پیشنهاد‌های حکیم زاده نقوی م ج (٢,١٢٧)

جٓسّنjassan[مصدر با بن مضارع جه] ( جسن - - - جستن ) در گویش گوغر یعنی گریختن. خلاص شدن . رهاشدن نمونه ضرب المثل گوغری :�یه بار جٓسّی مِلِخو ، دوبار ج ...

جُس پرسjos pors:[اسم مصدر] در گویش گوغر به معنای جستجوی کاوشگرانه وتفحص است . نمونه را گویند:�جس پرس کُ ببین راس میگه�تحقیق کن ببین درست می گوید. س ...

jeri kerdan :[مصدر مرکب گذرا] در گویش گوغر به معنی خشمگین کردن وعصبانی کردن است . نمونه را گویند یارو رِجریش کرده� یعنی عصبانی اش کرده ودر گویش رابر ...

jaage[اسم] : ( جایگاه ) در گویش گوغر به معنای ظرف است ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی ) واژهٔ �جاگِه� در برخی گویش ها دستخوش توسعهٔ معنایی شده و از � ...

[اسم]در گویش گوغر به چوبی که درست درمیانه سقف سیاه چادر به صورت افقی وگاه عمودی قرار می دهند تا از افتادن پوشش مویین سقف برزمین جلوگیری کند تیر می گو ...

تیر tir[صفت] در گویش گوغر گاه به معنای باارزشتر وبرتر وبزرگ تر به کار می رود . نمونه:قُرٓت آ کُکات تیرتره یعنی زمیین قرعه وقسمت تو از برادرت بزرگتر ...

torsidan [مصدر]که درگویش گوغربه معنی پاره شدن ودر گویش رابر علاوه بر پاره شدن براثرضربه به معنای خردکردن چیزی مثل یونجه برای خوراک دام نیز آمده در سی ...

tutoros:[اسم]. پاره شدن پارچه از وسط دراثر فرسودگی و. . . ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی ) این واژه در گویش رابر به معنی� از داخل کوبیده شدن �به کار ...

paavas : [صفت] در گویش گوغر به معنای گرفتار ودلباخته است نمونه:خُتِّه پاوس ای لِلو نکن برو شهر ده تُمٓن پول دربیار یعنی خودت را گرفتار این طفل معصوم ...

tep tile xordan [مصدر] در گویش گوغر یعنی سکندری خوردن پی در پی. تلوتلو خوردن نمونه: مردکه رِ نگاه کن چه تپ تیله ای می خوره معلوم نی مُسِّه یعنی مرده ...

paanaaz :[اسم] در گویش گوغر هدیه ای را گویند که از سوی خانوادهٔ داماد—به ویژه پدر و مادر او—هنگام رسیدن عروس به آستانهٔ خانهٔ جدید، به وی پیش کش می ش ...

siyaa deraxt:[اسم] در گویش گوغر به مجموعه درختان میوه دار خزان پذیر و سردسیری ( به ماناک زردآلو، آلوزرد ، آلوسیا و هلو ) گفته می شود. این اصطلاح در ...

tazeni :]اسم مصدر] در گویش گوغر به کار پاک سازی وکندن کف چاه وقنات گویندبیشتر در فصل خشک انجام می شود با هدف رسیدن به آب جدید یا افزایش آب دهی. نمون ...

�ته تو�tatu[اسم ]در گویش گوغر به معنای ژرفا ، عمق و اصل چیزی است نمونه را گویند �بلاییه ته توش درآورد �یعنی آدم بسیار باهوشی است اصل قضیه را کشف کرد. ...

bonkoti]صفت]: در گویش گوغر به فرزند آخر خانواده گویند مترادف ته تغاری. نمونه: بُنکتیشونم آوردن یعنی بچه آخرشان هم همراهشان است. ساختار : تکواژ آزاد ...

�پاواکنن� paavaakonon [اسم مصدر] در گویش گوغر یعنی مهمان کردن اقوام وخویشان ، عروس وداماد را بلافاصله پس از مراسم عروسی نمونه: حالا دیه نوبِیِ خودمون ...

tommon :[اسم] در گویش گوغر شلوار را گویند . نمونه لطفو دِ کسی نِیشه تِمُّنش داره از پاش میفته یعنی لطف الله دیگر عمری نمی کند چون اینقدر نحیف وناتوا ...

tudaar:[صفت] در گویش گوغر یعنی ساکتِ مرموز. نمونه:مٓ یه چِل چِلو خدازده ی ام هاجرو یه توداریه حساب نداره یعنی من آدم ساده دل وخوش صحبتی هستم ولی هاج ...

shemiz kedan : [مصدر مرکب، / گذرا] در گویش گوغربه معنای شخم سطحیِ زمین برای خرد کردن کلوخ ها و نرم کردن لایه ی رویی خاک است. ساختار و ریشه تکواژ آز ...

بدکی نی Bedeki ni: [عبارت اسنادی . مسند فعل] در گویش گوغر معنی تحت الفظی� کمی بد است � و برداشت� خوب است�از آن می شود. نمونه:بدکی نی اِیِه چرتکی بزن ...

tu ru kesi vaasidan :[عبارت فعلی مصدری . ناگذر]: در گویش گوغر یعنی در مقابل کسی قد علم کردن . جواب زورگویی کسی . را دادن . در گویش رابر یعنی حاضرجواب ...

kalle keshu kerdan [مصدر. ناگذر] در گویش گوغر یعنی سرک کشیدن ودزدکی وقایمکی نگاه کردن. نمونه :پدرسوخته داره کله کشو می کنه یعنی دزدکی زیر نظرت داره ...

paa kur kerdan/ [مصدر مرکب گذرا] ​در گویش گوغر کندن، چنگ زدن و برهم زدن خاک، پوشال یا برگ های خشک روی زمین توسط پرندگان ( به ویژه مرغ و خروس ) و برخی ...

در گویش گوغری خچو، به بز مایل به قهوه ای، خاکی رنگ، یا بورِ مایل به تیره اطلاق می شود. این اصطلاح برای تفکیک و نام گذاری دام ها بر اساس رنگ پوست و مو ...

تسپیچtaspich :[اسم]در گویش گوغر اصطلاحی ست درتقسیم زمین زراعتی معادل ۴حبهاز ۶دانگ . کنایه از حداقل زمین زراعتی آب تتماجی نریزی در تغار تا سگی چندی ن ...

gaaxori[اسم مصدر ] در گویش گوغر کنایه از فضولی ودخالت کردن بی جا واظهار نظر بی پایه کردن است . نمونه: به کسی که حرف نامربوط وبی حساب می زند می گوین ...

paak saafi: [قید] در گویش گوغر یعنی به طور کامل نمونه :�ای مرضو پاک صافی بچه آ پا اِنّاخته� یعنی این بیماری حسابی وبه طورکامل بچه را بی رمق وکم توان ...

تورکاه /tur - kaah/ ​[اسم] :در گویش گوغر ابزاری ست سنتی، بزرگ و استوانه ای شکل، بافته شده از بند و طناب با چشمه های شبکه ای ( شبیه به تور ماهیگیری ) ...

topere kesi zedan :[ عبارت فعلی مصدری]: در گویش گوغر به معنای خیت کردن کسی . ضایع کردن کسی. نمونه :�پُررویی می کرد خوب زدی توپرش�یعنی گستاخی می کرد ...

ریشه این اصطلاح گوغری توپرخورده به دنیای پرندگان و شکار برمی گردد. در فرهنگ عامه ، �پر و بال� نماد قدرت، پرواز، جاه طلبی، غرور و بلندپروازی است. پرند ...

. تو بحر کسی یا چیزی رفتنtu bahre kesi yaa chizi raftan:[عبارت فعلی مصدری]: در گویش گوغر یعنی غرق فکر کردن درباره کسی یا چیزی شدن . مدام به کسی یا چ ...

paa kuftan:[مصدمرکب] : در گویش گوغر یعنی یکدندگی . پا را دریک کفش کردن. نمونه:یارو پا کوفته نِمیا یعنی آن شخص پاشو کرده تویه کفش وبه شدت لج کرده نم ...

بیان دوگمانه برای ساختار تخارtexaarدر گویش گوغر هر دو مسیر به مفهوم �صدای خفیفِ ناشی از جریان یا بخارِ نفس� ختم می شود. تفاوت در تأکید بر �حرکت� ( ری ...

tang]اسم] در گویش گوغر بندِ نگه دارندهٔ پالان یا شال از زیر شکم� است، که با محکم بستنش پالان وشال سفت می شود واز جایش تکان نمی خورد . ساختار : تنگ ی ...

