لغت نامه دهخدا
فرهنگ فارسی
فرهنگ معین
فرهنگ عمید
۲. بوتۀ این گیاه که شاخه های بلند و برگ های بریده دارد، تمات، تماته.
دانشنامه عمومی
گوجه فرنگی یا بادنجان رومی ( نام علمی: Solanum lycopersicum ) یکی از سبزیجات سرخ رنگ و خوش بو و آبدار است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است که طی دورهٔ استعماری اسپانیا به سایر نقاط جهان منتقل شد. انواع مختلف این گیاه امروزه در سراسر جهان پرورش داده می شود. البته «گوجه فرنگی» از نظر علم باغبانی و نداشتن هسته در دسته میوه جات محسوب می شود. گوجه فرنگی دارای خواص و مزایای بسیار مناسبی برای بدن می باشد و از ارزش غذایی بالایی برخوردار است، همچنین استفاده از گوجه کمک شایانی به درمان برخی بیماری ها می کند.
این میوه امروزه به روش های مختلفی، به طور خام یا به عنوان یکی از مواد لازم برای تهیهٔ غذا، انواع سس و نوشیدنی مصرف می شود و بخش مهمی از رژیم غذایی مردم بسیاری از کشورها را تشکیل می دهد. کشت و پرورش این گیاه به طور کلی، مساحتی حدود سه میلیون هکتار را به خود اختصاص داده است، که نزدیک یک سوم کل مساحت مختص به کشت تره بار در جهان است. [ ۱]
با وجود این که گوجه فرنگی در علم گیاه شناسی یک میوه تلقی می شود، در علم کشاورزی اغلب به عنوان تره بار ( سبزیجات ) شناخته می شود.
گوجه فرنگی به تیرهٔ بادنجانیان تعلق دارد و از گیاهان چندساله است. [ ۲]
به علت اهمیت اقتصادی، این گیاه موضوع تحقیق و پژوهش های بسیاری قرار دارد و در علم ژنتیک به عنوان یکی از گیاهان الگو شناخته می شود. تحقیقات انجام شده بر این گیاه در سال ۱۹۹۰ به تولید نخستین نوع تراریختهٔ مجاز برای مصرف و تجارت در ایالات متحده آمریکا انجامید. [ ۱]
گوجه فرنگی درمانگر سرطان است و از ابتلا به بسیاری از مریضی ها جلوگیری می کند. خواص خوردن آب گوجه در هنگام صبح یک دارو شفادهنده عمل می کند که بسیاری از متخصصان تغذیه آن را توصیه می کنند.
گوجه فرنگی منبع غذایی اصلی آنتی انتی اکسیدان لیکوپن است که با فواید سلامتی بسیاری از جمله کاهش خطر بیماری قلبی و سرطان مرتبط است. علاوه بر این منبع عالی ویتامین C، پتاسیم، فولات و ویتامین K است.
میزان آب گوجه فرنگی حدود ۹۵ درصد است. ۵ درصد دیگر عمدتاً از کربوهیدراتها و فیبر تشکیل شده است.
دانشمندان دریافته اند ماده ای شیمیایی به نام گلیکوالکالید در برگ های گوجه فرنگی وجود دارد که مصرف آن می تواند باعث معده درد و بروز اختلالات عصبی شود.
برگ های گوجه فرنگی حشرات پرنده مثل پشه را دفع می کند که برای این کار، برگ ها را در چند نقطه از اتاق خود بگذارید. این عمل موجب فراری دادن حشرات می شود. اگر در محل مورچه ها چند عدد برگ گوجه فرنگی قرار دهید، بوی برگ این میوه مورچه ها را فراری می دهد.
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلفاین میوه امروزه به روش های مختلفی، به طور خام یا به عنوان یکی از مواد لازم برای تهیهٔ غذا، انواع سس و نوشیدنی مصرف می شود و بخش مهمی از رژیم غذایی مردم بسیاری از کشورها را تشکیل می دهد. کشت و پرورش این گیاه به طور کلی، مساحتی حدود سه میلیون هکتار را به خود اختصاص داده است، که نزدیک یک سوم کل مساحت مختص به کشت تره بار در جهان است. [ ۱]
با وجود این که گوجه فرنگی در علم گیاه شناسی یک میوه تلقی می شود، در علم کشاورزی اغلب به عنوان تره بار ( سبزیجات ) شناخته می شود.
