برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.

مجتبی عیوض صحرا

مجتبی عیوض صحرا سرآغازِ دفتر نوشتم، به امیدِ بسمه تعالا / از جان و سِرشتم، ندا آمد که تو هستی توانا (صحرا)
ما دو برادر دوقلو هستیم، من دبیر ادبیات و برادرم دبیر انگلیسی است.
ما جزوه،مقاله(جُستار)،اسلاید(نماجا)،فرهنگ نامه،گروه بندی واژگان،داستان و تاریخچه واژگان(داستان واره)،جملات قصار(دلنوشته)،
آرایه و دستور زبان های فارسی،ترکی و انگلیسی،شعر و ترانه و...
گردآوری و نوشته ایم و دارای روش های نوین و پیشرفته ای در فارسی،انگلیسی و زمینه های گفته شده هستیم!
( گرچه از نظر استاد ابوالحسن نجفی: واژه (( نوین )) حشو است و همان معنای نو را می دهد و دیگر نیازی به ساختن آن نیست!
" نو " صفت است و " ین " پسوند نسبت صفت ساز که با اسم می آید.
ولی امروزه برای برابر پارسی: " مُدِرن" استفاده می شود که معنای: نو تر،جدید تر،به روز تر،امروزی تر و... می دهد! )

این ها رو ننوشتم که کبّاده بکشیم،میخواستم فقط گفته باشم که شبِ(شب های) راحتی رو نگذروندیم و آسون و یه شبه هم،بدستش نیاوردیم! و در این راه، سختی ها و دشواری های وَشنادی(زیادی) کشیده ایم، تا اینکه تونستیم با ریاضت و همدلی هم به این دستاورد برسیم.(البته در دَه سال)
برادرم هنوز یک واژه انگلیسی هم در آبادیس ثبت نکرده است،خودش می گوید وقت و حوصله ندارد! و من هم تنها شُمارِ اندکی از واژگانم را نگارش کرده ام ولی ناگفته نماند که بیشتر واژه‌های انگلیسی را با کمکِ برادرم نوشتم!

هنوز هم بخاطرِ واژه ای، هیچ پولی نگرفتم(بر خلاف خیلی از جاهای دیگر که خودتون میدونید) و مجانی و رایگان(عاشقانه،دِلی) واژه ساختم و نوشتم!
تا به امید اینکه:
دعای خیرتان بدرقه راهِمان شود و جوانانی به مانند ما دیده شوند و از طرح ها و واژگان ما استفاده بیشتری شود یا به زبون خودمونی، از ما تقدیر شود! چون تا حالا هیچ کسی بخاطرِ این واژگان از ما قدردانی نکرده است،به امید روزی که این کار صورت گیرد
و به قول دکتر شریعتی: مدرک جای خودش را به درک آدم ها دهد!
برای کسی که می فهمد،هیچ توضیحی لازم نیست
برای کسی که نمی فهمد،هر توضیحی اضافه است
آنان که می فهمند،عذاب می کِشند
و
آنان که نمی فهمند،عذاب می دهند

مهم نیست، که چه "مدرکی" دارید
مهم اینه که، چه "درکی" دارید!

و همچنین آموزش کشورِمان درست شود و به فرزندانمان توانایی و شِگردهای زندگی و آدم واری(انسانیت) بیاموزیم تا گرفتن نمره!
" حقا که این تردستان،بازی دادند ما را / با طاقِ ضَربی خشتی،راضی کردند ما را
(( طاقِ ضَربی خشتی: تشبیه شده به پرسش های چهار گزینه ای بیهوده ))
بازیگران آن ها،بازیچه ی تشویش اند / داوریَش با شما،جایِ تشویق ندارد!
(( بازیگران: دانش آموزان و دانشجویان هستند! ))
حقا که قانونش،جزء در دفتر و کاغذ / در هیچ جای دنیا،جای عمل ندارد
عاری از این بدتر نیست،بر پیکر کنکوری / آری،نیست عدالت،در عرصه ی کیهانی
حقا که زندگانی درس نیست لایِ دفتر / معلم بزرگی است،تخته و گچ ندارد
اکنون گو ای صحرا،این است عروج غایی / که ارزشِ هر کسی،شود نمره نهایی
حقا که این آموزش، مانند تیر مَشقی / موحش است و ترسناک، اما اثر ندارد! "
((مَشقی!: ایهام تناسب-1.گلوله تمرینی و آموزشی 2.مشقِ بی خودی و الکی که با آموزش تناسب دارد ))

