پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,١٣٠)

دوره ی نهفتگی امراض: ( Latent Period ) ) [امراض نباتی]مدت زمان بین تلقیح تاظهور علایم امراض را دوره ی نهفتگی می گویند.

نفوذ: ( Penetration ) ) [امراض نباتی]نفوذ عبارت از ورود عامل مرض، مستقیم یا از منافذ طبیعی و زخم ها به داخل میزبان صورت می گیرد. قارچ ها، نیماتود ها ...

دوره ی مرض: [امراض نباتی]فواصلی که درتوسعه ی یک مرض رخ می دهند را دوره یا چرخه ی امراض می نامند .

تلقیح: ( Inoculation ) ) [امراض نباتی]عبارت از تماس عامل مرض با نبات است. عامل مرض را مایه ی تلقیح می گویند.

سپروفایت اجباری: ( Obligate Saprophyte ) ) [امراض نباتی]قادر به تغذیه از سلول زنده نمی باشند بلکه مواد عضوی موردنیاز خود را از منابع غیرزنده یا بقایا ...

پارازیت های اجباری: ( Obligate Parasite ) ) [امراض نباتی]یعنی برخی از پتوجن ها مانند ویروس ها، نیماتودها و عده ای از قارچ ها برای تغذیه و تکمیل چرخه ...

پرازیتیزم: ( Parasitism ) ) [امراض نباتی]رابطه ی میان پارازیت و میزبان که دراکثر مواقع به ضرر میزبان تمام می شود.

پرازیت: ( Parasit ) ) [امراض نباتی]یا طفیلی به موجودی گفته می شود که حداقل یک قسمت از چرخه ی زندگی خود را داخل یا روی موجود زنده ی دیگر که به آن میزب ...

ایمنی یا مصونیت ( Immunity ) : [ اصطلاح پزشکی ] به مقاومتی گفته می شود که معمولا در بدن انسان و یا حیوان مقابل عوامل عفونی بیماری زا یا سموم آنها پدی ...

پتوجن ( عامل مرض ) : ( Pathogen ) [امراض نباتی] پتوجن ها به دو گروپ زنده Animate و غیرزنده Inanimate تقسیم بندی می شوند که عامل تولید مرض هستند.

بیماریهای مشمول گزارش فوری ( تلفنی ) : [ اصطلاح پزشکی ] وبا - فلج شل حاد - سرخک - سندرم سرخجه مادرزادی - سیاه سرفه - دیفتری - کزاز نوزادان - مننژیت – ...

تعریف مورد ( case ) : [ اصطلاح پزشکی ] در اپیدمیولوژی ، مورد به فردی از یک جمعیت یا گروه اطلاق می شود که بیماری ، اختلال سلامتی و یا شرایط خاص تحت بر ...

بیماریهای قابل گزارش ( Notifiable Diseases ) : [ اصطلاح پزشکی ] به آن دستـه از بیماری هـا اطلاق می شود کــه وقوعشان از نظر بهداشت عمومی آنقدر مهم است ...

حذف بیماری ( Elimination ) : [ اصطلاح پزشکی ] عبارت است از کم کردن میـــزان بــروز یبمـــاری بـــه طـوری کـــه بـــه ریشــه کنی نزدیک شـود. حذف در یک ...

کنترل بیماری : [ اصطلاح پزشکی ] یعنی اینکه بروز بیماری را در آن حدی که هست کنترل کرده و از گسترش آن جلوگیری شود . مثل مالاریا – سل – هپاتیت B

مراقبت ( Surveillance ) : [ اصطلاح پزشکی ] یعنی جمع آوری منظم و مستمر، پردازش، تجزیه و تحلیل و تفسیر داده های یک پدیده بهداشتی با اهدافی چون ریشه کنی ...

ریشه کنی بیماری ( Eradication ) : یعنی اینکه به طور کلی عامل بیماریزای آن بیماری برای همیشه در در سراسر جهان از بین برود و دیگر آن بیماری در جهان روی ...

پیشگیری نوع دوم ( Secondary ) ، که بر کسانی که بیماری در آن ها ظاهر شده است توجه دارد و به عبارت دیگر به مرحله قبل از بروزعلائم بالینی مربوط است و مو ...

پیشگیری نوع سوم ( Tertiary ) ، که مربوط به مرحله پیشرفت بیماری یا ایجاد ناتوانی است و عبارت است از کاهش ناتوانی معلول بیماری و کوشش هائی که برای برگر ...

پاندمیک ( عالم گیر ) pandemic : [ اصطلاح پزشکی ] یعنی موارد بیماری به طور ناگهانی در تمام نقاط یک کشور و یا بخشی از یک قاره یا کل جهان روی دهد . مثل ...

پیشگیری نوع اول ( Primary ) ، که بر پیشگیری از بیماری در اشخاص سالم توجه دارد .

آندمیک ( بومی ) Endemic : [ اصطلاح پزشکی ] به وجود دائمی بیماری یا عامل بیماری زا در یک منطقه جغرافیایی یا گروه جمعیتی گفته می شود . مثلاً سرماخوردگی ...

اسپورادیک ( تک گیر یا انفرادی ) sporadic : یعنی موارد بیماری بطور نامنظم و پراکنده گاه و بیگاه و معمولاً بصورت نادر بروز می نمایند . موارد بیماری بسی ...

اپیدمیک ( همه گیری ) Epidemic: [ اصطلاح پزشکی ] یعنی میزان وقوع بیش از حد انتظار که این حد انتظار با مقدار مشابه در سال گذشته یا در یک دوره زمانی مشا ...

