ساباط

#کاظمیه_بارفروش
✍در مجموعه کاظمیه ی بارفروش حداقل دو ساباط سراغ دارم:
۱/ ساباط کاظم بیک:
که این محله وجود داشته و در فیلم توضیح داده شد.
۲/ ساباط مراد بیک:
که جنب تکیه ی پیر علم در بابل وجود داشته که در گذشته تخریب شد و پیوست آن تخریب افسانه هایی ساخته اند.
پانویس:
۱/ #کاظمیه:
محله ای نوساز در دوران صفویه و ملک پدر بزرگ کاظم بیک بود که به بازماندگان پسری و دختری اش ارث رسید و در آن مراکز عام المنفعه متعددی ساخته شد از جمله: آب انبار، کاروانسرا ( تجارتخانه ) ، مدرسه، مسجد، تکیه، حمام، نهر، گورستان، سقانفار، مغازه ( بازارچه ) , مقبره، کتابخانه، آشپزخانه، علم سرا و. . .
۲/ #ملاخیل:
به نسل میر کمال الدین آل کیا سلطان ( جماعت زین الدین ) مدفون در نفت چال فرزند #امامزاده_حسن ( ابو محمد حسن کیاکی یا کیابکی، مدفون در بالای بندپی ) ، ملاخل یا ملاخیل یا #طایفه ی_ملا گفته شده و در کاظمیه و در محله ی مراد بیک کوچه ای به همین نام وجود داشت،
📌نام این کوچه کوچه ی ملا بود که برگرفته از نام طایفه است، در آن کوچه ی مجموعه ی کاظمیه #ملانصیرا ساکن بود، ملا نصیرا با این طایفه نسبت داشت ( نسبتش بر نویسنده محرز است اما هنوز وقت انتشارش نیست ) , ملا نصیرا در بابل به دستور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف #مسجد_محدثین را ساخت که به آن #جمکران_ثانی گفته اند .
نام طایفه ی ملا در اسناد طایفه ی ما [نگارنده] وجود دارد، از جمله در اسناد ملکی طایفه ی محترم حسینی ( ساکن نور ) مربوط به #روستای_کپ جنب کالج نور که ملکشان به ملک و مقبره ی #امامزاده_بیژن ( بیژن حاجی بابل = کیا بیجن کلانتر لاریجان = درویش سید بیجن کیا ) از طایفه ی ملا، محدود می شود. . . .
۳/ برادری:
#مرادبیک برادر کاظم بیک است، هم زمان با کاظم بیک مشهور، چند کاظم بیک دیگر در همان منطقه فعالیت داشتند و تداخل اسمی آنها بیداد می کند، ثابت نشده که مرادبیکی که خارج از مازندران موقوفات دارد و مرادبیکی که در کتب انساب با میرزاخان بیک مرعشی نسبت دارد با مرادبیک ما که فرزندانش از واقفین تاریخی بابل بودند یکی است.
۴/ #ابوخیل:
بدلیل اینکه طایفه ی ابوخیل از نسل برادر میر کمال الدین بالا یعنی از نسل سید محمد آل کیا سلطان مدفون در #نفت_چال هستند و در کنار عموزادگانشان زندگی می کردند بعضا ابوخیل و ملاخیل یکی دانسته شدند، طایفه ی سومی هم از نسل برادر دیگر آندو ( سید مهدی جمال الدین ) وجود دارد که بیانش نیازمند پژوهش و پیرایش مفصل بعدی است.
۵/ زلزله:
در سال ۱۰۸۹ قمری زلزله ی عظیمی شهر آمل و نواحی تابعه را ویران کرد که باعث تلفات گسترده ی انسانی، حیوانی و باعث از بین رفتن اسناد مکتوب منطقه شد، بعد این تخریب در کاظمیه مراکز متعددی از جمله مجموعه ی کاظم بیک، مجموعه میرزاخان بیک و. . . ساخته شد، ( به دلیل احترام به آرای مختلف از بیان نسبت این میرزاخان بیک با کاظم بیک خودمان اجتناب می کنم ) .
📝در نوشتن تک تک جملات این پست ( نه تمام جملات از یکنفر ) از دانش تاریخی اساتید مرتبط بهره بردم: حامد ابراهیم ابراهیم زاده بازگیر، محسن داداش پور باکر، دکتر محمد صادق ابراهیمیان شیادهی، دکتر کیوان پهلوان، صمد صالح طبری، مرحوم دکتر جعفر نیاکی، مرحوم دکتر منوچهر ستوده، دکتر فریده یوسفی، دکتر محمد علی کاظم بیکی، دکتر مهدی جلالی فقیه بحرالعلوم، دکتر علی ایمانی ایمنی، مهندس جواد بیژنی راد، حاج روح الله مقیم پور بیژنی، مرحوم استاد سید عبدالجواد حبیب زاده بیژنی، مرحوم استاد محمد صادق اکبرین، مرحوم رستم پور آرایشگر چهارسو، مرحوم احمدزاده کفاش باقرناظر و. . .