[[ از شرکت آبادیس گرانقدر هم، بخاطرِ اینکه گذاشت شُمارِ اندکی از واژه های خودم و واژه های بوده(از قبل موجود) دیگر را، ثبت یا معنی جدید کنم،
سپاس گزارم و امیدوارم مسؤلین(مسئولین!) و به ویژه مردم، از شرکت های ایرانیِ مثل ایشان حمایت جانانه ای کنند. ]]

یک روشنگری درباره این نشان(!): این نشان افزون بر اینکه در زبان فارسی برای علامت تعجّب،حالت و خطاب به کسی بکار می رود.
من این نشان را به معنی (رجوع شود) تلقی کردم >>> پس هر موقع این نشان را در واژه های من دیدید، یه نظر هم به این واژه (!) بیَندازید.
مثلِ: چالش: بُحران،تَنِش-دَرگیری،کَلَنجار،دردسر،دلمشغولی،دغدغه!
پس در اینجا برای بهتر فهمیدن این واژه می توانید، یه نگاهی هم به دغدغه یا هر کدوم از واژه های نا آشنا بیَندازید.

هر سازمان،دانشگاه و مدرسه ای(در تهران،البرز) میخواهد برای همکاری و آموزش دادن و... با ما ارتباط بگیرد؛ می تواند به این آدرسِ تلگرامی پیامک بزند: m2sahra@
ما هم به دیده ی منّت قبول می کنیم و در صورت صلاحدید با ایشان تماس میگیریم.ممنون و سپاسگزارم

(( یه خواهش هم از بَروبَچ رسانه ، نویسندگان و شاعران عزیز دارم:
لطف کنید حقوق معنوی ما رو هم رعایت کنید یا وقتی از کلماتمون استفاده می کنید،
خواهشمندم از ما هم اسمی ببرید تا مردم ما را هم بشناسند یا بفهمند نخستین بار این کلمات رو کی گفته! شاید براشون جالب باشه! ممنون.
مثالی از کلماتی که برگرفته از ماست! و زیاد استفاده میشه. مثلِ:
نام برنامه ها:
نسیم،ماه عسل،نوسفر،دورهمی،خندوانه

واژه های خودمونی و کوچه بازاری:
وِزِّه،منحصر به فرد،خوش خوشون(خوشخوشان)،شاسگول!،پچول،گاگول،
ورپریده،آتیشپاره،ژنِ خوب(آقازاده!)،تابلو،خفن،چنیم،سه سوت،سوتی،گاف،
قُلُپی،جیرینگی،پایه،ترکوندن،گل هم،زاقارت،کَل،کُری،دندت نرم،
بروبچ،تی تیش،لانتور،قزن قورتکی،خوشمَل،فنچ،جقل،جیگیل،نادخ،
موزمار(مارموز!)،دودوزه(دو دوزه!)،جیفنگ،دودَر،کنف،خیت،خنزرپنزری،
قپی،قمپز،سرتق،گوگولی مگولی(گوگول یا گوگولی)،سنکوپ،
اُرت،وا دادن،رد دادن،قاراشمیش،هاگیر واگیر،بزن زنگو،همه چی تموم،
تو خوبی،خوبت شد،بخواب بابا،سوت شو(سوت!)،هاپول،هاپولی،چاپو،
خودمونی(خودمانی)،جیک تو جیک و...(جیک!)،دَقَرنوش،
زپرتی،فکسنی(فکستنی)،زیقی،پیزوری،همینه که هست،
دور برداشتن،دوردور(دور دور)،پرچمت بالاست،خانم خانما،گل پسر،
رکب،تو نختم،هلالوش،باباشمل،بشکاری،پینتی،جناب خان،
کاربشول،دستگرمی،سمبل،الدنگ،اُزگَل(اوزگل)،سر کجی داره،
رُفتار،لاطاقه،ماسیدن،ایسگاه(ایستگاه)،اورک

