ژان باپتیست تاورنیه

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] «ژان باپتیست تاورنیه» جهانگرد فرانسوی و مسافر مشرق زمین بوده که ۱۶۰۵ م در پاریس متولد شده و پس از ۸۳ سال عمر، در سال ۱۶۸۹ م اسمولنسک بدرود حیات گفته است.
وی فرزند دوم گابریل، جغرافی دان و نقشه کش معروف بود که به علت فشار تعصبات مذهبی، از کشور هلند به پاریس مسافرت کرد. شهرت پدر در مسایل جغرافیایی و فرهنگ حاکم بر محیط خانواده، ذوق سیاحت را در او برانگیخت. وی پانزده سالگی خانه پدری را به قصد سیاحت ترک کرد. در بیست و دو سالگی اغلب کشورهای اروپا، از جمله فرانسه، انگلستان، هلند، آلمان، سویس، لهستان، مجارستان و ایتالیا را دیده بود و به خوبی به زبان های مختلف گفتگو می کرد. آشنایی او در آلمان با سرپرست میسیون های مشرق زمین و فرستاده ریشلیو، راهگشای سفرهای آتی و طولانی او به شرق بود. بین سال های ۱۶۳۲ و ۱۶۶۸ م، شش بار به مشرق زمین مسافرت کرد. در این سفرها بیش از نه بار از ایران دیدن کرد که نخستین سفر او در دوره سلطنت شاه صفی و سفرهای دیگرش در زمان شاه عباس دوم و شاه سلیمان صورت گرفت. وی در سال ۱۶۳۶ م در جشن تاجگذاری فردیناند سوم پادشاه رومان ها در فرانکفورت آلمان شرکت کرد و در آنجا یکی از روحانیون به نام «ژوزف» به او پیشنهاد کرد که به همراه دو نفر نجیب زاده به فلسطین برود و او نیز قبول کرد اما در قسطنطیه همسفرانش را رها کرد و همراه کاروانی از راه تبریز و زنجان به سوی اصفهان عازم شد. در اصفهان مقداری پارچه ابریشمین و زری خریداری نمود و به فرانسه بازگشت و در آن ها را به چندین برابر قیمت اصلیش فروخت و از این رهگذر اندوخته ای فراهم آورد. ضمنا در فرانسه بر اثر ارتباطی که با جواهرفروشی به نام «ژادپرگواس» پیدا کرد، دختر او را به عقد خود درآورد و در نتیجه معاشرت با پدر زنش به ارزش سنگ ها گرانبهاء پی برد و همین امر موجب گردید که چندین مسافرت پی در پی از سال ۱۶۲۸ تا ۱۶۶۳ م به ایران، مغولستان، هندوستان و جزایر «سوماترا» و «باتاویا» بکند و در تمام این مناطق سنگ های گرانبهاء به دست بیاورد.
مسافرت به شیراز
تاورنیه در ضمن مسافرت اخیر خود، مدتی در شیراز ماند و خاطرات خود را از این شهر در ضمن سفرنامه خود تحت عنوان: «مسافرت های ششگانه ژان باپتیست تاورنیه» شرح داد. لویی چهاردهم در سال ۱۶۶۸ م مبلغ سه میلیون فرانک فرانسه از تاورنیه سنگ های قیمتی خریداری کرد و در سال بعد، از لحاظ اطلاعات ذیقیمتی که این جهانگرد برای جغرافیای تجارتی جمع آوری کرده بود، جایزه ای از طرف آن پادشاه به او داده شد. تاورنیه در سال ۱۶۸۵ م بر طبق مقررات «نانت» زندانی شد. سپس به سویس و از آنجا به وین رفت و در این شهر به ریاست شرکتی تجارتی در هند انتخاب گردید. اما در راه مسافرت، در سال ۱۶۸۹ م در شهر کپنهاگ فوت کرد.
عناوین مرتبط
رحلة الفرنسی تافرنییة إلی العراق (کتاب) .
منبع
...

