عالم جبروت

لغت نامه دهخدا

عالم جبروت. [ ل َ م ِ ج َ ب َ ] ( ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) عالم ذات قدیم را عالم جبروت گویند و عالم صفات حق را ملکوت نامند. ( از کشاف اصطلاحات الفنون ). مقام ملائکه و عرش. ( ناظم الاطباء ). || حالت بزرگی و تکبر. || عالم عظمت و جلال اسمای صفات الهی. || مرتبه وحدت که حقیقت محمدی است و تعلق به مرتبت صفات دارد. ( ناظم الاطباء ).

فرهنگ فارسی

عالم ذات قدیم را عالم جبروت گویند و عالم صفات حق را ملکوت نامند .

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] عالم جبروت، همان عالم عقل و عالم معناست که از صور و ابعاد و اشباح مبرّاست و فوق عالم ملکوت است.
در اثبات عالم جبروت و عقل گفته شده که برخی فلاسفه معتقدند: از آنجا که عالم الوهیت و ذات واجب الوجود دارای بساطت محضه است و نمی تواند مستقیما و بلاواسطه به وجود آورنده و مدبر و محیط بر عالم طبیعت و عالم ملکوت شود لذا قائل به «صادر اول» شده اند که بدون واسطه و مستقیماً، ذات اقدس خداوند به او افاضه وجود کرده است و مدعی شده اند که صادر اول، باید کامل ترین و بسیط ترین ممکنات باشد که به سایر موجودات مادون خود، افاضه وجود کند، چنین موجودی جز اینکه مجرد از ماده و زمان و مکان باشد، نمی تواند باشد. این چنین موجودی را به حسب اصطلاح «عقل» می نامند.

[ویکی شیعه] عالم جبروت به عالم عقل بدون تصور اجسام و خصوصیات آن گفته می شود. برخی این عالَم را مکانی برای ذات و صفات خداوند دانسته اند. عالم جبروت به عنوان یکی از عوالم خلق شده، پایین تر از عالم لاهوت و بالاتر از عالم ملکوت و ناسوت قرار دارد. این عالم به صورت ذاتی همراه تمامی ذرات عالم قرار داشته و بر آن ها احاطه دارد و در بزرگی وسعتش، قابل مقایسه با عالم ملکوت و ناسوت نبوده و مبدأ و سبب پیدایش این دو عالم است. تمام امور به صورت اجمالی در این عالم وجود داشته و عالم ملک و ملکوت مکانی برای ظاهر شدن آنها به صورت تفصیلی است.
برخی از مفسران در تفسیر بعضی از آیات به این عالم اشاره کرده اند؛ همانطور که در روایات و ادعیه های اسلامی به صورت گسترده از این واژه استفاده شده است.
برای عالم جبروت خصوصیات و ویژگی های مختلفی از جمله عدم راهیابی حس، ظهور قیامت کبرا در این عالم، وجود اسماء الهیه و عاری بودن از قوه و استعداد، حرکت و فقدان شکل و صورت، ذکر شده است. انسان با اطاعت و تبعیت کامل از خداوند، می تواند این عالم غیبی را درک کرده و در آن سیر کند؛ همان طور که عارفان و سالکان در تلاش هستند تا بدین عالم راه یابند. عالم جبروت در ادبیات و اشعار شاعران بازتاب فراوانی داشته است.

[ویکی اهل البیت] عالم جبروت یکی از عوالم چهارگانه در نظر فلاسفه و عرفاست این عالم بالاتر از عالم ملکوت (عالم ما فوق طبیعت) و مادون عالم لاهوت است. عالم جبروت عالم عقول است و مربوط است به عالم ابداع. مجردات و مبدعات موجوداتی هستند که هم از نظر ذات مجردند و هم از نظر فعل.
برخی موجودات این مرتبه را دو قسم می دانند:
اینان موجوداتی هستند که تدبیر و تصرفی در عالم اجسام ندارند و غرق در جمال و جلال الاهی اند ؛ به ایشان «ملائکة مهیّمه» نیز گفته می شود. تهیّم به معنای شدت هَیَمان است. ملائکة مهیّمه موجوداتی هستند که محبت و عشق به خدای سبحان سراسر وجودشان را در برگرفته و برای قبول فیض از حق تعالی نیازی به واسطه ندارند. آنان محو و شیفتة جمال الاهی اند و لذا کسی را جز خدای تعالی نمی شناسند و حتی به خودشان نیز توجهی ندارند. عارفان به برکت شهودات خود در مورد آنها سخن گفته اند و به تبیین و توصیف هویت آنها پرداخته اند. گفتنی است دسته ای از این موجودات اگرچه تعلقی به عالم اجسام ندارند ولی واسطهٔ فیض الاهی بر عالم اجسام اند.
اینان موجوداتی هستند که در عین تجرد به عالم اجسام تعلق داشته و در آن تدبیر و تصرف می کنند.
به این مرتبه در آیات و روایات اشاره های فراوانی شده و در باب ملائکه کروبی و ارواح قدسی و روح اعظم و اصطلاح الروح در قرآن آنجا که می فرماید «تنزل الملئکه و الروح فیها باذن ربهم من کل امر» ؛ به این بحث پرداخته می شود.

پیشنهاد کاربران

عالم جبروت، یعنی عالم عقول، یا عالم معنا که از صور و اشباح مبرا است و فوق عالم ملکوت است. و بالاتر از ناسوت و ملکوت است.

بپرس