واژه های ساخته شده(یافته شده) و برابر های پارسی:
کاریزما،کارما،دارما،چالش،پویش،پایش،برجام،اینستکس(INSTEX)،
واکاوی،آنالیز(analyze)،آن(body language)،
سِلفی(selfie)،مینو(meaning)،
تیم(team)،کاپیتان(captain)،لیگ(league)،استارت آپ(start up)،ربات(robot)،رباتیک(robotic)،
استندآپ کمدی(stand up comedy)،پانتومیم(pantomime)،دابسمش(dubsmash)،
ریموت(remote)،بِرَند(brand)،خنداننده(کمدین"comedian")،رانت(rent)،کلیشه(cliche)،
نیمه گمشده(the missinig half)،اسلاید(slide)،تله پاتی(telepathy)،سلف سرویس(self service)،
آدرس(address)،تئاتر(theater)،کنسل(cancel)،فراگرد(process)،استاندارد(standard)،دَشتان(پریود)،دَخشَک(آرم)،
همپرسگی(ویزیت)،
گارد،کُمپِلِت،کُنسِرت،پانسیون،معرکه(سیرک)،سانسور،کُمیسیون،اسکی

نام ها:
دلِ علی(دله الی"Dele Alli")،آیسل،سارینا،ماهور،آبادیس،نیرال،
آرامین،آروشا،سورن،سورنا،شاندیز،یاشا،یاشار،ساواش،
آلاش،شادلی،آپادیپا،آبلاتکا،آتسز،جان آقا،مهپاره،فرهاد،
یلدا،مادر(mother)،پدر(father)،برادر(brother)،دختر(daughter)،
دوشیزه،خواهر،پسر،شوهر،آبجی،داداش
گریسا،قاشدیس،آلپای،آشقین،آتیشماز،آلیشان،آلقیش،
ترکای،آییق،باریش،رایش،یازگون،یایگون،هیتمن،
چینوانت،خشترا،هوشیدر،آناهیتا،آرشیناز
چاتا،یاشیل،یاراش،ایستک،یاقیش،کپنک،شاریس،زیما
هومت،هوخت،هورشت،ویان،ویانا،تیشتر
آچینا،گوزل(غزل)،غزال،سوبان،ایزل،پادوس،پادوسبان
هازارد(هزاربد،Hazard)،نوزود،آباریس،داریس،چیترا،تریتا
پردک،آمیتیس،فرتاگون،فرهود،پریملاک،فرناد،فریمان،همداد
رامیاد،ویرا،وست،وستا،هوتانا،شایریا،وشتی،هوداک،هودین
هومان،داتام،شابار،ورجاوند،نازانتا،شانیسا،گیتیکا،نیماد،راجان
وخشور،آدیوار،هیرود،هوکرپ،ایسانا،ویشاد،ایلایدا،آیدانا
آرشیت،برساد،آرتیستون،پنام،آبراتاس،برسام

پسوندها:
وانه،اک،نگ،وا،واده،وَند،شَن،نود،اِشت،یاد،ایک،ال،اده،وَش،دیس،یس،
وس(اُوس)،دیز(یز)،یزه،وَر،اُور(ور)،اُو(و)،دَر(تَر)،اَر،تاش،سین،سِل،مَل،لو و...

