برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
95 1466 100 1

قفقاز

/qafqAz/

معنی قفقاز در لغت نامه دهخدا

قفقاز. [ ق َ ] (اِخ ) نام ناحیه ای است بین دریای سیاه و بحر خزر که در حدود 154250 میل مربع مساحت دارد و جمعیت آن بالغ بر 14410000 تن است. فاصله ٔ آن از منتهی الیه جنوب شرقی تا منتهی الیه شمال غربی 750 میل است ، یعنی از شبه جزیره ٔ اپشرون تا دهانه ٔ رودخانه ٔ کوبان در ساحل دریای سیاه منطقه ٔقفقازیه را سلسله ٔ جبال قفقازیه فراگرفته و این سلسله ٔ جبال آن را به دو ناحیه ٔ این سوی قفقاز و آن سوی قفقاز تقسیم می کند. ناحیه ٔ قفقازیه از زمان بسیار قدیم مسکن مردمانی از نژاد قفقازی بوده که مهاجمان بعدی به این مردمان عناصر متعدد دیگری را اضافه کرده است. در قرون وسطی مسیحیت یونانی به این ناحیه نفوذ کرد و قفقاز شرقی بعدها به دین اسلام درآمد، با وجودی که در تحت نفوذ ظاهری ایران و ترکیه بود کم کم مجبور شد که با روسیه پیوند بیابد، روسیه ای که به دست آوردن هشترخان او را به دریای خزر آورده بود، این ناحیه به وسیله ٔ روسیه تا کوبان و تِرِک به سال 1774 م. اشغال شد، و سپس فتوحات روس در آنجا ادامه یافت. دربند 1706 م.، باکو 1806 م.، گرجستان 1801 م.، شیروان و قراباغ 1813 م. و ارمنیه 1828 م. اشغال شدند. قبایل کوهستانی قفقاز پس از توقیف فرمانده ِ خود شامیل در 1859 م. تابع دولت روس شدند. ناحیه ای از قفقاز که به حدود دریای سیاه بود به سال 1846 به وسیله ٔ روسها محاصره شد. قارص و اردهان و باطوم از طریق ترکیه به روسیه در 1878 واگذار گردید. ناحیه ٔ قفقاز جنوبی به واسطه ٔ منابع سرشار نفت خود درجنگ بین الملل دوم هدف پیشروی آلمانها بود و آنها تانزدیکی این منابع پیشروی کردند که بعدها قشون آلمان به سال 1943 م. از این منطقه و به طورکلی از ناحیه ٔ قفقاز رانده شدند. (از فرهنگ جغرافیایی وبستر). اراضی ماوراء قفقاز عبارتند از سه جمهوری آذربایجان ، گرجستان و ارمنستان شوروی و ملحقات آنها که در پانزدهم دسامبر 1922 م. مشترکاً جمهوری فدرال ماوراء قفقاز شوروی سوسیالیستی را به وجود آوردند، و در شانزدهم ژانویه ٔ 1923 کنگره ٔ ماوراء قفقاز شوروی یک قانون اساسی بدین منظور تنظیم و اتخاذ کرد ولی در سال 1936 این سه جمهوری از یکدیگر مجزا شدند و هر کدام دارای قانون اساسی جداگانه ای گردیدند که در ذیل بیان میشود:
جمه ...

