پیشنهادهای علی باقری (٤٠,١٧٢)
شکسته بستن ؛ تجبیر. جبر. اجتبار. ( منتهی الارب ) . استخوان شکستگی یافته را با چوب و جز آن بستن جبر را. ( یادداشت مؤلف ) : جبر؛ شکسته را دربستن. ( تا ...
شکسته بینی ؛ رتیم. ( یادداشت دهخدا ) .
شکسته استخوان ؛ استخوان شکسته. استخوان که از جایش دررفته و یا آسیب دیده باشد.
شکسته کمان ؛ که کمان وی شکسته باشد : به تو هرکه یازد به تیر و کمان شکسته کمان باد و تیره روان. فردوسی
شکسته گردیدن ؛ شکسته شدن. انکسار. تکسر. ( یادداشت مؤلف ) : تجزع ، شکسته گردیدن عصا. تیهور؛ آنچه شکسته گردد از ریگ توده. ( منتهی الارب ) .
کشتی شکسته ؛ آنکه کشتی اش شکسته باشد. کنایه از درمانده و نومید به سبب از دست رفتن وسیله نجات : کاروان زده و کشتی شکسته و مرد زیان رسیده را تفقدی نمای ...
شکسته جامی ؛ جام شکسته داشتن : سعدی چو ترک هستی گفتی ز خلق رستی از سنگ غم نباشد بعد از شکسته جامی. سعدی.
شکسته بیخ ؛ که بیخ و بن وی شکسته باشد : من شاخ وفاو مردمی را کی چون تو شکسته بیخ و نردم. خاقانی.
شکسته جام ؛ که جام وی شکسته باشد. که جام خود را شکسته باشد. کنایه از کسی که به قصد توبه جام می بشکند : محتسب گویی به ماه روزه جام می شکست کآن شکسته ج ...
ورشکستگی به تقصیر ؛ ورشکستگی که از روی عدم سوء نیت از قبیل زیاده روی در خرج باشد. ( از فرهنگ حقوقی ) .
ورشکستگی به تقلب ؛ ورشکستگی که مقرون به سوء نیت و کلاهبرداری باشد. مقابل ورشکستگی به تقصیر. ( فرهنگ حقوقی ) .
دل شکستگی ؛ حزن و اندوه. ( از ناظم الاطباء ) .
بادلشکستگی ؛ با آزردگی. با ناامیدی.
شکستن پرده ؛ ( اصطلاح موسیقی ) تغییر پرده موسیقی برای تحویل زمینه ای به زمینه دیگر. ( فرهنگ فارسی معین ) .
برشکستن بهم ؛ بیکدیگر حمله کردن. درهم آویختن : برآنسان دو لشکر بهم برشکست که گرد سپه بر هوا ابر بست. فردوسی. سرانجام لشکر همه هم گروه بهم برشکستند ...
برشکستن عنان ؛ برتافتن آن.
عنان برشکستن ؛ عنان برتافتن : مپندار گر وی عنان بر شکست که من باز دارم ز فتراک دست. سعدی. آنرا که تو تازیانه در سر شکنی به زآنکه ببینی و عنان برشکن ...
برشکستن ؛ اعراض کردن : ز کون و مکان برشکن تا نبینی که جمله تویی آنچه فی الجمله آنی. نزاری ( از فرهنگ جهانگیری ) .
برشکستن مجلس ؛ کنایه از برهم خوردن مجلس و پاشیدن صحبت. ( آنندراج ) : مجلس چو برشکست تماشا بما رسد در بزم چون نماند کسی جا بما رسد. ملا نظیری ( آنندر ...
برشکستن زلف ؛ بسوی بالا شکستن آن. شکستن بسوی بالا. خم دادن بسمت بالا. ( یادداشت مؤلف ) .
شکستن قلب کسی ؛ شکستن دل وی را. دل آزرده و رنجیده خاطر ساختن وی را : مبارزان جهان قلب دشمنان شکنند ترا چه شد که همه قلب دوستان شکنی. سعدی. و رجوع ب ...
شکستن کسی را؛ قهر کردن بدو. آزردن وی. ( یادداشت دهخدا ) .
شکستن خاطر کسی ، خاطر کسی را شکستن ؛ آزرده خاطر ساختن وی را با گفتار یا کرداری آزارنده. ( یادداشت دهخدا ) : رسمی عجب گذاشت در آیین صفدری آن صف شکن که ...
شکستن عطش ( تشنگی ) ؛ نشاندن تشنگی. فرونشاندن تشنگی را. آب خوردن کمی. اطفاء تشنگی. ( یادداشت مؤلف ) : سیراب لعل اوست که جان و دل مرا زو تشنگی به خور ...
شکستن عطش ( تشنگی ) ؛ نشاندن تشنگی. فرونشاندن تشنگی را. آب خوردن کمی. اطفاء تشنگی. ( یادداشت مؤلف ) : سیراب لعل اوست که جان و دل مرا زو تشنگی به خور ...
شکستن قوّت چیزی ؛ کم اثر ساختن آن. کاستن نیرو و تأثیر آن : روغن بلسان بگیرند و با اندکی افیون قوت آن بشکنند واندرکشند. ( ذخیره خوارزمشاهی ) .