واژه های ادبیاتی:
کنکاش،گفتاورد،دستاورد،رونمایی،پرسمان،خودجوش،تبانی،تلکه،
پرسپولیس،داو،یکّه تاز،تلنگر،گنگلاج،آستین پوش،دست برنه،آسمان جُل،خیلتاشان،
پروردش،پدوازک،چلمله،چپیره،پژوردن،هموکار،استومند،اهورامزدا،
مهرابه،آبه،فرهنگ،سرهنگ،میسوانه،فرشگرد،پابوس،پرچم ایران،
اسورنان،نوهرن،تناپور،پتت،پادیاب،دوشیارا،ورجمکرد،ممنون
فراماسون،چهارشنبه سوری،حاجی فیروز،عمو نوروز،نوروز،
کریسمس،هالووین،هولی،سیزده بدر
" تفاوت های (ی)،(ه) و نقش نمای اضافه،چند املایی ها"،
کربلا،پاپی شدن،لکّه(لکّه دویدن)،خطی بر کسی کشیدن،خواجه وار،دل شکر،
آتش به اختیار،آتش به فرمان،محتسب،آبدیده،اختلاس،دست مایه،
کارمایه،تنهاوَش،سلوچ،سربه مهر،سووشون،دست مریزاد،یاشاسین،
ناز شستت،دستِت درست،دست خوش،مورمور و................ ))

(خوشبختی) از زبانِ دکتر علی شریعتی:
خوشبختی ما در سه جمله است:
تجربه از دیروز ، استفاده از امروز ، امید به فردا
ولی ما با سه جمله ی دیگر، زندگیِ مان را تباه می کنیم:
حسرت دیروز ، اتلاف امروز ، ترس از فردا!
در حالی که، معتقد به این هستیم که پروردگار بزرگوار:
دیروز را عفو ، امروز را مَدَد و فردا را کفایت می کند!

:charisma words
Words" are like double- edged"
sword", Be careful of"
incision: They can both penetrate
and break hearts
کاریزمایِ(گیرایی) واژگان:
"کلمات" همانند "شمشیر" دو لبه اند،حواسِمان به بُرّندِگیشان باشد:
هم تواناییِ نفوذ در دل ها را دارند و هم شکستنِ آن ها را (صحرا)

تنها زمینه سازَند:
مهمترین چیزی که در مدرسه و دانشگاه یاد می گیریم
این است که :
مهمترین چیزها را ، در مدرسه و دانشگاه یاد نمی گیریم!
یعنی خودت باید مسیرِ پیشرفتت رو پیدا کنی! (صحرا)

:Live the moment
Always like a "detector" and
! Your present "receptor" now
در لحظه زندگی کُن:
همیشه مثلِ "ردیاب" باش و
حالِ کنونیت رو "دریاب" ! (صحرا)

در بازیِ زندگی
جونِ خوبی هایت را بی نهایت کن
زیرا بازی سختی(دشواری) در پیش داریم
بگذار مهربانیت را واسه روزِ مبادا پس انداز کنیم! (صحرا)

فهرست واژه ها و پیشنهادهای نوشته شده

واژه نوشتار

301 ناهید:
ستاره صبح یا بامدادی یا شبانگاهی(زُهره)،ونوس(نئوس) در اسطوره های رومیان و آفرودیت(آفرودیته) در اساطیر یونان
ویژگی ها: نزدیک ترین ستاره ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

302 اَردَِویسورَه اَناهیتَه: نام یک رود و یک ستاره است!
رود اَردَِوی(اَردَِویسورَه): همان رود آمودریا(جیحون) است؛ که بزرگترین،پر آب ترین،درازترین و په ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

303 خواهشمند است برای آشنا شدن با فرهنگ آریایی و ایران باستان خود و گیرایی آن بر دیگر فرهنگ ها؛
این جُستار را مطالعه(خوانش) فرمایید و مورد کند و کاو و ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

304 توجه: این واژه را به همراه واژه " آناهیتا" بخوانید!
مقایسه پرچم هخامنشی با پرچم کنونی ایران:
شرح مختصر:
پرچم ایران از دوران پیش از تاریخ ا ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

305 نشان های فراماسونی:
1. فراماسون ها نمادهایی همچون: گونیا و پرگار(حرف G در وسط آن"Goat": بُز یا "God": خدا )،خط کش،بیلچه،داس،شاغول،چَکُش و... داشتن ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

306 بُز بافومه(بُز بافومِنت،بُز سباتیک):
1. الهه بزرگ آنان بُز بافومه(بُز بافومِنت،بُز سُباتیک)؛ که دو جنسیتی بوده و نماد جفت بشر است
2.دارای دو ب ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

