پیشنهاد‌های علی باقری (٤٠,٢٩١)

دو دستی شمشیر زدن ؛ با دو دست شمشیر گرفتن و جنگ کردن. کنایه از شجاعت ، لیاقت و قدرت نشان دادن است. ( یادداشت مؤلف ) .

خداوند شمشیر ؛ شمشیرزن. جنگی و زورآزما. فرمانده سپاه. کنایه از صاحب زور و قدرت و نیرو : با این همه زبان در خداوندان شمشیر دراز می کرد [ بوسهل ]. ( تا ...

آشفته روز ؛ پریشان حال. شقی. بدبخت : که برکردت این شمع گیتی فروز بگفت ای ستمکار آشفته روز. سعدی ( بوستان ) .

صبر آمدن ؛ در تداول عوام عطسه کردن. رجوع به صبر کردن. . . شود.

یُسْر آسایش که ضد عُسْر یعنی سختی است.

اگر با اینهمه آنها پذیرا نشوند تو منتظر باش ، آنها نیز منتظرند ! ( فارتقب انهم مرتقبون ) . ( دخان 59 ) رقبة ( بر وزن طلبه ) به معنی گردن گرفته شده ...

اگر با اینهمه آنها پذیرا نشوند تو منتظر باش ، آنها نیز منتظرند ! ( فارتقب انهم مرتقبون ) . ( دخان 59 ) ارتقب در اصل از رقبة ( بر وزن طلبه ) به معنی ...

کذَلِک وَ زَوَّجْنَهُم بحُور عِین ( 54 دخان ) اینچنینند بهشتیان ، و آنها را با حور العین تزویج می کنیم . عین ( بر وزن چین ) جمع اعین و عیناء به معن ...

کذَلِک وَ زَوَّجْنَهُم بحُور عِین ( 54 دخان ) اینچنینند بهشتیان ، و آنها را با حور العین تزویج می کنیم . حور جمع حوراء و احور به کسی می گویند که سی ...

کذَلِک وَ زَوَّجْنَهُم بحُور عِین ( 54 دخان ) اینچنینند بهشتیان ، و آنها را با حور العین تزویج می کنیم . حور جمع حوراء و احور به کسی می گویند که سی ...

کذَلِک وَ زَوَّجْنَهُم بحُور عِین ( 54 دخان ) اینچنینند بهشتیان ، و آنها را با حور العین تزویج می کنیم . حور جمع حوراء و احور به کسی می گویند که سی ...

یَلْبَسونَ مِن سندُس وَ إِستَبرَق مُّتَقَبِلِینَ ( 53دخان ) آنها لباسهائی از حریر لطیف و نازک و ضخیم می پوشند ، و در برابر یکدیگر بر تختها جای دارند ...

یَلْبَسونَ مِن سندُس وَ إِستَبرَق مُّتَقَبِلِینَ ( 53 دخان ) آنها لباسهائی از حریر نازک و ضخیم می پوشند ، و در مقابل یکدیگر می نشینند . سندس به پار ...

ارباب هنر؛ هنرمندان. صاحبان هنر: دویم آنکه قدر اهل فضل و فضایل و ارباب هنر بشناسد. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 70 ) . آسمان کشتی ارباب هنر می شکند تکیه آن ...

ارباب وفا ؛ عاشقان. ( آنندراج ) : حیف از تو که ارباب وفا را نشناسی ما یار تو باشیم و تو ما را نشناسی.

ارباب همت ؛ بلندهمتان و مردمان با جود و کرم. ( ناظم الاطباء ) : مراتب میان. . . ارباب همت مشترک و متنازع است. ( کلیله و دمنه ) .

ارباب مناصب ؛ پایه وران.

ارباب نشاط ؛ مغنی و رقاص و خواننده و اهل طرب. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب نعمت ؛ صاحبان نعمت. متنعمان و متمولان : میان بیوه زنان و ارباب نعمت و جاه سویّتی به انصاف ظاهر گشت. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 439 ) .

ارباب معرفت ؛ صاحبان معرفت : جان پرورست قصه ارباب معرفت رمزی برو بپرس حدیثی بیا بگو. حافظ.

ارباب معنی ؛ مردمان روحانی. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب مکرمت ؛ کریمترین بزرگان. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب مثلثه ؛ اصحاب احکام ، بروج دوازده گانه را بر چهار قسمت کرده و هر قسمتی را که سه برج است به عنصری از عناصراربعه قدما نسبت کرده اند و هر یک از ای ...

ارباب معالی ؛ مردمان بزرگ عالی مقام. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب فضل ؛ فضلا و ادبا. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب قلم ؛ اهل قلم و صاحب قلمان.

ارباب قلوب ؛ صاحبدلان.

ارباب صنعت ؛ صنعتگران و پیشه وران و اهل حرفه. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب عمایم ؛ عمامه داران. عمامه بسرها.

ارباب عقول ؛ اولوالنهی. اولوالالباب. عقلا.

ارباب صفای باطن ؛ مردمان متدین خوش عقیده. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب صنایع مستظرفه ؛ هنرپیشگان. ( لغات فرهنگستان ) .

- ارباب سخن ؛ مردمان فصیح و بلیغ و خطبا. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب سلوک ؛ پارسایان و مردمان زاهد از دنیا گذشته. عرفا. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب خرد ؛ عقلا و دانایان. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب دیوان ؛ وزرا و مدیرین امور جمهور. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب ساعات ؛ هر یک از ساعات روز را احکامیان به کوکبی نسبت کنند و آن کوکب را رب آن ساعت نامند.

ارباب حرفت ؛ پیشه وران : کسب ارباب حرفت و امثال و اخوات این معانی به عدل متعلق است. ( کلیله و دمنه ) .

ارباب حوائج ؛ حاجتمندان. نیازمندان : [ خواجه احمد حسن ] گفت متظلمان و ارباب حوائج را بخوانید. ( تاریخ بیهقی ص 153 ) .

ارباب حجت ؛ کنایه از اهل منطق. ( غیاث ) ( آنندراج ) .

ارباب تنعم ؛ اهل تنعم.

ارباب تیمار ؛ اهل معاش و وظیفه خوار. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب جاه و تمکین ؛ صاحبان جاه و جلال و قدرت. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب تغلّب ؛ فاتح و مظفر و کشورگشای. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب تمیز ؛ زیرک و صاحب فراست و هوشیار. عاقل و خردمند و صاحب بصیرت. ( ناظم الاطباء ) .

ارباب ایام ؛ در احکام نجوم هر روز از ایام هفته را به کوکبی منسوب کنند و او را رب آن روز نامند.

ارباب انواع ؛ اصنام عقلیه. مُثُل. امامان. امثله علیا. صواحب الطلسمات.

نوکر چریک ؛ نوکرانی که در فوج هنگام ضرورت بسخره ملازم گیرند و بعد اختتام جنگ آنها را معزول سازند. ( آنندراج ) ( از سفرنامه شاه ایران ) .

- چراغ دزد. چراغ دزدان ؛ کنایه از چراغ کم نور و چراغ کم سو و چراغی که نور ضعیف دارد : زرد و لرزان و نیم مرده ز غم راست همچون چراغ دزدانیم. کمال اسما ...

چراغ از خانه کسی بردن ؛ کسب نور کردن از وی. ( آنندراج ) ( ارمغان آصفی ) : هر سحر موسی چراغ از خانه من میبرد نور ازین وادی سوی وادی ایمن میبرد. سنجر ...