معنی قفقاز به فارسی

قفقاز
ناحیه ایست واقع بین بحر خزر و بحراسود و آن از جنوب به ایران و ترکیه متصل و از شمال به روسیه محدود است . سرزمینی است کوهستانی که از مغرب تا مشرق کشیده شده (از بحر اسود تا بحر خزر ) و بلندترین قله آن ۵۶۳٠ متر ارتفاع دارد . آب و هوای قفقازیه در زمستان بسیارسرد و در تابستان ملایم و معتدل است . ناحیه مذکور قرنها جزو سرزمین ایران بود و در زمان فتحعلی شاه قاجار بر اثر دو جنگ که منجر بدو معاهده گلستان و ترکمان چای شد ( ۱۲۲۸ و ۱۲۴۳ ه ق .) خاک قفقازیه بروسیه تزاری واگذار گردید . پس از واژگون شدن حکومت تزاری و تشکیل حکومت شوروی سه جمهوری در قفقازیه بوجود آمده ازین قرار : ۱ - جمهوری آذربایجان ( شوروی ) . ۲ - جمهوری گرجستان . ۳ - جمهوری ارمنستان . مساحت قفقاز ۵٠٠٠٠٠ کیلومتر مربع و جمعیت آن بالغ بر ۱۲ میلیون تن است که مخلوطی از نژادهای ترک و تاتار چرکس لزگی گرجی ایرانی و روسی است .
همان قبق است

قفقاز در دانشنامه اسلامی

قفقاز
سرزمین قفقاز در خارج از محدوده ی آسیای مرکزی قرار دارد. اسلام برای اولین بار در قرن هفتم توسط فاتحان عرب وارد آذربایجان و دیگر بخش های جنوبی قفقاز شد و سپس در جریان قرن یازدهم (به دنبال مهاجرت های سلجوقیان) در قفقاز جنوبی گسترش یافت. و به تدریج در جریان اواخر قرن هجدهم و در قرن نوزدهم تحت کنترل روسیه درآمد.
سرزمین قفقاز در خارج از محدوده ی آسیای مرکزی قرار دارد اما همانند این منطقه به تدریج در جریان اواخر قرن هجدهم و در قرن نوزدهم تحت کنترل روسیه درآمد. امور داخلی قفقاز در هنگام برقراری سلطه ی روسیه بر آن توسط اشراف محلی رتق و فتق می شد. در آن هنگام این منطقه از سازماندهی سیاسی درخور توجهی برخوردار نبود. اسلام برای اولین بار در قرن هفتم توسط فاتحان عرب وارد آذربایجان و دیگر بخش های جنوبی قفقاز شد و سپس در جریان قرن یازدهم (به دنبال مهاجرت های سلجوقیان) در قفقاز جنوبی گسترش یافت. در جریان قرون دوازدهم و سیزدهم نیز اردوی زرین اسلام را به مناطق شمالی قفقاز انتشار داد. پس از آن در طی قرون شانزدهم و هفدهم خان های کریمه و سلاطین عثمانی این دین را بیش از پیش در قفقاز شمالی و جنوبی گسترش دادند. با این وجود به هنگام برقراری سلطه ی روس ها تنها تعداد اندکی از قفقازی ها (حدود ۱/۵ میلیون نفر) مسلمان بودند. در بسیاری از بخش های این منطقه نخبگان و اشراف محلی مسلمان بودند اما مردمان عادی هنوز اعتقادات روح باور داشتند.
← اقدامات شیخ منصور
مسلمانان چین به دو گروه عمده تقسیم می شوند: هوئی ها و بومیان آسیای مرکزی. هوئی ها مسلمانانی هستند که در سراسر چین بین هان ها زندگی می کنند و از نظر زبان و ویژگی های جسمی شبیه هان ها می باشند. آن ها برخلاف هان ها نیاکان خود را نمی پرستند، گوشت خوک نمی خورند، قمار بازی نمی کنند، و از مصرف مواد مسکر خودداری می نمایند. هوئی ها اساساً خود را جدای از هان ها تلقی می کنند. گروه دوم مردمانی از آسیای مرکزی هستند که عمدتاً به زبان ترکی صحبت می کنند و هنوز جذب فرهنگ چینی نشده اند. این گروه به دنبال سرکوب شورش های یونّان، شنسی، کانسو، و سین کیانگ در اواخر قرن نوزدهم تحت سلطه ی چین قرار گرفتند.در دوران حاکمیت نظام جمهوری بر چین (۱۹۴۹-۱۹۱۱) دولت مردان این کشور تلاش های بسیاری را برای جذب کامل مسلمانان ...

