ض

/zAd/

معنی انگلیسی:
zad (the 18th letter of the persian alphabet)

لغت نامه دهخدا

ض. ( حرف ) نشانه حرف پانزدهم است از الفبای عرب و نام آن ضاد است و در حساب جُمّل آن را به هشتصد دارند و در حساب ترتیبی عربی نماینده عدد پانزده و در فارسی هجده است و آن یکی از دو حرف مختص به عرب است ، یعنی «ض » و «ظ»، و در فارسی این حرف نباشد و آن از حروف هفتگانه مستعلیة و شجریّة و مصمتة و روادف و مجهورة و مُطبقة و شمسیة و ناریّة و مرفوعة است. و در عربی بدل ص آید مانند: تیضیض ، تیصیص. ومض ، ومص. و همچنین آن را بدل ث آرند: تحاض ، تحاث. اَضر، اثَر. حضیضی ، حثیثی. حض ، حث. و نیز به ظ بدل شود چون : بهض ، بهظ. و هم به لام ، چون : جضد، جلد. هم به شین ، چون : تحریض ، تحریش. و این حرف منحصر بزبان عرب باشد، و ناطق بالضاد بمعنی عرب است چنانکه در حدیث آمده است که : اَنا افصح ُ من نَطق بالضاد، ای العرب. و در مخرج این حرف اختلافات کثیره است. احمدبن مطرف بن اسحاق مصری لغوی را در تمیز مخرج «ض » از «ظ» رسالتی است. و از ابی عمروبن العلاء آرند که گفته است مخرج «ض » و «ظ» یکی باشد و شیخ بهائی را همین عقیده است و این اختلاف دلیل کند که مخرج این دو حرف بسی بیکدیگر نزدیکست. رجوع به روضات الجنات ص 67 شود.

فرهنگ فارسی

ض حرف هیجدهم از الفبای فارسی و حرف پانزدهم از الفبای عربی و یکی از حروف صامت . عدد آن در حساب جمل ۸٠٠ است . نام آن ضاد ضاد منقوطه و ضاد معجمه است . این حرف در لغات فارسی نیست و در عربی با گذاشتن پهلوی راست زبان به کناره داخلی دندانهای آسیا و دمیدن نفس تلفظ شود ولی در فارسی مانند ز تلفظ گردد و آن را به صورتهای ذیل نویسند : ض ض مانند : قرض بعض ضابطه مضبوط .

فرهنگ معین

(حر. )هجدهمین حرف از الفبای فارسی ، برابر با عدد ۸٠٠ در حساب ابجد.

فرهنگ عمید

هجدهمین حرف الفبای فارسی، ضاد. &delta، در حساب ابجد: «۸۰۰ ».

دانشنامه عمومی

ض هجدهمین حرف در الفبای فارسی و حرف پانزدهم در الفبای عربی است. نام این حرف «ضاد» است. صدای آن در تلفظ فارسی همانند «ز» است ولی در عربی بین دندان های بغل قرار می گیرد.
• الفبای فارسی
• حروف عربی
• زبان گعز
• همه مقاله های خرد
• مقاله های خرد زبان شناختی
عکس ض
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلف

دانشنامه آزاد فارسی

هجدهمین حرف از الفبای فارسی و حرف پانزدهم از الفبای عربی (ابتثی) و حرف ۲۶ از حروف ابجدی است، در حساب جمل آن را معادل ۸۰۰ به حساب می آورند، نام آن «ضاد= zâd» است. از نظر آوایی، حرف «ض» همانند «ز، ذ، ظ» نمایندۀ صامتِ لثوی ـ دندانی ـ سایشی واک دار است. این حرف در زبان فارسی نیست و در کلمه های دخیل از عربی به کار می رود. به طور کلی، فارسی زبانان تفاوتی بین حروف «ز، ذ، ض، ظ» قایل نیستند، و همه را به صورت «ز» تلفظ می کنند.

پیشنهاد کاربران

اگر بنده گفته باشم این واژه به اشتباه گفتم باید می گفتم واج
منبع. عکس فرهنگ واژه های اوستا
این حرف ض عربی هست جزو واژه اوستایی نیست.
لینک کتاب فرهنگ واژه های اوستا
قرار می می دهم چون واژه درش دوستان می تواند بررسی کنید و ببینید
زبان های ترکی�در چند مرحله بر�زبان فارسی�تأثیر گذاشته است. نخستین تأثیر زبان ترکی بر پارسی، در زمان حضور سربازان تُرک در ارتش�سامانیان�روی داد. پس از آن، در زمان فرمان روایی�غزنویان، �سلجوقیان�و پس از�حملهٔ مغول، تعداد بیشتری�وام واژهٔ�ترکی به زبان فارسی راه یافت؛ اما بیشترین راه یابی واژه های ترکی به زبان فارسی در زمان فرمانروایی�صفویان، که ترکمانان�قزلباش�در تأسیس آن نقش اساسی داشتند، و�قاجاریان�بر ایران بود.
...
[مشاهده متن کامل]

• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹

ضضضضض
منابع• https://archive.org/details/1_20221023_20221023_1515