از تمام این عزیزان متشکرم هر چند که برخی از این عزیزان در مورد قسمتی از نظرات دیگران آنها را رد کردند اما با گلچین نظرات درست مرتبط این پست مهم نوشته شد.
✍#سیدمهدی_بیژنی_پویا
جمکران سحر ۲۲ بهمن ۱۴۰۴
💾شناسه ۱۴۰۴۱۱۲۲۰۷۳۱
https://eitaa. com/edmolavand/24028
https://mohsendadashpourbaker2012. blogfa. com/post/1052
𒇹𒂹𒄁𒇺 𒃀𒀀𒃀𒀀𒄹 𒁁𒈀𒃹 𒁀𒀀𒆺𒃹
@edmolavand
📡✦ ࿐჻ᭂ🇮🇷࿐჻𖣔༅═─

🟡تمامی حقوق برای محسن داداش پور باکر محفوظ است.
🔵ساباط در معماری ایران
{بر اساس گزارش پژوهشگر حامد ابراهیم زاده بازگیر در شهر بابل دو ساباط وجود دارد. }
ساباط ( سابات ) یکی از عناصر برجسته معماری ایران به شمار می رود که میان دو بخش یک کوچه، ارتباط برقرار کرده و عمدتاً در مناطق گرم و خشک بنا می شده اند. ساباط معبر و گذرگاهی مسقف است که در مسیرهای طولانی بالای سر رهگذران قرار گرفته و مانع از تابش آفتاب می شود.
در ادامه برای آشنایی بیشتر با این پدیده معماری ایرانی با رسانه هنر و معماری ساباط همراه باشید.
ساباط
واژه شناسی
از واژه ساباط در لغت نامه ها به معنای ایوان، سایبان یا پیشگاه خانه یاد شده است و در زبان فارسی دارای ریشه ای کهن می باشد. بخش نخست این واژه �سا� به معنای آسایش و بخش دوم آن �باط� نمودار ساختمان، آبادی و عمارت است. به صورت کلی ساباط یعنی سازه ای که با هدف آسایش و رفاه بیشتر افراد و رهگذران ساخته شود.
تصویری از ساباط
ساختار و سازه ساباط
از لحاظ سازه ای ساباط را می توان به دو نوع مختلف تقسیم بندی کرد:
نوع اول: دارای سقفی مسطح بوده که در آنها از تیرهای چوبی و حصیر برای نگهداری وزن سقف استفاده می کردند. دیوارهای کناری نیز نقش دیوارهای حمال یا باربر را ایفا می کردند.
نوع دوم: ساباط هایی هستند که سقف آنها به صورت طاق بوده و با توجه به مسائل استاتیکی به خوبی می توانند وزن سقف را به ستون ها یا دیوارها و سپس به زمین منتقل نمایند. روش آجرچینی این سقف ها اغلب به صورت رومی انجام می شده است. برخی از این نوع ساباط ها روی سقفشان کاربری مسکونی داشته اند که معمولاً اتاقی با یک یا دو در بازشو و دارای چشم اندازی مناسب به کوچه بوده است.
تصویری از ساباط
کارکرد ساباط ها
اولین کارکرد ساباط را می توان پدید آوردن سایه و جایگاهی خنک برای رهگذران دانست. این سازه به سبب نیمه پوشیده بودن، موجب پدید آمدن کوران هوا در تابستان می شود که نتیجتاً هوای درون ساباط را از بیرون آن خنکتر می کند. همین نیمه پوشیده بودن در زمستان موجب می شود هوای داخل ساباط گرمتر از بیرون آن باشد. ساباط ها همچنین موجب یکپارچگی و پایدارتر شدن خانه های کنارشان هستند و به آنها در تحمل نیروهای پدید آمده از فشار سازه کمک می کنند. در بسیاری از موارد دیده شده که با تخریب یک ساباط، چند خانه مجاور آن نیز دچار رانش و حتی تخریب شده اند.
