پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,٧٦٣)

در زبان آذری به درهم آمیخته " قات قاتیشیق " گفته می شود.

"تباه کردن : کار را خراب کردن پدرم گفت 《بنوشتمی ، اما شما تباه کرده اید . و سخت ناخوب است》 تاریخ بیهقی، دکتر فیاض، ۱۳۸۴ ، ص ۲۳۲.

"بنوشتمی "در تاریخ بیهقی به معنی "حتما می نوشتم" پدرم گفت 《بنوشتمی ، اما شما تباه کرده اید . و سخت ناخوب است》 تاریخ بیهقی، دکتر فیاض، ۱۳۸۴ ، ص ۲۳۲.

"بیش" در تاریخ بیهقی به معنی " دیگر" نیز آمده است. خویش را نگاه نتوانستم داشت، و بیش چنین سهو نیفتد. تاریخ بیهقی، دکتر فیاض، ۱۳۸۴ ، ص ۲۳۱.

گورِ عیار:گور خر بانشاط و بازیگر و رمنده چون برآمد چهار سال برین گور عیّار گشت و شیر عرین هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۴۲.

ترازوی آسمان سنجی: اسطرلاب در ترازوی آسمان سنجی باز جستند سیم ده پنجی ( منجمان ) با اسطرلاب در آسمان به دنبال سیم ده پنجی ( بخت و طالع متوسط ) بود ...

صید سگال :آنکه می اندیشد تا صید کند. نیم خورد سگان صید سگال جز به تعلیم علم نیست حلال هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۳۷.

انبوه سازی ( عمران شهری ) افزایش جمعیت و تمایل به شهرنشینی موجب نیاز حتمی به تعداد بالای مسکن می شود. این مساله در کنار سرعت اجرای ساختمان سازی موجب ...

انبوه سازان اشخاص حقیقی و حقوقی هستند که واجد شرایط دریافت پروانه اشتغال و ساخت و ساز هستند و توانایی فنی و اجرایی بالایی در پروژه های عمرانی دارند و ...

گل باغ سرمدی:کنایه ای است از برگزیده ی ابدی و اشاره است بر خاتم انبیاءمحمد ص و به تعبیر قران یا هر کتاب الهی ابدی. چون گل باغ سرمدی داری مُهر نام مح ...

راه خوابگاهی را رفتن : طریق مذهبی را برگزیدن ، بالکنایه به طریقتی دعوت و هدایت کردن ، راه رفاه و رستگاری را به روشی خاص نشان دادن. هرکسی راه خوابگاه ...

لوح سخن:لوحی که سخن بر آن نقش بسته است، کنایه از آیات الهی و کتب دینی. گوش پیچیدگان مکتب کن چون در آموختند لوح سَخُن هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثرو ...

مکتبِ کن: مدرسه ی امر "کُن فَیکون" دانشگاه علوم الهی و ازلی. گوش پیچیدگان مکتب کن چون در آموختند لوح سَخُن هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ...

گوش پیچیدگان مکتب کن : انبیاء و اولیاء، عالمان دین و علوم الهی. گوش پیچیدگان مکتب کن چون در آموختند لوح سَخُن هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱ ...

ریز نقش : ریز نقش نوعی قالی و قالیچه باشد که نقش و خطوط ریزی دارد . و نسبت به انواع دیگر قالی قیمت بالایی هم دارد . امروزه با بالا بردن تعداد شانه ها ...

در زبان ترکی می شود "دئیَنَک " که از مصدر دئیمَک گرفته شده یعنی به هدف خوردن و برخورد کردن بنابر این دئینک یعنی وسیله زدن و یا ابزاری که برای زدن به ...

آواز کسی از دهلیز آمدن : ظاهرا کنایه است از مردن کسی آید آواز هرکس از دهلیز روزی آواز ما برآید نیز هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۳۵. ...

آفتاب به معنی روح اصطلاح علم سلوک است و در فرهنگ انندراج ذیا آفتاب می نویسد : " . . . و نزد ارباب سلوک از آفتاب، روح مراد است و از ماه تاب نفس آفتابی ...

جگر : کنایه از درد و غم بر در این دکان قصابی بی جگر کم نواله ای یابی هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۲۸.

در زبان آذری به درمنه "یوءشان "گفته می شود . این گیاه در موقع سوختن بوی خوشی دارد . در قدیم آن را برای سوزاندن دراجاق و تنور می کنندو در زمستان به عن ...

طلق : ماده ی ضد آتش، آنچه بر تن مالند تا از سوختن نگهداری کند. نفط جستن و طلق ریختن : خود را به دست خود به بلا گرفتار ساختن. از پی دوزخ آتش انگیزند ...

دغا زدن : فریبکاری کردن و زر قلب زدن ، بالکنایه فریفتن و فریفته شدن. با جهان کوش تا دغا نزنی خیمه در کام اژدها نزنی هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتی ...

دادِ خِرَد دادن : از روی عقل و اندیشه عمل کردن و زیستن. هر که داد خرد نداند داد آدمی صورت است و دیو نهاد هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ...

انگژد : موم و صمغ خواجه ی چین که نافه بار کند مشک را ز انگُژَد حصار کند مشک فروش چینی ، برای نگهداری مشک، آن را در موم و صمغ می پیچد تا تبخیر نشود. ...

سر به جذر اصم فرو آوردن: خود را به کاری بیهوده و بی نتیجه گرفتار ساختن. بالغانی که بُلغه ای کارند سر به جذر اَصم فرو نآرند هفت پیکر نظامی، تصحیح دک ...

