پاسخ‌های علیرضا ایرانی نیا (١,٣٦٩)

سروده های بدون آرایه های ادبی را نظم مینامند، اما این بدان معنا نیست که نظم، بی ارزش و کم بها تلقی شود، بلکه در جای خود گاه از یک شعر رفیع تر و برتر است. شعر بدون پیام ، صنعتگری ای بیش نیست و در برابر آن نظمی که بیان کننده ی احساس باشد، جایگاه ویژه ای را در ادبیات به خود اختصاص میدهد. 

خط بين كه فلك بر رخ دلخواه نبشت  بر برگ گل و بنفشه ناگاه نبشت  خورشيد خطی به بندگيش ميداد  كاغذ مگرش نبود بر ماه نبشت؟  مهستی گنجوی 

نقل قول به زبان طنز: برای مرکزی کتابی نوشته بودم. بیست نام برای کتاب انتخاب کرده بودند و گفته بودند از بین این نام‌ها یکی را انتخاب کن. به مسئول پژوهش نوشتم: این کار درست نیست که ماه‌ها خون دل بخورم و ...

سیاستمداری که وعده داده بود نرخ مرگ‌ومیر را کاهش دهد، در مراسم تدفین آخرین شهروند زنده میگوید: می‌بینید؟ بالاخره موفق شدیم نرخ مرگ‌ومیر را به صفر برسانیم، چون دیگر کسی نمانده که بمیرد/ این نوع طنز سیا ...

آرایه های ادبی مصنوعی موجود در سروده ها که در جهت بیان احساس و اندیشه ی بافندگانشان تحقق نیافته، و ‌در نتیجه از زور زدن شاعران شعر نشناس پدید می آید، به قول یکی از اساتید، به‌ مدفوع نمودن افرادی شبیه ...

وقتی ميگوييم با بيان خوب، يعنی با استفاده از بهترين بيان. بهترين بيان چيه؟ بيان هنرى. بايد كارى كنيم كه نوشتار، علمی و هنرى باشد تا در دل اثر بگذارد. فرق است بين سخنی كه مغزها را به خود متوجّه ميكند ا ...

بازار دلم با سر سودات خوش ست  شطرنج غمم با رخ زيبات خوش ست  دائم داری مرا تو در خانهٔ مات  ای جان و جهان مگر كه با مات خوش ست  مهستی گنجوی  (مات، اصطلاح شطرنج، و مخفف ما و تو)

در وصف امام زمان علیه السلام بخوانیم:  شادی همه طالبان که مطلوب رسید  داد ای همه عاشقان که محبوب رسید  آن صحت رنج‌های ایوب رسید  آن یوسف صد هزار یعقوب رسید  دیوان شمس، رباعیات.

غلام نرگس مست تو تاجداران اند  خراب بادۂ لعل توهوشیاران اند  تو را صبا و مرا آب دیده شد غماز  و گر نه عاشق و معشوق رازداران اند  ز زیر زلف دوتا چون گذر کنی بنگر  که از یمین و ...

لالایی‌های قوچان  لالا لالا گل آلو  دو چشمت مست و خواب آلو  لالا لالا گل اسفند  بابات رفته رَدِ گوسفند  *  لالا لالا گل زردم  به قربونِ تو میگردم  به قربونت که ...

کسایی مروزی از ستایشگران و مدیحه سرایان خاندان سامانی بود، ولی بعد از اینکه حکومت سامانی سقوط کرد و منقرض شد، کسایی هم دچار دگرگونی فکری شد و دیگر تا میتوانست از مدح حاکمان و امرای جدید (غزنویان) دوری ...

یکی از مهارت‌های رودکی در سبک خراسانی کاربرد صور خیال، از جمله تشبیه و استعاره در اشعار است، تصاویری که رودکی در اشعاری به کار برده، برعکس شعرای دیگر سبک خراسانی، متحرک و جاندار است. تشبیهات رودکی مهمترین آرایه‌هایی است که وی در اشعار خود به کار برده است. گفته میشود که او کور مادرزاد بوده است که بر همین موضوع محققان و ادیبان را شگفت زده کرده است. 

اگرچه پادشاهان غزنوی اصالتاً ترک بودند ولی برای حفظ حکومت خود و جلب نظر مردم ایران به ترویج زبان فارسی و حمایت از شاعران پارسی گوی پرداختند و حتی در این کار اهتمام شاهان و امیران غزنوی برای گسترش زبان ...

