برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
99 1639 100 1
شبکه مترجمین ایران

صفاریان

/saffAriyAn/

معنی صفاریان در لغت نامه دهخدا

صفاریان. [ ص َف ْ فا ](اِخ ) یا آل لیث یا آل صفار. نام سلسله ای از ملوک ایران است که در حدود نیم قرن بر قسمت شرقی ایران حکومت داشتند. سرسلسله ٔ این خاندان یعقوب بن لیث است. درباب لیث پدر یعقوب مورخان را سخنان گوناگون است. صاحب تاریخ سیستان نسب وی را تاکیومرث بالا میبرد بدینسان : لیث بن معدل بن حاتم ماهان بن کیخسروبن اردشیربن قبادبن خسرواپرویزبن هرمزدبن خسروان انوشروان بن قبادبن فیروزبن یزدجردبن بهرام جوربن بردحوربن شاپوربن شاپورذی الاکتاف هرمزبن نرسی بن بهرام بن بهرام هرمز البطل بن شاپوربن اردشیربن بابک ساسان بن ساسان بن بهمن الملک بن اسفندیار الشدید بن بستاسف الملک بن لهراسب - عم کیخسروبن سیاوش بن لهراسب آهوجنگ بن کیقبادبن کی افشین بن کی ابیکه بن کی منوش بن نوذربن منوش بن منوشرودبن منوشجهربن نروسنج بن ایرج بن افریدون بن ابتیان بن جمشد (کذا) الملک بحوجهان بن اسحهر (کذا)بن اوشهنج بن فراوک سیامک بن موسی بن کیومرث و نیک پیداست که این نسب نامه نیز مانند دیگر نسب نامه ها که امرای ایرانی در آغاز استقلال مجدد این کشور برای خود می پرداختند، اصلی ندارد ولی آنان از پرداختن آن ناچار بوده اند چه بر طبق پندار دیرین ایرانی سلاطین و زمامداران باید از تخمه ٔ شاهان قدیم باشند که وارث فره ٔ ایزدی بوده اند و بدون شک این نسبنامه پس از آنکه یعقوب به امارت سیستان و سپس بپادشاهی قسمتی از ایران رسیده است برای او درست شده. بعضی مورخان گویند لیث در آغاز حال رویگر بود ولی به ادامه ٔ این کار گردن ننهاد و در سلک عیاران درآمد وراهزنی پیشه ساخت و حتی داستانی از درآمدن وی بخزانه ٔ درهم بن نضر و دیدن نمک نیشابوری و بر زبان نهادن آن و سپس بخاطر رعایت نمک گوهر و ذخایر خزانه را بهمان حال نهادن و بیرون شدن ، درتاریخ گزیده (ص 373 چ عکسی ) و کتب دیگر آمده است. و در تاریخ گزیده و بنقل از او صاحب حبیب السیر آرند که بامدادان خزانه دار از دیدن نقب و بجا بودن گوهرها حیرت کرد و خبر نزد درهم برد و درهم بفرمود تا در شهر ندا دادند که آنکس که این کرده است ایمن باشد و بملازمت ملک شتابد، لیث نزددرهم شد وماجرا بگفت. درهم را انصاف و نمک شناسی او خوش آمد و او را در سلک یساولان خویش کرد و روز بروز بر رتبت وی بیفزود تا بمنصب امارت لشکر رسید. (از تاریخ گزیده چ عکسی ص 373 و حبیب السیر چ خیام ج 2 ص 345). رجوع به لیث ...

