پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,٧٦٣)

مخسوف از ماده خسف ( بر وزن وصف ) به معنی پنهان گشتن و مخفی شدن است چاه مخسوف به چاهی می گویند که آب در آن پنهان گردد .

خسوف از ماده خسف ( بر وزن وصف ) به معنی پنهان گشتن و مخفی شدن است ، لذا پنهان شدن نور ماه در زیر سایه زمین را خسوف می نامند . معنی خسوف و کسوف تاریک ...

قافلان یک واژه ترکی است . به معنی ببر . اصلان هم یک واژه ترکی است در معنی شیر . ببر را در زبان ترکی به این دلیل قافلان می گویند که غافل گیر کردن شکار ...

مواخر جمع ماخرة از ماده مخر ( بر وزن فخر ) به معنی شکافتن آب از چپ و راست است ، و به صدای وزش بادهای شدید نیز گفته می شود ، و از آنجا که کشتیها به هن ...

مراح از ماده اراحه به معنی باز گرداندن حیوانات به هنگام غروب به آغلها و استراحتگاهشان است ، لذا محلی را که در آن استراحت میکنند مراح می گویند .

موزون در اصل از ماده وزن گرفته شده که به معنی شناسائی اندازه هر چیز است . بنابراین موزون به معنی چیزی است که با شاسایی اندازه و سنجیده ساخته شده باشد ...

شیعه به جمعیت و گروهی گفته می شود که دارای خط مشترکی هستند و جمع آن شیع می باشد، راغب در کتاب مفردات می گوید : شیع از ماده شیاع به معنی انتشار و تقوی ...

تشخص از ماده شخوص به معنی از حرکت افتادن چشم و به نقطه خیره شدن است .

مستصرخ از ماده اصراخ در اصل از صرخ به معنی فریاد کشیدن برای طلب کمک آمده است ، بنابراین مصرخ به معنی فریادرس و مستصرخ به معنی کسی است که فریادرسی می ...

مصرخ از ماده اصراخ در اصل از صرخ به معنی فریاد کشیدن برای طلب کمک آمده است ، بنابراین مصرخ به معنی فریادرس می باشد و مستصرخ به معنی کسی است که فریادر ...

ربا از ماده ربو ( بر وزن غلو ) گرفته شده است. ربو به معنی بلندی و برتری است و ربا که به معنی سود یا پول اضافی یا جنس دیگر است همین معنی را دارد ، چون ...

تحسس از ماده حس به معنی جستجوی چیزی از طریق حس است ، تفاوت آن با تجسس در این است که تحسس در امور خیر است و تجسس در امور شر . بعضی گفته اند تحسس ، کوش ...

مناجات ، در اصل از نجوه به معنی سرزمین مرتفع گرفته شده . چون مردم در قدیم برای راز و نیاز و دعا کردن به مناطق مرتفع می رفتند به معنی راز و نیاز هم آم ...

مرود از مراوده گرفته شده است مراوده در اصل به معنی جستجوی مرتع و چراگاه است به میل سرمه دان که آهسته سرمه را با آن به چشم می کشند ، مرود ( بر وزن منب ...

مراوده در اصل به معنی جستجوی مرتع و چراگاه است . همچنین به میل سرمه دان که آهسته سرمه را با آن به چشم می کشند ، مرود ( بر وزن منبر ) گفته می شود ، و ...

اشد از ماده شد به معنی گره محکم است .

استقامت از ماده ی قیام گرفته شده از این نظر که انسان در حال قیام بر کار و تلاش خود تسلط بیشتری دارد ، استقامت به معنی طلب قیام یعنی طلب حالتی در خود ...

شقی از ماده شقاوت می باشد و شقاوت به معنی فراهم بودن اسباب گرفتاری و مجازات و بلاست و شقی به کسی گفته می شود که همه ی اسباب گرفتاری و مجازات و بلا بر ...

سعید از ماده سعادت گرفته شده است سعادت به معنی فراهم بودن اسباب نعمت است. و سعید به کسی گفته می شود که تمام اسباب نعمت برای او فراهم باشد .

اجرام از ماده جرم ( بر وزن جهل ) به معنی چیدن میوه نارس و سپس هر کار ناخوش آیندی گفته شده است ، و همچنین به وادار کردن کسی به گناه نیز اطلاق می شود ، ...

جدال برای باز گرداندن طرف از عقیده خود به کار می رود اما حجاج برای دعوت او به یک عقیده و استدلال بر آن .

مجادله در اصل از جدل به معنی تابیدن و پیچیدن شدید طناب است ، و به همین دلیل به باز شکاری اجدل گفته می شود چرا که از همه پرندگان پرخاشگرتر و پیچنده تر ...

مجادله در اصل از جدل به معنی تابیدن و پیچیدن شدید طناب است ، سپس در مورد پیچانیدن طرف در بحث و گفتگو به کار رفته است . کلمه ( مجادله ) در اصل به معن ...

ثنا از ماده ثنی بر وزن سنگ در اصل به معنی نزدیک ساختن قسمتهای مختلف چیزی به یکدیگر و خم شدن است ، مثلا در مورد تا کردن لباس و پارچه گفته می شود : ثنی ...

اثنان از ماده ثنی بر وزن سنگ در اصل به معنی نزدیک ساختن قسمتهای مختلف چیزی به یکدیگر است ، مثلا در مورد تا کردن لباس و پارچه گفته می شود : ثنی ثوبه و ...