تنزوtanzu]اسم - صفت گویشی] در گویش گوغر دارویی دست ساز که از عصاره خشک وغلیظ شده یک یا چند گیاه خاص آسیای شرقی ( ختا وچین. . . ) تهیه شده این عصاره گ ...

tontaashi [اسم مصدر] در گویش گوغر به معنی پرخاش کردن وباتندی باکسی برخورد کردن. است. میگن ایقد تنتاشی ( تبتاشی یا ترپ تاشی ) مکن یعنی اینقدر تندی مکن ...

یا �تلی تاوون�talley taavon [ترکیب اضافی] در گویش گوغر به معنی مزاحم است ودر گویش رابر. تله تاوون شدن tale taavun shodan یعنی اسباب زحمت شدن . ساختا ...

naasaar : [اسم] در گویش گوغر به ناودان گویند . فرهنگ گویش گوغر احتمال داده تغییر یافته �ناصور�عربی باشد واضافه کرده که در جیرفت وکهنوج �ناسال �تلفظ م ...

paasaar [اسم] در گویش گوغربه چوب هایی که اطراف پشت بام قرار می دهندوروی آن را با بوته وخاک می پوشانند تا در هنگام ریزش باران از نفوذ آب در دیوارساختم ...

پادار paadaar [صفت] درگویش گوغر به معنی بادوام . میگن بارُن پادارکرده یعنی باران همچنان می بارد فرهنگ گویش گوغر ذکر کرده که در برهان وآنندراج به معن ...

tekpaar kerdan: ]مصدر گذرا ]در گویش گوغر یعنی پاره پاره کردن . لت پار کردن . میگن : ببین ای کارتُنارِ چطور تک پار کردن یعنی این کارتن ها را تکه پاره ...

تtaqqe [اسم ]: در گویش گوغر یعنی ضربه، کوبش؛ به ویژه ضربه ای کوتاه برای جا انداختن یا محکم کردن چیزی. . میگن:با دوتا تقّه جا میره؛ یه تقّه بهش بزن سا ...

تک دوtek dew : [اسم مصدر ] در گویش گوغر یعنی تلاش ودوندگی . سگ دو زدن ( تحقیر آمیزش ) ساختار : تک ( مصدر مرخم از تکیدن به معنای دویدن وتاختن وهم خا ...

tektom shodan [مصدر ناگذر ] در گویش گوغر یعنی . تمیدن . ویران شدن یکباره فرو ریختن. ساختار : گمان می رود پیشوند تاکیدی �تک�به معنی یکباره وکامل تم ...

تغرسه tegherse [اسم] در گویش گوغر تگرگ را گویند. در فرهنگ گویش گوغر آمده در کرمان تگرگ را تِتِرکو ودر گلباف تِتِرک ودر رابر تِغِرک ودر سیرجان تغرسه ...

terishu [اسم مصدر] . درگویش گوغر وقتی میگن �یه تریشو هندونه ای بده �یعنی یک تکه هندوانه. یک شتیر . . یک قاچ ساختار : گمان می رود که تَریشو = بن �تری ...

​tarke[اسم مشتق]: در گویش گوغر به شاخهٔ باریک، بلند و تازۀ درختان گویند ساختار : تکواژه �تَر� ( تازه، مرطوب ) پسوند تصغیر �ک� و پسوندنسبتِ �ـه� . . ه ...

ترپوننtereponnan:[مصدر] در گویش گوغر یعنی حسابی کسی را به هم کندن . درست حسابی کسی را شستن . ترپاندن - - ترپوندن - - - ترپونن ساختار :بن مضارع� ترپ ...

تخته کردن�taxte kerdan:[مصدر]: در گویش گوغر در کشاورزی سنّتی، کشیدنِ تخته ای چوبی و سنگین یا تنه درختی بر روی زمینِ شخم خورده را گویند که برای خرد کر ...

bon: در گویش گوغر همان بام را گویند . پشت بام

shol vaashodan : [مصدر]در گویش گوغر به معنی ناز کردن . خود را عزیز کردن. خودرالوس کردن. میگن :� راسّی عوضو از خورد و خوراک افتاده؟ ای هیشطو ش نی، ش ...

کوپ kup [اسم]: در گویش گوغر به معنی توده، پشته، کپه، یا انباشته ی تپه مانند از چیزی است. میگن: �ای کوپ زردآلو رِ مَ باید ترشو کنم�؛ یعنی �این توده ی ...

kopeku : [قید]در گویش گوغر یعنی به حالتِ خمیده و دمر بر زمین، شبیه سجده؛ ساختار :کپ ( به معنای خم شدن وواژگون شدن ) واج میانجی �ک� پسوند مشتق ساز گو ...

paadew : [صفت] در گویش گوغر یعنی نوکر وگماشته //در �فرهنگ گویش گوغر� به معنی دویدن پرندگان با سرعت مانند دویدن کبک هم آمده.

taalonnan [مصدر متعدی] در گویش گوغر، به معنای چوریدن، سرکیسه کردن و چپاول کردنِ داراییِ کسی تا آخرین حد. ریشه و ساختار: این فعل از �تال� به معنای که ...

pirezaal:[اسم]در گویش گوغر به پیرزن فرتوت گویند. ساختار: بیان دوگمانه درباره پیرزال: ۱ - پیر از ریشه باستانی paira با واژه �پی ئیرا �pairia و پیدار ...

taa : [اسم] در گویش گوغر به معنای سمت ، طرف وسو است �. تا �با این معنی در فارسیِ معیار، فارسیِ میانه و فارسیِ باستان، بر پایهٔ شواهدِ در دسترس، ظاهرا ...

pengerder : ( صفت ) [با پنجه دریده شده ]در گویش گوغر به پوست خراش داده شده به وسیله پنجه دست گویند. ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی )

پیمیدنPeymidan ; [مصدر] در گویش گوغر به معنی پیمانه کردن مایعات بویژه شیر ( شیر پِیمُنِه کایی ) ساختار : در مورد ساختار واژه دو گمانه مطرح است ۱ - ب ...

pirzaal:[اسم]در گویش گوغر به پیرزن فرتوت گویند. ساختار: بیان دوگمانه درباره پیرزال: ۱ - پیر از ریشه باستانی paira با واژه �پی ئیرا �pairia و پیدار و ...

pir petaal: [صفت جانشین اسم] در گویش گوغر یعنی فرتوت . ازکارافتاده : گمان می رودساختار ش چنین باشد ۱ - تکواژ آزاد� پیر � ریشه اوستایی پتpat ( به معنی ...

پنگر peŋger/paŋgor : [اسم] در گویش گوغر به پنجه بویژه پنجه حیواناتی چون سگ وگربه گفته می شود سیر دگرگونی آوایی : پنجه - - - - پنگه - - - - - - پنگر

terakmon:[اسم مصدر تحقیری] در گویش گوغر به معنی ترکیدن است وبه صورت تحقیر آمیز به زایمان و مدفوع کردن ( دفع ناگهانی تحت فشار ) گویند ودر گویش راور به ...

palmaas :[اسم] در گویش گوغر یعنی وارسی دقیق با لمس . معاینه کردن میگن :حکیم پلماسید واین دارو رِ طواوت کرد یعنی پزشک پس از وارسی دقیق بویژه از طریق ل ...

واژهٔ پَمّوکpammuk که در گویش گوغری و برخی مناطق دیگر استان کرمان، به جانوری شبیه عنکبوت ( رتیل ) اطلاق می شود. از نظر ساخت، این واژه از پایهٔ پَمّ ...

pol pol kerdan [مصدر مرکب ]: در گویش گوغر به معنای تکه تکه کردن ( گوشت ) است گمان می رودجزء نخست برگرفته شده است از ریشه پِل/پِلک ( Pel/Pelak ) که د ...

پَل ( pal[اسم] ) در گویش گوغر ببه استناد� فرهنگ گویش گوغر � به معنیِ �چوبدستی� است و ترکیبِ پَلِ چوپنی ( pale čupōni ) به �چوبدستی چوپانی� گفته می شو ...

مجموعه ای از پله هاست. گمان می رود از پل/پله ساخته شده و با افزودن پسوند - ان در صورتِ فارسیِ پلکان، پدیدار شده . صورت کهن ترِ پلگان نیز ثبت شده و نش ...

