برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.

مهدی خانی فراشبندی

فهرست واژه ها و پیشنهادهای نوشته شده

واژه نوشتار

1 تمر
به فتح تا و سکون میم و را ي مهمله به فارسی خرما و بـ ه هنـدي کهجور و چهارا نامند .
ماهیت آن : معروف است و نـر و مـاده مـی باشـد نـر آن ط ...
١٣٩٩/٠٧/٠٩
|

2 ترنجبین
به فتح تا و را ي مهمله و سـکون نـون و فـتح جـیم و کسـر بـا ي موحده و سکون یا ي مثناة تحتانیه و نون .
ماهیت آن: شبنمی است که بر خاري که ...
١٣٩٩/٠٧/٠٩
|

3 بیدمشک : بهرامج : ابن سینا می فرماید : از نباتات خوشبو است. خاصیت : مالیدن آب و افشره اش ورم ها را فرو نشاند.
سر : شکوفه بیدمشک و بو کردن برگ آن ب ...
١٣٩٩/٠٧/٠٨
|

4 خلاف البلخی
به فارسی بیدمشک نامند و در شام شاه بید و در روم بهرامج .
ماهیت آن: درخت آن شبیه به درخت بید ساده و از آن کوچکتر و بر گ ان از آن ن ...
١٣٩٩/٠٧/٠٨
|

5 خمان : آقطی : کشمش کولی
به فتح خا و میم و الف و نون لغت نبطی است و به عربی رقعا نامند و به یونانی اقطی .
ماهیت آن : دو صنف میباشد کبیر و صغیر ...
١٣٩٩/٠٧/٠٨
|

6 در ذرب به سبب ضعف معده غذا نیک نگوارد و بدان سبب رطوبت ها در معده گرد آید و قوت دافعه معده آن را دفع کند و تبدیل به اسهال شود. ١٣٩٩/٠٧/٠٦
|

7 بنفسج
به فتح با و نون و سکون فا و فتح سین مهمله و جیم معرب از "بنفشه" فارسی است و به عربی فرفیر و ب ه یونانی ابرو نامند .
ماهیت آن : گیاهی است ...
١٣٩٩/٠٧/٠٦
|

8 بسفایج
به فتح با و سکون سین مهمله و فتح فا و الف و کسر یا ي مثناة تحتانیه و جیم به عربی اضراس الکلب و ثاق الحجر و تشمیز و به یونانی بولودیون یعنی ...
١٣٩٩/٠٧/٠٢
|

9 انجره یا گزنه
به فتح همزه و سکون نون و ضم جیم و فتح را ي مهمله و ها لغت فارسی است به عربی قریض و به لغت دارالمرز کرنه و به ترکی کجیت و به هندي انت ...
١٣٩٩/٠٧/٠٢
|

10 تودري
به ضم تا و سکون واو و فتح دال و کسر را ي مهملتین و سکون یـا اسم فارسی است و به یونانی ار نمسید و بـ ه عربـی بـزرال خمخم و بزرالهوه و قصیصه ...
١٣٩٩/٠٦/٣١
|

11 خس
به فتح خای معجمه و تشدید سین مهمله به فارسی کاهو و به ترکی خاس نامند.
ماهیت آن : نباتی است معروف بستانی و برّي میباشد بستانی دو صنف است یک ...
١٣٩٩/٠٦/٣١
|

12 اهلیلج
به کسر همزه و سکون ها و کسر لام و سکون یا و فتح لام و جیم معرب هلیله فارسی است به هندي هروهره نامند .
ماهیت آن : ثمر درخت هندي است درخت ...
١٣٩٩/٠٦/٣٠
|

13 اهلیلج اسود
که اهلیلج هندي نامند و قبل ذکر یافت . بهترین آن آنست که سیاه صلب بی دانه سنگین فاسد نشده باشد .
طبیعت آن : در وسط اول سرد و در دوی ...
١٣٩٩/٠٦/٣٠
|

14 محقق و پژوهشگر طب سنتی ١٣٩٩/٠٦/٣٠
|

15 ◄انیسون
به فتح همزه و کسر نون و سکون یا ي مثناة تحتانیه و ضم سین مهمله و سکون واو و نون به عربی بزرالرازیانج الرومی و الرازیانج الشامی و حب الحلو ...
١٣٩٩/٠٦/٣٠
|

16 ◄کاشم
به فتح کاف و الف و کسر شین معجمه و میم لغت عربی است و گفته اند لغت فارسی است و به یونانی قنالیون و لیفستیقون ساسالیو لیفطیغون و به سریانی ...
١٣٩٩/٠٦/٣٠
|