گوجه فرنگی به تیرهٔ بادنجانیان تعلق دارد و از گیاهان چندساله است. [ ۲]
به علت اهمیت اقتصادی، این گیاه موضوع تحقیق و پژوهش های بسیاری قرار دارد و در علم ژنتیک به عنوان یکی از گیاهان الگو شناخته می شود. تحقیقات انجام شده بر این گیاه در سال ۱۹۹۰ به تولید نخستین نوع تراریختهٔ مجاز برای مصرف و تجارت در ایالات متحده آمریکا انجامید. [ ۱]
گوجه فرنگی درمانگر سرطان است و از ابتلا به بسیاری از مریضی ها جلوگیری می کند. خواص خوردن آب گوجه در هنگام صبح یک دارو شفادهنده عمل می کند که بسیاری از متخصصان تغذیه آن را توصیه می کنند.
گوجه فرنگی منبع غذایی اصلی آنتی انتی اکسیدان لیکوپن است که با فواید سلامتی بسیاری از جمله کاهش خطر بیماری قلبی و سرطان مرتبط است. علاوه بر این منبع عالی ویتامین C، پتاسیم، فولات و ویتامین K است.
میزان آب گوجه فرنگی حدود ۹۵ درصد است. ۵ درصد دیگر عمدتاً از کربوهیدراتها و فیبر تشکیل شده است.
دانشمندان دریافته اند ماده ای شیمیایی به نام گلیکوالکالید در برگ های گوجه فرنگی وجود دارد که مصرف آن می تواند باعث معده درد و بروز اختلالات عصبی شود.
برگ های گوجه فرنگی حشرات پرنده مثل پشه را دفع می کند که برای این کار، برگ ها را در چند نقطه از اتاق خود بگذارید. این عمل موجب فراری دادن حشرات می شود. اگر در محل مورچه ها چند عدد برگ گوجه فرنگی قرار دهید، بوی برگ این میوه مورچه ها را فراری می دهد.
wiki: گوجه فرنگی
دانشنامه آزاد فارسی
گوجه فرنگی (tomato)
گیاهی یک ساله، از خانوادۀ بادمجانیان، با نام علمی Lycopersicon esculentum، بومی امریکای جنوبی. این گیاه را به فراوانی کشت می کنند تا از میوۀ گرد، سرخ، براق، و دانه دار آن در تهیۀ سالاد و سایر غذاها استفاده کنند. گوجه فرنگی های امروزی به روش ژنتیکی اصلاح شده اند. به قسمی که گوشت بیشتر و آب و تخم کمتری دارند. این میوه سرشار از ویتامین ث است.
گیاهی یک ساله، از خانوادۀ بادمجانیان، با نام علمی Lycopersicon esculentum، بومی امریکای جنوبی. این گیاه را به فراوانی کشت می کنند تا از میوۀ گرد، سرخ، براق، و دانه دار آن در تهیۀ سالاد و سایر غذاها استفاده کنند. گوجه فرنگی های امروزی به روش ژنتیکی اصلاح شده اند. به قسمی که گوشت بیشتر و آب و تخم کمتری دارند. این میوه سرشار از ویتامین ث است.
wikijoo: گوجه_فرنگی
مترادف ها
گوجه فرنگی
فارسی به عربی
پیشنهاد کاربران
این ادعای جعلی بدهم و منابع معتبر کتابی هم ارائه کنم. در ادامه تحلیل دقیق است:
ادعای جعلی:
برخی منابع نادرست ادعا می کنند:
واژه ی �گوجه� کلمه ای ترکی است.
از فعل ترکی گویرمک به معنی �سبز شدن� گرفته شده.
... [مشاهده متن کامل]
ریشه �گوی� و پسوند مصغر �جه� ساخته شده و به �گویچه → گوجه� تبدیل شده است.
این واژه سپس وارد فارسی شده و به معنی میوه ی سبز کوچک یا گوجه فرنگی استفاده می شود.