پکیدن ( pokidan ) : [مصدر] در گویش گوغر به معنای ترکیدن ناگهانی بر اثر فشار باد، دَم یا گاز، همراه با صداست. گمان می رود جزء نخست واژه ( پک ) از نام ...

biyi gele:[اسم] در گویش گوغر، اصطلاحی ست طبقاتی در نظام ارباب رعیتی قدیم که توسط نوکران خانگی و چوپانان برای خطاب کردن زنِ ارباب به کار می رفته . این ...

٠٩beytaal:[اسم] در گویش گوغر نیز به شکسته بندودرمانگر حیوانات و بیطار گویند . بیطار عربی از هیپّیاتروس یونانی گرفته شده که هیپوس به معنی اسب است و یا ...

bi seranjom : [صفت] در گویش گوغر به معنای نافرجام . شکست خورده. ساختار:پیشوند�بی� سر ( اسم ) اانجام ( اسم ) =بی سرانجام ( مشتق مرکب )

پُفوزدن / pofow zedan [فعل ] در گویش گوغر یعنی آب را در دهان جمع کردن و با فشار بازدم به صورت ذرات ریز ( مه پاش ) بر روی پارچه یا چرم پاشیدن. ( اصطل ...

pesheng : در گویش گوغر یعنی ترشح مایعات با سر انگشتان . مقداراندکی آب که با دست به سر صورت پاشند. پاشه اندک مایع. میگن یه پشنگ آبی بزن به سر وصورتش ...

park park shodan [صفت] در گویش گوغر یعنی تکه تکه شدن. دونیم شدن گمان می رود واژه ی �پَرک� در گویش گوغر، همان paarak ( پارک ) پهلوی است که با گذشت زم ...

bide: [اسم] در گویش گوغر به علوفه خشک شده وبه شکل استوانه ای پیچیده شده را گویندکه خوراک زمستانه حیوانات اهلی چون گااو و. . . است گمان می رود ۱ - بید ...

bi demaagh: در گویش گوغر یعنی دمغ وافسرده.

pedom kerdan : در گویش گوغر یعنی آماس کردن . ورم کردن باد کردن . میگن دٓسُّم پدم کرده یعنی دستم آماس کرده/در کشاورزی وقتی آب جو بالا می آید وآب زیادی ...

parbaafe ::در گویش گوغر به بافه ای بزرگ گویند که از روی هم گذاشتن بافه های کوچک جو وگندم و. . . درست می شود ساختار واژه : واژک� پٓر� ( پُر ، انبوه ) ...

pech pechu : [حاصلِ مصدر] در گویش گوغر، به معنیِ آهسته و درِگوشی سخن گفتن با کسی. نجوا کردن ساختار واژه: از نام آوای مکررِ �پچ پچ�، که تقلیدگرِ صوت ...

fetir : [صفت ساده] در گویشِ گوغر، به نانی گفته می شود که خمیرِ آن خمیرمایه نداشته یا مایه اش کم بوده است؛ در رابر پَتیر petir گویند. این واژه به احتم ...

potur : در گویش گوغر یعنی اندازه بسیار اندک /میگن : پُتورشٓم نی یعنی هیچی ازش نمونده . احتمالاً پتور تخفیف یافته همان پتورو باشد در فرهنگ گویش گوغر ...

bidarkojaa : [صفت مشتق مرکب ]در گویش گوغر یعنی شخص بی جا ومکان . سرگردان . آواره

potriz : در گویش گوغر به مرغ الشتی ولاغر وپت ریخته گویند .

pa:taar kerdan :در گویش گوغر هم به معنای هرس کردن درخت وهم به معنای وجین کردن وکندن علف های هرز کشتزار به کار می رود وکاربردِ معناییِ آن با حوزهٔ �پی ...

paa negerefran : از نفرین های گوغری است یعنی زندگی ات به آخر برسه . بمیری. پس از این توان زندگی نداشته باشی میگن: الهی پانگیری که پنجاه سال دیه هم س ...

be qaad neresi : در گویش گوغر یعنی به کمال نرسی . الهی نرسی ونارس بمانی ( . قاد وقد هم خانوده اند ) گمان می رود قاد� از ریشهٔ کهن ایرانیِ kat/ kad - ...

paa negiri : از نفرین های مادران گوغری ست یعنی به قاد نرسی . رشد نکنی

paa faaregh kerdan : در گویش گوغر یعنی زاییدن . به دنیا آوردن.

paa daadan : در گویش گوغر یعنی زمان مساعدی دست دادن . در وتخته جور شدن .

paa zedan: در گویش گوغر یعنی از پا افتادن وبه شدت خسته شدن .

paaqors : در گویش گوغر یعنی محکم واستوار

be horme dehan : در گویش گوغر یعنی شمرده ویواش حرف زدن . در این اصطلاح �هُرم� در تعبیرِ �به هُرمِ دهن� به احتمال قوی از معنای �گرمی، حرارتِ دهان، دمِ ...

buy : در گویش گوغر لفظی ست که ناخودآگاه برای بیان ترس بیان می شود در فرهنگ گویش گوغر گفته شده که برای بیان تنفر نیز کاربرد دارد.

paachak: درگویش گوغر گاه به پاچه ( گوسفند وگاوو. . . ) گویند . پا پسوند تصغیر �چک�=پاچک - - - - پایچه - - - - - پاچه

paapichak : در گویش گوغر . اژه ای مشتق مرکب است به معنی پا لای کسی آوردن به قصد زمین زدنش . [پا ( اسم ) پیچ ( بن فعل ) - ٓک ( پسوند اسم ساز حاصل مصدر

paatile: در گویش گوغر به دیگ لبه دار بزرگتر از دیگبرو گویند که برای جوشاندن شیر ودوغ به کار می رود . پاتیل پسوند �ه� دو فرضیه : . گمان می رود یک وام ...

siserew : در گویش گوغر نام کوهی است واقع درقسمت جنوبی منطقه . گمان می رود که نام کوه به این دلایل� سیسه رو� گذاشته شده ۱ - تحلیل محلی ها درمورد نام ...

saftu : در گویش گوغر به سبدماننندی بافته شده از خُمکت ( گیاهی با رشته های نازک سبز که لب رودخانه واستخر می روید ) ونی باریک که دهان گاو راهنگام خرمن ...

. aasaar: از اصطلاحات ویژه کشاورزی در گوغر است معمولا زمین های کشاورزی بزرگ را برای سهولت آبیاری به چندین بخش تقسیم می کردند وودر هر قسمت دوجوی أب به ...

soni : در گویش گوغر ریسمان زیر جُغ را گویند.

koro : در گویش گوغر به ابزار کرت بندی وباغ بٓن بندی که تیغه ( بیل مانندش ) فلزی باشد درواقع همان پُشک ولی از جنس آهن.

بن گاو درگوغر هم یک حفت گاو است میگن فلانی پنج بن گو و یک تا ( طاق ) داره یعنی یازده گاو داره سپاس از ملاصالح بابت تبیین بجایشان

badqelagh : ( بدقلق ) در گویش گوغر یعنی بدخُلق . بدخوی. قلق - - - قیلق - - - - قیلمق

qelegh : [قلق]در گویش گوغر به معنای گُمِ کار . اقوف کار . شگرد وفن وفوت کار است . . البته اصل آن احتمالاً از قیلق ترکی گرفته شده ودراصل به معنی خوی و ...

gom : در گویش گوغر واژه ای مستقل است به معنای �قلق، فوت وفن، مهارت عملی ، و ترکیباتی مانند �گُمِِ کار�، �گُم داشتن�، �خوش گُم� و �بدگُم� بر همین پایه ...

badgom : در گویش گوغر یعنی بدقلق .

burengu : شخصی که رنگ پوست ومویش روشن وبور باشد [بور رنگ پسوند گوغری �و�=بور رنگو - - - - بورنگو].

burom : در گویش گوغر به معنای عزیزم است [بور - ِ من] خطاب به کسی که برای گوینده عزیزباشد بیشتر فرزند. میگن بورم بنشین وببین چطو دُرُسِش می کنم یعنی ...

var xordan. : در گویش گوغر یعنی رنجیدن . . دلخور شدن میگن : بِت ور نِخوره یعنی دلخور نشوی .

berbiaaon : [بروبیابان] در گویش گوغر یعنی دشت برهوت وبی آب وعلف.

buraagh : در گویش گوغر بریده یا تریشی از چیزی . گمان می رود وند نخست �بور �از buridanیا bur ( بریدن - بر ) یعنی وندی فارسی ( از بریدن ) پسوندترکی اغ ...

buru : در گویش گوغر یعنی سرخ کم . رنگ. به بچه ای هم که صورتی مایل به سرخ دارد بورو گویند .

bevax : در گویش گوغر همان تلفظ به وقت است . /به وقت اُمدی یعنی به موقع آمدی .