17 ◄اثلق
به فتح همزه و سکون ثاي مثلثه و فتح لام و قاف اسم عربی فنجنگشت است و ذوخمسۀ الاوراق و ذوخمسه اجنحه نیز نامند
و به یونانی اغنیس یعنی طاهر ...
١٣٩٩/٠٦/٢٩
|

18 ابراهیمیه
ماهیت آن : آشی است مرکب مانند زیرباج که حوایج آن ادویه حاره و قدری عود باشد که در کرباسی بندند و در دیگ اندازند و قند و بادام با گلاب ح ...
١٣٩٩/٠٦/٢٩
|

19 ◄لسان الحمل
به فتح حا ي مهمله و میم و لام لغت عربی است و دیسقوریدوس آن را کثیرة الاضلاع و ذوسبعۀ الاضلاع نامیده و به فارسی بارتنگ و به ترکی باغ پ ...
١٣٩٩/٠٦/٢٩
|

20 ◄ابوقانس
به فتح الف و ضم باء و سکون واو و فتح قاف و الف و کسر نون و سین مهمله لغت یونانی است و ابوقاوس و اوقاس نیز گویند و معروف به اسم غاسول روم ...
١٣٩٩/٠٦/٢٩
|

21 ◄ابهل
به فتح همزه و سکون باي موحده و ضم ها و سکون لام و به کسر اول و ثالث نیز آمده قسمی از سرو کوهی است که آن را عرعار و عرعر و به یونانی براثی ...
١٣٩٩/٠٦/٢٩
|

22 ◄مرزنجوش یا مرزنگوش
به فتح میم و سکون را و فتح زاي معجمه و سکون نون و ضم جیم و سکون واو و شین معجمه معرب مرزنگوش فارسی اسـت و بـه عربی سرمق و عنق ...
١٣٩٩/٠٦/٢٨
|

23 ◄وج
به فتح واو و جیم و آن را عودالوج و به یونانی اقورون و به فارسی "اگیر ترکی" و به هندي بچه نامند .
ماهیت آن: نباتی است که در قوت قریب بـ ه ا ...
١٣٩٩/٠٦/٢٨
|

24 ◄هریسه
به فتح ها و کسر را و سکون یاي مثناة تحتانیه و فتح سین مهملـه و ها .
ماهیت آن : از اغذیه مشهوره اسـت مصـنوع از لحـوم و حبـوب درهم پخته و ...
١٣٩٩/٠٦/٢٦
|

25 ◄نیلوفر
به کسر نون و سکون یاي مثناة تحتانیه و ضم لام و سـکون واو و فتح فا يرا و مهمله از نیلوپهل هندي است زیرا که نیـل بـ ه زبـان هندي ه ب معنی آ ...
١٣٩٩/٠٦/٢٦
|

26 نارجیل معرب نارگیل : جناب عقیلی خراسانی در مخزن الادویه باب درمان لاغری فرموده : نارگیل را در شیر بپزید و با مغز بادام پوست کنده و نشاسته و شکر شیرین ... ١٣٩٩/٠٦/٢٦
|

27 شاهسفرم
به فتح شین و الف و فتح ها و کسر هـا نیـز آمـده و سـکون سـین مهمله و فتح فا و راي مهمله و میم معرب شاهسپرم فار سـی اسـت به معنی سلطان الری ...
١٣٩٩/٠٦/٢٥
|

28 ◄لسان الثور
به فتح ثا ي مثلثه و سکون واو و يرا مهمله لغت عربی است. به فارسی گاوزبان و به یونانی فو و به لاطینی بکلورم و به لغتی دیگر یرااجم و ب ...
١٣٩٩/٠٦/٢٥
|

29 یعنی سترنده موی و آن دوایی را نامند که بیخ موی راست گرداند و آن را دفع سازد و یا آنکه سست کند که به آسانی کنده شود، مانند زرنیخ و نوره و سفیداب و خاک ... ١٣٩٩/٠٦/٢٥
|

30 جالی یعنی پاک کننده و آن دوایی را نامند که از شان آن تحریک رطوبات لزجه جاآمده و دفع آنها باشد از سطح عضو و فوهات مسامات مانند انزروت و ماءالعسل و هر ... ١٣٩٩/٠٦/٢٥
|

31 اکال یعنی خورنده عضو و آن دوایی را نامند که به سبب افراط قوت تحلیل و جلا نفوذی که دارد تفریق اجزاء جوهر عضو نماید. مانند زنجار ١٣٩٩/٠٦/٢٥
|

32 ◄برسیاوشان
به فتح با و کسر را و سین مهملتین و فتح يیا مثناة تحتاینه و الف و فتح واو و شین معجمه و الف و نون لغت یونانی است به معنی دواءالصدر و به ...
١٣٩٩/٠٦/٢٤
|