شکستن حرارت ؛ دفع کردن گرما. ( فرهنگ فارسی معین ) . شکستن گرما. و رجوع به همین ترکیبات شود.
- شکستن خمار ؛ دفع کردن خمار بوسیله نوشیدن مجدد شراب و غیره. ( فرهنگ فارسی معین ) . علاج و شفا و رفع آن. ( یادداشت مؤلف ) : خون دل من است شرابی که ج ...
شکستن روزه ؛ باطل کردن با افطار در غیر وقت مقرر. ( یادداشت دهخدا ) .
شکستن مال ، مال شکستن ؛ کم آمدن. از بین رفتن. حیف و میل شدن. کسر شدن : امیر را سخت حریص دیدم در بازستدن مال گفتم بیندیشم و دی و دوش در این بودم و هرچ ...
شکستن حدت چیزی ؛ بی تأثیر کردن آن. ( یادداشت دهخدا ) .
شکستن نرخ ؛ ارزان کردن آن. پایین آوردن قیمت آن : چو من نرخ کسان را بشکنم باز کسی نرخ مرا هم بشکند باز. نظامی.
بازار کسی ( چیزی ) را شکستن ، شکستن بازار کسی ( چیزی ) ؛ خریداران او را به متاع خود جلب کردن. ( یادداشت مؤلف ) . او را از ارزش و اعتبار انداختن. بی ...
بازار کسی ( چیزی ) را شکستن ، شکستن بازار کسی ( چیزی ) ؛ خریداران او را به متاع خود جلب کردن. ( یادداشت مؤلف ) . او را از ارزش و اعتبار انداختن. بی ...
- || بی بها و بی ارج شدن. از قدر و قیمت افتادن : لبت بدیدم و لعلم بیوفتاد از چشم سخن بگفتی و قیمت شکست لؤلو را. سعدی. و رجوع به ترکیب شکستن قدر شو ...
شکستن کار ؛ بی قدر شدن. از رونق افتادن. ( فرهنگ فارسی معین ) .
صف سلام شکستن ؛ متفرق شدن اهل سلام پس از برگزاری مراسم آن. ( یادداشت مؤلف ) .
شکستن بازار ؛ کاسد شدن متاعی. کاسد شدن آن. ( یادداشت مؤلف ) : چرخ از ستم به عهد تو بیزار شد چنانک تاحشر داد و دین را بازار نشکند. ( محمدبن ابی بکر ...
شکستن قیمت ؛ بی ارزش کردن آن. ( یادداشت مؤلف ) : قیمت خود به ملاهی و مناهی مشکن گرت ایمان درست است به روز موعود. سعدی. نباید که بسیار بازی کنی که ...
شکستن صف ؛ متفرق شدن افراد آن. متفرق و پراکنده شدن صف. ( یادداشت دهخدا ) : هر روز تا نباری باران عدل و جود از صفه در تو صف بار نشکند. محمدبن ابی بکر ...
شکستن عاشورا ؛ به ظهور رسیدن عاشورا. به نیمروز رسیدن آن. ( یادداشت مؤلف ) . باطل شدن. تمام شدن. و رجوع به ترکیب شکستن قتل شود.
شکستن قتل ؛ ظهرشدن به روز دهم محرم. درآمدن ظهر به روز عاشورا. ( یادداشت مؤلف ) . - || در آذربایجان شکستن را در این موردبه معنی متعدی بکار برند و م ...
شکستن وفای کسی را ؛ نقض عهد او. نقض پیمان وی. ( یادداشت مؤلف ) . بیوفایی کردن. بدعهدی کردن : کنون گر وفای مرا نشکنی به سوگند با من تو پیمان کنی. فر ...
شکستن سلام ، سلام شکستن ؛ بار بگسستن. پایان گرفتن بار عام. از رسمیت افتادن آن. ( یادداشت مؤلف ) .
شکستن فرمان کسی ؛ از دستور او سرپیچی کردن. نقض حکم و امر او. ( یادداشت مؤلف ) . اطاعت نکردن : اگر هیچ فرمان ما بشکنی تن و بوم کشور به رنج افکنی. فر ...
شکستن نماز ؛ قطع کردن آن در آخر. دست برداشتن از نماز پیش از پایان آن. بریدن و باطل کردن آن به ناتمام گذاشتن. ( یادداشت مؤلف ) .
شکستن نماز ؛ قطع کردن آن در آخر. دست برداشتن از نماز پیش از پایان آن. بریدن و باطل کردن آن به ناتمام گذاشتن. ( یادداشت مؤلف ) .
شکستن عهد، عهد شکستن ؛ نقض عهد. نکث عهد. نقض پیمان. خلف عهد. تباه کردن آن. نسخ آن. ( یادداشت مؤلف ) . باطل کردن. نقض. ( دهار ) ( تاج المصادر بیهقی ) ...
شکستن صلح ؛ زیر پا گذاشتن آن. نقض آن. ابطال و تباه کردن آن. ( یادداشت مؤلف ) . باطل کردن آن : بدان که خلقی بی اندازه گرد آمده اند از خزریان ، و ملک ...
شکستن رای کسی ؛ نقض عقیده او. شکستن تصمیم و نظر او. نسخ حکم و امر او. ( یادداشت مؤلف ) . - || تباه و باطل شدن نظر و عقیده و فکر او : به گیتی هر آن ...