beraaftaabi : در گویش گوغر یعنی جای آفتاب گیر نشستن . . در مکانی که خورشید می تابد برای گرم شدن قرار گرفتن

bezaa: در گویش گوغر یعنی صبرکن . اجازه بده میگن : بذا اینی که بردم پُش بُن بیارم پایین یعنی صبرکن این کار را به سرانجام برسانم

bede besson : [بده بستان] در گویش گوغر یعنی داد وستد

donesse baash : در گویش گوغر یعنی بدان . آگاه باش. میگن: دونسّه باش مٓ کوتاه بیا نیسّم یعنی آگاه باش که من کوتاه نمی آیم .

bonghor : در گویش گوغر یعنی زیرلب غُرزدن. گمان می رود ساختار واژه چنین باشد ۱ - وند نخست بن مخفف بنگ وبانگ باشد ونددوم غر =بنغر ( بنگغر ) صدای غرزدن ...

bone : [بهانه] درگویش گوغر دگرگون شده بهانه است. عذر

ban baagh : در گویش گوغر به کُرد های ( کرت ) زمین کشاورزی گویند که جهت آبیاری آب از میانشان می گذرد . . [بند و باغ] گمان می رود باغ در این ترکیب به م ...

posh bon : در گویش گوغر همان پشت بام را گویند .

badxaab shodan : در گویش گوغر یعنی سیر خواب نشدن . کسل بودن دراثر کم خوابی .

badpekopuz : در گویش گوغر به بدقیافه ی بداُغُر. زشت صورت بداخلاق گویند .

boleyt : در گویش گوغر به معنی گیج ومنگ وابله است . بلیت با ابله وبُله احتمالاً هم خانواده است .

bedabattar : در گویش گوغر یعنی بدترین [بد از بدتر ]درواقع نوعی از کاربرد صفت برترین یا تفضیلی در گوغر است

bedaaromi : در گویش گوغر یعنی بی آرامی کردن ناآرامی کردن . میگن : طفلو شبا بدآرومی می کنه یعنی طفلک شب ها بی آرامی می کند وجیغ وگریه راه می اندازد.

balhur : در گویش گوغر به عقب مانده ، نادان و گیج ومنگ گویند . ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی ) فکرکنم با ابله وبُله هم خانواده است .

behel budi : در گویش گوغر یعنی عفوخواهی . حلالیت میگن فلانی برا حٓجش آ همه بحل بودی طلبید یعنی فلانی برای مشرف شدن به حج از همه طلب بخشش کرد .

bahri :بهری یا. بحری: در گویش گوغر به شخص هاج وواج وسرگشته گویند ( شاید املای بحری درست باشد یعنی کسی که در بحر اندیشه هایش فرو رفته و مبهوت است . )

comoru : در گویش گوغر یعنی نوزاد به ماناک بُرّه کمرویعنی نوزاد گوسفند.

bachche baaraa : در گویش گوغر مترادف خانواده است .

be jaa budan : در گویش گوغر یعنی مناسب بودن . به گاه بودن. ای حرفت بجابود یعنی این حرفت به موقع ومناسب وقت بود .

bolok : در گویش گوغر به حشراتی شبیه سوسک و. . . گویند . میگن :بلکی افتاده تو جُنُم یعنی حشره ای آمده روی بدنم یا درلباسم گمان می رود که ریشهٔ �bul ...

bepaa : در گویش گوغر هم فعل امر از پاییدن است به معنی مراقب باش وهم به معنی جاسوس ( بی پدر برام بپا هِشته یعنی بی پدر برایم جاسوس و خبرچین گذاشته ) ب ...

bel : در گویش گوغر گاه به معنای بگذار [بهل]به کار می رود یعنی فعل امر از مصدر هشتن.

bol : در گویش گوغر یعنی ابله وکم عقل

belیاbal : در گویش گوغر به معنای جفت ومشابه چیزی به کار می رود ای بِلِشه تو خُنه دارم یعنی مشابه همین را درخانه دارم .

baavaasir : در گویش گوغر همان بواسیر را گویند .

baal : در گویش گوغر گاه به معنی کناره وگوشه هم به کار می رود . بال چادرتِ بشور یعنی گوشه چادرت را بشوی

baaki ni : در گویش گوغر یعنی طوری نیست . اشکالی ندارد

baaqi: در گویش گوغر یعنی سایر ین . دیگران. باقیٓم همیکه بوبِبرن میان یعنی دیگران هم همین که باخبر شوند می آیند .

baasho bebin : در گویش گوغر یعنی خواهی دید . چشم انتظار باش .

baazi mushi :[بازیگوشی] در گویش گوغر یعنی سربه هوایی وشیطنت.

baaron gir shodan : در گویش گوغر یعنی زمین گیرشدن وماندن در جایی در اثر زیادی باران .

shelaxte : در گویش گوغر میگن بارُن شلخته یعنی باران تند ورگباری

baaresht kerdan : در گویش گوغر یعنی باریدن

bok: در گویش گوغر لفظی است برای برای اظهار تمسخر . ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی )

bashn : در گویش گوغر نیز به معنای اندام وبدن است غالباً همراه با �بر� می آید. بشن وبٓرٓم لیچ شد یعنی تمام بدنم خیس شد. ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی ...

bash: در گویش گوغربه کشت دیم گویند که با آب باران آبیاری می شود . گمان می رود بش از ریشهٔ هندواروپایی *wes - ( پاشیدن/بارانیدن ) → ایرانی باستان *w ...

bassaar kerdan : در گویش گوغر یعنی گرفتن وگیپ شدن دماغ به دلیل سرماخوردگی . به گمانم بسار در اصل بست ار بوده

bozmochak : در گویش گوغر نوعی سوسمار بزرگ را گویند . گمان می رود توضیح فرهنگ آنندراج راجع به بزمجه ( بزمژه ) از نگاه عوام است ومطمئناًشباهت ظاهری وند ...

bereysh: در گویش گوغ�ر برای� به صورت بِرِی تغییر کرده ووقتی ضمیرپیوسته ای به دنبال آن بیاید واج میانجی �ش�نیز پیدایش می شود بِری - - - بری ضمیر پیوش ...

barram : در گویش گوغر با نگاه استعاری یعنی عزیزم [بٓرِّه ضمیر م]. بٓرّم ایطرکی نی یعنی عزیزم این طوری نیست

bereshteni: در گویش گوغر به هرچیزی که برشته شده باشد گویند . میگن ای بِرشتنیا رِ به مُختِ ای عورتو بِذا تا قاطی کنه یعنی این خوراکی های برشته شده را ...

borz : در گویش گوغر یعنی برآمده. بلند جالب است که خود واژه بلند نیز با برز هم ریشه است به گمانم حتی واژه بزرگ هم با برز هم ریشه است . . در واژه های ...

biraabir: در گویش گوغر میگن اینا بیرابیرٓن یعنی اینها باهم برابر ندیا مساوی هم هستند . در سیرجان هم بیرابیر به معنی مساوی است امادرگویش رابر بزرگ وبی ...

qorq zede : در گویش گوغر به کپک روی نان ومواد خوراکی قُرق گویند . پس به معنی کپک زده است . گمانم این است باتوجه به این که کپک نوعی فساد وقارچ زدگی س ...

beytaal: در گویش گوغر نیز به شکسته بندودرمانگر حیوانات و بیطار گویند . بیطار عربی از هیپّیاتروس یونانی گرفته شده که هیپوس به معنی اسب است و یاتروس به ...

bitel : در گویش گوغر به کسانی که موهای بلند وشلوار پاچه گشاد می پوشیدندمی گفتند . احتمالاً برگرفته از سبک خاص وانقلابی گروه بیتلز دردهه ۱۹۶۰میلادی

bi pir: در گویش گوغر یعنی بی اعتقادِمتعصب بی رحم. ناسزایی است شخص بی دین لجوج سنگدل را

be moxte : در گویش گوغر یعنی به عهده ِ. یه کاری هِشتم به مُختت یعنی یک کاری را به عهده تو گذاشتم

در گویش گوغر مترادف چُسیدن وفسوه دادن است.

buq : در گویش گوغر میگن �یاروبوقه بوقه� یعنی هیچی حالیش نیست . هِررا از بِر تشخیص نمیده

bud e budesh : : در گویش گوغر به معنی تمامش و همه اش به کار می رود. / بودِبودِ رختارِ شوشت یعنی همه رخت ها را شست . ( بود به معنی همه وتمام کاربرد ...