نقد علمی و زبانی:
۱. شواهد تاریخی و ریشه شناسی ایرانی
اوستایی:
واژه ای با شکل های gauča یا gōča در متون اوستایی ثبت شده است. معنای تقریبی آن �چیز گرد�، �کوچک� یا �کروی� است. این معنای �گرد و کوچک� با میوه ی گوجه کاملاً منطبق است.
پهلوی میانه:
در متون پهلوی میانه واژه هایی مشابه با همان معنا دیده می شوند، که نشان دهنده ی تداوم معنا و واج واژه از اوستایی تا فارسی میانه است.
فارسی نوین:
در فارسی امروز، �گوجه� به معنای میوه ی گوجه فرنگی به کار می رود، اما ریشه آن بسیار قدیمی تر است و پیش از ورود میوه ی گوجه فرنگی به ایران هم وجود داشته است.
۲. شواهد علیه ریشه ترکی
فعل ترکی گویرمک به معنای �جوانه زدن/سبز شدن� هیچ سابقه تاریخی یا اسنادی در متون فارسی ندارد.
هیچ متنی در فارسی باستان یا میانه وجود ندارد که از شکل ترکی �گویجه� یا �گوجه� استفاده کرده باشد.
تطابق واجی و معنایی اوستایی gauča / gōča → گوجه بسیار مستدل تر از فرض ترکی است.
معنای �چیز گرد/کوچک� کاملاً مطابق با میوه ای است که امروز به آن گوجه می گوییم.
بنابراین ادعای ترکی بودن واژه فاقد پشتوانه علمی است و صرفاً یک تفسیر فرضی و غیرمستند است.
۳. نتیجه گیری
�گوجه� واژه ای ایرانی باستان است: اوستایی → پهلوی → فارسی نوین.
هیچ سند زبانی معتبر نشان دهنده ی ترکی بودن آن وجود ندارد.
ادعای �گویرمک → گویجه → گوجه� جعلی و غیرعلمی است.
منابع معتبر برای ارجاع
عمید، حسین. فرهنگ عمید. ج. ۱، ص. ۳۵۲. تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۹.
سعیدی، غلامحسین. ریشه شناسی واژه های فارسی باستان و اوستایی. تهران: انتشارات سمت، ۱۳۷۲.
کامرانی، پرویز. واژه شناسی فارسی باستان و اوستایی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۵.
واهه، ناصر. مطالعات تطبیقی زبان های ایرانی باستان. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۰.
Malcolm, David. An Introduction to Old Iranian. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
Huy, Jean. Avestan and Old Persian Lexicon. Paris: Les Belles Lettres, 1995.
ادعای جعلی:
برخی منابع نادرست ادعا می کنند:
واژه ی �گوجه� کلمه ای ترکی است.
از فعل ترکی گویرمک به معنی �سبز شدن� گرفته شده.
... [مشاهده متن کامل]
ریشه �گوی� و پسوند مصغر �جه� ساخته شده و به �گویچه → گوجه� تبدیل شده است.
این واژه سپس وارد فارسی شده و به معنی میوه ی سبز کوچک یا گوجه فرنگی استفاده می شود.
نقد علمی و زبانی:
۱. شواهد تاریخی و ریشه شناسی ایرانی
اوستایی:
واژه ای با شکل های gauča یا gōča در متون اوستایی ثبت شده است. معنای تقریبی آن �چیز گرد�، �کوچک� یا �کروی� است. این معنای �گرد و کوچک� با میوه ی گوجه کاملاً منطبق است.
پهلوی میانه:
در متون پهلوی میانه واژه هایی مشابه با همان معنا دیده می شوند، که نشان دهنده ی تداوم معنا و واج واژه از اوستایی تا فارسی میانه است.
فارسی نوین:
در فارسی امروز، �گوجه� به معنای میوه ی گوجه فرنگی به کار می رود، اما ریشه آن بسیار قدیمی تر است و پیش از ورود میوه ی گوجه فرنگی به ایران هم وجود داشته است.