هریک: هرکس، همه هست خوشنود هریک از دل خویش نکند کس عمارت گل خویش همه می بینندکه خوشی و سعادت زندگی ایشان به دل مربوط است و به آن بستگی دارد. بنابر ا ...

کیمیاسازان:فریب کاران از همه مردم و شاعران. نخری زرق کیمیا سازان نپذیری فریب طنازان هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۲۰.

آفرین نامه : مدحیه ، شعر و کتاب و کتاب مدح و ستایش. ملک را ز آفرینشت شرف است و آفرین نامه ات به هر طرف است هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ...

ابر نیسانی : ابر پر برکت ، ابر پر باران ، ابری که همه رحمت باشد. جز یک ابر تو کابر نیسانیست آن دگر ابر ها زمستانی. ست هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثرو ...

ابر به دست خود بستن : کنایه از احسان کردن پادشاهان که در جهان هستند هر یک ابری به دست بربستند هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۱۹.

دو نان داشتن : کنایه است از نادار و درویش و کم سرمایه بودن در همه سفره کآسمان دارد اجری مملکت دو نان دارد آسمان در سفره خود دو نان ( خورشید و ماه ) ...

دیلم کلاه : به معنی غلام زیبا روی و معشوق دیلم کلهیم دلستان بود در جمله کیایی ام همان بود. نظامی در این بیت دیلم کلاه را به معنی غلام زیبا رو و معش ...

حق کلام : واقعیت امر ، سخن درست ، کلام حق استرلینگ خاطرنشان کرد: ولی حق کلام این است که در داخل آمریکا ماسک معمولی پیدا نمی شود. ( روزنامه جام جم ) ...

استفتائات : پرسش های شرعی ، در خواستهای بیان حکم شرعی ، جمع استفتاء رجوع شود به استفتاء در زبان عربی به معنی نظر سنجی ها ، همه پرسی ها هم آمده است . ...

آبای چرخ : کواکب. این چو آبای چرخ باد به جود وآن شده ختم اُمَّهات وجود هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۱۶.

محجوبه :زن پرده پوش ، مستوره . ( در لغت به معنی کلون در نیز آمده است ) باد محجوبه ی نقاب شبش نور صبح محمدی نسبش همسر محمدی نسب وی در روبند مشکی خود ...

نقاب شب :روبند سیاه و مشکی باد محجوبه ی نقاب شبش نور صبح محمدی نسبش همسر محمدی نسب وی در روبند مشکی خود او مستور و پوشیده باد ، بلکنایه در سایه ی او ...

آجر تراش: آچر تراش = آچار تراش، مشکل گشا ( کسی که از چوب کلید می سازد . ما که آجر تراش آن گِرِهیم بند واگیر دامیان دهیم البته" گره" از اصول اربعه ی ...

زرده پنجی: سکه ای که عیار آن کم و نصف آن از فلزات دیگر باشد. بر من آن شد که در سخن سنجی دَه دَهی زر زنم نه ده پنجی هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیا ...

زرده دهی : سکه خالص و با عیار کامل بر من آن شد که در سخن سنجی دَه دَهی زر زنم نه ده پنجی هفت پیکر نظامی، تصحیح دکتر ثروتیان، ۱۳۸۷ ، ص۴۰۵.

نقش بند:هنرمند گلدوز و پارچه باف، نقاش و صورتگر، آنکه گوهر در رشته می کشد و می آراید. نقش بند ارچه نقش ده دارد سر یک رشته را نگه دارد هفت پیکر نظام ...

عروسان چرخ: کنایه است از هفت سیاره فلکی تا عروسان چرخ اگر یک راه در عروسان من کنند نگاه در مصرع اول : هفت فلک و سیاره در مصرع دوم : هفت داستان هفت پ ...

باقی : از اصطلاحات سه علم استیفاء ، سلوک و کلام است. استیفاء: ". . . و اگر خرج کمتر آید لاشک در آن حساب باقی باشد و مدالباقی. . . کشند" کلام : ". . ...

بی جهت: غرض از " بی جهت "حضرت حق است تبارک و تعالی بی جهت با جهت ندارد کار زین جهت بی جهت شد آن پرگار پیامبر در شب معراج برای رسیدن به بی جهت ( خد ...

دریای بیرهان: کنایه از عرش و آسمان برین است که کسی را بر آن راهی نیست. همرهان را به نیم ره بگذاشت راه دریای بیرهان برداشت هفت پیکر نظامی، تصحیح دکت ...

رفرف : نام مقام اسرافیل است در عالم برین . نام اسب رسول نیز بوده از پر جبرئیل و میکائیل بال برزد به سُفت اسرافیل گشت از آن تخت نیز رخت گرای رفرف و س ...

پرچم سیاه داعش نشان خلفای عباسی و نماد خلافت عباسیان در عراق است . عباسیان و خلفای عباسی معمولا سیاه پوشیده و پرچم سیاه برمیداشتند داعش ادعا داشت که ...

چولاق یک واژه ترکی است که از مصدر چوءماق گرفته شده است به معنی کج و راست شدن و یا به چپ و راست متمایل شدن و آدم چولاق هم چون موقع راه رفتن به کج و را ...

از نظر قدما رنگ نیلگون رنگ زحل بوده و به روز شنبه اختصاص داشته است. قدما هر رنگ را به یکی از سیارات هفتگانه و یکی از روز های هفته اختصاص می دادند از ...

از نظر قدما رنگ سبز رنگ زهره بوده و به روز آدینه ( جمعه ) اختصاص داشته است قدما هر رنگ را به یکی از سیارات هفتگانه و یکی از روز های هفته اختصاص می د ...