نقل قول: سپاسگزاری را یاد بگیرید، دیروز رفته بودم امامزاده داوود. در مسیرم دیدم پیر مردی بیچاره پیاده میرفت، دلم سوخت و سوار ماشینم کردم. بعنوان سپاسگزاری بهم گفت: دست شما درد نکنه، من قبلاً این مسیر را با خر میرفتم، ولی الآن دارم با شما میروم. 🥴 واقعاً دستت درد نکنه ، بیا و خوبی من🥴

در ميكده پيش بت تحيّات خوش است  با ساغر يك منی مناجات خوش است  تصبيح و مصلای ريائی خوش نيست  زنّار مغانه در خرابات خوش است  مهستی گنجوی  (مغانه، مغ گونه و کافرکیش)

افسوس كه اطراف گلت خار گرفت  زاغ آمد و لاله را به منقار گرفت  سيماب زنخدان تو آورد مداد  شنگرف لب لعل تو زنگار گرفت  مهستی گنجوی 

اگر امروز كودك ما پارسی را درست ياد بگيرد و بتواند واژه را در جايی كه لازم است، استفاده و مصرف كند، اگر شاعر شد، اگر هنرمند، گوينده، برنامه ساز، يا كتاب نويس شد، ما ديگر خاطرمان جمع است؛ مثل كتاب نويس ...

دور نگه داشتن پايه هاى آموزشی از دگرگونی در آموزشهاى بنيانی، دست زدن به پايه هاى اصلی، كار خطرناكی است، چه در زمينه ى منطق، چه در زمينه ى اصول فقه، چه حتی گاهی در زمينه ى نحو و ادبيات. يعنی يك وقت آدم ...

كتابهاى درسی جزو مهم ترين محصولات ادبی ما است و خواهد بود و اگر ما بتوانيم اين كتابها را به شيوه ى درست و آن چنان كه بتواند رشد ادبيات و تكامل ادب پارسی را تضمين كند و نيز بتواند بر خطّ درست فكرى حركت بكند، تنظيم تدوين بكنيم، اینگونه بزرگ ترين خدمت را به زبان و ادبيات پارسی كرده ايم؛ در این مورد و بخش كه رشد ادب فارسی را بتواند زبان ما تضمين كند. 

متأسّفانه یکی از نقاط ضعف ما این است که واژه نامه هاى خوب، كم داريم. همه گونه واژه نامه براى همه نوع مراجعه كننده لازم است؛ لغت نامه هاى آسان و پرمغز و پرمحتوا و منظّم و مرتّب كه از آنها راحت و آسان ب ...

کسانی كه كتابها را تدوين میکنند نباید بگونه ای باشد كه محصول اين كتابها فقط يك مشت قاعده باشد، چون آنوقت قاعده در خدمت سخن گفتن و سخن شنيدن و انتقال معلومات قرار خواهد گرفت. یعنی خودِ قاعده و دستور زبان به خودى خود نبايستی يك بتی بشود كه ما بطرف آن کشیده بشويم. حتماً بايد درست سخن بگويیم و عادت كنیم كه درست بشنویم و تلاش کنیم به اینکه زبان تكامل پيدا كند. 

این جفای خلق با تو در جهان  گر بدانی گنج زر آمد نهان  خلق را با تو چنین بد خو کنند  تا تو را ناچار رو آن سو کنند  مثنوی معنوی، دفتر پنجم.

مهر علی علیه السلام  گر منظر افلاک بود منزل تو  وز کوثر اگر سرشته باشد گل تو  چون مهر علی نباشد اندر دل تو  مسکین تو و سعی‌های بی حاصل تو  شیخ احمد جام (ژنده پیل)

يكی از دوستان، بسیار مهمان نواز بود و در حجره اش به روی همه باز. این دو بيت زیبا هم روی ديوار اتاقش جا خوش كرده بود:  از فروغ روی مهمان شد منوّر حجره ام  حجره‌ام فانوس و مهمان شمع و من پروانه‌ام  و  در حجره ما روغن اگر نیست صفا هست  آن جا که صفا هست در آن نور خدا هست  

خادم مدرسه را در امام زاده ای ديديم. به طلبه‌ها گفت: تشريف بياوريد اين جا سر قبر يكی از آشنايان فاتحه ای بخوانید؛ ثواب دارد. بعد از خواندن فاتحه خنديد و گفت: دستتون درد نكنه. روحم را شاد کردید. گفتيم چرا روح شما را شاد كرديم؟ خنديد و گفت. سر قبری فاتحه خوانديد كه مرده توش نيست؛ قبر مال خودمه.

بنده خدایی داشت برای دوستش شعر میخواند و در آن شعر، با ظرافت از دوستش (قدیری) تعریف میکرد، ولی در بیت آخر همه این امتیازها را با ظرافت به خودش (فاضل) برگرداند، شعر این بود:  چو روی خوب تو دیدم، ت ...

بیا با هم بخندیم، نقل قول، يكی از علما ميگويد: در حرم حضرت رضا (علیه السلام) در حالی كه منتظر همسرم بودم، به فكر فرو رفتم كه در پيشگاه حضرت چه مقامی دارم؟ با خود گفتم اولين كلمه ای را كه يك نفر به من ...