عزب از مادّه عزوب، در اصل، به معنای دوری و جدایی از خانه و خانواده، برای یافتن مرتع جهت گوسفندان و چهار پایان است، و سپس به معنای غیبت و پنهانی، به ط ...

خالفة از ماده خلف به معنی پشت سر است ، به همین جهت به زنان که به هنگام رفتن مردان به خارج از منزل ، در منزل باقی می مانند خالفة گفته می شود .

جموح از ماده جماح گرفته شده که به معنی حرکت شتابانه و شدیدی است که هیچ چیز نتواند از آن جلوگیری کند ، همانند حرکت اسبهای سرکش و چموش که نتوان آنها را ...

نسیه از ماده نسا گرفته شده که به معنی تاخیر انداختن است. لذا به داد و ستدهائی که پرداخت پول آن به تاخیر می افتد نسیه گفته می شود .

جزیة از ماده جزاء به معنی مالی است که از غیر مسلمانان که در پناه حکومت اسلامی قرار می گیرند گرفته می شود و این نامگذاری به خاطر آن است که آن را به عن ...

سکینة در اصل از ماده سکون به معنی یک نوع حالت آرامش و اطمینان است ، که هر گونه شک و دودلی و ترس و وحشت را از انسان دور می سازد ، و او را در برابر حوا ...

ولیجة از ماده ولوج به معنی دخول است ، و به کسی گفته می شود که محرم اسرار و گرداننده کارهای انسان می باشد ، و معنی آن تقریبا با معنی بطانة یکسان است .

جناح از ماده جنوح گرفته شده که به معنی تمایل آمده و به پر پرندگان نیز جناح گفته می شود زیرا هر یک از بالهای آنها به یک طرف متمایل است .

دنیا از ماده دنو ( بر وزن علو ) به معنی پائین تر و نزدیکتر می آید و نقطه مقابل آن اقصی و قصوی به معنی دورتر است .

تحریف از ماده تحرف گرفته شده که به معنای کناره گیری از وسط به اطراف و کناره هاست .

ردیف از ماده ردف ( بر وزن حرف ) به معنی قرار گرفتن پشت سر چیزی است ، لذا به کسی که پشت سر اسب سوار می نشیند ، ردیف گفته می شود ،

نوفل در اصل از ماده نفل ( بر وزن نفع ) به معنی زیادی است. نوفل به کسی گفته می شود که بخشش زیاد داشته باشد .

در زبان عربی به نوه نافله می گویند به خاطر این است که بر فرزندان افزوده می شود .

نافله در اصل از ماده نفل ( بر وزن نفع ) به معنی زیادی است ، و این که به نمازهای مستحب نافله گفته می شود چون اضافه بر واجبات است .

ذریه از ماده ذرو ( بر وزن مرو ) به معنی پراکنده ساختن گرفته شده و اینکه فرزندان انسان را ذریه گفته اند به خاطر آن است که آنها پس از تکثیر مثل به هر س ...

ناتق از ماده نتق ( بر وزن قلع ) در اصل به معنی کندن چیزی از جایش و به سوی دیگری پرتاب کردن است ، به زنانی که زیاد فرزند می آورند نیز ناتق می گویند ، ...

تعزیر به معنی حمایت و یاری کردن آمیخته با احترام و بزرگداشت است ، و بعضی گفته اند که اصل آن به معنی ، منع و جلوگیری است ، اگر جلوگیری از دشمن باشد ، ...

درباره مفهوم امی که از ماده ام بمعنی مادر یا امت به معنی جمعیت گرفته شده است در میان مفسران گفتگو است ، جمعی آنرا به معنی درس نخوانده می دانند ، یعنی ...

یهود از ماده هود ( بر وزن صوت ) به معنی بازگشت توأم با نرمی و آرامش است و به طوری که بعضی از لغویین گفته اند ، هم بازگشت از خیر به شر را شامل می شود ...

لوح از ماده لاح یلوح به معنی ظاهر شدن و درخشیدن گرفته شده و چون با نوشتن بر روی یک صفحه ، مطالب آشکار می گردد و می درخشد ، به صفحه ای که بر آن چیزی م ...

عاکف از ماده عکوف به معنی توجه به چیزی و ملازمت آمیخته با احترام به آن می باشد .

دابه از ماده دیبب بمعنی آهسته راه رفتن و قدمهای کوتاه برداشتن است ، و معمولا به همه جنبندگان روی زمین گفته می شود ، و اگر می بینیم که به شخص سخن چین ...

تدمیر به معنی هلاک کردن و نابود ساختن است . واژه ی ترکی " دَمیر " به معنی آهن و فلز از آن گرفته شده است . زیرا ابزار جنگی که موجب هلاک و نابودی انسان ...

استضعاف معادل کلمه استعمار است که در عصر و زمان ما به کار می رود و مفهوم آن این است که قومی ستم پیشه جمعیتی را تضعیف کنند تا بتوانند از آنها در مسیر ...

نصیحت از ماده نصح ( بر وزن قفل ) گرفته شده که به معنی خلوص و بی غل و غش بودن است سپس به سخنانی که از روی نهایت خلوص نیت و خیرخواهی و بدون تقلب و فریب ...