پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,٢٠٤)

نقد فمینیستی [اصطلاح ادبی ]: دیدگاه اصلی نقدهای فمینیستی آن است که: تمدن غرب تمدنی پدرسالار و مردمحور است و به گونه ای سازمان یافته است که در تمام م ...

وحشی ارجمند [اصطلاح ادبی ]:وحشی در لغت به کسی می گویند که از مواهب تمدّن بی بهره است و ارجمند در لغت به معنای با ارزش، بزرگوار، گرانمایه، شریف، اصیل، ...

شنل و شمشیر[اصطلاح ادبی ]:این اصطلاح اشاره به کمدی های مربوط به عشق و دسیسه ی کمابیش ملودرام در بین اشراف سده های ١٦ و ١۷ میلادی دارد. دو نمایش نامه ...

شعر پژواکی[اصطلاح ادبی ]:شعر پژواکی ( echo verse ) شعری است که در آن برخی از سطرها بنا بر خصوصیت پژواک صوت در کوه، تکرار می شود و آخرین هجاهای سطر پی ...

شعر انگاره وار[اصطلاح ادبی ]:در اصطلاح ادبیات، شعری داریم با عنوان "شعر طرح وار" یا "شعر انگاره دار". شعر طرح وار آن است که ابیات و سطور شعر به ترتیب ...

شبه خبر[اصطلاح ادبی ]:شبه خبر اصطلاحی در نقد ادبی است. این اصطلاح را آی. ا. ریچاردز، منتقد معاصر برای تمایز میان خبر علمی از خبر شعری وضع کرد. منظور ...

سلسله ی غزل واره[اصطلاح ادبی ]:در ادبیات انگلیسی sonnet sequence یا سلسله ی غزل واره، مجموعه ی چند شعر عاشقانه ی متوالی است که در قالب "سانه" یا غزل ...

شاعر تراژدی[اصطلاح ادبی ]:شاعر تراژدی لقب شاعری ایتالیایی به نام ویتوریو آلفیری است که در سال ١۷٩٤متولد شد. وی جوانی خود را در هوس بازی و ماجراجویی گ ...

سکته عروضی[اصطلاح ادبی ]:دکتر سیروس شمیسا در کتاب "فرهنگ عروضی" آمدن یک هجای بلند به جای دو کوتاه و افزودن یک مصوت کوتاه را به صامت، برای آن که تبدیل ...

سلامه الاختراع: [اصطلاح ادبی ]:سلامة الاختراع همان ابداع است. ابداع در لغت به معنی طرز نونهادن و نوپدید آوردن و ایجاد و اختراع و خلقت و آفرینش آمده و ...

زنگی گری[اصطلاح ادبی ]:این اصطلاح در یکی ازسال های دهه ی ١٩۳٠م به وسیله ی امه سزر ( شاعر و درام نویس فرانسوی اهل مارتینیک ) و شاعر و سیاستمدارسنگالی ...

رمانتیک عرفانی[اصطلاح ادبی ]:رمانتیک عرفانی اعتقاد به وجود جان جهان و منشأ ربوبی روح بشر است که نزد پاره ای از شعرای رمانتیک نظیر وردزورث منجر به میل ...

راوی خودآگاه[اصطلاح ادبی ]:راوی خودآگاه، نویسنده ای است که در ضمن روایت داستان، با خواننده از خصوصی ترین مشکلات خود برای نوشتن داستانی که هم اکنون می ...

رمانتیک اجتماعی[اصطلاح ادبی ]:رمانتیک اجتماعی در آثار کسانی چون ویکتور هوگو و ویلیام بلیک و در دیدگاه های خاص آنان نسبت به خوبی فطری بشر و نقش مخرب ش ...

دو تلفظی[اصطلاح ادبی ]:"دو تلفظی" به کلماتی می گویند که در فارسی رایج و معیار، به دو شکل تلفظ می شوند. ما امروز هم مهرْبان ( مهر بان = دو هجایی ) می ...

چارگانه[اصطلاح ادبی ]:چارگانه یا tetralogy چهار نمایش نامه ( سه تراژدی و یک نمایش ساتیر ) است که در مسابقات تئاتری آتن در سده ی پنجم ق. م برای دریافت ...