307 توجه: این واژه را به همراه واژه " آناهیتا" بخوانید!
روشنگری گزیده درباره فِراماسون(Freemason) یا بنّای آزادی خواه:
حضرت سلیمان(ع) در شهر اورشل ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

308 این زبانزد(اصطلاح) در زمان مادها و از رسوم پیشین و کهن ایران زمین به شمار می رفت که به هخامنشیان هم راه یافته بود!
(( واژه یونانی پُروسکینِس(پُروس ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

309 هُوشیدَر(شیذیر،شیذَر!)-یکی از نام های پروردگار-
اُوشیدَر(اُشیدَر)،سوشیانت،سوشینت،سیوشانس،سوشیانس،
اَوَخشیت اِرِتَه(گسترنده پارسایی(اَشا)،وابسته ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

310 فَرَشگَرد-فَراشگرد(فرشوکَرت)-واژه مرکّب اَوِستایی-
فَرَش: دوباره،مجدد،از نو،نوسازی،از سَرگیری،بازسازی
گرد: از مصدر گَشتَن
کَرت: وقت،زمان،هنگ ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

311 واژه مشتق اَوِستایی-
میس: تکبر،غرور،نَِخوَت،فیس و اِفاده(فیسِش)-غُد،خودبین،خودخواه،فَخر فروشی(فرانسوی: پُز)
وانه: پسوند نسبت،مالکیت،دارندگی و ه ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

312 خَشتَرا(کَشتَرا،شَهریوَر)-واژه مرکّب اَوِستایی-اسم پسرانه
خَش: یزدان،ایزد،خدا،پروردگار،آفریدگار،پدید و بوجود آورنده،مادر!
تَرا: تره-بزرگ،بلند،ر ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

313 چِنوانت-واژه اَوِستایی-اسم پسرانه
چین: داور،قاضی،حاکم-هیربُد،آموزگار،استاد،دبیر،معلم-پیشوا،رهبر،سرپرست،کلانتر-راهبر،راهنما،مُرشِد
وانت: پسوند ن ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

314 هیتمَن-واژه مرکّب فارسی باستان-اسم پسرانه
هیت: واژه فارسی باستان-
پاک،تمیز،زَکی(زَکا)-سَره،خالص،صاف،زُلال،شَفاف-پالایش،بی آلایش،بی شیله پیله،بی ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

315 پس از اینکه خشایارشاه؛هخامنشیان،اشکانیان و...
با رشادت های سردارانی مانند: آریوبَرزن،سورِنا،آرتِمیس و... در سال 480 پیش از میلاد یونان را فتح کرد ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

316 باباشَمَل-در گویش بازاری و تهرانی(کوچه بازاری)
شَمَل:سردَمدار،سردسته،سرکرده،سرگروه،
پیشوا،رهبر،سرپرست،کلانتر،باشی(ترکی)

معنی: باباکرم،لو ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

317 هَلالوش- واژه فارسی میانه(پهلوی)
فِتنه،آشوب،بَلوا،هِنگامه،وِلوِله،هَمهَمه،هَیاهو،اَلَم شَنگه،جَنجال،شُورِش-اغتشاش،آشفتگی،تشنج،تَنِش!
١٣٩٦/١١/٢١
|

318 واژه اَوِستایی-
سر: تارک،رأس،فرق،کله،چَکاد،هَباک،قله،نوک،دهانه-بالا،لوج،بلندا،بَرین-بزرگ،پیشوا،سرپرست،رئیس،سَروَر،برتر،والاتر و...
هَنگ: ثَنگ-ک ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

319 واژه اَوِستایی: فَراثَنگ
فَر: فَرّه،خُرّه-فرا-مفهومی در اساطیر ایرانی است: فروغیِ ایزدی است که به دل هر که بتابد،از همگان برتری می یابد و از پرتو ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

320 پسوند نسبت و دارندگی-پسوند فاعلی و انجام دهندگی فارسی میانه(پهلوی)
مانند: تَِریاک،خوراک،پوشاک،چالاک،یاراک،کلاک،آژفنداک،ماناک،باراک،آداک،آرشاک-
...
١٣٩٦/١١/٢١
|

