برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
95 1660 100 1
شبکه مترجمین ایران

برهان (منطق)

برهان (منطق) در دانشنامه اسلامی

برهان (منطق)
برهان مهارتی (صناعتی) در استدلال است که از طریق ترکیب مقدمات یقینی به نتیجه ای یقینی می انجامد.
اساس بحث برهان در کتاب های منطقی از ارسطوست. کتاب منطق ارسطو ، ارگانون، شش بخش دارد و آنالوطیقای (تحلیل) دوم، بخش چهارم آن محسوب می شود. آنالوطیقای دوم نیز دو بخش دارد و در آنها درباره استدلال برهانی، یعنی قیاسی که مقدمات آن قضایای یقینی است، بحث می شود. ارسطو در آنالوطیقای دوم نخست درباره ماهیت علم و شرایط و مقدمات آن و چگونگی ضرورت محمول برای موضوع سخن می گوید و خصوصیات «حد» و «تعریف «را که به گفتة او به استدلال برهانی بستگی دارد، بررسی می کند. سپس از مبادی علوم برهانی یاد می کند و اصول موضوعه و متعارفه را روشن می سازد و ضمن بر شمردن خطاهای قیاس ، تفاوت دانش و پندار را توضیح می دهد. برهان به صورتی جامع در «کتاب البرهان» شفای ابن سینا مطرح شده است. او از شروح اسکندر افرودیسی و یحیی نحوی و شروح و تعلیقات فارابی بهره جسته است. پس از ابن سینا نیز همواره برهان، مورد توجه منطقدانان بوده و در آثارشان به بسط و تنقیح آن پرداخته اند.
برهان در اصطلاح منطقدانان
برهان در اصطلاح منطقدانان قیاسی است مرکب از مقدمات یقینی که ذاتا و به ضرورت، نتیجه ای یقینی به دست می دهد. برای به دست آوردن درک روشن تری از برهان در منطق، لازم است دربارۀ بعضی از واژه های کلیدی این تعریف توضیح مختصری بیان شود.در این تعریف با واژۀ قیاس، اقسام دیگر استدلال، یعنی استقراء و تمثیل بیرون می روند؛ زیرا برای به دست آوردن نتیجۀ یقینی، باید هم صورت استدلال یقینی باشد و هم مادۀ آن و صورت هر استدلالی از سه قسم پیشگفته خارج نیست و از بین آنها تنها، قیاس یقین آور است و استقرا و تمثیل، هر دو گمان آور هستند و اگر هم در مواردی، این دو یقین آور باشند، با تحلیل دقیق معلوم می شود که بازگشت آنها به قیاسی پنهانی است؛ برای مثال استقراء تام که بازگشت آن به قیاس مقسم است یا تمثیلی که جامع، در آن علت تامه برای ثبوت حکم، در اصل است. با تعبیر "مقدمات یقینی"، قیاس هایی که از مقدماتی غیریقینی مانند مظنونات، مشهورات، مخیلات و... تشکیل شده اند، بیرون می شوند. اکنون روشن می شود که هرگاه استدلالی با این ویژگی ها داشته باشیم، محال است که نتیجه ای یقینی از آن به دست نیاید و این ن ...

برهان (منطق) در دانشنامه ویکی پدیا

برهان (منطق)
برهان، نوعی استدلال است که صورت آن از شکل های معتبر قیاس خصوصاً شکل یکم و مادهٔ آن هم باید از قضیه هایی تشکیل شود که درستیشان قطعی باشد.
اگر در برهان از علت به معلول پی برده شود به آن لمّی می گویند. مثلاً یک پزشک در یک روستا به پشه مالاریا برمی خورد و در می یابد که بیماری اهالی آن روستا از پشه مالاریا است.
اگر از معلول به علت پی برده شود به آن برهان انّی می گویند. مثلاً یک پزشک از سرفه های خشک بیمارش پی می برد که بیماری او سل است.
برهان شبیه ان یا شبیه لم برهانی است که در آن از احدالمتلازمیتن به دیگری پی می برند مانند برهان صدیقین


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

برهان (منطق) را به اشتراک بگذارید

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

پارچه گرامی

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• معنی برهان (منطق)   • مفهوم برهان (منطق)   • تعریف برهان (منطق)   • معرفی برهان (منطق)   • برهان (منطق) چیست   • برهان (منطق) یعنی چی   • برهان (منطق) یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی برهان منطق

کلمه : برهان (منطق)
اشتباه تایپی : fvihk (lkxr)
عکس برهان (منطق) : در گوگل

آیا معنی برهان (منطق) مناسب بود ؟           ( امتیاز : 95% )