پیشنهاد کاربران

ژان باتیست تاورنیه ( ۱۰۱۴–۱۱۰۰ق/۱۶۰۵–۱۶۸۹م ) ، جهانگرد و بازرگان فرانسوی است که در عصر صفوی بارها به ایران و مشرق زمین سفر کرد. سفرنامهٔ او در شرح وقایع دورهٔ صفویه و وقایع دربار صفوی است.
ژان باتیست تاورنیه، جهانگرد فرانسوی، در سال ۱۶۰۵ در پاریس به دنیا آمد. خانواده او که اکثر جغرافی دان و حکاک و نقشه نگار بودند از آنتورپ در بلژیک به پاریس آمده و در آنجا مستقر شده بودند. دوران کودکی اش در کنار پدر و خانواده دانشمندی گذشت که همه روزه دربارهٔ مسائل جغرافیایی با دیگران به گفتگو می پرداختند و همین گفتگوها بود که شوق سفر را از کودکی در او برانگیخت، چنان که خود می نویسد: اگر اولین تعلیم دومین تولد باشد من بامیل سفر کردن پا به جهان گذاشته ام. شهرتی که پدرم در مباحث جغرافیا داشت و گفتگوهایی که بیشتر دانشمندان در حضور من با پدرم می کردند و من با علاقه گوش می دادم میل سفر را در من بیدار کرد.
...
[مشاهده متن کامل]

بیست و دو سال بیشتر نداشت که بسیاری از کشورهای اروپا ( فرانسه، انگلستان، بلژیک، هلند، لوکزامبورگ، آلمان، سوئیس، لهستان، مجارستان، ایتالیا ) را دیده بود و به قدر رفع نیاز به زبان های رایج آن کشورها سخن می گفت. در همین سفرهای اروپا بود که راه سفرهای آینده خود را گشود. پس از مدتی خدمت در نزد نایب السلطنه مجارستان، با فرستاده کاردینال ریشلیو به نام پر ژوزف، که چندی بعد مدیر انجمن های دینی مشرق زمین شد، ملاقات کرد و در واقع توانست از راهی که این کشیش کاپوسن به کشورهای مشرق باز کرده بود استفاده کند.
تاورنیه می نویسد: «من در حال رفتن به راتیسبون بودم که پر ژوزف به من پیشنهاد کرد که همراه نمایندگان او به سفری که نقشه اش را کشیده بود به قسطنطنیه و فلسطین بروم». او در قبول این پیشنهاد تردید نمی کند و عازم سفر می شود. پس از آن نیز پنج بار دیگر به مشرق زمین سفر می کند و جمعاً نه بار کشور ایران را می بیند. آخرین سفرش در ۶ دسامبر ۱۶۶۸ با بازگشت به پاریس به پایان می رسد. در این هنگام شصت و سه سال دارد. لوئی چهاردهم، شاه فرانسه، لقب نجیب زادگی به او اعطا می کند و در سال ۱۶۷۰ مالکیت بارون نشین اوبون را نیز به آن می افزاید. اکنون به سن شصت و پنج، سن بازنشستگی و نگارش خاطراتش رسیده است.
پانزده سال بعد، دوباره به سیر و سیاحت رو می آورد. فردریک ویلهلم، شاه براندنبورگ، او را به برلن فرا خوانده است تا سفر به هند و تأسیس یک شرکت تجاری نظیر شرکت انگلیسیان و هلندیان را به او پیشنهاد کند. در این زمان تاورنیه هفتاد و نه سال دارد. در ۳۰ ژوئن ۱۶۸۴ به برلن می رود و فردریک ویلهلم مقام ندیمی مخصوص شاه و نجیب زادگی دربار و مشاورت امور دریایی را به او اعطا می کند و وعده می دهد که او را به عنوان سفیر ویژه خود به دربار مغول کبیر ( گورکانیان هند ) بفرستد. تاورنیه فرانسه را ترک می گوید و در براندنبورگ مستقر می شود. وعده شاه و تأسیس شرکت آلمانی هند شرقی عملی نمی شود، اما تاورنیه نمی تواند به سکون و بی حرکتی پیرمردی ثروتمند، دل خوش کند و بار دیگر تصمیم می گیرد که عازم سفر مشرق زمین شود. در این هنگام بیش از هشتاد سال سن دارد. در ژانویه ۱۶۸۹ و در بحبوحه زمستانی سخت، راه مسکو را در پیش می گیرد تا از آنجا به ایران برود، اما دیگر هرگز ایران را نمی بیند و در فوریه همان سال در شهر اسمولنسک زندگی را بدرود می گوید.

ژان باپتیست تاورنیهژان باپتیست تاورنیهژان باپتیست تاورنیهژان باپتیست تاورنیهژان باپتیست تاورنیهژان باپتیست تاورنیه
منابع• https://fa.wikipedia.org/wiki/ژان_باپتیست_تاورنیه

بپرس