معنی صفاریان به فارسی

صفاریان
یا آل لیث یا آل صفار یا صفاریه . سلسله ای که از ۲۵۴ ه.ق ./ ۸۶۸ م . تا ۲۹٠ ه.ق ./ ۹٠۳ م . در ایران شرقی سلطنت کردند . موسس این سلسله یعقوب بن لیث ( ه.م .) است . چون یعقوب با برادرانش ( عمرو علی طاهر ) در سیستان مدتی برویگری اشتغال داشت سلسله وی به صفاریان مشهور گردیده . یعقوب پس از آنکه جانشین [ درهم ] شد سیستان را در قبضه اقتدار خود در آورد و از آنجا قصد هرات کرد و آن شهر را بگشود و سپس بتدریج فارس بلخ تخارستان و خراسان را متصرف گردید. افراد این سلسله ازین قرارند:یعقوب بن لیث ( جل. ۲۵۴ ه.ق . /۸۶۸ م .) عمرو بن لیث ( جل. ۲۶۵ ه.ق ./ ۸۷۸ م .) طاهر بن محمد بن عمرو ( جل. ۲۸۷ ه.ق ./ ۹٠٠ م . - ۲۹٠ ه.ق ./ ۹٠۳ م .) این سلسله را سامانیان از اعتبار انداختند. ادب پارسی- یعقوب بن لیث بقصد ایجاد دولتی مستقل و ایرانی و برانداختن یا ضعیف کردن حکومت بغداد شروع بفعالیت کرد و همچنانکه از شعر المتوکلی که از قول او برای معتمد خلیفه فرستاده شده بر میاید یعقوب بر آن بود که در سایه درفش کاویان برهمه امم سیادت جوید و بر سریر ملوک عجم بر آید و رسوم کهن را تجدید کند . بهمین سبب یا از آن روی که با زبان عربی آشنایی نداشت بشعر و ادب عرب توجهی نمی کرد و شاعران عربی زبان را نمی نواخت بلکه علاقه مند بود زبانی را که خود میفهمید و بدان سخن میگفت زبان ادبی قرار دهد و شعر شعرا را بدان زبان بشنود و همین علاقه اوست که باعث شد لهجه دری بعنوان زبان رسمی و ادبی در دربار او تلقی گردد و معمول شود و حتی بروایتی بر اثر همین امر است که سرودن شعر بلهجه دری معمول گشت . شاعرانی که در زمان یعقوب و جانشینان او بپارسی شعر گفته اند از این قرارمد : محمد بن وصیف سگزی بسام کورد محمد بن مخلد فیروز مشرقی ابو سلیک گرگانی ( رک . تاریخ ادبیات در ایران . دکتر صفا ج ۱ ص ۱۶۱ ببعد ). هنر - از هنر دوره صفاری اطلاعات دقیق در دست نیست اما میتوان کفت مهمترین بنای این دوره که تاکنون موجوداست مسجد عتیق شیراز ( مسجد جامع ) است که در سال ۲۸۱ ه.ق ./ ۸۹۴ م . توسط عمرو بن لیث ساخته شده . این بنا بر اثر زلزله و علل دیگر چند بار منهدم گردید و دوباره ساخته شد. تقریبا غیر ممکن است که شکل اصلی بنا را تعیین کرد مگر آنکه از آثار کمی که از بنای اصلی در قسمت جنوبی مسجد حالیه مانده چیزی استن ...

