پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,٧٦٣)

تضرع در اصل از ماده ضرع ( بر وزن فرع ) به معنی پستان گرفته شده ، بنابراین فعل تضرع به معنی دوشیدن شیر از پستان می آید . از آنجا که بچه در هنگام خواست ...

برکت از ریشه برک ( بر وزن درک ) به معنی سینه شتر می باشد گرفته شده ، و از آنجا که شتران به هنگامی که در جائی ثابت می مانند سینه خود را به زمین می چسب ...

برکه از ماده برکت است و ریشه آن برک ( بر وزن درک ) به معنی سینه شتر می باشد ، و از آنجا که شتران به هنگامی که در جائی ثابت می مانند سینه خود را به زم ...

اقاله از گرفته شده که قیلولة به معنی خواب نیمروز و یا به معنی استراحت در نیمروز است ، و در اصل به معنی راحتی است ، و لذا پس گرفتن جنسی که فروخته شده ...

محجه در اصل از ماده حج به معنی قصد می باشد و به جاده و راه که مقصود و منظور انسان است ، محجه گفته می شود ، و به دلیل و برهان نیز حجت ، اطلاق می گردد ...

حجت در اصل از ماده حج به معنی قصد می باشد و به جاده و راه که مقصود و منظور انسان است ، محجه گفته می شود ، و به دلیل و برهان نیز حجت ، اطلاق می گردد ، ...

محجور از کلمه حجر ( بر وزن شعر ) در اصل به معنی ممنوع ساختن است و همانطور که راغب در کتاب مفردات گفته است بعید نیست از ماده حجاره به معنی سنگ گرفته ش ...

اصغاء از ماده صغو ( بر وزن سرو ) به معنی تمایل پیدا کردن به چیزی است ، ولی بیشتر به تمایلی گفته می شود که از طریق شنیدن و بوسیله گوش حاصل می گردد ، و ...

خرقه از ماده خرق ( بر وزن غرق ) گرفته شده که در اصل به معنی پاره کردن چیزی است بدون رویه و حساب ، درست نقطه مقابل خلق که ایجاد چیزی از روی حساب است .

ودیعه از ماده ودع ( بر وزن منع ) به معنی ترک کردن گرفته شده . از این نظر ودیعه را ودیعه می گویند که باید محل خود را ترک گوید و به دست صاحب اصلی باز گ ...

استقرار در اصل از ماده قر ( بر وزن حر ) به معنی سرما است و از آنجا که سرمای شدید هوا انسان و موجودات دیگر را خانه نشین می کند ، این کلمه به معنی سکون ...

مستقر در اصل از ماده قر ( بر وزن حر ) به معنی سرما است و از آنجا که سرمای شدید هوا انسان و موجودات دیگر را خانه نشین می کند ، این کلمه به معنی سکون و ...

حب و حبة به معنی دانه های خوراکی و غذائی است ، مثل گندم و جو و آنچه که قابل درو کردن است ولی گاهی به دانه های دیگر گیاهان نیز گفته می شود .

بزغ ( بر وزن نذر ) در اصل به معنی شکافتن و جاری ساختن خون است و لذا به جراحی کردن بیطار ( دامپزشک ) بزغ گفته می شود و اطلاق بزغ یا بازغ بر طلوع آفتاب ...

بازغ از ماده بزغ ( بر وزن نذر ) در اصل به معنی شکافتن و جاری ساختن خون است و اطلاق این کلمه بر طلوع آفتاب یا ماه در حقیقت آمیخته با یکنوع تشبیه زیبا ...

دیبوب از ماده دیبب گرفته شده که بمعنی آهسته راه رفتن و قدمهای کوتاه برداشتن است ، و اگر می بینیم که به شخص سخن چین دیبوب گفته می شود و در حدیث وارد ش ...

اصولا قرن از ماده اقتران و به معنی نزدیکی است و چون اهل عصر واحد و زمانهای متقارب به هم نزدیکند به آنها ، و هم به زمان آنها قرن گفته می شود .

بحر به معنی وسعت و گسترش است ، و اینکه عرب دریا را بحر می گوید به خاطر وسعت آن است .

مکعب در اصل از ماده کعب گرفته شده که به معنی برآمدگی پشت پا است ، سپس به هر نوع بلندی و برآمدگی اطلاق شده . و اگر به مکعب نیز مکعب گفته می شود به خاط ...

کاعب در اصل از ماده کعب به معنی برآمدگی پشت پا است ، سپس به هر نوع بلندی و برآمدگی اطلاق شده . و اگر به مکعب نیز مکعب گفته می شود به خاطر آن است که ا ...

کعبه در اصل از ماده کعب به معنی برآمدگی پشت پا است ، سپس به هر نوع بلندی و برآمدگی اطلاق شده . و اگر به مکعب نیز مکعب گفته می شود به خاطر آن است که ا ...

صنعت از ماده صنع به معنی کارهائی است که از روی دقت و مهارت انجام می گیرد .

اولیاء جمع ولی از ماده ولایت بمعنی نزدیکی فوق العاده میان دو چیز است که به معنی دوستی و نیز به معنی هم پیمانی و سرپرستی آمده است .

دعوا در اصل از ماده عدو بمعنی تجاوز می آید .

عداوت در اصل از ماده عدو بمعنی تجاوز می آید و بغضاء از ماده بغض بمعنی تنفر از چیزی است و ممکن است فرق میان این دو کلمه این باشد که بغض بیشتر جنبه قلب ...

وثیقه در اصل از ماده وثاقة یا وثوق بمعنی بستن و محکم کردن چیزی با طناب و مانند آن است ، و بعدا به هر کاری که موجب آرامش خاطر می شود گفته شده و از آنج ...

