پیشنهادهای صمد توحیدی(شهرام) (٥,١٢٨)
شادی جهان به روی معشوق بود. وان در آینه ای بود که محروق بود. وآن آینه در آب بود روشنگر . آینده در آن به سان مسبوق بود. شهرام. ص.
امروز که آهنگ سکو لاریزم است. چون سکه دو رو بود نه چون لاایزم است. در انسان مداری هست آیین خرد. ور دشمن انسان است چو برخی ایزم است. شهرام. ص.
لاادری تذبذب است به نفی و اثبات. در نفی تاملی است برآید ایجاب. انگیزه و انگیخته ات سنجش کن. آنگاه به هر نگر درستش کن چاپ. شهرام. ص.
شادی و غم زمانه را بنماییم. در نیک وبدی زمانه راپیماییم. شادی تو از کار خودت انگیزد. غم را همه از زشتی کارت واییم. شهرام. ص. .
ما را نبود دست گدایان یاران. هم نیز نه پور پادشاهان یاران. با این همه تا گدا منش می یابیم. افتیم به یاد روز گاران یاران. شهرام. ص.
کفر چو تویی گزاف و شایان نبود. وز شرک کسی درست و آسان نبود. آیینش مگر به وهم نادان نبود. وین راه چنین برای انسان نبود. شهرام. ص.
فرهنگ بشر در مردم آزاری بود. بی نام و نشان به کار اجباری بود. در افت بشر برای نام جان میداد. آنی که به باورش شر انگاری بود. شهرام . ص.
می کوش که کار تو همه خوب شود. وز جان و تنت بدیست سر کوب شود. پایان سخن بود ، نیک پیروز است. نابود بد است اگر چه مکتوب شود. شهرام. ص.
جاسوس به جاسوسی خود سر گرم است. سالوس به سالوسی خود سر گرم است. زیگار بشر چگونه باید گذرد. تاریخ به قاموسی خود سر گرم است. شهرام. ص.
بگذشت زمانهء کهی یا که بهی. اینک گذر از آنچه بود نیک و بدی. بر سنجش و دانش رو به فرزانش آر. تا آن که از این همه فراسوی شوی. شهرام. ص.
هر گز نشود به سود من کار کنی. خواهی اگرم دروغ و انکار کنی. تا جنگ نخست ز صلح آخر به شد. این گفتهء خوش است به کار افکار کنی. شهرام. ص.
آن کس که بگوید سکولاریک بُود. پنداشته است هستیِ نا نیک بود. کشور که بود خدا پرستی یابد. انسان نه آن است که یک خیک بود. شهرام. ص.
ناخوانش و اندیشه به دانش در گیچ. یک نسخه به اندیشه و دانش خود پیچ. انسان که به اندیشه وری شاخص شد. سنجش چو نباشدش دگر یعنی هیچ. شهرام. ص.
بنگر به سیاست ز خرد ورزان است. در گوشهء دنیا گذر از عرفان است. آن کو که به خود بی دانشی را یابد. بنیاد دگر شگردی از ایشان است. شهرام. ص.
هستند کسانی که به حق رو کردند. اینان به سرشت خود به حق خو کردند. خود یافته حق شناخته و آگاهند. ناتافته باطل را به حق پو کردند. شهرام. ص.
با دانش و بینش گر نگر ورزی تو . تا نیک بیابی بد نمی ورزی تو. آداب و رسوم زندگی قانون است. بهداشت نما گر خرد ورزی تو. شهرام. ص.
ای دوست بیا تو حرف حق را مشکن. خود را بشکن آینه ها را مشکن. بر نسخهء بد دِژ پایان میزن. وز بهر خدا خلق خدا را مشکن. شهرام. ص.
از دورهء باستان بسی یاد نمای. با این همه میهن خود آباد نمای . تاریخ فرازای شگفتش باشد. خود را به بد وبه نیک آزاد نمای. شهرام. ص.
تا دل نسوزد اشک جاری نشود. ای کاش بشر به کار زاری نشود. اینک به فرای نیک و بد پای گذار. تا کار به جبر و اختیاری نشود. شهرام. ص.
انگیزهء تو ز چامگانت چه بود. شعر است حماسه تا از آنت چه بود. از بلبل و گل زخاک و افلاک و دگر. از نوحه و روضه داستانت چه بود. شهرام. ص.
زم. زمه. زامعه. جامعه. جامع ( مانند مسجد جامع ) ": صومعه با جمع صومع.
با اهل هنر اهل هنر را بشناس. گر این هنرت بود بداریش سپاس. هر کس به نمون به خود نمونا گردد. یا آن که به رستگاریش دارد پاس. شهرام. ص.
دینی که بشریت گرویدست به آن. وز روز نخست خود پروریدست به آن. گوید که به هر کار شش مرج بود . مکروه حلال واجب مباح حرام مستحب آن. شهرام. ص.
ای دوست بیا به جای هم خوش باشیم. در دور زمان به پای هم خوش باشیم. خوبی بود آن به کز بدی دور شویم. بر رای هم و دیده ء هم خوش باشیم. شهرام. ص.