beyom : در گویش گوغر یعنی بامداد . صبح زود . گمان می رود واژه بِیُم از ریشه baaیاbhaaبه معنی روشنایی که واژه بام به معنای صبح زود وبامداد نیزا همین ر ...

polishidan : در گویش گوغر یعنی سوختن مو وپرز چیزی بر آتش مثل کله پاچه ی گوسفند . صورت گذرای این فعل با مصدر پلیشوندن به کار می رود .

polishondan : در گویش گوغر یعنی سوزاندن موی وپرز چیزی مثل کله پاچه ی گوسفند یا پارچه و. . . بر آتش . کِز دادن صورت ناگذر این فعل پلیشیدن است.

pes kallei : در گویش گوغر یعنی پشت گردنی . سیلی از پشت گردن .

ban gereftan : در گویش گوغر یعنی گیر کردن چیزی بالای درخت یا غیره [بند گرفتن]

گمان می رود واژه بال گوغری به معنای قبول وپذیرفته در هیچ منطقه دیگری کاربرد نداردوواژه ناب گوغری ست واز طرفی ساختار آن می تواند چنین باشد بال درواقع ...

jaa bon jaa veri : در گویش گوغر یعنی به طور کامل . یکجا /فلانی جابن جاوِری رٓف سیرجُن یعنی فلانی به طور کامل به سیرجان مهاجرت کرد. ( فرهنگ گویش گوغر ...

bonjaa : در گویش گوغر به معنای اصل واساس است .

bane gaav: : در گویش گوغر وقتی میگن حیرونِ بنِ گاوی ام یعنی نیازمند یک گاو نر برای شخم زدن زمین کشاورزی هستم . در گویش رابر �بن� یک جفت گاو راگویند ...

bambolbaazi: در گویش گوغر به معنای سفسطه کاری ودغل کاری است .

bambol : در گویش گوغر یعنی فریب وسفسطه . احتمالاً تغییر یافته بامبول است.

ba?lengیا بلنگ. : در گویش گوغر به نوعی خیار گویند که از خیار سبز روشن تر وبلندتر وخط خطی ( شیاردار ) است وبه آن خیار بالنگ وبادرنگ وخیارزه گویند

bololoq keshidan : ( بللق :نام آوای نری وقوچ ) کنایه از با خشم فریاد زدن

bololoq : در گویش گوغر به نام آوای نری وگاه قوچ گویند .

belal : در گویش گوغر به خوشه تازه و خشک نشده و برشته شده گویند که باآب و نمک بسیار خوشمزه می شود البته درگوغر بلل گندم معروف است. [بلل - - - - بلال]

axmهرچند در هیچ منبعی ذکر نشده که واژه اخم ( که در فرهنگ گویش گوغر به معنای باسن است ) ریشه اش چیست گمانم این است که از مصدر خمیدن گرفته شده باشد . ا ...

belaa gardon shodan : در گویش گوغر یعنی پیش مرگ کسی شدن .

belaa siyaa : در گویش گوغر به کسی که برای دیگران گرفتاری ودردسر ایجاد کند گویند .

beghal : در گویش گوغر علاوه بر معانی معمول درمعنی �به اندازه گنجایش دودست باز �به کار می رود. میگن یه بغل علفی جلو گوسفنّا بریز یعنی به اندازه گنجای ...

bashkaar : در گویش گوغر به کشت دیم وکشت بدون آبیاری گویند .

baze hechchi : در گویش گوغر یعنی بهتر از هیچی. از هیچی بهتراست بِه از هیچی ( هچّی )

bedaamoxte: در گویش گوغر به معنای بدعادت است . بد آموخته ( آمخته )

ممکن است بخته گوغری واخته که هر دو در کل به معنای عقیم شده می باشند از دو ریشه مختلف گرفته شده باشند یعنی بخته از مصدر باختن واخته از مصدر آختن که ای ...

bottedaar : در گویش گوغر یعنی نژاده . ریشه دار . والاتبار.

bi botte : در گویش گوغر یعنی بی رگ و ریشه. بی گوهر . بی اصل ونسب

بتمرگ که در گویش گوغر هم هنوز رایج است بعضی ها می گوینداصلش به تو مرگ است من گمانم چیز دیگری هرچند درهیچ واژه نامه ای یافت نشود گمانم این است واژه بت ...

گمان می رود باشو گوغری چنین ساخته شده باbaaیاپاpaaبه معنی پدر وبابا است پس وندنخست واژه باشو �با� به معنی پدر است . احتمالاً پسوند مشتق ساز �و�u برا ...

baaide : در گویش گوغر ظرف بزرگ شیردوشی نیکلی یا مسی. بایده. بادیه. گمان می رود باتوجه به قانون جابجایی واک وواکه ها در زبان شناسی تغییر یافته بادیه ب ...

baal baal zedan : در گویش گوغر یعنی دست وپازدن بی قرارانه. تقلای مضطربانه

baaresht : در گویش گوغر به معنای باریدن است . گمان می رود واژه بارشت از وند بار ( بن مضارع ) وپسوند مشتق ساز - ِش وپسوند زائد ت که مختص گوغر است ساخت ...

baak : درگویش گوغر علاوه برمعانی معمول به معنای درد ونارحتی هم به کار می رود گاه احوالپرسی میگن فلانی چطوره جواب می شنوند � باکش نی� یعنی درد ونارحتی ...

bach daadan : تولید مثل زنبور عسل با خارج شدن گروهی از زنبورها ی عسل یک کندو به همراه ملکه جدیدبه قصد جدایی از ملکه مادر و تشکیل یک کندوی زنبور عسل ج ...

baare aax : در گویش گوغر کنایه از سربار وسرِخر

Sar gereftan: در گویش گوغر به مابه التفاوتی که یکی از طرفین معامله ی کالا به کالا از دیگری به جهت بارزش تر بودن جنسش می گیرد گویند . . سرگرفتن

baalaabud : در گویش گوغر به مبلغی که به عنوان مابه التفاوت یکی از طرفین معامله می گیرد گویند . سر ( مثلاً چقدر سر گرفتی ) .

baafuri : در گویش گوغر به معتاد تریاک گویند. . تریاکی. /پسوند �ی� یای نسبت ومشتق ساز است .

در گویش گوغرنیز به پدربزرگ وپدرجد باشو می گویند کاش کسی پیداشود وریشه یابی اش کند تاببینیم با� بائو � ( پدربزرگ ) چه ارتباطی دارد.

baashe keshidan : در گویش گوغر یعنی تهدید کردن . شاخ شونه کشیدن . /ایقد برام باشه نکش یعنی این قدر تهدیدم مکن

baazenjon : در گویش گوغر گاه به بادمجان ، بادنجن وگاه بازنجن گویند.

در گویش گوغر در معانی زیر کاربرد دارد ۱ - کوچ کردن ونقل مکان کردن عشایر دهویی ها اردیبهشا بار می کنن یعنی اهالی دهوییه اردیبهشت ماه به مزارع دهو کوچ ...

baadmaal : در گویش گوغر به دانه های گردویی که در اواسط بهار دراثر باد پوت ومحتویاتشان سیاه می شود گردوی بادمال گویند . درواقع صفت مرکب مرخم است بادما ...

baad gereftan : در گویش گوغر یعنی اخلاقش از مدارمعمول خارج شده وبداخلاق شده . معمولاًزمانی که شخصی بی مورد بداخلاقی می کنه وسگرمه هاشو تو هم می کشه م ...

baad demaaghu : در گویش گوغر یعنی ( خردسال ) بینی گرفته. دماغ کیپ شده. [باد دماغ پسوند �و�نسبت]

گمان می رود واژه شوغن گوغری از شٓغٓن یا شٓغوبه معنای پشته و بلندی زمین گرفته شده ووجه تسمیه همان بلندی وبرآمدگی شوغن نسبت به طرفین باشد . البته فرهنگ ...

shimaak :از اصطلاحات کشاورزی گوغر است. در زمین کشاورزی کرت بندی شده کرت ها با دو جو پشت سرهم آبیاری می شدند. جوی اولی تیماک نام داشت که کرت ها ی پای ...

timaak. :از اصطلاحات کشاورزی گویش گوغر است. در زمین کشاورزی کرت بندی شده کرت ها با دو جو پشت سرهم آبیاری می شدند. جوی اولی تیماک نام داشت که کرت ها ...