33 برنجاسف
به کسر با و را ي مهمله و سکون نون و فتح جیم نیوانی ارطیه ماسیا و به عربی سو لای و به فارسی بومادران و به شیرازي برتراسک نامند .
ماهیت ...
١٣٩٩/٠٦/٢٤
|

34 عصاره سنای مکی است که از آن قرصها سازند به جهت رفع اورام بغایت نافع است. ١٣٩٩/٠٦/٢٤
|

35 به کسر صـاد و سـکون بـا و را ي مهملـه و بـ ه فـتح اول و کسـر ی دوم نیز آمده و آن را صبارا نیـز نامنـد لغـت عربـی اسـت و بـ ه سریانی علوي و ب ه یونانی ... ١٣٩٩/٠٦/٢٤
|

36 به ضم حا و سکون را ي مهملتین و فتح میم و سکون لام و به فتح و کسر حا نیز آمده لغت سریانی است و به فارسی اسپند نامند .
ماهیت آن : نوعی از سداب کوهی ...
١٣٩٩/٠٦/٢٣
|

37 حمول یا شیاف
حمول بیخ اسفند یا حرمل با روغن ایرسا مفتح افواه عروق و خون بواسیر است.
١٣٩٩/٠٦/٢٣
|

38 یعنی سفیدی مو. مدام که خون بدن چربو غلیظ و تیز و لزج است، موی سیاه می باشد و هر گاه به مائیت می گراید، سپیدی مو روی می نماید، پس اگر سبب مائیت خون ض ... ١٣٩٩/٠٦/٢٣
|

39 دواي ملین : آنست که تأثیر آن از آن هم ضعیفتر باشـد و
همچنان متشبث به اخلاط و رطوبات موجوده حاضره در معـده و امعا و حوالی آنها گشته دفع گرداند و ب ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

40 دواي مسهل * آنست که تأثیر آن به آن مشابه نباشـد بلکـه در هر فعل از آن اندك ضعیفتر باشد و محتاج به اصلاح بسیار نباشد، مانند سناء مکی و تربد و هلیلجات ... ١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

41 دواي مسهل ذوالخاصیه آنست که تأثیر آن به کیفیـت و
صورت هر دو باشد و با آن نیز قوت مسهله بود در کمال قوت و شدت تأثیر و براي کسر قوت محتاج به اصلاح ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

42 غذای دوای سمی : آنست که تأثیر آن به مـاده و کیفیـت و صورت هر سه باشد و بعد تـأثیر و تـأثر بـا حصـول غـذا ییت و کیفیتی غالب احداث سمیت نماید مانند لحو ... ١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

43 غذاي سمی آنست که تأثیر آن به مـاده و صـورت هـر دو
باشد و بعد از فعل و انفعال با حصول تغذیه بـه دسـتور مسـطور احداث سمیت نماید و امثال این در خار ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

44 دواي سمی آنست که تأثیر آن به کیفیت و صورت نوعیـه
هر دو باشد و بعد از تأثیر و تأثر با حصول اثـر سـمیت احـداث کیفیتی غالب بر کیفیت اصلی بدن نماید ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

45 سم مطلق آنست که تأثیر آن در بدن مخالف و ضد تأثیر
فادزهر باشد و به زودي بلامهلت حرارت غریزي و ارواح و قـوا را فاسد و فانی سازد و فرصت فعل و انفعا ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

46 دواي ذوالخاصیه آنست که تأثیر آن به کیفیت و صـورت
هر دو باشد، مانند فادزهر حیوانی و جدوار و حب الغـار کـه بـا وجود تریاقیت و دفع سمیت و اذیت سم ا ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

47 غذاي ذوالخاصیه آنست که تأثیر آن بـه مـاده و صـورت
هر دو باشد اما ماده غالب بـه نحـو مـذکور از فعـل و انفعـال و تأثیر و تأثر مانند روغن گوسفند و ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

48 مقدار شربت اجّاص تا نیم رطل یعنی ۴۵ مثقال
بدل آن تمر هندی است.

صمغ آن را که صمغ فارسی نامند گرم تر از صمغ عربی و یبوستش کمتر از آن و سرفه ر ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

49 اجّاص (آلو سیاه و زرد)
طبیعت: سیاه به کمال رسیده صادق الحلاوت آن سرد در اول و تر در دویم و مز یعنی زرد میخوش آن سرد در وسط دویم و تر در آخر آن و آ ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|

50 ذوالخاصیه آنست که تأثیر آن در بدن به کیفیتی و امـري
وراي کیفیات و امور ظـاهره حسیه و وهمیـه باشـد بلکـه بـه
مناسبتی و امري بسیار لطیف دقیق خ ...
١٣٩٩/٠٦/٢٢
|