جوانان خشمگین[اصطلاح ادبی ]:این عبارت در اصل عنوان زندگی نامه ی لسلی پال بود که به قلم خودش نوشته شد و در سال ١٩۵١ به چاپ رسید. بعدها این اصطلاح به ع ...

جنبش ادبی پیشا رافائلی [اصطلاح ادبی ]:"انجمن اخوت هنرمندان جوان لندن" در اواسط سده ی ١٩ که به منظور ایستادگی در برابر قرارداهای هنری رایج و آفرینش یا ...

جامعه شناسی ادبیات زمینه های مورد مطالعه جامعه شناسی ادبیات به قرار زیرند: ١ - بررسی و تبیین محتوای آثار ادبی و ژرفکاوی در زمینه های روانی، اجتماعی و ...

جناس زائی: [اصطلاح ادبی ]:هنگامی که دو کلمه در همه اجزاء با یکدیگر شبیه باشند، جز آن که یکی حرفی افزود بر دیگری یا متفاوت از دیگری داشته باشد، مانند: ...

جبریت زمانی[اصطلاح ادبی ]:ویلیام فن هومبولت ( ١۷٦۷ - ١٨۳۵ ) فیلسوف و زبان شناس آلمانی معتقد به جبریت زبانی بود. او عقیده داشت که "آدمی در دنیایی زندگ ...

ثلاثه[اصطلاح ادبی ]:ثلاثه ( triplet ) یکی از قالب های پاره شعر در ادبیات انگلیسی است که از سه سطر هم قافیه تشکیل می شود. طول سطرها در ثلاثه می تواند ...

تشیب[اصطلاح ادبی ]:تشبیب ( یا همان نسیب و یا تغزل ) : تشبیب در لغت به معنای یاد ایام جوانی کردن است در اصطلاح، تشبیب مقدمه ای در مدح معشوق و توصیف زی ...

تریلوژی[اصطلاح ادبی ]:تریلوژی ( trilogy ) به اثر سه گانه ای می گویند که روی هم داستان دنباله داری را تشکیل می دهد و افسانه یا اسطوره ی کاملی را در بر ...

ترخیم[اصطلاح ادبی ]: ترخیم در اصطلاح بلاغت نوعی حذف است که به موجب آن حرفی یا حروفی از انتهای کلمه بیافتد. برای نمونه حذف همزه از آخر کلمه ی "بیضاء" ...

تراژدی خونبار[اصطلاح ادبی ]:تراژدی خونبار یا "تراژدی انتقامی" گونه ای تراژدی است که در انگلستان به دلیل آشنایی نمایشنامه نویسان دوران الیزابت با تراژ ...

پیوستار گویشی[اصطلاح ادبی ]:هنگام رفتن از یک ناحیه به ناحیه ی دیگر اندک اندک در گویش آن ناحیه نیز تفاوت ایجاد می شود که این تغییر از یک گویش به گویش ...

پیوت[اصطلاح ادبی ]:پیوت نوعی شعر مناجاتی عبری است که در بزرگ داشت عیدها نوشته می شود. گاهی شکل موَشَح دارد و در سده های سوم تا هفتم متدوال بود. هفت ف ...

بافت شعر[اصطلاح ادبی ]:بافت شعر به بافت لفظی شعر ( verbal texture ) یعنی به اجزا و عناصر زبانی شعر از قبیل حروف و کلمات و وزن و قافیه و امثال این و ا ...

افسانه ی تمثیلی[اصطلاح ادبی ]:افسانه ی تمثیلی نوعی افسانه و قصه است که می تواند منظوم یا منثور باشد و شخصیت های اصلی آن ممکن است از بین خدایان، موجود ...

انگارش[اصطلاح ادبی ]:انگارش در اصطلاح نقد ادبی، واقعی پنداشتن جریان داستان از سوی خواننده و تماشاگر است. در این حالت، خواننده یا تماشاگر چنان تحت تأث ...

ادبیات تفکری[اصطلاح ادبی ]:ادبیات تفکری شامل آن دسته از آثار ادبی می شود که پدیدآورندگان آن ها به طرح جنبه های اساسی در هستی انسان می پردازند و برای ...

ادبیات تفننی[اصطلاح ادبی ]:ادبیات تفننی شامل آن دسته از آثاری می شود که اغلب جنبه ی سرگرمی دارند. پدیدآورندگان این گونه آثار، تحریک شدید احساسات و عو ...

