پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,٧٦٣)

اژدها : تحریف اژدردهان در این کلمه اژدر تحریف اختر - اَشتر - اِستر - اُشتر به معنای شعله و همچنین معنای دهان نیز مشخص میباشد پس اژدها در اصل به معنی ...

آهنگ : در این کلمه آه به معنای صدا یا تن صدا بوده و پسوند انگ نیز یک پسوند فاعلی قدیمی می باشد و آهنگ به معنای تُن صداکننده بوده است . دکتر کزازی در ...

افزودن : اف در این کلمه معادل آپ انگلیسی به معنای بالا هست و امروزه در زبان فارسی به معنای بر می باشد ( برزایش ) و بقیه کلمه یعنی زودن نیز تحریف زادن ...

آرواره : تحریف اره واره به معنای چیز شبیه اره بوده است این کلمه را در پهلوی ایروارُگ تلفظ می کرده اند.

صندل خام: صندل خالص ، عطر درخت صندل بوی عود آیدم ز صندل خام سوی آن عود صندلی به خرام ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 559 )

صندل خام: صندل خالص ، عطر درخت صندل بوی عود آیدم ز صندل خام سوی آن عود صندلی به خرام ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 559 )

صرعیان طبع: شهوات و غرایز طبیعی باز گفتار پیرش آمد یار بند بر صرعیان طبع نهاد ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 559 )

صندل سای ماندن: برای ضعف دل و بی تابی صندل ساییدن و خوردن . دکتر ثروتیان به نقل از فرهنگ فارسی محمد معین می نویسد : ( ( چوب صندل دارای اثر قابض و مقو ...

هفده خَصل تمام از ماه بردن : در زیبایی تا آخرین حد ممکن زیباتر از ماه بودن و هفده منزل پیشتر افتادن . نو عروسان گرفته شمع به دست شاه نو تخت شد عروس ...

گِرده ی زرد : نان دو پوسته و گرد و زرد رنگ سفره نان گشاد و لختی خورد از رقاق سپید و گرده زرد ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 558 )

رُقاق سفید:نان نازک سفید سفره نان گشاد و لختی خورد از رقاق سپید و گرده زرد ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 558 )

خانه فروش شدن : ترک دنیا گفتن و همه چیز خود را به دیگران بخشیدن ، حراج کردن . در چنان خانه معنبر پوش زدچو باد شمال خانه فروش ( هفت پیکر نظامی، تصحی ...

دوال پایی کردن : ظاهراً اصطلاح کشتی گیری است مانند سگک انداختن و پیچیدن پای و به معنی کنایی زیرکی و رندی کردن به کار رفته است . گفت بر شو دوال سائی ...

آسان بودن : راحت و ایمن بودن امشب از چشم بد هراسان باش همه شبهای دیگر آسان باش ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 557 )

آسان بودن : راحت و ایمن بودن امشب از چشم بد هراسان باش همه شبهای دیگر آسان باش ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 557 )

درستی خواستن از کسی: به درستی ادعای او پی بردن ، علامت و نشانه ی درستی خواستن ، تحقیق کردن گر من آیم ز من درستی خواه آنگهی ده مرا به پیشت راه ( هفت ...

انتها ریشه ی سریانی دارد که ریشه واژه انگلیسی ( end ) به معنی ته و پایان به آن بر می گردد و در اوستائی به شکل ( Enta ) آمده است . در زبان ترکی به شکل ...

خشک: با بی مهری پیر دستش گرفت خشک به دست عهد و میثاق کرد و پیمان بست ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 556 ) در معنی حقیقی به نظر می ...

کریه گلان: آنانکه سرشتی زشت دارند ، بدمنشان حقه باز اینچنین بازیی کریه گلان ننمایند جز به ساده دلان ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص ...

سپید شدن :امیدوار شدن ، مسعود شدن بخت. ( آنندراج ) . نیکبخت شدن، دربیت زیر اشاره است به رهایی هنگام روز از دست غولان وان سرانجام ناامید شدن گه سیاه و ...

سیاه شدن : نا امید شدن ، دربیت زیر اشاره است به گرفتاری شبها در دست غولان وان سرانجام ناامید شدن گه سیاه و گهی سپید شدن گه سیاه وگهی سپید شدن: سرگذشت ...

موز : در زبان فارسی به آن بنان ، طللر و طلح گفته می شده در اسم استاد بنان ( خواننده معروف ایرانی ) هم آمده است . واژه ی بنان از فارسی به اروپا رفته و ...

چاهسار: چاه خانه ، ظاهراً به علت داشتن پله ها ، غرض آب انبار و چاهی است که پله ها ساخته برای برداشتن آب به ته آن می رفته اند . چاهساری هزار پایه درو ...

سهم زد : سهم زده ، ترسان و لرزان ، وحشت زده راه برداشت می دوید چو دود سهم زد، زان هوای زهرآلود ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 552 )

نخ بر نخ: رشته بر رشته ، رگه به رگه ریگ رنگین کشیده نخ بر نخ سرخ چون خون و گرم چون دوزخ ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 552 )

دهانه ی شیر : ظاهراً اول برج اسد ، روز اول مرداد ماه . صبح چون زد دم از دهانه شیر حالی از گردنش فکند به زیر معنی بیت : چون روز اول مرداد ( گرمای و س ...

شاخ شانه زدن: نعره بر آوردن ، اشاره از به گدایانی که شاخ گاو و گوسفند بر استخوان کتف آنها رده از مردم چیزی می خواسته اند . آتش از حلقشان زبانه زنان ...