اپیدمیولوژی ( همه گیرشناسی ) : [ اصطلاح پزشکی ] بیماری اعم از واگیر یا غیر واگیر در برخی از نقاط و تحت بعضی شرایط ممکن است در میان انبوهی از مردم زیا ...

استریل کردنStrilization ) ) : [ اصطلاح پزشکی ] یعنی از بین بردن تمام میکرو ارگانیسم های بیماریزا و غیر بیماریزای موجود در اشیا و وسایل .

گند زدایی ( Disinfection ) : [ اصطلاح پزشکی ] یعنی نابود کردن عواملی که باعث آلودگی و بیماری می شوند از محیط بی جان ولی همه موجودات ذره بینی در این ع ...

ضد عفونی ( Antiseptic ) : [ اصطلاح پزشکی ] ضد عفونی به معنی نابود کردن عوامل بیماریزا از محیط جانداراست . در این روش اسپور باکتریها ار بین نمی روند.

قرنطینه : [ اصطلاح پزشکی ] محدودیت فعالیت افراد سالمی که در دوره کمون یک بیماری واگیر در معرض آن قرار گرفته اند و به منظور پیشگیری از انتقال بیماری د ...

جداسازی : [ اصطلاح پزشکی ] جدا کردن افراد یا حیوانات آلوده از دیگران در دوره واگیری بیماری و نگهداری آنها در محل و تحت شرایطی که انتقال مستقیم یا غیر ...

حامل یا حالت ناقلی ( Carierity ) : [ اصطلاح پزشکی ] به انسان یا حیوانی گفته می شود که دارای علائم ظاهری و بالینی بیماری نیست و عامل عفونی را در بدن خ ...

فرد آلوده : [ اصطلاح پزشکی ] به شخص یا حیوانی که با بروز نشانه های بیماری و یا حامل و یا عفونت مخفی حامل یک عامل عفونت باشد گفته می شود . شخص یا حیوا ...

طرب افروز:طرب افروزنده ، طرب انگیز . ( ( خیز و شب منتظران روز کن طبع نظامی طرب افروز کن ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ص 2 ...

پروانه بودن:سوختن، نظامی" پروانه کردن "را به معنی سوزاندن آورده است . چو مشکین جعد شب را شانه کردند / چراغ روز را پروانه کردند. ( ( گنج ترا فقر تو ...

تماشا کردن:نشاط و شادی کردن ، عیش کردن ( ( چون تو کریمان که تماشا کنند رستی تنها نه به تنها کنند ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱ ...

راه روان سحری:سالکانی که صبحگاهان بیدار و مشغول راز و نیازند. ( ( راهروان سحری را تو ماه یاوگیان عجمی را تو شاه ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکت ...

خار نهند:یعنی آزار را ترک کنند ( ( اینهمه چه؟ تا کرمش بنگرند خار نهند از گل او برخورند ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ص 193 ...

نثار ساختن:نثار کردن ، فدا کردن ( ( خنجر او ساخته دندان نثار خوش نبود خنجر دندانه دار ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ص 193 ...

هیچ بدندان نداشتن:چیزی نداشتن ( ( زارزوی داشته دندان گذاشت کز دو جهان هیچ بدندان نداشت ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ص 192 ...

کم چیزی را گرفتن:ترک کردن آن چیز ( ( از بن دندان سر دندان گرفت داد بشکرانه کم آن گرفت ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ص 191 ...

به شکرانه دادن:برای شکر گزاری دادن ( ( از بن دندان سر دندان گرفت داد بشکرانه کم آن گرفت ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ص 19 ...

برخود درست کردن:برای خود مسلم داشتن ، برای خود محقق داشتن. ( ( چون دهن از سنگ بخونابه شست نام کرم کرد بخود بر درست ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، ...

خنده خوش:تبسمی که در آن دندان ها دیده شود. ( ( خنده خوش زان نزدی شکرش تا نبرد آب صدف گوهرش ) ) ( شرح مخزن الاسرار نظامی، دکتر برات زنجانی، ۱۳۷۲، ...

ناقل ( Vector ) : [ اصطلاح پزشکی ] به حشره و یا هر حامل زنده اطلاق می شود که عامل بیماریزای عفونی را از فرد و یا محیط آلوده به فرد حساس ، محیط اطراف ...

دوزآلوده کننده ( Infective Dosage ) [ اصطلاح پزشکی ] حتی با یک ارگانیسم: مثل سل - تا 10 ارگانیسم: مثل شیگلوز و ژیاردیوز - کمتر از 1000 ارگانیسم: مثل ...

شدت واگیری ( Contagion Severity ) [ اصطلاح پزشکی ] بالا: مثلا در سرخک 90% ) حساس ها مبتلا می شوند ) - آبله مرغان ( 88% کودکان حساس مبتلا می شوند ) - ...

دوره کمون ( Incubation Period ) : به فاصله بین تماس با یک عامل عفونت و بروز اولین نشانه های بیماری ناشی از آن گفته می شود . انواع دوره کمون : - خیل ...

دوره واگیری ( Communicability Period ) : [ اصطلاح پزشکی ] عبارت از مدت زمانی است که یک عامل عفونی به طور مستقیم یا غیر مستقیم از انسان آلوده به انسان ...

میزبان واسط : [ اصطلاح پزشکی ] میزبانهایی که عامل عفونی یا انگلی مرحله غیر جنسی یا لاروی خود را در بدن آنها بگذراند میزبان واسط یا ثانوی نامیده می شو ...

میزبان اجباری: [ اصطلاح پزشکی ] یعنی تنها میزبان عامل عفونی ( مانند انسان برای سرخک و حصبه ) .