صفاریان در دانشنامه اسلامی

صفاریان
پیدایش حکومت صفاریان در سیستان و قرار گرفتن در مقابل خلافت عباسیان به دورۀ استیلای دویست سالۀ اعراب بر زندگی سیاسی و اجتماعی این سرزمین پایان داد.
سلسلۀ صفاریان که به وسیلۀ یعقوب بن لیث بنیان گذاشته شد در مدت کمی بخش وسیعی از قلمرو خلافت عباسی را تسخیر کرد و تا دروازۀ پایتخت به مصاف خلیفه رفت.
برآمدن یعقوب لیث
اگر چه برخی مورخان نسب یعقوب بن لیث را به خسرو پرویز پادشاه ساسانی می رسانند.اما آن چه مسلم است یعقوب پسر لیث در روستای قرنین سیستان همراه برادرانش به رویگری مشغول بود و در جوانی به عیاران پیوست.در سال (۲۳۷ ه .ق) که صالح بن نصر کنانی بر سیستان مستولی شد و بر ضد طاهریان قیام کرد، یعقوب به خدمت او درآمد ولی پس از مدتی بین آن دو به خاطر غنائم اختلاف پدید آمد و صالح پس از مدتی از سیستان فرار کرد.در این موقع دِرْهم بن نصر سیستان را تسخیر و یعقوب را فرماندۀ سپاه خود نمود ولی بعدها به جهت هراس از قدرت یعقوب توطئه قتل او را ریخت اما یعقوب باخبر شد و او را زندانی نمود و خود به سال ۲۴۷ ه .حاکم سیستان گردید.
فرو نشاندن فتنۀ عمار
یعقوب پس از فرو نشاندن فتنۀ عمار خارجی در سال ۳۵۳ ه .ق به خراسان رفت و هرات و بوشنگ را تصرف کرد و سپس کرمان و شیراز را در سال ۲۵۵ ه .تصرف کرد و چون با ارسال هدایای زیادی به خلیفه بغداد اعلام اطاعت کرد، فرمان حکومت بلخ، طبرستان، فارس، کرمان وسیستان به او داده شد.یعقوب در سال ۲۵۹ به نیشابور، قلمرو طاهریان، حمله و به حکومت آنها را خاتمه داد سپس راهی طبرستان گشته حسن بن زید علوی را فراری داد اما با شورش مردم مجبور به بازگشت شد.و آن را به اطلاع خلیفه رساند ولی خلیفه بغداد در موسوم حج به حاجیان ری، خراسان و طبرستان حکمی فرستاد که یعقوب از فرمان ما تمرد کرده، او را لعن کنید.پس یعقوب بعد از تصرف فارس عازم بغداد شد؛ خلیفه برای جلوگیری از ورود او به بغداد منشور حکومت خراسان و طبرستان و فارس را برای او فرستاد ولی او نپذیرفت.در نبردی که بین لشکر بغداد و سپاه یعقوب در "دیرالعاقول" رخ داد سپاه یعقو منهزم گشت.یعقوب در سال ۲۶۵ ه .ق بر اثر بیماری درگذشت.
حکومت عَمرو
...
صفاریان
صفاریان از نخستین حکو ...

صفاریان در دانشنامه ویکی پدیا

صفاریان
صَفّاریان دودمانی ایرانی بودند که بر بخش هایی از ایران،افغانستان،تاجیکستان و پاکستان کنونی حکومت می کردند پایتخت ایشان شهر زَرَنگ بود و آنان را از نوادگان ساسانیان می دانستند که پس از حمله اعراب به سیستان مهاجرت کرده بودند. در زمان صفاریان زبان فارسی زبان رسمی شد و تا حدودی از مرگ تدریجی آن جلوگیری شد، به طوری که یعقوب لیث دستور داده بود که در کاخ او تنها به زبان فارسی سخن گفته شود و تکلم به زبان عربی دارای مجازات بود، همچنین یعقوب لیث از شاعران بسیاری حمایت می کرد.
یعقوب لیث صفاری مردی عیار و جوانمرد اهل سیستان بود و به دلیل محبوبیتی که میان مردم آنجا به خاطر جنگ با خوارج به دست آورده بود، توانست قدرت را به دست گیرد و به حکومت برسد. یعقوب لیث بعد از تشکیل حکومت خود، ابتدا به کرمان و شیراز حمله کرد و آن صفحات را تسخیر نمود، سپس به خراسان رفت و آنجا را فتح کرد و حکومت طاهریان را نابود ساخت. وی سپس به طبرستان رفت، ولی در جنگ با علویان طبرستان شکست خورد و عقب نشینی کرد. یعقوب لیث صفاری همیشه آرزو داشت روزی حکومت بنی عباس را سرنگون کند، به همین جهت با لشکری فراوان خوزستان را تسخیر کرد و به سوی بغداد حرکت نمود، اما در جنگ با خلیفه شکست خورد و به شدت زخمی شد. در اواخر عمر، دوباره با لشکر خود خوزستان را تسخیر کرد و قصد داشت دوباره با خلیفه جنگ کند، اما در همین زمان به طور ناگهانی بیمار شد و کمی بعد از دنیا رفت. تمامی مورخان در این که یعقوب لیث مردی بسیار شجاع و دلاور و باهوش و سیاستمدار بوده است، اتفاق نظر دارند. بعد از مرگ او برادرش عمرو لیث فرمانروای سیستان و کرمان شد. عمرو لیث هم چون برادر مردی بسیار شجاع بود، با این حال در ابتدای حکومت با خلیفه بیعت کرد. پس از چند سال عمرو لیث حکومت خراسان را از خلیفهٔ بنی عباس طلب کرد. خلیفه گفت که اگر عمرو در جنگ با امیر اسماعیل سامانی حاکم خراسان پیروز شود، حکومت خراسان به دست او خواهد بود. اما عمرو لیث در جنگ با امیر اسماعیل سامانی شکست خورده و اسیر شد و سرانجام در نزد خلیفهٔ بغداد به قتل رسید.
نولدکه در بررسی طراز اول «یعقوب و دودمانش» یادآور می شود که منابع مربوط به خاستگاه و اوایل زندگی یعقوب و عمرو پر از تناقض گویی و دشواری است. بررسی های بارتولد دربارهٔ منابع تاریخ صفاری، ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