مجروح در اصل از ماده جرح گرفته شده جرح دو معنی دارد گاهی به معنی کسب و گاهی به معنی زخم است . و به همین دلیل به حیوانات صیاد اعم از پرندگان و غیر پرن ...

جوارح در اصل از ماده جرح گرفته شده که گاهی به معنی کسب و گاهی به معنی زخم است ، و به همین دلیل به حیوانات صیاد اعم از پرندگان و غیر پرندگان جارحه می ...

بهمه : بهمة به معنی سنگ سخت است، به مرد شجاع به جهت صلابتش بهمه گویند و هر چه از محسوسات و معقولات فهمش دشوار باشد مبهم گویند، چهار پایان را که صدایش ...

ابهام :لغت ابهام از بهمة گرفته شده است . بهمة به معنی سنگ سخت است، به مرد شجاع به جهت صلابتش بهمه گویند و هر چه از محسوسات و معقولات فهمش دشوار باشد ...

مبهم : کلمه ی مبهم با واژه ی بهیمة هم ریشه است . بهیمة از ماده بهمة ( بر وزن تهمه ) در اصل به معنی سنگ محکم است لذا به هر چیز که درک آن مشکل باشد مبه ...

برهان به عقیده بعضی از دانشمندان از ماده بره ( بر وزن فرح ) بمعنی سفید شدن است و از آنجا که استدلالات روشن چهره حق را برای شنونده نورانی و آشکار و سف ...

ذباب از ماده ذبذب است و در اصل به معنی صدای مخصوصی که به هنگام حرکت دادن یک شیی آویزان بر اثر برخورد با امواج هوا بگوش میرسد و سپس به اشیاء متحرک و ا ...

که کلمه مذبذب اسم مفعول از ماده ذبذب است و در اصل به معنی صدای مخصوصی که به هنگام حرکت دادن یک شیی آویزان بر اثر برخورد با امواج هوا بگوش میرسد و سپس ...

نشوز در اصل از ماده نشز به معنی زمین مرتفع میباشد و هنگامی که در مورد زن و مرد به کار می رود به معنی سرکشی و طغیان است .

خلیل ممکن است از ماده خلت ( بر وزن حجت ) به معنی دوستی بوده باشد و یا از ماده خلت ( بر وزن ضربت ) به معنی نیاز و احتیاج . ( تفسیر نمونه ) کلمه خلیل ...

امرد از نظر ریشه لغت از ماده مرد ( بر وزن زرد ) بمعنی ریختن شاخ و برگ درخت گرفته شده و بهمین مناسبت به نوجوانی که هنوز مو در صورتش نروئیده امرد گفته ...

مؤنث از ماده انث ( بر وزن ادب ) به معنی موجود نرم و قابل انعطاف است ، و لذا هنگامی که آهن در آتش نرم شود ، عرب می گوید انث الحدید و اگر به جنس زن انا ...

اناث جمع انثی از ماده انث ( بر وزن ادب ) به معنی موجود نرم و قابل انعطاف است ، و لذا هنگامی که آهن در آتش نرم شود ، عرب می گوید انث الحدید و اگر به ج ...

شقاوت از ماده شقاق بمعنی مخالفت آگاهانه توام با عداوت و دشمنی است .

نجوا تنها بمعنی سخنان در گوشی نیست بلکه هر گونه جلسات سری و مخفیانه را نیز شامل می شود ، زیرا در اصل از ماده نجوة ( بر وزن دفعة ) بمعنی سرزمین مرتفع ...

مقتدر در اصل از ماده قوت به معنی غذائی که جان انسان را حفظ می کند ، گرفته شده است بنا بر این مقتدر که اسم فاعل از باب افتعال است به معنی شخصی که قوت ...

مقیت در اصل از ماده قوت به معنی غذائی است که جان انسان را حفظ می کند ، بنا بر این مقیت که اسم فاعل از باب افعال است به معنی کسی است که قوت دیگری را م ...

کلمه شفاعت در اصل از ماده شفع ( بر وزن نفع ) به معنی جفت است بنا بر این ضمیمه شدن هر چیز به چیز دیگر شفاعت نامیده می شود . لذا به لب ها که در کنار هم ...

استنباط در اصل از ماده نبط ( بر وزن فقط ) است و به معنی نخستین آبی است که از چاه می کشند و از ریشه های زمین استخراج می گردد ، لذا استفاده کردن هر حقی ...

تفکر مربوط به بررسی علل و خصوصیات یک موجود است ، اما تدبر مربوط به بررسی عواقب و نتائج آن است ، تفسیر نمونه ج : 4 ص : 28

تدبر در اصل از ماده دبر ( بر وزن ابر ) به معنی پشت سر و عاقبت چیزی است ، بنا بر این تدبر یعنی بررسی نتائج و عواقب و پشت و روی چیزی می باشد ، و تفاوت ...

رباط در اصل به - معنی بستن چیزی در مکانی است ( مانند بستن اسب در یک محل ) و بهمین جهت به کاروانسرا رباط میگویند . ( ( کلمه ( رباط ) مبالغه در ( ربط ...

محاق از ماده محق ( بر وزن مرد ) به معنی کم شدن تدریجی چیزی است و بهمین مناسبت شب پایان ماه را محاق می گویند زیرا روشنی ماه کم کم کاسته شده و از بین م ...

بعضی معتقدند که تفاوت مسکنت با ذلت این است که ذلت جنبه تحمیلی از طرف دیگران دارد در حالی که مسکنت حالت خود کم بینی درونی خود شخص را می رساند . ( تفسی ...