دیوان چ ذبیح اﷲ صفا ...

شازده : مخفف شاهزاده و به کنایه و در زبان عامیانه آدم تنبل و بیعار . �فرزندان و نوادگان فتحعلی شاه و اولاد آنها از جمله نخستین گروه های ایرانی بوده ...

ملول گشتن ( گردیدن ) ؛ ملول شدن : تو مردم کریمی ، من کنگری گدایم ترسم ملول گردی با این کرم ز کنگر. فرخی ( دیوان چ عبدالرسولی ص 189 ) . چون که ملالت ...

- ملول شدن ؛ مغموم شدن و دلتنگ گشتن. ( ناظم الاطباء ) . به ستوه آمدن. سیر آمدن. آزرده شدن. تبرم. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) : چنانکه کسی. . . اگر ...

ملوک طوایفی ؛ ملوک الطوایفی ؛ منسوب به ملوک طوایف ، حکومت خان خانی . حکومت فرمانروایان و امیران مختلف در هر ناحیه از مملکتی با استقلال نسبی. رجوع به ...

ملوک نواحی ؛ ملوک اطراف. پادشاهانی که در همسایگی کشور حکومت دارند. پادشاهان کشورهای مجاور : یکی از متعلقان واقف بود و ملک را اعلام کرد که فلان را حبس ...

ملوک اطراف ؛ ملوک نواحی. پادشاهان همسایه. سلاطین همجوار : به روزگار پرویز چون که پیامبر ما را. . . امر آمد از سوی آسمان که سوی ملوک اطراف را کس فرست ...

ملوث گردانیدن ؛ ملوث کردن : جمال صیانت به خال خیانت ملوث گردانیدی. ( سندبادنامه ص 70 ) . و رجوع به ترکیب قبل شود.

مست وملنگ ؛ مست طافح. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . سرخوش. بانشاط. ( فرهنگ لغات عامیانه جمال زاده ) . || بیهوش و مست الهی را گویند. ( برهان ) ( نا ...

ملمعنقش ؛ رنگارنگ. پر نقش و نگار : صدره ها دیدمت ملمعنقش جبه ها دیدمت مهلل کار. مسعودسعد.

رجل ملم مِعَم ؛ مردی که کارهای مردم اصلاح کند و نیکی او به همگان رسد. ( از اقرب الموارد ) .

- ملل متحد ؛ عنوانی ناشی از سرفصل منشورملل متحد که در سانفرانسیسکو به امضا رسیده ( 25 ژوئن 1945 م. ) برای بوجود آوردن سازمان جهانی ، معروف به سازمان ...

مِلَل و نِحَل ؛ به معنی دینها و مذهبها چه نحل جمعِنحله است که به معنی مذهب سوای اسلام باشد. ( غیاث ) : علم تواریخ مرکب است از علم ادیان و علم ابدان ا ...

احسن الملل ؛بهترین ملتها. بهترین دینها. کنایه از دین مبین اسلام : قفل اسطوره ارسطو را بر در احسن الملل منهید. خاقانی.

�در زمان فتحعلی شاه سکه های رایج در دست مردم بیشتر سکه های مسی بود که چون زود سیاه می شد به آن پول سیاه می گفتند . � ( طلوعی ، محمود ( 1377 ) هفت پا ...

- شلتوک کوبی ؛ کوبیدن برنج با پوست و برآوردن از پوست. ( یادداشت مؤلف ) . - || کارخانه ای که در آن شالی کوبند. ( یادداشت مؤلف ) .

شلتاق کردن ؛ اجحاف کردن. زورگویی : اگرز طرف به تنبان دلم نهد شاید ز بس که ترک نگاهش به من کند شلتاق. ملا فوقی یزدی ( از آنندراج ) . ز ناله ٔدل مظلو ...

باباشلتوک ؛ این لفظ که در هجو دماغی واقع شده ، لفظی است موضوع که از راه ریشخند گفته میشود. ( از آنندراج ) .

شلتوک کاری ؛ زراعت برنج. ( ناظم الاطباء ) .