صفاریان در دانشنامه آزاد پارسی

صَفّاریان
صَفّاریان
صَفّاریان
نخستین سلسلۀ حکمرانِ مستقل ایرانی پس از اسلام. این سلسله به دست یعقوب لیث صفاری (حک: ۲۴۷ـ۲۶۵ق) تأسیس شد و چون صفّاری (= رویگری) پیشۀ یعقوب و پدرش لیث صفار بود، نام این سلسله نیز به «صَفّاریان» موسوم بود. با کاهش نفوذ خلفای عباسی در سیستان (اواخر قرن ۲ق)، به سبب وجود سه گروه قدرتمند اجتماعی عیّاران، مطوّعه و خوارج، یعقوب لیث بر حکمران سیستان غلبه کرد و حکومت آن منطقه را به دست گرفت (۲۴۷ق) و قلمرو خود را وسعت بخشید. پس از او برادرش، عمرولیث، به امارت رسید، اما وی نتوانست قلمرو دولت صفاری را کاملاً حفظ کند. پس از اسارت عمرو به دست امیراِسماعیل سامانی، به ترتیب طاهر بن محمد، لیث بن علی و محمد بن علی به تخت نشستند. بی کفایتی آن ها در ادارۀ امور سبب ضعف اقتدار دولت صفاری و غلبۀ سامانیان بر سیستان شد (۲۹۸ق). سامانیان از این پس، تا ۳۱۱ق بر سیستان حکومت کردند، اما با روی کار آمدن ابوجعفر احمد بن محمد (حک: ۳۱۱ـ۳۵۲ق)، تحت حمایت و تابعیت سامانیان، سلسلۀ صفاریان در محدودۀ سیستان احیا شد و از آن پس تا پایان قرن ۴ق دوام یافت. آخرین امیر این سلسله، خلف بن احمد (حک: ۳۵۲ـ۳۹۳ق)، با استفاده از ضعف سیمجوریان و آل بویه در اواخر حکومت خود، توانست قهستان و کرمان را نیز ضمیمۀ قلمرو خود کند، اما اقتدار فزایندۀ محمود غزنوی مانع او شد و سرانجام امارت خلف و حکومت صفاریان به دست غزنویان برافتاد (۳۹۳ق). با این همه، اخلاف صفاریان تا اواخر دورۀ صفویه در سیستان اعتبار و قدرت داشتند. دوران سلطنت صفاریان، آرامش اوضاع اجتماعی و آبادانی سیستان را در پی داشت. این دوره از ادوار مهم تاریخ ایران در زمینۀ آغاز سیر تجدید حیات سیاسی، علمی ـ ادبی و احیای فرهنگ و زبان ایرانی به شمار می رود که با تداوم آن به کوشش سامانیان و غزنویان به کمال رسید.

صفاریان را به اشتراک بگذارید

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

پارچه گرامی

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• قلمرو صفاریان   • آرامگاه یعقوب لیث   • حکومت سامانیان   • داستان یعقوب لیث صفاری   • پایتخت صفاریان کجاست   • پایتخت صفاریان درحل جدول   • زندگينامه يعقوب ليث صفاري   • محمد بن جعفر طیار   • معنی صفاریان   • مفهوم صفاریان   • تعریف صفاریان   • معرفی صفاریان   • صفاریان چیست   • صفاریان یعنی چی   • صفاریان یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی صفاریان

کلمه : صفاریان
اشتباه تایپی : wthvdhk
آوا : saffAriyAn
نقش : اسم
عکس صفاریان : در گوگل

آیا معنی صفاریان مناسب بود ؟           ( امتیاز : 99% )