کوه گرفتن :صحرا گرفتن و دشت گرفتن : اصطلاح است یعنی دیوانه شدن و از مردم گریختن کوه و صحرا ز دیو گشته ستوه کوه صحرا گرفته صحرا کوه ( هفت پیکر نظامی، ...

صحرا گرفتن: کوه گرفتن و دشت گرفتن : اصطلاح است یعنی دیوانه شدن و از مردم گریختن کوه و صحرا ز دیو گشته ستوه کوه صحرا گرفته صحرا کوه ( هفت پیکر نظامی، ...

روی نداشتن: موجه نبودن : ممکن نبودن باز ماندن ز راه روی نداشت ره نه و رهروی فرو نگذاشت ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 550 )

دهل : به نظر می رسد واژه دهل تغییر یافته تُوُل یا دؤوؤل از ریشه مصدر ترکی دؤولماق یا دؤگؤلماق یا دویلماق = کوبیده شدن/ زده شدن باشد . و دؤول در زبان ...

دهل برکشیدن: آواز برکشیدن چون دهل بر کشید بانگ خروس صبح بر ناقه بست زرین کوس ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 548 )

لله و فی الله : برای خدا و در راه خدا گفت لله و فی الله ای سره مرد آن کن از مردمی که شاید کرد ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 548 )

سه پایه : نسر طایر ( عقاب ) که از صورت های شمالی است. سه پایه ی شاهان :آلت شکنجه ی شاهان ، دار تا نزد شاه شب سه پایه خویش بود ترسان دلش ز سایه خویش ...

مردم خیال پرست : شاعران و نویسندگان ، هنرمندان ، کسانی که خیال اندیش هستند . دیده مردم خیال پرست از فریب خیال بازی رست ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ...

گرو کردن : گرو گرفتن همت خوشدلی گرو کردن: به خوشدلی کمر همت بستن و به شادی کوشیدن همت خوشدلی گرو کردند خرمی تازه ، عیش نو کردند ( هفت پیکر نظامی، ...

همزادان : هم سالان و معاشران ، آنانکه زاد و توشه ی سفر و حضر باهم دارند . جمعی از دوستان و همزادان گشته هریک به روی او شادان ( هفت پیکر نظامی، تصحی ...

بنده فرمان: مطیع ، فرمانبردار گفت کای چرخ بنده فرمانت واختر فرخ آفرین خوانت ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 548 )

بنده فرمان: مطیع ، فرمانبردار گفت کای چرخ بنده فرمانت واختر فرخ آفرین خوانت ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص 548 )

شمامه ی قند : بوی خوش شیرین ، در بیت زیر به مجاز سخن امید بخش دلنشین . غنچه گل گشاد سرو بلند بست بر برگ گل شمامه قند معنی بیت : بانوی سرو قامت ، دها ...

شمامه ی قند : بوی خوش شیرین ، در بیت زیر به مجاز سخن امید بخش دلنشین . غنچه گل گشاد سرو بلند بست بر برگ گل شمامه قند معنی بیت : بانوی سرو قامت ، دها ...

نقّابی رقیبان : نقب کردن نقیبان ، بالکنایه کنجکاوی و نگاه پاسبانان دربار زلف شب چون نقاب مشکین بست شه ز نقابی نقیبان رست ( هفت پیکر نظامی، تصحیح دکت ...

اراضی دولتی :[اصطلاح ملک و مسکن] اراضی دولتی اعم از ثبت شده و ثبت نشده دایر و بایر عبارت است از: الف ) اراضی موات، ب ) اراضی که به نحوی از انحا به دو ...

اراضی شهری :[اصطلاح ملک و مسکن] اراضی شهری زمین هایی است که در محدوده قانونی و حریم استحفاظی شهرها و شهرک ها قرار گرفته است. ( ماده ۲ از قانون زمین ش ...

اسباب تملک :[اصطلاح ملک و مسکن] تملک حاصل شده به طروق: ۱ - به وسیله ی احیا اراضی موات و حیازت اشیاء مباحه، ۲ - به وسیله عقود و تعهدات، ۳ - به وسیله ا ...

اراضی متروکه :[اصطلاح ملک و مسکن] به اراضی می گویند که : اولا سابقه مالکیت خصوصی مسلم داشته باشدثانیا فعلا مشغول به کشت و زرع و آبادی نباشد ثالثا مال ...

اصلاح حدود :[اصطلاح ملک و مسکن] چنانچه در اثر تغییر وضعیت در مجاورین املاک ثبت شده تغییری در وضع حدود اربعه ملکی که دارای سند مالکیت می باشد حاصل شود ...

اعتبار اسناد مالکیت :[اصطلاح ملک و مسکن] اسناد مالکیت از طرف ادارات ثبت همیشه معتبر هستند و فقط با حکم قطعی مراجع قضایی صالحه یا قانون مصوب مجلس شورا ...

اعیان :[اصطلاح ملک و مسکن] اعیان در اصطلاح ثبت به آنچه بر روی زمین ساخته می شود اطلاق می گردد گر چه از نظر حقوقی کلمه زمین خود دلالت بر عرصه و اعیان ...

اقاله :[اصطلاح ملک و مسکن] به هر لفظ یا فعلی واقع می گردد که دلالت بر بهم زدن معامله کند. ( ماده ۲۸۴ قانون مدنی )