تصویری از ساباط
علاوه بر این، ساباط ها نقش امنیتی نیز داشته اند و به عنوان دروازه ورودی محلات به شمار می رفتند. دید مناسب ساباط به کل کوچه، سبب تشدید امنیت و از میان بردن نقاط کور می شد. در زمان های گذشته که شهرها در بسیاری از مناطق هدف تهاجم راهزنان قرار می گرفت، ساباط محلی برای سنگر گرفتن و شلیک به سمت مهاجمان از بالای آن بود. ارتفاع ساباط به گونه ای در نظر گرفته می شد که امکان عبور یک نفر سوار بر اسب از زیر آن ممکن نبود و این خود عاملی بازدارنده برای مهاجمان سواره ای به حساب می آمد که به صورت ضربتی به محله ها حمله می کردند و پس از تاراج خانه ها، به سرعت قصد فرار داشتند.
تصویری از ساباط
🔵نقش اجتماعی ساباط
در بسیاری از ساباط ها ورودی چند خانه قرار گرفته اند که از نظر افزایش حس همسایگی و همبستگی محله ای حائز اهمیت است. پیوستگی و یکپارچگی که ساباط در خانه های یک محله ایجاد می کرد، موجب همدلی ساکنان آنجا می شد. در گذشته ساباط محلی برای تجمع ساکنان محله به شمار می آمد و همین تجمعات، سبب آگاهی افراد محله از احوال هم و پی بردن به مشکلات یکدیگر و در نتیجه حل گرفتاری ها به کمک همدیگر می شد‎.
ساباط در معماری ایران
ماخذ:
پیرنیا، کریم، آشنایی با معماری اسلامی ایران
استقلال، احمد، بهادری، محمدرضا، ساباط ، فضیلتی فراموش شده
غیاثی، خشایار و کامران کسمایی، حدیثه گونه شناسی فرمی صاباط در اقلیم گرم و خشک ایران
وبسایت خبرگذاری دانشجویان ایران ایسنا
گردآوری، تنظیم وارائه : تحریریه رسانه هنر و معماری ساباط
https://sabatarch. com/cherry - services/sabat/
https://eitaa. com/edmolavand/24028
🟨نکته:
📍انتشار مطالب و اخبار تحلیلی و پژوهشی سایر رسانه های داخلی و خارجی لزوماً به معنای تایید محتوای آن نیست و صرفاً جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه ای منتشر می شود.
📝در برخی نوشتارهای منتشر شده به نظر می رسد اسامی و وقایع کتابت شده در این اثر خطی، مربوط به زمانهای دورتر و یا هم عصر مولف مزبور باشد که نیاز به تحقیق جامع دارد.
📸در برخی از نوشتارها هیچگونه نمایه ای از این کتابت خطی در اختیار پژوهش ادملاوند نیست.
🔴 به منظور حفظ حریم شخصی، انتشار نمایه یا اصالت سند و یا کتابت و یا نام دارنده ی این اسناد و کتابت به خودشان واگذار شده است.
⚠️معرفی اشخاص، به معنای تایید یا تبلیغ آنان نیست و هدف ما صرفا پژوهشی می باشد.
🟠با توجه به نسبی بودن علم تاریخ، این مطالب تا زمانی اعتبار دارد که سند اصیل و متقنی آن را نفی نکند.
در صورتی که اسناد جدید و دارای اصالتی به دست آید که با مطالب موجود در این پژوهش تعارض داشته باشد، نگارنده بدون هیچ گونه تعصبی ، آن را خواهد پذیرفت.
⚠️تمامی آثار [صوت، فیلم، نمایه، اسناد و نوشتار] منتشر شده در این صفحه تحت حمایت #نگارخانه_ادملا و یا #پژوهش_اِدمُلّاوَند | زیر مجموعه ی آوات قلمܐܡܝܕ صرفا فقط دارای #ارزش_پژوهشی هستند و ارزش قانونی دیگری ندارند.
𒇹𒂹𒄁𒇺 𒃀𒀀𒃀𒀀𒄹 𒁁𒈀𒃹 𒁀𒀀𒆺𒃹
🟡تمامی حقوق برای محسن داداش پور باکر محفوظ است.
─═༅𖣔❅ ⃟ ⃟ ﷽ ⃟ ⃟ ❅𖣔༅═─
📑#پژوهش_ادملاوند
@edmolavand
📚#آوات_قلمܐܡܝܕ
📡✦ ࿐჻ᭂ🇮🇷࿐჻𖣔༅═─

◾️ معنای سابات
سابات بام ( سقفی ) است که روی کوچه می زنند و برای مردم سایه بان درست می کند. این سابات ها در میبد و شهرهای کویری و پر آفتاب، بسیار است.
ابوالفضل امامی، کاشف دانش �زَوا