درست این واژه تیماک است . گمان می رودکه وام واژه ای ترکی باشد که وند نخست واژه�تی�به معنای این ونزدیک است و وند� ماک� درترکی هم پسوند مصدرساز است وهم ...

eors ( یاevors: : در گویش گوغر یعنی اخمو وترشرو. گمان می رود تغییر یافته عبوس باشد

واژه اوشین گوغری ظاهراً همان اوشان است که فرهنگ های بزرگ لغت مانند لغت نامه دهخدا، آنندراج، برهان قاطع و انجمن آرا همگی آن را به عنوان صفت به معنای � ...

ewziku : در گویش گوغر به زخم آب گرفته وچرکین گویند . گمان می رودوند دوم واژه یعنی زیک با zaēka - � اوستایی با معنی �زیان، گزند، چیز پلید� که در فرهن ...

ewsaar : در گویش گوغر همان تغییر یافته واژه افسار است .

ewlaq pelang : در گویش گوغر به چیزی که به ماناک پوست پلنگ دویا چند رنگ وخال خالی باشد گویند .

ewlaq : در گویش گوغر همان تغییریافته ابلق است . به معنی سیاه وسفید .

del medelu kerdan : در گویش گوغر یعنی مردد بودن . ایدم اودمووکردن . ای پا اوپاوو کردن.

ipaa upaau kerdan : در گویش گوغر یهنی ای دم اودم کردن . تعلل کردن در کار . دلمدلو کردن

idam udam kerdan : در گویش گوغر یعنی کاری را به تعویق انداختن . ای پااوپاوو کردن .

iqedeku : در گویش گوغر یعنی ایقدرو. مقدار بسیار اندک . سرسوزنی. [این قدر واج میانجی ک پسوند تصغیر �و�].

aal :آل رایج در گوغر نیز گمان می رود که به دلیل جگر کنی وخون ریختن زائوبا آل که درفرهنگ معین به معنی سرخ آورده شده هم ریشه باشد یا چنانکه در یاداشت ...

tap : در گویش گوغر به گرهی که برای بافت قالی به وسیله نخ های رنگی پشمی بر روی تارهای پنبه ای زده می شود ( ایلمه ) ویک پوت ( پود نخی ) که ازبین شت عبو ...

ohok : در گویش گوغر لفظی ست برای تمسخر مخاطب گاهی که قصد زرنگی کردن ودورزدن فرد را دارد. آقای اکبر نقوی گفته اند وقتی که ادعایی که از توانش خارج است ...

udemeki : در گویش گوغر یعنی آن لحظه . [آن دم ک ی]

idemeki : در گویش گوغربه معنی همین لحظه است [این دم ک ی]

eyshom: در گویش گوغر همان تیره و طایفه را گویند [ایشمeyshom - - - احشمehshom - - - احشامahshaam]

گمان می رود که در اصطلاح گوغری باغ کردن جزء نخست ( باغ ) به معنی بندیا بست بوده و پشتوانه این گمان نظر زنده یاد صاق همایونی ست که باغ را چنین معنی کر ...

گُرگا:گمان می رود که واژه گرگای گوغری از دو وند ساخته شده ویک واژه مشتق به حساب آید چراکه یک وند بی معنا دارد . جزء اول �گُر �باید همان gorپهلوی ( ...

bak : در گویش گوغر لفظی ست برای بیان شگفتی وانتقاد . بٓک به این کل کوروندن یعنی بیش از حد پی مطلب را گرفته وذله می کنه آدم رابا پرسش هاش . .

متاسفانه در هیچ منبعی واژه اوغین گوغری ریشه یابی نشده است . دو گمانه درباره این واژه ۱ - وند نخست �اوغ�که به معنای هنگام وزمان است ووند دوم پسوند مش ...

ewshaa : در گویش گوغر به طویله بدون سقف ومحوطه محصور روباز برای نگهداشت دام گویند

ew qolepu : در گویش گوغر به غذایی که بیش از حد آبکی شده گویند

bad onoq: در گویش گوغر یعنی بد اخلاق . بداُغُر.

texe : در گویش گوغر لفظی ست که بزرگترها به کودکان می گویند تابفهمد آن چیز بد وکثیف است . آکِّ.

akke : در گویش گوغر لفظی است که بزرگترها برای این که کودک را از دست زدن به چیزی منع کنند بر زبان می آورند یعنی بد است . تِخِه.

qerew : در گویش گوغر به معنای شکاف ریز وتِرٓک است . اگر قرو از ریشه کرkar باشد بعید نیست با�کارد �که شکافنده وبرنده است و�کٓرت�که زمین شکافته وتقسیم ...

ozgel : در گویش گوغر به بیشعورِ بدقیافه گویند گمان می رود با واژه ای ترکی ست وصورتی تغییریافته از اُزگولozgulترکی به معنای گل رخ باشد که بعدها دچار ت ...

a xodaa xaassan[از خدا خواستن]: در گویش گوغر یعنی از فرصت استفده کردن .

aarak baarak در گویش گوغر یعنی آوردن وبردن . ضرب المثل گوغری: �کاسه ای دارم آرک بارک تو پرکنی من پرترک� [آرک از مصدر آوردن وبارک از مصدر بردن]. در را ...

edaashe/:edaa : در گویش گوغر گاه به معنی عادت به کار می رود. چرا زد زیر قولش میگن ای دِ اداشه یعنی این دیگه عادت ورفتارهمیشگی اش است . ( درقسمت ا ...

etab یا عتب یا عتو : در گویش گوغر یعنی زور . منت . . میگن زیر عتوت ( عتبت ) نِی مُنم یعنی زیر بار زورت نمی مانم شاید اتب همان تغییر یافته عتاب باشد.

a bar kerdan : در گویش گوغر یعنی حفظ کردن . به خاطرسپردن. [از بر کردن]. وند دوم واژه �بر�گمان می رود با ویر یابیر که در متون کهن به معنای یاد وهوش وح ...

bachche seyyedu یا سیّدو یا سِیدلو: در گویش گوغر به اودلالسکو ودم جنبانک گویند . ر. ک به اودلالسکو

ewdelaalesku یا اودلالسک: در گویش گوغر دم جنبانک راگویند که پرنده ای است دم بلند و با پرهای راخاکستری وسیاه رنگ. وند نخست آب می باشد /وند دوم دلال ی ...

itari :[این طرحی] در گویش گوغر یعنی ایطرکی. با این طرح . ایجوری. گاه نیز با واج میانجی ک به کار می رود ایطرکی

itareki:]این طرح ک ( پر کاربردترین واج میانجی گوغر ) ی] در گویش گوغر یعنی این شکلی . بااین طرح ونقشه . گاه نیز بدون واج ک به کار می رود ایطٓری

ijureki: در گویش گوغر یعنی ایجوری . این گونه این طور ک واج میانجی اختصاصی گوغر است . این جورکی

ujuri : در گویش گوغر یعنی آن گونه . آن طور [اوجوری - - - اون جوری - - - آن جوری]

ewxone : در گویش گوغر مرده شورخانه را گویند . غسالخانه . [ آب خانه].

uneykesh : در گویش گوغر یعنی اونهاش . آنجاست

ineykesh : در گویش گوغر یعنی اینهاش . اینجایه. اینجاست . واج میانجی �ک� از واج های اختصاصی گویش گوغر است وپس از واج پایانی ومشتق ساز �و� ( مثل :زاغو ...

ew dew : در گویش گوغر به زمینی گویند که آب به راحتی وبه سرعت در آن به جریان در می آید . [آب دو]

itaa : در گویش گوغر پادواژه اوتا وبه معنی این طرف است. /ای تا - - - این تا

utaa : در گویش گوغر متضاد ایتا وبه معنی آن طرف است . /اوتا - - - اون تا - - - آن تا

angi : در گویش گوغر یعنی ایرادی . خرده . عیب. آخرش یه انگی بهش می زنه یعنی ایرادی بهش می گیره .

enderiz یا اندریس : در گویش گوغر یعنی عبرت گرفتن. مایه عبرت . تغییر یافته واژه اندرز /در جیرفت وکهنوج اِندِرِز گویند ( فرهنگ گویش گوغر از اکبر نقوی ...

an kerdan : در گویش گوغر به زبان کودکانه یعنی مدفوع کردن .

angolkaari : در گویش گوغر جز معنای اصلی به معنی دستکاری کردن بدون تخصص وسایل راگویند گاه به قصد سرگرمی این کار انجام می شود.

angolakkaari : در گویش گوغر یعنی دستکاری کردن به وسایل بدون تخصص وگاه به قصد سرگرمی . گمانم واژه انگلک با انگشت هم ریشه باشد .

angol kerdan : : در گویش گوغر انگشت زدن به قسمت تحریک آمیز بویژه پشت را گویند . دور از ذهن نیست که این واژه با انگشت هم ریشه باشد .

eahmordan : در گویش گوغرمترادف شمردن. وشمارش کردن است . [[اشماردن - - - اشنردن - - شماردن - - شمردن

ensebaa یا اِنسِوا : در گویش گوغر به سهم کشاورز از محصولات کشاورزی در مقابل سهم ارباب که مالک زمین است گویند. ( فرهنگ گویش گوغر اکبر نقوی )

engaare : در گویش گوغر به خرابه های غیرقابل استفاده از یک ساختمان قدیمی گویند . میگن از سرای مش فرجی انگاره ای مُنِّه وبس .

