پیشنهاد‌های بهنوش عافیت‌طلب (٥٣٥)

حَسَب ونسب

علوم عقلی ( در مقابلِ transmitted sciences که به معنای �علوم نقلی است )

علوم نقلی ( در مقابلِ rational sciences که به معنای �علوم عقلی است )

برکت

بی حدّوحساب

چادرنشینی، خانه به دوشی

[قدیمی] غَرس ( به معنی کاشتن نهال و درخت ) کاش در جای این ها نخلِ دیگر غرس می شد. ( خاطرات حاج سیاح )

منزلگاه

طلیعه آفتاب

نیک محضر

جان پَروَر راه صاف و هموار و مرکب خوب و رهوار و هوا جان پرور بود. ( خاطرات حاج سیاح )

[قدیمی] مصافحه

[قدیمی] سُبحه

معدوم

[قدیمی] مصطبه

خِطّه

بی منتها شاید که در حساب نیاید گناه ما / آنجا که فضل و رحمت بی منتهای توست ( سعدی )

سرزمین، اقلیم نه دشمن بِرَست از زبانش نه دوست / نه سلطان که این بوم و برز آنِ اوست ( سعدی )

[قدیمی] سَقَط گفتن همه شب در این غصه تا بامداد / سقط گفت و نفرین و دشنام داد ( سعدی )

منشور

[ادبی] سیه دل

جفا

[قدیمی] بَندی

[قدیمی] باددَست ملامت کنی گفتش ای باددست / به یک ره پریشان مکن هرچه هست ( سعدی )

حیله کردن وگر شوخ چشمی و سالوس کرد / الا تا نپنداری افسوس کرد ( سعدی )

قَلتَبان

صاحب خِرَد ولیکن تو بستان که صاحب خرد / از ارزان فروشان به رغبت خرد ( سعدی )

لطف کردن که ای چشم های مرا مردمک / یکی مردمی کن به نان و نمک ( سعدی )

انعام کردن چو انعام کردی مشو خودپرست / که من سرورم دیگران زیردست ( سعدی )

طفلان مرا باشد از درد طفلان خبر / که در طفلی از سر برفتم پدر ( سعدی )

نصیر کنون دشمنان گر برندم اسیر / نباشد کس از دوستانم نصیر ( سعدی )

تاجوَر من آنگه سر تاجوَر داشتم / که سر بر کنار پدر داشتم ( سعدی )

( کسی را ) زیر سایۀ خود گرفتن

حمایت کردن از کسی که نیاز به حمایت دارد

به رحمت به رحمت بکن آبش از دیده پاک / به شفقت بیفشانش از چهره خاک

[قدیمی] بار بردن یتیم ار بگرید که نازش خَرَد؟ / وگر خشم گیرد که بارش بَرَد؟

پدرمرده پدرمرده را سایه بر سر فکن / غبارش بیفشان و خارش بکن ( سعدی )

از در راندن نه خواهندۀ بر در دیگران؟ / به شکرانه خواهنده از در مران

فروماندگی

دل خسته به حال دل خستگان در نگر / که روزی تو دل خسته باشی مگر ( سعدی )

غمخوارگی به غمخوارگی چون سرانگشت من / نخارد کس اندر جهان پشت من ( سعدی )

عقبی

گوش خراش irritating voice صدای گوش خراش

[سگ] واق واقو

نقره گین آن مسجد معروف است به مهد عیسی، علیه السلام، و قندیل های بسیار برنجین و نقره گین آویخته است، چنان که همه شب ها بسوزد. ( سفرنامۀ ناصرخسرو )

[قدیمی] زیادت از و سال باشد که زیادت از بیست هزار خلق در اوایل ماه ذی الحجه آنجا حاضر شوند. ( سفرنامۀ ناصرخسرو )

خاکی چون مقداری بالا رفتیم صحرایی عظیم در پیش آمد، بعضی سنگلاخ و بعضی خاکناک. ( سفرنامۀ ناصرخسرو، به کوشش توکلی صابری، ص۱۹۳ )

دل به دریا زدن

[در الهیات] حدوث، حدوث زمانی

استقراء تام