لالایی‌های کاشمر  لالا لالات کنم ننه  تو را مُلاّت کنم ننه  لالا لالا گُل پونه  بابات رفته، نگیر بونه  *  لالا لالا گُل لاله  دل از مهر تو خوشحاله  الهی زنده با ...

ظلم کردن در هر شکلی که باشه خوب نیست. امام صادق علیه‌السلام فرموده: هرکس ستمی کند، به همان ستم گرفتار میشود؛ در خودش باشد، یا در مالش، یا در فرزندش. مرحوم دولابی گفته: به موازات عظمت و بزرگی فاطمه زهر ...

تست خواستگار شناسی: ظریفی میگفت: اگر سینی چای و شیرینی را جلو خواستگار گرفتید و از دورترین نقطه ممکن شیرینی را برداشت، دوستتان دارد. فوری بگویید بله. اگر از وسط برداشت، در آینده عاشقتان میشود. باز هم بگویید بله. امّا اگر از همان نزدیک دست خودش برداشت. باز هم بگویید بله. خلاصه نگذارید پایش را بیرون بگذارد. هر طور شده خودتان را قالب کنید.🌹🌺🌻🌷🪻🌹

خدای مهربان را سپاس میگویم که نعمت انس با خود و اولیای گرامش را نصیب ما فرمود. نعمتی که از ادای شکرش عاجز و درمانده ایم. ای خدا ای فضل تو حاجت روا  با تو یاد هیچ کس نبود روا  قطره ای دانش که بخشیدی زپیش  متصل گردان به دریاهای خویش  مثنوی معنوی، دفتر اول.

کسایی مروزی (۳۴۱ تا ۳۹۴ قمری) از شاعران ایرانی در نیمه دوم قرن چهارم هجری و احتمالاً آغاز قرن پنجم است. چنان که از نامش بر می‌آید و خود وی نیز به آن اشاره کرده است مروزی اهل مرو بوده. کسایی در اواخر د ...

رودکی را اولین شاعر بزرگ پارسی گوی و پدر شعر فارسی میدانند، به این دلیل است که تا پیش از وی کسی دیوان شعر نداشته است، ولی رودکی دارای دیوان شعر بوده. شاید در دوران پیش از اسلام شاعرانی بودند که به زبا ...

ویژگی‌های دوران سامانیان که باید مورد توجه قرار گیرد در این بود که پادشاهان مزاحمتی به ارباب فرقه‌ها و مذاهب گوناگون ایجاد نمیکردند. در دوره آنان کسی به دلیل اظهار عقیدۀ علمی و دینی خود دچار آن مضیقه‌ ...

سلام و درود بر محمد جان عزیزم🌹🙏 ابتدا آرزوی سلامتی و برکت در زندگی برای شما دارم و همچنین آرزوی عاقبت بخیری. و همچنین سایر دوستان گلم در آبادیس🌹🙏 پارسی باستان که فعلاً باهاش کاری نداریم و برای ما ...

سلام به حسین عزیزم و تمام دوستان، خصوصا محمدجان، کیارش عزیز، دکتر جان، امیرجان، امین جان، حمیدرضا جان گلم، ارسلان عزیز و سایر دوستان که همگی جایشان در قلبم محفوظ است🌹🙏 و پوزش از اینکه فراموش کردم تر ...

درود بر شما🌹🙏 بله آفرین، زبان کهن پارسی گویش های متفاوتی در طول ادوار تاریخ یافته که نوع گویش کهن آن (پارسی باستانی) برای ما نامانوس و گنگ است و با گویش جدید (پارسی نو) خیلی متفاوت است، ولی گویش میا ...

درود بر شما🌹🙏 شعری پر محتوا و دلچسب از سعدی جان: جانان هزاران آفرين بر جانت از سر تا قدم صانع خدايی كاين وجود آورد بيرون از عدم  خورشيد بر سرو روان ديگر نديدم در جهان وصفت نگنجد در بيان نامت ني ...

آفرینش شعر از اندیشه ى شاعر فرمان میگیرد و این اندیشه و احساس شاعر است که قالب شعر ( وزن و قافیه ) را بوجود می‌آورد و به اصطلاح ظرف را در مظروف می نشاند. در تعریف دیروز، شعر تنها كلام خیال انگیز موزون ...

در طرح عرفانی هستی، انسان كامل در جايی قرار ميگيرد كه حذف و يا غفلت از آن به ويرانی جهان و بيهودگی آفرينش می‌انجامد. در دايره خلقت، حلقه آخرين، وجود خاتم اوصياست و نسبت اين حلقه به دايره، نسبت ثمر است ...