۲. شواهد علیه ریشه ترکی
فعل ترکی گویرمک به معنای �جوانه زدن/سبز شدن� هیچ سابقه تاریخی یا اسنادی در متون فارسی ندارد.
هیچ متنی در فارسی باستان یا میانه وجود ندارد که از شکل ترکی �گویجه� یا �گوجه� استفاده کرده باشد.
تطابق واجی و معنایی اوستایی gauča / gōča → گوجه بسیار مستدل تر از فرض ترکی است.
معنای �چیز گرد/کوچک� کاملاً مطابق با میوه ای است که امروز به آن گوجه می گوییم.
بنابراین ادعای ترکی بودن واژه فاقد پشتوانه علمی است و صرفاً یک تفسیر فرضی و غیرمستند است.
۳. نتیجه گیری
�گوجه� واژه ای ایرانی باستان است: اوستایی → پهلوی → فارسی نوین.
هیچ سند زبانی معتبر نشان دهنده ی ترکی بودن آن وجود ندارد.
ادعای �گویرمک → گویجه → گوجه� جعلی و غیرعلمی است.
منابع معتبر برای ارجاع
عمید، حسین. فرهنگ عمید. ج. ۱، ص. ۳۵۲. تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۹.
سعیدی، غلامحسین. ریشه شناسی واژه های فارسی باستان و اوستایی. تهران: انتشارات سمت، ۱۳۷۲.
کامرانی، پرویز. واژه شناسی فارسی باستان و اوستایی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۵.
واهه، ناصر. مطالعات تطبیقی زبان های ایرانی باستان. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۰.
در زبان باستانی لکی ولری واژه کهن وآریایی�تماتهtamata�به معنی گوجه است. این واژه کهن نیز مانند بسیاری از واژگان دیگر واردزبانهای اروپایی ( انگلیسی، یونانی، . . . ) شده وبه صورت �تماتtomato� در زبان انگلیسی
... [مشاهده متن کامل]
... [مشاهده متن کامل]
و به صورت�دوماتسdomats� در زبان یونانی به کار میرود ( در اینجا تبدیل رایج ت به دال را داریم یعنی تماتهtamata> دوماتس domats ) . در زبان عربی �طماطم� است.
کُردی کرمانشاهی: تِماتَه، تِمانتَه، تَماتَه، تَمانتَه🍅
گوجه فرنگی Tomato
نام علمی Lycopersicum esculentum
نام علمی Lycopersicum esculentum
عمو حال خوب نیست تا رویا توهم آقا علیرضا B بادمجان به ترکی پاتلجا گوجه فرنگی به ترکی دو موتس لطفا انتشار بدهید اینا دیگه کی هستند!?
گوجه فرنگی بومیه امریکا جنوبی و مرکزیه. قرن ۱۶ وارد اروپا . قرن ۱۹ وارد خاورمیانه شده . کلمه تماته هم از زبان بومیان امریکای مرکزی وارد اسپانیایی شده .
به علت پتاسیوم زیاد برای بیماران کلیویckd که کراتینین خونشان بالاست و یا اوره دارندrenal گوجه فرنگی سم است برای آنها
سرخی لبت گوجه فرنگی // جونم عزیزم چقده قشنگی۰
تُماته: گوجه ی فرنگی
بهتر است به جای گوجه که میوه ی دیگری است، نام درست ایرانی اش که در همه زبان های هندواروپایی هم به کار رود، همان طور که در همه لهجه های ایرانی به گوجه فرنگی میگویند تماته، گوجه میوه ایست بایک هسته سخت در میان ان، ولی این گوجه ی فرنگی یا درست تر آن تومات است.
بهتر است به جای گوجه که میوه ی دیگری است، نام درست ایرانی اش که در همه زبان های هندواروپایی هم به کار رود، همان طور که در همه لهجه های ایرانی به گوجه فرنگی میگویند تماته، گوجه میوه ایست بایک هسته سخت در میان ان، ولی این گوجه ی فرنگی یا درست تر آن تومات است.
در زبان ترکی "بامادور" ، "مامادور" و "مامادول"نیز گفته می شود.
تمات
سرخینه
مشاهده ادامه پیشنهادها (١٠ از ١٣)