فرگشت خداباوری یا تکامل خداباوری[ ۱] ( به انگلیسی: Theistic evolution ) ، فرگشت گرایی خداباوری یا فرگشت هدایت شده خدا، دیدگاه هایی هستند که تعلیمات آموزه های دینی دربارهٔ خدا را با درک نوین علمی دربارهٔ فرگشت زیستی قابل انطباق می دانند. فرگشت خداباوری خود یک تئوری علمی نیست، بلکه در باب چگونگی ارتباط علم فرگشت در حالت کلی با باورهای دینی، طیف گسترده ای از دیدگاه های در تقابل با دیدگاه های خاص آفرینشی است.
فرگشت خداباوری به اختصار، فرگشت گرایان الهی معتقدند که خدایی هست، آن خدا آفریننده جهان ماده و ( نتیجتاً ) همه حیات درون آن است، و فرگشت زیستی به سادگی فرایندی طبیعی در خلقت است؛ بنابراین نظر، فرگشت، به سادگی ابزاری است که خدا برای توسعه حیات بشر به کار گرفته است.
هواداران فرگشت الهی را می توان یکی از گروه هایی دانست که تعارض میان علم و دین را رد می کنند؛ یعنی، آن ها بر این باورند که نیازی به تناقض داشتن تعلیمات دینی دربارهٔ آفرینش و نظریات علمی وجود ندارد. هواداران این نظر گاهی چون داروین گرایان مسیحی توصیف می شوند. [ ۲]
بسیاری زیست شناسان فرگشتی به برخی اشکال خداباوری معتقد بوده اند. از جمله آلفرد راسل والاس که در مقاله مشترکی با چارلز داروین در ۱۸۵۸ از نظریه فرگشت از طریق انتخاب طبیعی پشتیبانی کرد. والاس، در سال های بعد، به نحوی مؤثر دادارباور بود که معتقد بود «جهان نامرئی روح»، حیات را علاوه بر هشیاری در جانوران و ( به طرزی مجزا ) در انسان ها ایجاد کرده بود. [ ۳]
فرانسیس کالینز فرگشت الهی را به این عنوان توصیف می کند که «فرگشت حقیقت دارد، اما این خدا است که آن را به حرکت درآورده»، [ ۴] و فرگشت الهی را پذیرای این مشخص می کند «که فرگشت همان طور که زیست شناسان توصیفش می کنند رخ داده است، اما بنا بر هدایت خدا». [ ۵]
گیاه شناس آمریکایی آسا گری برای بیان نقطه نظر خود از عبارت فرگشت خداباوری ( "theistic evolution" ) در معنایی که در حال حاضر منسوخ است استفاده می کرد، که در کتاب ۱۸۷۶ میلادی خود با نام جستارها و نقدهایی در رابطه با داروینیسم[ ۶] مشهود است. وی استدلال می کرد که خدا جهش های مفید را برای هدایت کردن فرگشت تدارک می بیند.
متفکرانی مانند یدالله سحابی ( در کتاب قرآن و خلقت انسان ) ، محمود طالقانی ( در کتاب پرتوی از قرآن ) ، و علی شریعتی از باورمندان به نظریه عدم تضاد فرگشت ( تکامل ) با توحید هستند. در جهان اسلام، محمد اقبال لاهوری نیز از معتقدان به نظریه تکامل موحدانه است. در تاریخ اسلام جریانهایی مانند جنبش عقل گرای اخوان الصفاء چنین اعتقادی داشتند.
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلففرگشت خداباوری به اختصار، فرگشت گرایان الهی معتقدند که خدایی هست، آن خدا آفریننده جهان ماده و ( نتیجتاً ) همه حیات درون آن است، و فرگشت زیستی به سادگی فرایندی طبیعی در خلقت است؛ بنابراین نظر، فرگشت، به سادگی ابزاری است که خدا برای توسعه حیات بشر به کار گرفته است.
هواداران فرگشت الهی را می توان یکی از گروه هایی دانست که تعارض میان علم و دین را رد می کنند؛ یعنی، آن ها بر این باورند که نیازی به تناقض داشتن تعلیمات دینی دربارهٔ آفرینش و نظریات علمی وجود ندارد. هواداران این نظر گاهی چون داروین گرایان مسیحی توصیف می شوند. [ ۲]
بسیاری زیست شناسان فرگشتی به برخی اشکال خداباوری معتقد بوده اند. از جمله آلفرد راسل والاس که در مقاله مشترکی با چارلز داروین در ۱۸۵۸ از نظریه فرگشت از طریق انتخاب طبیعی پشتیبانی کرد. والاس، در سال های بعد، به نحوی مؤثر دادارباور بود که معتقد بود «جهان نامرئی روح»، حیات را علاوه بر هشیاری در جانوران و ( به طرزی مجزا ) در انسان ها ایجاد کرده بود. [ ۳]
فرانسیس کالینز فرگشت الهی را به این عنوان توصیف می کند که «فرگشت حقیقت دارد، اما این خدا است که آن را به حرکت درآورده»، [ ۴] و فرگشت الهی را پذیرای این مشخص می کند «که فرگشت همان طور که زیست شناسان توصیفش می کنند رخ داده است، اما بنا بر هدایت خدا». [ ۵]
گیاه شناس آمریکایی آسا گری برای بیان نقطه نظر خود از عبارت فرگشت خداباوری ( "theistic evolution" ) در معنایی که در حال حاضر منسوخ است استفاده می کرد، که در کتاب ۱۸۷۶ میلادی خود با نام جستارها و نقدهایی در رابطه با داروینیسم[ ۶] مشهود است. وی استدلال می کرد که خدا جهش های مفید را برای هدایت کردن فرگشت تدارک می بیند.
متفکرانی مانند یدالله سحابی ( در کتاب قرآن و خلقت انسان ) ، محمود طالقانی ( در کتاب پرتوی از قرآن ) ، و علی شریعتی از باورمندان به نظریه عدم تضاد فرگشت ( تکامل ) با توحید هستند. در جهان اسلام، محمد اقبال لاهوری نیز از معتقدان به نظریه تکامل موحدانه است. در تاریخ اسلام جریانهایی مانند جنبش عقل گرای اخوان الصفاء چنین اعتقادی داشتند.
wiki: فرگشت خداباوری