321 پسوند فاعلی،انجام دهندگی و نسبت فارسی میانه(پهلوی)
مثل: دعوا،پروا،پیشوا،نانوا،مروا،پیلوا! و...
١٣٩٦/١١/٢١
|

322 تو نَخِتَم-در گویش بازاری و تهرانی(کوچه بازاری)
تو فکرِتَم،تو خیالِتَم،تو کفِ تو ام،نظر دارم روت،حواسم بهِته،دلم درگیر و پیشِته،چالِشَم تویی و...< ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

323 دا: در فارسی میانه(پهلوی) معادل روز است. مثل: فردا
day برگرفته شده از فارسی است!
جالب این است که ماه دی هم داریم: فرشته روز و امید
١٣٩٦/١١/٢١
|

324 یازگُون-واژه ترکی-اسم دخترانه
یاز: فصل شروع یا اولِّ سال، بهار،ربیع،آبسال-آورنده بهترین ها،خوبی ها و شادی ها
گون: مِهر،خورشید،آفتاب،هور،شمس-روز ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

325 واژه ی ساده فارسی یا هند و اروپایی-اسم پسرانه
رای: اندیشه،فکر،نظر،باوَر،عقیده،دیدگاه-عقل،دانش،خِرَد،هوش،تدبیر،چاره- عنوان پادشاهان، وامیران و فرما ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

326 واژه ترکی-اسم دخترانه
رُفوگرِ دلخوری و رنجدیدگی،آشتی،صلح،سازش،توافق-همدلی،دوستی،رفاقت،مهربانی-آرامش،آسایش،آسودگی،امنیت-
صفا و صمیمیت،یکرنگی و ی ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

327 ممنون از این که گفتین،سپاس!
آری به فارسی می شود:
آرام و پسوند نسبت "ین"
معنی: به آرامی،به سادگی و راحتی،آسان و بی دغدغه،خودمونی!-فوری،سریع،آ ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

328 واژه ترکی-اسم پسرانه
معنی: قِبراق،چُست و چابُک،چالاک،شاطِر،فِرز،سرزنده،سردِماغ،
سرحال،شاداب،بانشاط،دلخوش،سرخوش-
زبر و زرنگ،زبردست،تَردست،زیر ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

329 دیگه نگم واژه ای ترکی،چون از اسمش تابلو هست!-تورکای-اسم دخترانه
تُرک: آذری، ترک تبار، ترک نژاد، آذربایجانی
آی: ماه،قمر-زیبا،قشنگ،خوشگل-معشوق،مح ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

330 واژه ترکی-اسم پسرانه
آل: بگیر،دریافت کُن،بدست بیار،مال خود کُن
قیش: عضوی از بدن،پا-یکی از چهار فصل سال،زمستان
معنی: خوشامدگو و پیشواز(پیشباز ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

331 عَلیشان-علی را به ترکی آلی تلفظ می کنند!-واژه ترکی-اسم پسرانه
علی: یکی از نام های خداوند،نام امیر المؤمنین-بلند مرتبه،بزرگوار-
مِناعَت،بلند نظر ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

332 واژه ترکی-اسم دخترانه
ماز: نه،خیر،پسوند منفی ساز ترکی
معنی: آتیش نمی گیره،نمی سوزه،دعوا نمیشه-آشتی،صلح،دوستی و...
١٣٩٦/١١/٢١
|

333 واژه ترکی-اسم دخترانه
آش: باز کُن،گسترش بده،گُشادن-ایجاد،بنا کردن-بِستر لازم را فراهم کردن،مُرتفع ساختن-روشن ساختن،تشریح کردن. مثل:داداش
قین: ش ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

334 واژه ترکی-اسم پسرانه
آلپ: آلب
فَرنام(لقب) پهلوانان ترک بوده است!
مانند: آلپ(آلب) ارسلان!-
توان،زور،نیرو،قدرت-
نترس،شجاع،دلیر،دلاور،پهل ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