یک روی دژم ز روی سالوسی به. شوری نگر ز چشم جاسوسی به. هر جا که کژی و کاستی روی آرد. یک حرف گزین زکار قاموسی به. شهرام. ص.
یک چند به علوم روز خوش خو کردیم. یک چند به حوزهء هنر رو کردیم. سنجش که بیامد سر کشی آغازید. اینک که به فرزانش فراسو کردیم. شهرام. ص.
آنانکه محیط فضل و دانش وری اند. هر گاه و گهی مخترع و کاشفی اند. ز آنجا که به فرجام نکو افتادند. تک تک همه هستی هستها یک یکی اند. شهرام. ص.
بنگربه بشر همه برابر هستند. چون خواهر و چونانکه برادر هستند. از فرد وهمایه خانواده و دگر. خویشان بشر همه سراسر هستند. شهرام. ص.
بی باک برای جان خود همچون غیر. بیهوده کند نیمی ز دادن را سیر. مردم که نباید آلشتی خود گیرد. گر مدعی است دانسته شر را از خیر. شهرام. ص.
آنی همه مستی را منش میداند. خود را به ز خود بیگانگی می راند. گویند که انسان گرگ انسان باشد. چینش که تو باشی که ات میخواند . شهرام. ص.
این راه ور وش را که تکامل نام است. شست و شویی بر پیکر اجسام است. بر دست بدان آب پاکی می ریزند. هر نامحرم از دست غیب ناکام است. شهرام. ص.
مستی نه و مستی نه و مستی نه. چستی به و چستی به و چستی به. آن هم الکی مست چه باشی هشدار. رستی به و رستی به و رستی به. شهرام. ص.
سنجش کن و سنجش کن و سنجش کن. اندیشهء خود در این روا رنجش کن. اندیشه کن و سنجش کن و نیک بیاب. زیگار بسی به کار بر چندش کن. شهرام. ص.
آنانکه به اندیشهء جاویدانند. وز خاک جهان به جاودان می مانند. یا اندیشهء اینان در بن و دور بود. یا زادن و مردن در جهان بتوانند. شهرام. ص.
چار چیز بود رو هر چهار بر خوانا. زین چار کسی چاره نتاند مانا. با دانش و فرزانش و آیین وز راز. مردم خود از این چهار گردد دانا. شهرام. ص.
آن نابغه ای که زی بسی کرد تباه. در حضرت حق مباد جز نامه سیاه. گیریم که هیچ پرسش و پاسخ نبود . آیا نبود کند شب از روز نگاه.
بسیار چو من و یا چو تو بوده و هست. تاریخ کند بسی فزون بیشی و پست. آداب چنان نما که گویند خنک. یزدان داند کسی بزد دست که رست. شهرام. ص.
از ژرف گل سیاه تا اوج زهل. حل مشکل گیتی شود از علم و عمل. تاریخ علوم و فلسفه می گوید. اندیشه کن و بند کژیها بگسل. شهرام. ص.
رستن چو به دانش است دانش افزای. دیدن چو به بینش است بینش افزای. بر دانش و بینش تو سنجش افزای. وینان نه که آسوده به رنجش افزای. شهرام. ص.
آنان که گفتند تا به کی ، کی رستند. آنان که ربودند نابه حق بد مستند. و آن کو که بگفت همه چنینند پستند. وآن کو به دگر پاس دهند بشکستند. شهرام. ص.
خیام بگفت مردم آزاری چیست. می کن به سبو به تیز بازاری چیست. زیگار چو گلزار بهار می گذرد. ای دوست مگر عشق دگر باری چیست. شهرام . ص.
مردم به دانش ارزش ار می باید. دانش به سنجش گر که می آراید. جز جهل و کژایه هیچ بر می تابد. آنی که از این دوتا بدش می آید. شهرام. ص.
بستی نبود که بست خود آب دهیم. بازی نبود که باز خود تاب دهیم. اندیشهء آزادی جدایش باشد. آزاد کنون از خرد ناب دهیم. شهرام. ص.
آنانکه به اندیشهء نو رو کردند. بوی گل صوفی را چه خوش بو کردند. هستی همه چون گل بهاری دیدند. بر آینهء دل جاودان رو کردند. شهرام. ص.
با آنکه به آدمش رهی می پوییم. با آنکه به مردمش رهی می جوییم. این باورش درون من شد شهرام. کان را به زبان هر دمش می گوییم. شهرام. ص
رخصت":راخ است. راخ هست. راه هست. اجازه. . . . مانند؛ سرخس؛ که میشود": سه راه. سه راخ. سه راه.
" درونه. تویه ": محتوی .
" میان گنبدان ": بین الحرمین .
المعایش و الحروب": زندگی ها و سوزندگی ها. جنگها و دوستی ها. جنگها و صلحها. آسوده و آواره. دوشمنیا و دوستیها. زدو خوردها و آرامشها. نرمشها و آرا ...
" آسودگی و آوارگی ": المعایش و الحروب. نوشته ای از بابایار فارابی. ( آسوده و آواره ": عیش و حرب )