پیشنهاد‌های مماسن (٦١)

در لری ممسنی و کلا زبان لری بستگی به نوع ساخت دیوار ممکن است نام های متفاوتی برای دیوار وجود داشته باشد از جمله کَرَ ( kara ) تلفظی دقیقا شبیه کره غذ ...

لری ممسنی = فده ( fađa ) د به صورت کوتاه تلفظ می شود ، در بعضی از گویش های زبان لری هُوش و اُوشا هم گفته میشه ، اُوشا در لری ممسنی با اندکی اختلاف با ...

حمله در لری ممسنی = هرِش ، یرِش ، هِی ، هَلمَت ، هَپَرون

غار در لری میشه اِشکَفت

داشت در لری ممسنی یعنی جشن عروسی و احتمالا از واژه داو پارسی باستان به معنی دعوت گرفته شده و به اشتباه آن را لری شده دعوت می دانند در صورتی که واژه د ...

یَغُر ، غُر = تکاور جَرجَروشک = دعوایی ، اوباش ، ارازل گند دار ، دلدار = با جرئت

یَغُر = هم معنی درشت اندام می دهد و هم فرد سرحال و خوش هیکل و هم تکاور و رنجر

یَل ، یلون ، بروک = درشت اندام ، هیکل مند یلون بیشتر برای خانم ها بکار می رود و یل برای آقایان

ناب در زبان لری معنیه متناسب و مطبوع می دهد

در ممسنی معادل بربر ( وحشی و بی فرهنگ ) میشه یوم ( yum )

به ناندان حصیری تویزه گفته میشه ( ویرایش اشتباه تایپی در پست قبلی ) تویزه = نان دان

یورغه در ضرب المثل تخم مرغ دزد یورغه دزد می شود ممکنه معنی شترمرغ هم بده ولی امروز بیشتر معنی شاه دزد می دهد

وَنوش ( vanush ) در لری ممسنی معنی شادکام و خرسند می دهد، همیشه وَنوش بِی یعنی همیشه شادکام باشی و دنیا به کامت باشه

در لری ممسنی بچُت ) bechot ( یعنی بع غیر از ، به جزء

در لری ممسنی به شاه دزد و کسی که دزدی گنده و کلان انجام می دهد یرغه میگن و در ضرب المثل تخم مرغ دزد یرغه دزد می شود هم یرغه دزد می شود هم بکار می رود ...

لری ممسنی : شَق

در لری ممسنی میشه بَر ، میوه ، بار

در لری ممسنی میشه پسارو ، پس ، سرانجوم

زال در لری ممسنی به افراد سفید چهره گفته میشه بور به افراد دارای موی طلایی گفته میشه سهر ( سُر با اُ کشیده ) هم به افراد سرخ چهره میگن

در لری به شیشه های بزرگ گلابی شکل که ته آن را با حصیر می پوشانند و مواد غذایی مثل سرکه ، آب غوره ، آب لیمو و . . . در آن نگه می داشتن غراب ( ğěr�b ) ...

معادل مربع در لری ممسنی : چارگوش، چارسیک

در زبان لری ممسنی چپری یعنی چپ کردن ، واژگون ، دری وری سخن گفتن ، سریع السیر

تمیزه در لری به ناندان سنتی گفته میشه که با حصیر یا شاخه های باریک بادام کوهی ساخته می شد و گرد بود که بتوان نان تیری را در آن نگهداری داری کنن د و د ...

گبر ، دل گبر = کافر و ستمگر

در لری افراد ظالم و ستمگر رو به جهید ( jěhiđ ) تشبیه می کنند و میگن فلانی مثل جهید است که احتمالا از جهود گرفته شده و به افراد بی رحم ، سنگدل ، ظالم ...

در لری میشه لُمبَه ( Lomba ) ، از واژگان دیگر معادل باسن که معانی اصطلاحی دارند میشه پس و پالین ، پس ، اِندِرپِند ، واژه های قن ، سوت ، موت ، سمه به ...

داردون ( dardun ) بیشه زار = جنگل پر و متراکم که عبور و مرور و رفت و آمد در آن مشکل باشد

نشونی ، جابنه ، جوو و مکون ، جا

در لری آروم یا آرام به معنی تسکین داده شدن مثلا وقتی درد کاهش پیدا کند یا تسکین شود میگیم دردم آروم شد اما آرام یا یواش میشه همار که احتمالا با خمار ...

عقب = پشت ، واپس ، وَدیم ، وَپس

بعد = پس ، واپس ، وَپس

نها ، پیش ، دَم ری

نفهم در لری میشه دُند ( dond )

بی رحم = گبر ، دل گبر ، قلب

در لری ممسنی میشه دَکِسَن ، لرز و لرزه هم به کار میره ، دکسن فعل و لرز بیشتر به صورت اسم به کار می رود ولی امروزه به صورت فعل هم به کار می رود مثلا م ...

مَزِرَتی به معنی صرع و تشنج میباشد

در لری ممسنی میشه مَزِرَت و مزرتی که به ترتیب معنی صرع و صرعی می دهند

ببراس یک نام در لرستان است و احتمالا معنی آن مانند و شبیه ببر باشد یا ببرگونه یا در شجاعت مانند ببر البته مطمئن نیستم که معانی فوق درست باشه اما اگه ...

خود وابسته هم معنی استقلال میده

سر پی خو ( سر پای خود ایستادن ) هم به معنی استقلال و مستقل رو میده

در لری میشه آزادی و سر سی خو ( کسی که سر خود عمل کند )

علاوه بر الازه واژه تک هم به معنی خاص و منحصر به فرد به کار میره

اَلازَه در لری به معنی خاص میباشد

در لری ممسنی به یکی کردن و ادغام کردن دو یا چند ماده می گویند یَکون ( yakun ) که معنی آلیاژ هم می دهد، یکون در واقع به معنی یکی کردن چند چیز میباشد

در لری خمونی ( خودمانی ) به معنی خصوصی است یعنی مسائل و موضوعاتی که به خودمان مربوط است و به دیگران مربوط نیست

در لری ممسنی میشه رَه چَپَن که ره همان راه است و چپه به معنیه چپاندن و فشرده کردن است

در لری به معنی برش و همچنین طویله هم معنی می دهد و شاید چون در قدیم چهارپایان رو در شکاف های ( قاش ) کوه یا غارها نگهداری میکردن به قاشق معروف شده

اوشا به محل نگهداری چهارپایان اهلی میگن که با شاخ و برگ درختان و خار ساخته شده و سقف ندارد

در لری ممسنی جهان و گیتی گفته میشه

لری ممسنی مُر به معنی آب دماغ مَر به معنی طول عمر ، دوره و مدت زمان تولید تا انقضا هر بیماری یک مَری داره یعنی هر بیماری یک مدت زمانی ( دوره ، عمر ...