قفقاز در دانشنامه ویکی پدیا

قفقاز
مختصات: ۴۲°۱۵′۴۰″ شمالی ۴۴°۰۷′۱۶″ شرقی / ۴۲٫۲۶۱۱۱°شمالی ۴۴٫۱۲۱۱۱°شرقی / 42.26111; 44.12111
ارمنستان
جمهوری آذربایجان
گرجستان
ایران
روسیه
ترکیه
قفقاز ناحیه ای در آسیا و اروپا میان دریای کاسپی و دریای سیاه است که رشته کوه قفقاز در آن واقع است. قفقاز از نظر سیاسی به دو بخش قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و قفقاز شمالی تقسیم می شود و دارای مساحتی حدود ۵۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع و جمعیتی حدود ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر می باشد.
گرجستان
روسیه
عکس قفقاز
قفقاز بزرگ منطقه ای کوهستانی میان دریای سیاه و دریای خزر است که همراه با قفقاز کوچک سرزمین کوهستانی قفقاز را تشکیل می دهد. وسعت قفقاز بزرگ از شمال غربی به جنوب شرقی؛ یعنی از منطقهٔ آناپا و شبه جزیرهٔ تامان تا شبه جزیرهٔ آبشرون در کرانهٔ دریای خزر در اطراف باکو بیش از از ۱۱۵۰ کیلومتر است. عرض آن از ۳۲ کیلومتر در منطقهٔ نووراسییسک تا حداکثر ۱۸۰ کیلومتر در منطقهٔ نصف النهار البروس و ۱۶۰ کیلومتر در داغستان متغیر است. بلندترین نقطهٔ این منطقه کوه البروس است که ۵۶۴۲ متر ارتفاع دارد.
قفقاز جنوبی که روس ها بدان ماورای قفقاز می گویند، نیمه جنوبی سرزمین قفقاز است. قفقاز ناحیه ای میان دریای خزر و دریای سیاه است که به دو بخش قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و قفقاز شمالی تقسیم می شود.
کاخ های هخامنشی در قفقاز
قفقاز
قفقاز شمالی
ناحیه فدرالی قفقاز شمالی
امپراتوری روسیه
قفقاز جنوبی شامل کشورهای جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخشهای کوچکی از شمال باختری ایران و شمال خاوری ترکیه جمعاً به مساحت حدود ۳۰۰،۰۰۰ کیلومترمربع می شود.
قفقاز جنوبی در طول تاریخ حکومت های گوناگونی را به خود دیده است. جنگهای ایران و روس در اوایل قرن نوزدهم میلادی بر سر حکومت بر این منطقه درگرفت. در این جنگ ها امپراتوری روسیه به پیروزی رسید. با پیروزی امپراتوری روسیه، سرزمی ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