درست کردن : در گویش گوغر ترشی اِنداختن وترشی ریختن یعنی ترشی درست کردن .

درست کردن :در گویش گوغر ترشی ریختن وترشی انداختن به معنی درست کردن ترشی است .

chemaa dohu : به قسمت پایین دست دهوییه گوغر که چند چشمه آب در آن بخش می باشد گویند . [جشمای دهو - - - - - چشمه های دهو ]

gerdu peleki : در گویش گوغر به چینش وپیدا کردن گردو توسط بچه ها وافراد کم بضاعت پس از گردوتکانی گویند .

mehrjone : در گویش گوغر نوعی گلابی را گویند که در فصل پاییز می رسد وقابل استفاده است .

jew resu : در گویش گوغر به نوعی گلابی می گویند که در زمان برداشت و درو جو رسیده وقابل خوردن است

gerdu tekon : در گویش گوغر در دو معنا به کار می رود ۱ - وقت تکاندن گردوها: گردو تکون بیا طلوته بگی یعنی فصل گردوتکاندن بیا طلبت را بگیر . ۲. شخصی ک ...

emsaali : در گویش گوغر یعنی دراین سال . امسال

emru : در گویش گوغر همان امروز را گویند امرو - - - - امروز

almaaseku : در گویش گوغر به هر شیء بی ارزشی گویند.

hallaa kerdan : در گویش گوغر یعنی حمله کردن ویورش بردن . میگن سگو هلاکرد آ دسُم قاپیدش یعنی سگه حمله کرده ازدستم به زور گرفتش

allaaf : در گویش گوغر به معنای بیکار ِبیعار. بلاتکلیف است .

olomm : در گویش گوغر به معنای انبوه است . در رابر اُلوم تلفظ می شود . ( فرهنگ گویش گوغر اکبر نقوی )

elaataaqat : در گویش گوغر یعنی بی طاقت . بی تاب . درگویش سیرجان می گویند الاطاقتی. گمان می رود همزه ( اِ ) نخست واژه فقط برای سهولت شروع واژه است . ...

engaar kon: در گویش گوغر به معنای فرض کن فکرکن است. میگن آی مدیر انگار کن بچه خودته گوشتش آ تو اُسُغنش آما یعنی آقای فکر کن بچه خودت است . . . . .

efi : در گویش گوغر همان افعی راگویند .

egherk یا اِغر: در گویش گوغر گیاهی زیرخاکی وحشی شبیه قارچ را گویند که پخته اش خیلی خوشمزه است از دنبلان کم جثه تر است دربعضی منابع . به آن دنبلان کوه ...

dombelaanیا دمّلان[دنبلان] : در گویش گوغر به گیاهی وحشی وگران قیمت گویند که شبیه قارچ است و زیر خاک پنهان وپخته اش بسیار خوشمزه است. �گمان می رود ر ...

efteng : در گویش گوغر کیسه مانندی پارچه ای است برای نگهداشت خرده ریزه های خانه وسفر که دهانه اش را با کش یا نخی می بندند. گمانم این است افتنگ از ریش ...

eftengu : در گویش گوغر مصغر افتنگ است که کیسه گونه ای پارچه ای است برای نگهداشت داروهای گیاهی وخرده ریزه های خانه وسفر که دهانه اش را با کش یا نخی جم ...

a to ni : [از تو نیست]در گویش گوغر یعنی شایسته تو نیست . از تو توقع نداریم . میگن ازتو نی صحرا مردمه بچرونی یعنی ازتوتوقع نداریم صحرای مردم را بچران ...

ele kedan o bele kerdan : در گویش گوغر یعنی چنین وچنان کردن . به گمانم اصل آن ایله کردن و بئله کردن اصطلاحی ترکی ست که برای لاف زدن به کار می رود می ...

eluk : در گویش گوغر بادام کوهی را گویند به گمانم با توجه به این که در بسیاری از گویش های محلی مناطق مرکزی و کویری ایران، به چوب یا شاخه های خشک درختچ ...

allaa kerdan : در گویش گوغر به زبان کودکانه یعنی نماز خواندن به بچه میگن : ِللُم بیا الله کنیم یعنی بچه عزیزم بیا برویم نماز بخوانیم .

eleshti : در گویش گوغر به معنای خیلی لاغر ونحیف است . گمان می رود این واژه از ترکی آذربایجانی وارد فارسی محاوره ای شده است. تلفظ اصلی آن در ترکی �اِل ...

elshtiu : در گویش گوغر یعنی خیلی لاغر . نحیف . میگن یٓ للو الشتیویی تو بغلشه یعنی یک نوزاد ضعیفی در آغوشش است.

alaanei : در گویش گوغر به معنای الان و. هم اکنون . است.

hallaa kerdan : در گویش گوغر به معنای حمله کردن ویورش بردن به سمت چیزی .

aalaaxon vaalaaxon : در گویش گوغر یعنی آواره وبی خانمان شدن .

a laabodi : در گویش گوغر یعنی به ناچار . به اجبار [از لابدی]

allaabaxteki : در گویش گوغر یعنی کاملاً شانسی . بطور اتفاقی .

egeri : در گویش گوغر یعنی شک وتردیدی. . میگن اگری تو کار نی حکماً میای یعنی شک وتردیدی در کار نیست حتماً می آیی.

miyotaa : در گویش گوغر یعنی وسط . مابین . میگن آ میون تا علفا تا شد یعنی از وسط علف ها عبور کرد.

a kemartaa : در گویش گوغر یعنی از کمربه پایین . از میو ن تا [از کمرتا]

ekre : در گویش گوغر لفظی ست که به دنبال عمله می آید میگن چقد عمله اکره داره یعنی چقدر کارگر دارد .

eshnaftan :: در گویش گوغر مترادف شنیدن است . شنفتن . / پس �اشنفتن�و�اِشنفتن� شکل کهن تر و پهلوی شدهٔ همان �شنیدن� امروزی اند .

aq : در گویش گوغر لفظی ست برای بیان تنفر از چیزی.

eshnaas : در گویش گوغرنیز به معنای آشناست.

eahmordan : در گویش گوغرمترادف شمردن. وشمارش کردن است . [[اشماردن - - - اشنردن - - شماردن - - شمردن]

البته اعیانی در گویش گوغر به صورت اعیونی ayoni تلفظ می شود .

مسیر تحول اشکل گوغری احتمالاً چنین بوده است: آشکیل ( aashkil ) / اشکیل ( eshkil ) ← اشکل ( eshkel ) گمان می رود ، �اشکل� دگرگون شده و گویشی شده ی وا ...

dane : در گویش گوغر به شیار بزرگ تر وطولانی تر از درّه درمیانه دوکوه گویند که معمولاًسرسبز ودارای آب ودار ودرخت های خودرو می باشد . دهنه بُندر وگودال ...

eshkel : در گویش گوغر چوب بلندی را گویند که برای تکاندن محصول از درخت استفاده می شود. با کیفیت ترین نوعش از چوب بید تهیه می شود ودرگوغر اشکل بید های ...

eshkam shol : در گویش گوغر به معنای اشکمی وشکمباره وبسیار خوار است . متضاد این واژه �اشکم قایم�در سیرجان کاربرد دارد.

eshkemi : در گویش گوغر به معنای پرخور وشکمباره است .

eshkam e daalamdaal: در گویش گوغر به شکم زن حامله درماه آخر حاملگی که بزرگ وافتاده باشد ( فرهنگ گویش گوغر اکبر نقوی ) البته سیرجانی ها بهش میگن اشکمِ ...

eshkamme : در گویش گوغر به سیرابی وشکنبه گویند . [اشکمّه - - اشکمبه - - اشکنبه - - - شکنبه - - شکمبه]

eshkamdaar : در گویش گوغر به معنای بادار وآبستن است . [اشکم دار - - - - شکم دار]

eshkassan : در گویش گوغر به معنای شکستن است . [اشکسّن - - - اشکستن/شکستن]

eshkaft : در گویش گوغر به بریدگی میاه دوکوه ودرّه گویند .

