برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
98 1423 100 1

ماوراءالنهر

معنی ماوراءالنهر در لغت نامه دهخدا

ماوراءالنهر.[ وَ ئَن ْ ن َ ] (اِخ ) ناحیتی است که حدود مشرق وی حدود تبت است و جنوب وی خراسان و حدود خراسان و مغرب وی غور است و حدود خلخ و شمالش هم حدود خلخ است. و این ناحیتی است عظیم و آبادان و بسیار نعمت و در ترکستان و جای بازرگانان و مردمانی اند جنگی و غازی پیشه و تیرانداز و پاک دین و این ناحیتی با داد و عدل است و اندر کوههای وی معدن سیم است و زر سخت بسیار با همه ٔ جوهرهای گدازنده که از کوه خیزد چون زاک و زرنیخ و گوگرد و نوشادر. و از شهرها و نواحی وی ، بخاراست و مغکان ، خجادک ، زندنه ، بومکث ، مدیا مجکث. خرغنکث ، فربر، پیکند، ناحیت سغد، طواویس ، کرمینه ، دبوسی ، ربنجن. کشانی ، ارمان ، اشتیخن ، کنجکث ، فرنکث ، دران ، سمرقند، ورغسر، بنجیکث ، کش ، نوقد قریش ، نخشب ، سوبخ ، سکیفغن ، بزده ، کسبه ، ترمذ، هاشمگرد، چرمنگان ، ناحیت چغانیان ، دارزنگی ، شهر جغانیان ، باسند، زینور، نوژان ، همواران ، شومان ، افریذان ، ویشگرد، ناحیت سروشنه ، زامین ،چرقان ، دزک ، نوینجکث ، فغ کث ، غرق ، ساباط، کرکث ، ناحیت بتمان ، برغر، خجند، فرغانه ، ناحیت چذغل ، اخسیکث ، واثکث ، بیتموخ ، طماخس ، نامکاخس ، سوخ ، اوال. بغسکان ، خواکند، رشتان ، زندرامش ، قبا، اوش ، اورشت ، خرساب ، اوزکند، ختلام ، کشوکث ، پاب ، بشت ، کلسکان ، یوکند، کوکث ، خشکاب ، شلات ، ناحیت ایلاق ، نوکث ، کهسیم ، ذخکث ، یهودلغ،ابرلغ، ایتلخ ، الخنجاس ، سامی سبرک ، برفکسوم ، حنح ، خاس ، غزجند، تکت ، کلشجک ، خمبرک ، اردلانکث ، ستبغوا، کرال ، غزک ، خیوال ، ورذول ، کبریه ، بغورانک ، ایزدکت ، بغویکث ، فرنکث ، جبغوکث ، شکاکب ، تنگت بخارنان ، یالاپان ، ناحیت چاچ ، بیکث (قصبه ٔ چاچ )، نوجکث ، کرجاکث ، ترکوس ، خاتون کث ، دیمعان کث ، بناکث ، جرسنکث ، حرحکث ، شتورکث ، سبکث ، نحاکث ، کرکوال ؟ ناحیت اسبیجاب ، اسبیجاب (قصبه ٔناحیت اسبیحاب )، سانیکث ، ندحکث ، سنتکند، ناحیت پاراب ، کدر (قصبه ٔ پاراب )، کنجده ، صبران ، ذرنوخ ، سوناخ ، شلجی ، طراز، مکانکث ، فرونکث ، مرکی ، نویکث. (از حدود العالم چ دانشگاه صص 105 - 118). مطلقاً ماوراء جیحون در خراسان را گویند اما قسمت شرقی آن را بلاد هیاطله می گفتند و در زمان اسلام ماوراءالنهر خواندند و قسمت غربی آن عبارت است از خراسان و ولایت خوارزم که خود مستقلاً اقلیمی است. ماوراءالنهر تمام ...

ماوراءالنهر در دانشنامه اسلامی

ماوراءالنهر
فرارود یا ورارود یا ماوراء النهربه سرزمینی گفته می شود که در میان دو رود آمودریا (جیحون) و سیردریا (سیحون) جای دارد. در واقع معنی اصلی آن، آن سوی رود آموی (جیحون یا آمودریا) است. این سرزمین بخشی از آسیای میانه است.
این سرزمین در دوران هخامنشیان جزو ساتراپی سغد بوده است.
نام این منطقه در فارسی باستان «پردری» و در پهلوی «فرارود» بود. در سده اول هجری فاتحان عرب این منطقه را ماوراء النهر نام نهادند. فردوسی در مورد این تغییر نام می سراید:
اگر پهلوانی ندانی زبان|فرارود را ماور النهر خوان
برخی از شهرهای این سرزمین عبارت اند از:

ماوراءالنهر در دانشنامه ویکی پدیا

ماوراءالنهر
فَرارود یا وَرارود یا ماوَراءُالنَهر (به فارسی تاجیکی: Фарорӯд) به سرزمینی گفته می شود که در میان دو رود آمودریا (جیحون) و سیردریا (سیحون) جای دارد. در واقع معنی اصلی آن، آن سوی رود آموی (جیحون یا آمودریا) است. این سرزمین بخشی از آسیای میانه است.
سرزمین های واقع در حوضهٔ آبریز دو رود آمودریا و سیردریا، دربرگیرنده ایالات چغانیان، ختلان، کش، نخشب، بخارا، سمرقند، اسروشنه، فرغانه، چاچ و اسپیجاب، پس از فتوحات اعراب به ماوراء النهر معروف شد. این سرزمین از دیر باز شرقی ترین ایالت ایران و از دورهٔ هخامنشی زیر تابعیت امپراتوری ایران بود و سکنهٔ آن آریایی بودند. این سرزمین در دوران هخامنشیان جزو ساتراپی سغد بوده است. اگرچه در دوره های بعد، با هجوم ایلات بیابانگرد به آنجا وحدت سیاسی آن ناحیه با ایران از میان رفت، پس از چندین قرن، هنوز در اواخر قرن اول هجری، همان بافت سیاسی و جمعیتی منطقه حفظ شده و اساساً ایرانی باقی مانده بود.