ارتباط محتوایی با قفقاز

قفقاز را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

محمدامین
قفقاز ناحیه ای میان دریای خزر و دریای سیاه است. قفقاز به دو بخش قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و قفقاز شمالی تقسیم می شود.
قفقاز جنوبی شامل کشورهای جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخشهای کوچکی از شمال باختری ایران و شمال خاوری ترکیه می شود.
قفقاز شمالی اکنون جزئی از روسیه است و شامل جمهوری های خودگردان چچن، داغستان، اینگوشتیا، کاراچای-چرکسیا، کاباردینو-بالکاریا، سرزمین کراسنودار، آدیغیه، اوستیای شمالی-آلانیا، و سرزمین استاوروپول است.
بخشهای اصلی قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و داغستان در جنوب خاوری قفقاز شمالی تا زمان قاجاریه جزو خاک ایران بود. اما در زمان فتح علی شاه قاجار طی جنگهای ایران و روس از ایران جدا شد و به روسیه تزاری پیوست.[۱]
در فصل سوم عهدنامه گلستان آمده است:
... اعلیحضرت قدرقدرت، پادشاه اعظم مالک بالاستقلال کل ممالک ایران به جهت ثبوت دوستی و وفاقی که به اعلیحضرت خورشیدرتبت، امپراتور کل ممالک روسیه دارند، به این صلح نامه به عوض خود و ولیعهدان عظام تخت شاهانه ایران ولایات قراباغ و گنجه که الان موسوم به الیزابت پول است و الکای خوانین نشین شکی، شیروان، قوبه، دربند، بادکوبه و هر جا از ولایات طالش را با خاکی که الان در تحت تصرف دولت روسیه است و تمامی داغستان، گرجستان، محال شوره گل، آچوق باش، کورنه، مینگرلی، آبخازی و تمامی الکا و اراضی که در میانه قفقازیه و سرحدات معینه الحاله بوده و نیز آنچه از اراضی دریای قفقازیه الی کنار دریای خزر متصل است مخصوص و متعلق به ممالک آمپیریه روسیه می داند...[۲]
با فروپاشی شوروی سه کشور جمهوری آذربایجان، ارمنستان، و گرجستان بر جنوب قفقاز حکومت می کنند و جمهوری خودگردان داغستان نیز جزئی از روسیه است.
محتویات [نمایش]
قفقاز قدیم [ویرایش]
مناطق قفقاز قدیم
. پیش از تشکیل حکومت ماد، حکومت هایی همچون اورارتو و کلخا در قفقاز شکل گرفته بود که قدمت برخی از آن ها به بیش از ۴۰۰۰ سال نیز می رسد، اما درنتیجه جنگ های فرسایشی بین این دولت ها از قدرت آن ها کاسته شد و بعدها دولت هخامنشی آن را تصرف نمود و به خاک خود ضمیمه نمود، قفقاز تا چندین سال جزو حکومت ایران بود تا زمانی که پادشاهان ظالم بر سر کار آمدند که مردم قفقاز تاب بر نیاوردند و از ایران جدا شدند، حتی حاکمان اسلامی از کشورهای گرجستان و ارمنستان هم اخراج شدند و این مناطق به صورت مستقل عمل می کردند تا زمان صفویه که مجدداً به ایران ضمیمه شدند. اما در زمان قاجاریه بار دیگر ایران را رها کرده و وارد امپراتوری روسیه شدند و با فروپاشی شوروی سابق قفقاز بار دیگر آزاد گشت و اکنون شامل سه جمهوری گرجستان، ارمنستان و آذربایجان می باشد.
از شاعران بزرگ پارسی گوی قفقاز می توان به خاقانی، نظامی، مجی، بدر، مهستی، هندوشاه نخجوانی و پسرش محمد بن هندوشاه اشاره کرد.[۳]
گروه های قومی قفقاز [ویرایش]
گروه های قومی ساکن در قفقاز: آذری (آبی کمرنگ)، گرجی (نارنجی روشن)، ارمنی (سبز روشن)، روسی (کرمی)، کرد (سبز تیره)، تالش (نارنجی تیره)، آبخاز (صورتی روشن)، لزگی، چرکس، مغول، اوستی، ترک، یونانی، تات، تاتار، آوار، چچنی، اینگوش،...
قفقاز از دید نژادی و زبانی از متنوع ترین مناطق جهان است.