eshkaal : در گویش گوغر به آهو ، قوچ وبز وحشی گوینددر برهان قاطع آمده اشکار به معنی شکارباشد که نخجیر است وشکار کردن را نیز گویند ( فرهنگ گویش گوغر اک ...

essalx : در گویش گوغر همان استخر را گویند .

eshtehaa keshidan : در گویش گوغر یعنی میل به خورد وخوراک داشتن . میگن اشتهام نمی کشه یعنی میل به غذا ندارم.

eshpeshu : در گویش گوغر به کسی که شپش در بدنش رخنه کرده وآلوده به شپشه است گویند [اشپش پسوند گوغری صفت ساز �و�]

es dar kerdan : در گویش گوغر یعنی معروف ومشهور شدن [اسم در کردن ]

nekesh : در گویش گوغر یعنی زیر بار ژور نرو. ارغه

arghe : در گویش گوغر یعنی مغرور ونکش . به گمانم با ارغند وارغده به معنای خشمگین ومغرور بی ارتباط نباشد .

ter tizak kandan : در گویش گوغر یعنی جفتک پرانی . لنگ لغت زدن .

a dam : در گویش گوغر یعنی آپٓسّاب. همه را . به ترتیب بدون استثناء[از دم]

dorughekaayi : در گویش گوغر یعنی الکی . بی پایه . دروغین.

edaa dar kerdan : در گویش گوغر یعنی بازی در آوردن . به صورت ساختگی خود را به بیماری و. . . . زدن .

a demaagh fil oftidan : در گویش گوغر کنایه از آخودش اومدن . خودبزرگ بینی . مغرور بودن. [از دماغ فیل افتادن ]

اa xod omedan : در گویش گوغر یعنی خودشو از دیگران برتر می داند . غرور داشتن [از خود آمدن]

gaamorghi. : در گویش گوغر بیشتر به دنبال اخلاق می آید میگپ اخلاق گامرغی یعنی بداخلاق واعصاب خرد. آلوده به گاه مرغ . گاه نیز میگن ای چادر به چشمم گاه ...

a haal rafteu. : در گویش گوغر به پارچه ولباسی که زیادی کهنه شده وپوسیده احال رفتهو میگن . [ازحال رفته]

a haal raftan : در گویش گوغر یعنی بیهوش شدن . دچار ضعف شدید شدن . [ از حال رفتن]

ahvaalgiron: در گویش گوغر یعنی احوال پرسی وبیمارپرسی [احوال گیران]

atamxaa : در گویش گوغر یعنی طرفدار متعصب . این واژه ترکی است و �اتم� جزء نخستش از مصدر �اتمک� به معنای انجام دادن و�خا�مخفف ارخا ترکی به معنای پشت و ...

otol : در گویش گوغر یعنی سربار . مودماغ

a tesaddq seri : در گویش گوغر یعنی به خاطر . بواسطه . [از تصدق سری]

assar : در گویش گوغر یعنی مجدداً. از نو . اسرغسل کن دوباره غسل کن [از سر]

a toxm raftan : در گویش گوغر یعنی مرغ دیگه تخم نمی گذارد [از تخم رفتن]

ezi varbad : در گویش گوغر یعنی از این پس . بعدازاین[از این ور بعد]

arre daas : در گویش گوغر به آن داس هم می گویند برای بریدن ودرو علف وسبزیجات استفاده می شود . وند نخست واژه ( اره ) نشان دهنده تیغه اره ای این نوع ابز ...

a ru raftan : در گویش گوغر یعنی شرمندگی ومحکوم شدن [از رو رفتن]

a passaa : در گویش گوغر یعنی درهم وبدون حق انتخاب . [از پستا - پسّاب - پستاب]

a per paa oftidan : در گویش گوغر یعنی ناتوان وبی رمق شدن . فلج شدن . [از پروپا افتادن]

a paa oftidan. : در گویش گوغر یعنی خسته شدن . ناتوان شدن .

abraare suzon : در گویش گوغر یعنی آسمان بی ابر وصاف شد. [ابرها را سوزاند]

kole : در گویش گوغر نیز به معنای کوتاه به کار می رود .

a baalaaish shodan : در گویش گوغر یعنی طرفدارش شدن . ازاوحمایت کردن.

a u verekaayi : در گویش گوغر یعنی از آن طرفی شدن . وارونگی . باژگونگی. [از آن ورکایی]

a uveri : در گویش گوغر یعنی باژگونه واز آن طرفی [از آن وری]

uverekaayi. : در گویش گوغر یعنی وارونه وباژگونه . [اونورکایی - - آنورکایی - - آن بر کایی]

a rew bordan : در گویش گوغر یعنی مواظبت ونگهداری کردن.

adishesh[ازیشش]. : در گویش گوغر تشکیل شده از حرف اضافه �از� میانوند گوغری �ایش� شناسه ـــــِش. روی هم رفته ادیشش به معنای �از او� است.

a xodbeyterun. : در گویش گوغر به پریان واجنه گفته می شود [از خود بهتران]. استاد اکبر نقوی اخودبیتری رادوست یا خویشاوند خیلی عزیز بیان کرده.

aaye neyumedan : در گویش گوغر میگن همچی آیه ای یم نیومده یعنی اجباری در کارنیست .

aam eleykom : در گویش گوغر سلام داش مشتی ولاتی ست .

delaalaat : در گویش گوغر امعا واحشارا گویند

aaftew kerdan : در گویش گوغر به قرار دادن لباس های شسته شده وخیس دربرابر نور خورشیدروی بند و. . . . برای خشک شدن.

ruz belan : در گویش گوغر میانه روز وساعاتی از طلوع خورشید گذشته راگویند . [روز بلند]

در گویش گوغر نیز لحظه سال نو وسال گشت را گویند .

aashe saal : در گویش گوغر به خوراکی گویند که پیش از سال تحویل خیرات می کنند .

aasaaq paasaaq. : در گویش گوغر به معنای مقدمات زمینه چینی ها است .

aazaar daashtan : از اذیت وزجر دیگران لذت بردن . جنون مردم آزاری داشتن.

aarzu be del maandan. : در گویش گوغر یعتی حسرت به دل ماندن . به خواسته دل نرسیدن .

در گویش گوغر اگه بگن اعیانی حرف می زنه یعنی کتابی ولفظ قلم حرف می زنه/واگه بگن لباسای اعیانی شو پوشیده یعنی لباس های نو ونوار وشیک وفاخر /اعیانی می خ ...

lafze qelam harf zedan. : در گویش گوغر یعنی بیش از حد کتابی واعیانی صحبت کردن.

aare baare espaardan : در گویش گوغر یعنی زیادی کتابی واعیانی حرف زدن . درسیر جان اسکاردن به کار می برند.

daadqaal : در گویش گوغر به معنای سروصدا وهیاهو ست.

aaraashub : در گویش گوغر یعنی هیاهو . دادقال.

aademe kesi budan : در گویش گوغر یعنی گماشته وخدمتکار کسی بودن.

aadaab daadan : در گویش گوغر یعنی طول و تفصیل دادن وآب وتاب دادن .

aaxeriyaa : در گویش گوغر یعنی اواخر وواپسین مراحل

aaxere baar : در گویش گوغر یعنی واپسین مرحله . درمرحله آخر

aaxeraash : در گویش گوغر یعنی اواخر کار . نزدیک به پایان

در گویش گوغر گاه می گویند ماشینت آتش کن بریم یعنی ماشینت راروشن کن تا برویم.

ew raa oftaadan : [ آب راه افتادن] در گویش گوغر به جاری آب باران وجاری شدن سیل دراثر بارش باران گویند .

aale delvarkan: در گویش گوغر موجودی خیالی را باوردارند که پس از زایمان به زن تنهای زائووتازه زاییده آسیب زده وگاه جگرش را در می آورد ومردم برای دور ک ...

ew xor. :[آب خور] درگویش گوغر بیانگر مقدار گنجایی وگیرایی آب است میگن این استخر آبخورش خوبه یعنی گنجایش آبش خوبه در رابطه با آجرا وگچا یعنی جذب آبشان ...

ewxori : /آوخواری/آبخواری. در گویش گوغر به ظرف آبخواری وپیاله آبخواری ولیوان گویند.

aaye maaye : در گویش گوغر به معنای �دار وندار� وسرمایه است .

ewve nebaste: در گویش گوغر آب یخ نزده را گویند البته کنایه از نوزاد وطفل شیرخوار است . اِو نِوٓسّه/آو نوسه/آب نبسته