اثلم[اصطلاح ادبی ]:در علم عروض هر گاه در بحر متقارب، از پایه ی فعولن، تنها دو هجای بلند، یعنی "فع لن"، بر جای بماند، آن را اثلم می گویند. مانند پایه ...

اتفاق[اصطلاح ادبی ]:اتفاق در علم بدیع به معنی آوردن اسم ممدوح یا تخلص شاعر به نحوی جالب و ماهرانه است که تصادفی و اتفاقی جلوه کند. مانند: سِرّ غم عشق ...

اتساع[اصطلاح ادبی ]:اتساع در علم بدیع به سخنی گویند که آن را بتوان به چند گونه معنی و تفسیر کرد. مانند: لبان لعل تو با هر که در حدیث آمد / براستی که ...

اُپرتا[اصطلاح ادبی ]:اپرتا Operetta نوعی درام سبک است که شامل بخش های موزیکال و گفت و گو و اغلب طنز آمیز و هجایی است.

ابطا[اصطلاح ادبی ]:اصطلاحی در مبحث عروض است و عیبی است که در قافیه شدن کلمات مرکب پیش می آید. یعنی وقتی که قافیه تنها بر اساس تکرار جزء دوم کلمه ی مر ...

آیرونی نمایشی[اصطلاح ادبی ]:آیرونی نمایشی وضعیتی است در نمایش نامه یا داستان که در آن، بین آگاهی تماشاگران یا خوانندگان نسبت به موضوعی در آن اثر و نا ...

آوانگارد[اصطلاح ادبی ]:در زبان فرانسوی Avant به معنی پیش و garde در اصطلاح نظامی به معنی نگه بان و محافظ است و اصطلاح ( Avant gardeطلایه دار ) به معن ...

آغنات[اصطلاح ادبی ]:Leonine Rhyme برابر انگلیسی برای اَعنات است. اَعنات را لزوم مالایلزم هم می گویند. در لغت به معنی به رنج افکندن، رنجانیدن، آزردن و ...

آرکائیسم[اصطلاح ادبی ]:آرکائیسم ( باستان گرایی ) آن است که شاعر یا نویسنده در اثر خود از کلمات مهجور و ساختارهای دستوری قدیم استفاده کند. باستان گرای ...

آرایه بیرونی[اصطلاح ادبی ]:آرایه های بیرونی آن ها هستند که بیش تر پیکره سخن را زیبا می کنند. مثل سجع، ترصیع، جناس، عکس، اشتقاق، رد المطلع، ذوقافیتین، ...

آرایه درونی[اصطلاح ادبی ]:آرایه های درونی همان صناعات معنوی و آرایه هایی هستند که اگر ظاهر واژه دگرگون شود، باز آن آرایه از میان نمی رود. مثل پرسش بل ...

آثار روزی رسان[ اصطلاح ادبی ]:آثار روزی رسان به آثاری می گویند که تنها برای کسب معاش و روزی نوشته می شود. قدمت آن دست کم به سده ی ١٨ میلادی می رسد. ن ...

یک ره: یکبار ، یکباره . ره در این ترکیب جنبه ی سماعی دارد با اعداد دیگر ( جز صد ) گویا ترکیب نشده است . ( ( گر مخالف خواهی ای مهدی در آ از آسمان ور ...

خرمردم: احمق ( ( جوهر آدم برون تازد برآرد ناگهان زین سگان آدمی کیمخت و خر مردم دمار ) ) ( تازیانه های سلوک، نقد و تحلیل قصاید سنائی، دکتر شفیعی کد ...

گلْ انار : گُل ِ انار ، جُلّنار در عربی ( ( تا ببینی روی آن مردم کُشان چون زعفران تا ببینی رنگ آن محنت کشان چون گل انار ) ) ( تازیانه های سلوک، ن ...

دندان فشاردن :صبر و تحمل کردن ، در فارسی معاصر دندان بجگر گذاشتن ( ( اندرین زندان برین دندان زنان سگ صفت روزکی چند ای ستمکش صبر کن دندان فشار ) ) ...

روزکی چند: چند روزی اندک. ( ( اندرین زندان برین دندان زنان سگ صفت روزکی چند ای ستمکش صبر کن دندان فشار ) ) ( تازیانه های سلوک، نقد و تحلیل قصاید ...