گروه های قومی ساکن در قفقاز به سه گروه اصلی قفقازی، هندواروپایی، و ترک تبار تعلق دارند:
قفقازی: گرجی، آبخاز، لزگی، چرکس، آوار، چچنی، اینگوش، کاباردینو، تبسران،لک ها (داغستان)
هندواروپایی: ارمنی، روسی، کرد، تالش، اوستی، یونانی، تات، آذری،
ترک تبار: ترک، تاتار، بالکار، قره چای
شهرهای قفقاز [ویرایش]
برخی از شهرهای قفقاز عبارتند از:
جمهوری آذربایجان: باکو، گنجه، نفت چاله، شماخی، شکی، نخجوان و جلفا.
ارمنستان: ایروان (یروان) و اچمیادزین
گرجستان: تفلیس، باتومی، سوخومی، تسخینوالی، و پوتی
داغستان: مخاچ قلعه و دربند
رودها [ویرایش]
رودهای قفقاز شامل حوضه های آبریز دریای خزر (ارس، کُر، سولاک، تِرِک، کوما) دریای سیاه (ریونی، اینگوری، کودوری، بزیب ) و دریای آزوف (کوبان) است. در قفقاز جریان رودها با افزایش ارتفاع و از شرق به غرب، افزایش می یابد.[۴]
از ویژگی های بارز رودهای قفقاز بزرگ، طولانی بودن مدت طغیانی آن ها در دوره گرماست (حدود ۶ ماه ). در قفقاز (به ویژه در قفقاز شرقی و مرکزی ) سیل های متعددی جریان می یابد. مسیرهای انتهایی رودخانه های کُر، کوبان و ریونی، قابل قایقرانی است. در بعضی از رودهای کوهستانی قفقاز، چوب و الوار حمل می شود. در نواحی خشک، از آب رودها برای آبیاری زمین های کشاورزی استفاده می شود. بر روی بسیاری از رودهای قفقاز نیروگاه های برق آبی احداث شده است. بزرگترین نیروگاه آبی منطقه «مینگه چویر» نام دارد. دریاچه های قفقاز منشأ متفاوت (آتش فشانی، زمین ساختی، یخچالی ) دارند. بزرگترین دریاچه قفقاز سِوان نام دارد که مساحت آن ۱۲۰۰ کیلومتر مربع است.[۵]
جستارهای وابسته [ویرایش]
قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز)
قفقاز شمالی
کاخ های هخامنشی در قفقاز
پیمان نامه گلستان
بنیاد مطالعات قفقاز
منابع [ویرایش]
صفا، ذبیح اللّه، تاریخ ادبیات در ایران (۸جلد)، انتشارات فردوس.
سایکس، سرپرسی، تاریخ ایران، ۱۳۵۵.
قفقاز از نگاه ایران، سید مهدی حسینی تقی آباد، بنیاد مطالعات قفقاز.
سفرنامه حامد کاظم زاده به قفقاز، بنیاد مطالعات قفقاز.
↑ روزنامهٔ اطلاعات، شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۸، ۸ مه ۲۰۰۹، شماره ۲۴۴۶۳
↑ روزنامهٔ اطلاعات، شنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۸، ۸ مه ۲۰۰۹، شماره ۲۴۴۶۳ به نقل از: معاهدات و قراردادهای تاریخی در دوره قاجاریه، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، ص ۷۷.
↑ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی: ادب فارسی در قفقاز (آذربایجان, ارمنستان, گرجستان و جمهوری خودمختار داغستان). تهران: ۱۳۸۲.
↑ امیراحمدیان، بهرام، جغرافیای قف ...
شهریار آریابد
دگرگون شده واژه پهلوی " گابگه " در نسک : فرهنگ برابرهای پارسی واژگان بیگانه از ابوالقاسم پرتو.
The one
در پارسی: گاب گه (g�bgeh)

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• قفقاز کجاست   • معنی قفقاز   • قفقاز سگ   • نقشه قفقاز   • قفقاز ایران   • رشته کوه قفقاز   • اسامی 17 شهر قفقاز   • قفقاز جنوبی   • مفهوم قفقاز   • تعریف قفقاز   • معرفی قفقاز   • قفقاز چیست   • قفقاز یعنی چی   • قفقاز یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی قفقاز
کلمه : قفقاز
اشتباه تایپی : rtrhc
آوا : qafqAz
نقش : اسم خاص مکان
عکس قفقاز : در گوگل

آیا معنی قفقاز مناسب بود ؟           ( امتیاز : 95% )
شبکه مترجمین ایران