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ماوراءالنهر در دانشنامه آزاد پارسی

(یا: فرارود) نامی که مسلمانان پس از فتح سرزمین های آن سوی آمو دریا (جیحون) بر این سرزمین ها نهادند. این سرزمین ها مشتمل بر پنج ایالت سُغد، خوارزم (خیوۀ بعدی) چغانیان، فرغانه، و چاچ (شاش) بود. مهم ترین ایالت آن سُغد، دو کرسی داشت، یکی بخارا و دیگری سمرقند. ایالت خوارزم در غرب سغد و شامل دلتای جیحون بود. در جنوب شرقی، ایالت چغانیان بود که ختل و ولایت های دیگر جیحون علیا جزو آن بودند. فرغانه بر کرانۀ قسمت علیای سیردریا (سیحون) و چاچ (تاشکند کنونی) در کرانۀ شرقی تر مسیر دریا، دو ایالت دیگر ماوراء النهر شمرده می شدند. ناحیۀ ماوراء النهر امروز جزو جمهوری ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان است.

ارتباط محتوایی با ماوراءالنهر

ماوراءالنهر در جدول کلمات

ماوراءالنهر
ورازرود
شاه ماوراءالنهر از سلسله خوارزمشاهیان
اتسز
شهری در ماوراءالنهر بود
اوش

ماوراءالنهر را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

محمد
فَرارود�یا�وَرارود[۱]�یا�ماوَراءُالنَهر�(به�فارسی تاجیکی:�Фарорӯд) به سرزمینی گفته می‌شود که در میان دو رود�آمودریا�(جیحون) و�سیردریا(سیحون) جای دارد. در واقع معنی اصلی آن، آن سوی رود آموی (جیحون یا آمودریا) است. این سرزمین بخشی از�آسیای میانه�است.9
سیدحسین اخوان بهابادی
ماوراءالنهر که مخفف آن ماوراالنهر است سرزمینی بوده است در شمال رود جیحون بین رود سیحون و جیحون شامل شهرهایی چون بخارا، سمرقند، خجند.
در تاریخ آمده است که در مرز شرقی خراسان بزرگ (که امروزه به خراسان ایران و افغانستان تقسیم شده) رود بزرگی به نام‌ جیحون (نام قدیم جیحون، امو است ) جاری بوده است و سرزمین‌های آن سوی رود را ماوراءالنهر می‌خواندند و پایان سرزمین باستانی ماوراءالنهر، رود دیگری به نام سیحون جاری بوده است امروزه این دو رود به ترتیب به نام آمودریا(amu darya) و سیردریا( syr darya)( نحوه تلفظ: sir) خوانده می‌شوند.
آمودریا با گذر از مرزهای شمالی افغانستان با تاجیکستان و گذر از کشورهای ترکمنستان و ازبکستان از سمت جنوب به دریاچهٔ آرال (دریاچه خوارزم) می‌ریزد.
سیر دریا با عبور از کشورهای قرقیزستان و ازبکستان و جنوب کشور قزاقستان از سمت شمال به دریاچه آرال می‌رسد. آمودریا و سیردریا پرآب‌ترین رود های آسیای میانه هستندکه می توان با یافتن این دو رود در تصاویر یا نقشه ها، محدوده ی سرزمین ماوراءالنهر (سرزمین بین این دو رود) را مشاهده کرد.
نام این منطقه قبل از اسلام (فرارود) بود که بعد از ورود اسلام به ایران در قرن اول هجری ماوراءالنهر خوانده شد ماوراءالنهر مدت پنج قرن بزرگترین مهد تمدن اسلامی ایران و مرکز حکومتهای ایرانی بوده است و تا دوره ٔ قاجاریه هم تابع حکومت مرکزی ایران قرار داشته است مردم ماوراءالنهر تا زمان ابوعلی سینا به فارسی تکلم می کرده اند ماوراءالنهر مولد و مدفن بسیاری از دانشمندان بزرگ ایرانی است.در ضمن باید در نظر داشت ماوراالنهر و بین النهرین مشهور دو سرزمین متفاوت هستند.
حمیدرضا دادگر_فریمان
ورارود،فرارود
علی دوستی نوگورانی
ورازرود

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی ماوراءالنهر   • مفهوم ماوراءالنهر   • تعریف ماوراءالنهر   • معرفی ماوراءالنهر   • ماوراءالنهر چیست   • ماوراءالنهر یعنی چی   • ماوراءالنهر یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی ماوراءالنهر
کلمه : ماوراءالنهر
اشتباه تایپی : lh,vhءhgkiv
عکس ماوراءالنهر : در گوگل

آیا معنی ماوراءالنهر مناسب بود ؟           ( امتیاز : 98% )