335 واژه ایرانی-یونانی با ریشه ی ترکی-اسم پسرانه
قاش: واژه ترکی-دو،دویدن-سریع و با شتاب رفتن-موهای بالای چشم،اَبرو
معنی: اسب تندرو،اسب رعدآسا،اسب ب ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

336 گِریسا-واژه فارسی-اسم دخترانه
گِری: جام،ساتکین(ساتگین،واژه ترکی)،ساغَر، صُراحی،قَدَح،کاسه،پیاله شراب و باده و...
سا: آسا-پسوند همانندی و شباهت ...
١٣٩٦/١١/٢١
|

337 پسوند نسبت اَوِستایی-
مانند: خانِواده،کَِواده،یادواده،یارواده،درواده و...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

338 خانِواده-
خان! و پسوندنسبت اَوِستایی "واده"
١٣٩٦/١١/٢٠
|

339 واژه اَوِستایی-
ساختمان،عمارت،بنا،خانه،سٓرا،منزل،اتاق،حُجره-پرستشگاه،مَعبَد،صومعه،دَِیر

١٣٩٦/١١/٢٠
|

340 مِهرابه-
مهرابه: واژه مرکّب اَوستایی-
مِهر: خورشید،آفتاب،هُور- عشق،محبّت،مهربانی،عطوفت،دلسوزی،همدردی-نماز،نیایش،راز و نیاز
آبه: ساختمان،عمار ...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

341 داش-
تاش(داش):ترکی است و به معنی: سنگ-
دولتیار،بختیار،خوشبخت،نیکبخت-خداوند،صاحب،دارنده-
هم(وندی:پیشوند،میانوند،پسوندِ همانندی)،یکدیگر،شریک،ی ...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

342 نازِ شَستِت-بِنازَم
این اصطلاح را برای پاداش،تشویق،انگیزش و... برای هنرمندی که هنرنمایی می کند یا کارِ جالب،شگفت و شعبده بازی(چشم بندی) انجام می د ...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

343 چانه گرم:
کنایه از پُر حرف،یاوه و گزافه گو،ژاژ خایی،فُشار گو!-
اَراجیف باف،جَفَنگ گو،خِشت زَن،هارت و هورت کننده!
١٣٩٦/١١/٢٠
|

344 چند مردِ حلاج بودن:
کنایه از سنجیدن توانایی و قابلیت کسی در برابر امری یا انجام دادن کاری،نشان دادن ظرفیت وجودی خود در رویارویی با چیزی،ببینیم چی ...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

345 تیر از شست رفتن:
کنایه از برباد رفتن و از دست دادن،پیشامَد،فرصت و امکان جبران کاری،کار از کار گذشتن،نوش دارو بعد از مرگ سهراب!
١٣٩٦/١١/٢٠
|

346 پا افتادن:
کنایه از فرصت مناسب،به موقعش،وقتش بشه!-اتفاق افتادن،رُخ دادن،وقوع یافتن،پیش آمدن،ناشی شدن-
انجام و امکان پذیر،شدنی،ممکن شدن،میسر شدن ...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

347 برای خالی نبودن عریضه:
کنایه از حفظ ظاهر،مُشتی نمونه خَروار،دهن بینی یا همش لب و دهنه!
١٣٩٦/١١/٢٠
|

348 دَربایِست(دَروایِست)-
ضرورت،نیازمندی،حاجتداری،خواهشوَری-سزاواری،شایستگی،بَرازَندگی،زیبَندگی-در خور بودن،مناسب و پسندیده بودن
مثال: حساب این نتو ...
١٣٩٦/١١/٢٠
|

349 سَر نِمی اُفتَم-کنایه از این که:
متوجه نمیشم،درک نمی کنم،سَر دَر نمیارم،نمی فهمم،شیر فهم نمیشم،دو هزاریم نمی افته!
١٣٩٦/١١/٢٠
|

350 هُنَر آن بود-کنایه ای که هنگام: رَهیدن خطر می گویند یا خطر از بیخِ گوشمون گذشت!
بخت یار بود،خوشبختانه،خدا رو شکر و...
١٣٩٦/١١/٢٠
|